phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo,luận văn được kết cấu thành 4 chương.Tổng quan nghiên cứu và lý luận về cấu trúc vốn, tái cấu trúc vốn đầu tư Chương 2.Phương pháp nghiên cứu Chương 3.Thực trạng hoạt động tái cấu trúc vốn đầu tư tại VINACONEX Chương 4.Các giải pháp thực hiện tái cấu trúc vốn đầu tư tại VINACONEX 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ LÝ LUẬN VỀ CẤU TRÚC VỐN VÀ TÁI CẤU TRÚC VỐN ĐẦU TƢ 1. Tổng quan nghiên cứu TCT vốn đầu tư là một trong những nội dung của TCT tài chính - một trong những nội dung then chốt nhất của TCT doanh nghiệp. TCT vốn đầu tư thành công đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cải thiện bức tranh tài chính, cân đối được nguồn vốn, nhu cầu vốn cho hoạt động SXKD và đầu tư trong trung hạn và dài hạn, thực hiện được mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp. TCT vốn đầu tư mà cụ thể là hoạt động thoái vốn (các lĩnh vực hoạt động SXKD không có tiềm năng hay hiệu quả kém) và đầu tư vốn (các lĩnh vực hoạt động SXKD tiềm năng hay cốt lõi), được thực hiện đối với từng doanh nghiệp, trong từng ngành, từng lĩnh vực yêu cầu đòi hỏi khác nhau về cấp độ, mức độ tác động và các nhân tố ảnh hưởng.
TCT có liên quan mật thiết đến cấu trúc vốn hiện tại cũng như tư tưởng xây dựng cấu trúc vốn ban đầu và điều này có liên quan đến hoạch định chiến lược của cấp quản trị và thực hiện chiến lược của cấp quản lý điều hành. Nghiên cứu về TCT vốn là một nội dung có ý nghĩa thực tiễn cao, đã được các tác giả đề cập đến trong nhiều tài liệu và bài viết. Nghiên cứu của các tác giả Bài viết của tác giả Nguyễn Quốc Nghi & Nguyễn Thị Quỳnh Như trên tạp chí Phát triển và hội nhập tháng 9-10/2012 “Luận bàn về tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước”, đã đề cập đến sự cần thiết phải tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước mà trong đó có nguyên nhân xuất phát từ tình trạng đầu tư dàn trải, đa ngành, đa lĩnh vực, không hiệu quả; kèm theo đó là trình độ quản trị, quản lý yếu kém, chậm thay đổi, không theo kịp xu thế hội nhập cả trước và sau TCT. Tác giả cũng đề cập đến một trong các giải pháp quan trọng là xác định rõ vai trò quản lý và sở hữu doanh nghiệp, vai trò của công tác quản lý và kỹ năng quản trị vì hoạt động kinh doanh 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào chủ trương, chính sách và phương châm thực hiện của lãnh đạo doanh nghiệp chứ không chỉ vốn đầu tư nhiều hay ít.
Đề cập đến vấn đề TCT vốn của doanh nghiệp, luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Viết Huấn với đề tài„„Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn và hoàn thiện cấu trúc vốn cho các công ty cổ phần Việt Nam‟‟, có đề cập đến khái niệm về cấu trúc vốn, các hình thức huy động vốn, rào cản của huy động vốn và cấu trúc vốn, các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn, hoàn thiện cấu trúc vốn cho các công ty cổ phần Việt Nam. Luận văn thạc sĩ kinh tế của Đỗ Dương Thanh Ngọc (2011) với đề tài „„Các yếu tố tài chính tác động đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam ‟‟, có đề cập đến cơ cấu vốn và ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả SXKD của doanh nghiệp, nhưng chuyên sâu vào phân tích ảnh hưởng của các yếu tố tài chính bằng mô hình định lượng mà không nêu giải pháp TCT vốn đối với một doanh nghiệp cụ thể. Trong luận văn tiến sĩ của Nguyễn Thị Thanh Tú (2006) với đề tài „„ Đổi mới cơ cấu vốn của các doanh nghiệp nhà nước Việt Nam hiện nay‟‟, có đề cập đến ảnh hưởng của các nhân tố cơ bản và truyền thống của doanh nghiệp là lãi vay, cơ cấu tài sản, tỷ suất sinh lời, chi phí vốn chủ sở hữu, rủi ro ngành, thuế suất…tới cấu trúc vốn của doanh nghiệp; đề xuất các giải pháp (i) đổi mới nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp, (ii) xác lập cơ sở thiết lập cơ cấu vốn tối ưu, (iii) đa dạng hóa các kênh huy động nợ dài hạn, tăng huy động vốn chủ sở hữu bằng các phát hành cổ phiếu, (iv) cải thiện cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ quản lý. Tuy nhiên, trong luận văn, tác giả không đề cập đến quá trình TCT vốn đối với một doanh nghiệp cụ thể.
Đề cập đến TCT doanh nghiệp nói chung và TCT vốn nói riêng, trong luận văn tiến sĩ với đề tài “Tái cấu trúc các doanh nghiệp nhà nước ngành xây dựng ở Việt Nam – nghiên cứu từ trường hợp của Tổng công ty cổ phần xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam”, tác giả Nguyễn Phúc Hưởng (2013) đưa ra một số giải pháp như (i) chuyển nhượng phần vốn tại các công ty có ngành nghề hoạt động không thuộc ngành nghề kinh doanh cốt lõi, đồng thời cần đầu tư để tăng sức mạnh 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cho các công ty nòng cốt để có sức cạnh tranh tốt hơn, (ii) cần đầu tư nguồn lực cho việc đổi mới công nghệ - đổi mới ngay khi công nghệ chưa bước vào giai đoạn lạc hậu, cơ sở hạ tầng thông tin cho công tác quản trị, quản lý, điều hành. Gần hơn với đề tài TCT doanh nghiệp tại VINACONEX, luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Viết Hiệu (2009) với đề tài “Chiến lược phát triển của Tổng công ty cổ phần xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam‟‟, đã đề cập đến cơ hội và thách thức cũng như giải pháp trong thực hiện chiến lược phát triển của VINACONEX mà chưa đề cập cụ thể đến hoạt động đầu tư tài chính dài hạn, TCT vốn đầu tư của VINACONEX. Bản đề án tham gia chương trình“ Cải cách doanh nghiệp và hỗ trợ quản trị công ty‟‟do VINACONEX lập tháng 1 năm 2013, có đề cập đến TCT vốn đầu tư tại các công ty con, công ty liên kết, thoái vốn khỏi các lĩnh vực không thuộc chiến lược và định hướng phát triển của VINACONEX, song mới dừng ở việc nêu nội dung kế hoạch, các mặt thực hiện được và chưa thực hiện được, chưa đưa số liệu phân tích so sánh cũng như giải pháp thực tế. Báo cáo thường niên của VINACONEX từ năm 2008 đến năm 2014 cũng đã đề cập đến các hoạt động đầu tư phát triển, đầu tư vốn vào công ty con, công ty LDLK (kết quả, tồn tại, nguyên nhân, giải pháp), nhưng chưa cho thấy bức tranh toàn cảnh của hoạt động đầu tư và TCT hoạt động đầu tư, cũng như các giải pháp khả thi để thực hiện có hiệu quả và đảm bảo lộ trình hoạt động TCT này.
Khoảng trống trong nghiên cứu về tái cấu trúc vốn đầu tư Như vậy, ở Việt Nam đã có khá nhiều nghiên cứu liên quan đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp,TCTvốn trong tổng thể tái cơ cấu doanh nghiệp đối với doanh nghiệp cụ thể và doanh nghiệp nói chung niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam; các nhân tố bên trong và bên ngoài liên quan và tác động đến cấu trúc vốn và hoạt động TCT vốn của doanh nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động TCT vốn đầu tư đối với một doanh nghiệp cụ thể đang niêm yết như VINACONEX với những đặc điểm riêng về chủ sở hữu, về hệ thống 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quản trị chưa được đề cập và làm rõ về tính hiệu quả của hoạt động, nhân tố tác động và giải pháp thực thi. VINACONEX là một công ty đại chúng được cổ phần hóa từ một Tổng công ty nhà nước với nhiều đầu mối công ty con, công ty LDLK, hoạt động đa ngành nghề; cơ cấu cổ đông không đa dạng, cổ đông nhà nước (SCIC) nắm trên 51% vốn điều lệ. Đặc điểm trên cho thấy yếu tố chi phối mang tính “sở hữu nhà nước” đến hoạt động SXKD và quản trị của công ty là rõ ràng.
Hoạt động TCT vốn đầu tư trong giai đoạn 2008†2014, mà cụ thể là (i) TCT vốn chủ sở hữu, (ii) TCT nợ dài hạn và (iii) TCT đầu tư tài chính dài hạn (thoái vốn và đầu tư vốn vào công ty con, công ty LDLK) tại VINACONEX đã và đang chịu tác động bởi nhân tố nào, nhân tố nào là trọng yếu; giải pháp tổng thể và chủ yếu nào được đưa ra đối với hoạt động TCT vốn đầu tư hiệu quả; hiệu quả của hoạt động TCT vốn đầu tư thể hiện qua tình hình tài chính của doanh nghiệp như thế nào. Đây là những vấn đề cần có sự nhìn nhận, nghiên cứu tổng thể và sâu sắc trong điều kiện thực tế của doanh nghiệp và yêu cầu của chiến lược tái cơ cấu doanh nghiệp nói chung, TCT vốn đầu tư nói riêng. Đề tài sẽ đi vào làm rõ các vấn đề nêu trên. Lý luận về cấu trúc vốn và tái cấu trúc vốn đầu tƣ 1.
Cấu trúc vốn của công ty cổ phần 1. Khái niệm về cấu trúc vốn của công ty cổ phần Để triển khai các hoạt động sản xuất kinh doanh, một doanh nghiệp nói chung hay một công ty cổ phần nói riêngcó thể sử dụng một hay nhiều nguồn vốn, có thể dùng vốn chủ sở hữu hay nợ. Theo thuật ngữ tài chính, cấu trúc vốn (cơ cấu vốn) nhằm mô tả nguồn gốc và phương pháp hình thành nên nguồn vốn để công ty cổ phần có thể sử dụng mua sắm tài sản, phương tiện vật chất, triển khai hoạt động sản xuất kinh doanh, tài trợ cho các dự án đầu tư. Cấu trúc vốn của công ty cổ phần đề cập tới cách thức công ty cổ phần tìm kiếm nguồn vốn thông qua các phương án kết hợp giữa bán cổ phần, quyền chọn mua cổ phần, phát hành trái phiếu và đi vay.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nói cách khác cấu trúc vốn của công ty cổ phần là mối tương quan tỷ lệ giữa Nợ dài hạn và Vốn chủ sở hữu của công ty cổ phần đó. Như vậy, khi đề cập đến cơ cấu vốn của công ty cổ phẩn người ta chỉ xem xét vốn dài hạn: (i) nợ dài hạn và (ii) vốn chủ sở hữu. Cấu trúc vốn không xem xét đến nợ ngắn hạn, vì nợ ngắn hạn mang tính ngắn hạn, tạm thời, không ảnh hưởng nhiều đến sự chia sẻ quyền quản lí và giám sát hoạt động của công ty cổ phần.