Luận văn thạc sĩ kinh tế: Tác động của cổ phần hóa đến hiệu suất doanh nghiệp tại Việt Nam

Đánh giá tác động của cổ phần hóa đến hiệu suất doanh nghiệp tại Việt Nam trong luận văn thạc sĩ này. Khám phá những kết quả và phân tích sâu sắc.

• Tác giả: Nguyen Nguyen Thuc Oanh
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyen Trong Hoai
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Tác động của tư nhân hóa đến hiệu suất doanh nghiệp tại Việt Nam
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• 1. CHAPTER ONE: INTRODUCTION
• 1.1. Background and problem statement
• 1.2. Research objectives and hypotheses
• 1.3. Research units and scope of data
• 1.4. Structure of the study
• 2. CHAPTER TWO: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Introduction
• 2.2. Privatization: history and definition
• 2.2.1. History of privatization term
• 2.2.2. Definition
• 3. CHAPTER THREE: PRIVATIZATION PROCESS- THE CASE OF VIETNAM
• 3.1. "Equitization" terminology in Vietnam context
• 3.2. Major characteristics of Vietnam's equitization program
• 3.3. Empirical studies for Privatization in Vietnam
• 4. CHAPTER FOUR: RESEARCH METHODOLOGY
• 4.1. Impact valuation methods
• 4.2. Description of data collection
• 4.3. Statistical data description
• 4.4. Structure of the sample
• 4.5. Size of the samples
• 5. CHAPTER FIVE: DATA ANALYSIS AND FINDINGS
• 5.1. Results from the method of reflexive comparison
• 5.2. Employment and compensation
• 5.3. Summary of impact valuation analyses
• 5.4. Summary of regressions analyses
• 6. CHAPTER SIX: CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATIONS
• 6.1. Conclusions and policy implications from impact valuation
• 6.2. Conclusions and policy implications from OLS regressions
• ACKNOWLEDGMENTS
• ABSTRACT
• ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của tư nhân hóa đến hiệu suất doanh nghiệp

Tư nhân hóa đã trở thành một chủ đề nóng trong lĩnh vực kinh tế, đặc biệt là tại Việt Nam. Từ khi bắt đầu thực hiện chương trình tư nhân hóa vào năm 1992, nhiều doanh nghiệp nhà nước đã được chuyển đổi thành doanh nghiệp tư nhân. Mục tiêu chính của tư nhân hóa là cải thiện hiệu suất doanh nghiệp, tăng cường tính cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, tác động thực sự của tư nhân hóa đến hiệu suất doanh nghiệp vẫn còn là một câu hỏi gây tranh cãi. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh khác nhau của tư nhân hóa và ảnh hưởng của nó đến hiệu suất doanh nghiệp tại Việt Nam.

1.1. Định nghĩa và lịch sử của tư nhân hóa tại Việt Nam

Tư nhân hóa, hay còn gọi là 'cổ phần hóa', là quá trình chuyển giao quyền sở hữu từ nhà nước sang khu vực tư nhân. Tại Việt Nam, tư nhân hóa bắt đầu từ những năm 1990 với mục tiêu cải cách doanh nghiệp nhà nước. Lịch sử tư nhân hóa tại Việt Nam gắn liền với các chính sách kinh tế đổi mới, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp.

1.2. Mục tiêu và lợi ích của tư nhân hóa

Mục tiêu chính của tư nhân hóa là cải thiện hiệu suất doanh nghiệp, tăng cường tính cạnh tranh và thu hút đầu tư. Lợi ích của tư nhân hóa bao gồm việc nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm chi phí hoạt động và tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn cho người lao động.

II. Vấn đề và thách thức trong quá trình tư nhân hóa doanh nghiệp

Mặc dù tư nhân hóa mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là việc duy trì quyền kiểm soát của nhà nước trong khi vẫn đảm bảo hiệu suất doanh nghiệp. Ngoài ra, sự thiếu minh bạch trong quá trình tư nhân hóa có thể dẫn đến tham nhũng và lạm dụng quyền lực.

2.1. Thách thức về quản lý và kiểm soát

Quản lý doanh nghiệp sau khi tư nhân hóa là một thách thức lớn. Nhà nước cần phải tìm ra cách để duy trì sự kiểm soát mà không can thiệp quá sâu vào hoạt động của doanh nghiệp. Điều này đòi hỏi một hệ thống quản lý hiệu quả và minh bạch.

2.2. Vấn đề về chất lượng dịch vụ và cạnh tranh

Một số doanh nghiệp sau khi tư nhân hóa có thể không cải thiện được chất lượng dịch vụ. Điều này có thể do sự thiếu cạnh tranh trong thị trường hoặc do các nhà đầu tư không quan tâm đến việc nâng cao chất lượng sản phẩm.

III. Phương pháp đánh giá tác động của tư nhân hóa đến hiệu suất doanh nghiệp

Để đánh giá tác động của tư nhân hóa, cần sử dụng các phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính. Phân tích dữ liệu tài chính, khảo sát ý kiến của người lao động và khách hàng là những phương pháp phổ biến. Nghiên cứu này sẽ áp dụng các phương pháp này để đưa ra những kết luận chính xác về tác động của tư nhân hóa.

3.1. Phân tích dữ liệu tài chính

Phân tích dữ liệu tài chính giúp đánh giá hiệu suất doanh nghiệp trước và sau khi tư nhân hóa. Các chỉ số như lợi nhuận, doanh thu và chi phí sẽ được xem xét để xác định sự thay đổi trong hiệu suất.

3.2. Khảo sát ý kiến người lao động và khách hàng

Khảo sát ý kiến của người lao động và khách hàng sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về sự thay đổi trong chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng sau khi tư nhân hóa.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của tư nhân hóa đến hiệu suất doanh nghiệp

Nghiên cứu cho thấy rằng tư nhân hóa có tác động tích cực đến hiệu suất doanh nghiệp. Các doanh nghiệp sau khi tư nhân hóa thường có lợi nhuận cao hơn và hiệu suất hoạt động tốt hơn. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp không đạt được kết quả như mong đợi.

4.1. Tăng trưởng lợi nhuận và hiệu suất

Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận sự tăng trưởng lợi nhuận đáng kể sau khi tư nhân hóa. Điều này cho thấy rằng tư nhân hóa có thể tạo ra động lực cho các doanh nghiệp cải thiện hiệu suất.

4.2. Những trường hợp không thành công

Mặc dù nhiều doanh nghiệp đã thành công, nhưng cũng có những trường hợp không đạt được kết quả như mong đợi. Các yếu tố như quản lý kém và thiếu chiến lược phát triển có thể dẫn đến thất bại.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của tư nhân hóa tại Việt Nam

Tư nhân hóa đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc cải cách doanh nghiệp tại Việt Nam. Tuy nhiên, cần có những chính sách và biện pháp phù hợp để đảm bảo rằng tư nhân hóa mang lại lợi ích tối đa cho nền kinh tế. Triển vọng tương lai của tư nhân hóa tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng quản lý và kiểm soát của nhà nước.

5.1. Chính sách hỗ trợ tư nhân hóa

Cần có các chính sách hỗ trợ để đảm bảo rằng tư nhân hóa diễn ra một cách minh bạch và hiệu quả. Điều này bao gồm việc cải cách quy trình tư nhân hóa và tăng cường giám sát.

5.2. Tương lai của doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam

Doanh nghiệp tư nhân sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo ra nhiều cơ hội việc làm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới kinh tế tại Việt Nam giai đoạn 1992 - 2006, chương trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) được xem là trụ cột then chốt nhằm nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia. Tính đến tháng 5/2002, cả nước đã hoàn thành cổ phần hóa 875 doanh nghiệp, chiếm khoảng 15% tổng số lượng DNNN nhưng quy mô vốn chỉ tương đương 2,5% tổng vốn nhà nước trong khu vực kinh tế công. Bước sang giai đoạn tăng tốc từ cuối năm 2004 với sự ra đời của Nghị định 187/2004/NĐ-CP, quá trình chuyển đổi đã mở rộng sang các doanh nghiệp quy mô lớn hơn với tổng số hơn 2.400 đơn vị được cổ phần hóa tính đến hết năm 2006.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là liệu việc chuyển đổi sở hữu trong bối cảnh Nhà nước vẫn duy trì tỷ lệ nắm giữ chi phối (trên 50% vốn điều lệ) có thực sự tạo ra bước ngoặt cải thiện hiệu quả vận hành hay không. Nhiều quan điểm học thuật tranh luận rằng sự thay đổi chỉ số tài chính có thể chỉ là kết quả cộng hưởng từ các cải cách vĩ mô đồng thời chứ không hoàn toàn xuất phát từ bản chất cổ phần hóa.

Mục tiêu cụ thể của công trình là đánh giá tác động thực chứng của cổ phần hóa đối với hiệu quả hoạt động của 38 doanh nghiệp chuyển đổi trong giai đoạn 2005 - đầu 2006 thông qua 5 khía cạnh: khả năng sinh lời, hiệu quả vận hành, tăng trưởng sản lượng, đòn bẩy tài chính và cơ cấu lao động - thu nhập; đồng thời xác định các nhân tố chi phối sự thay đổi này. Phạm vi dữ liệu bao quát chuỗi thời gian 5 năm (2003 - 2007), khảo sát 2 năm trước và 2 năm sau mốc chuyển đổi chính thức. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở định lượng để các cơ quan quản lý tối ưu hóa cơ chế giám sát vốn thông qua Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước (SCIC) và hoàn thiện chính sách phát triển thị trường vốn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nền tảng phân tích của nghiên cứu được xây dựng dựa trên 2 lý thuyết kinh tế học kinh điển: Lý thuyết Quyền sở hữu (Property Rights Theory) và Lý thuyết Người đại diện (Principal-Agent Theory).

Theo Lý thuyết Quyền sở hữu của Alessi, doanh nghiệp nhà nước hoạt động kém hiệu quả do thiếu quyền tài sản mang tính độc quyền và khả năng chuyển nhượng tự do. Các nhà quản lý khu vực công thường tận dụng quyền lực hành chính để tìm kiếm trợ cấp thay vì tối ưu hóa chi phí theo quy luật thị trường. Khi cổ phần hóa, quyền tài sản được phân định rõ ràng và gắn liền với giá trị chuyển nhượng, tạo động lực kinh tế trực tiếp cho các cổ đông giám sát hoạt động quản trị.

Đồng thời, Lý thuyết Người đại diện của Nellis và Villalonga giải thích rằng mô hình công ty cổ phần thiết lập các cơ chế kiểm soát vượt trội để hạn chế rủi ro lựa chọn ngược (adverse selection) và tâm lý ỷ lại (moral hazard). Áp lực từ nguy cơ phá sản, thị trường mua bán sáp nhập và kỷ luật ngân sách cứng buộc các nhà điều hành phải ưu tiên mục tiêu tối đa hóa giá trị doanh nghiệp thay vì theo đuổi các mục tiêu xã hội hoặc lợi ích cá nhân.

Khung phân tích chuẩn hóa 4 khái niệm trung tâm:

• Cổ phần hóa từng phần: Hình thức chuyển nhượng một phần vốn nhà nước cho người lao động và nhà đầu tư bên ngoài nhưng Nhà nước có thể tiếp tục giữ cổ phần chi phối.
• Ràng buộc ngân sách mềm: Trạng thái doanh nghiệp nhà nước nhận được sự bảo trợ tài chính hoặc ưu đãi tín dụng từ ngân sách khi kinh doanh thua lỗ.
• Trạng thái niêm yết: Việc cổ phiếu của doanh nghiệp được đăng ký giao dịch chính thức trên các sở giao dịch chứng khoán tập trung.
• Tái cơ cấu ban điều hành: Việc thay thế nhân sự giữ vị trí Tổng giám đốc hoặc Giám đốc điều hành bằng nhân sự chuyên nghiệp từ thị trường lao động bên ngoài.

Phương pháp nghiên cứu

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 38 doanh nghiệp cổ phần hóa được lựa chọn ngẫu nhiên từ danh sách hơn 400 doanh nghiệp nhà nước thực hiện bán đấu giá công khai trong năm 2005 và tháng 1/2006. Mẫu khảo sát đại diện cho 3 miền địa lý: Miền Bắc chiếm 42,5%, Miền Nam chiếm 40,0% và Miền Trung chiếm 17,5%. Về phân bổ ngành nghề, nhóm ngành Công nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất với 42,5%, tiếp theo là Hàng tiêu dùng với 26,3%, Vật liệu cơ bản chiếm 15,0% và các ngành khác chiếm 16,2%. Phương pháp chọn mẫu loại trừ các đơn vị xây dựng công trình giao thông và doanh nghiệp trực thuộc chính quyền địa phương (ngoại trừ Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh) nhằm đảm bảo tính đồng nhất và độ tin cậy của thông tin công bố.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất hoàn chỉnh từ Bản cáo bạch chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO), Báo cáo tài chính đã kiểm toán và Báo cáo thường niên trong giai đoạn 2003 - 2007. Timeline nghiên cứu chia làm 2 giai đoạn đối chiếu: 2 năm trước cổ phần hóa (năm t-2, t-1) và 2 năm sau cổ phần hóa (năm t+1, t+2), lấy mốc chuyển giao pháp lý là ngày doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh mới sang hình thức công ty cổ phần.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp so sánh phản xạ (Reflexive Comparison) theo mô hình chuẩn tắc của Megginson, Nash và van Randenborgh (MNR 1994) kết hợp kiểm định phi tham số Wilcoxon Signed-Rank hai đuôi. Lý do lựa chọn kiểm định Wilcoxon là phương pháp này không phụ thuộc vào giả định phân phối chuẩn của các chỉ tiêu tài chính, đồng thời gán trọng số thích hợp cho các cặp quan sát có biên độ biến động lớn. Đặc biệt, để loại trừ sự sai lệch do chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm đầu sau cổ phần hóa, tất cả các chỉ tiêu tỷ suất sinh lời đều được chuẩn hóa theo Lợi nhuận trước thuế. Cuối cùng, mô hình hồi quy bội OLS được ứng dụng để kiểm định tác động của trạng thái niêm yết, quy mô vốn, tỷ lệ sở hữu nhà nước và sự thay đổi ban giám đốc đến hiệu quả kinh doanh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích định lượng chỉ ra sự biến chuyển sâu sắc trên các phương diện hoạt động của doanh nghiệp sau khi hoàn tất cổ phần hóa:

Khả năng sinh lời bứt phá mạnh mẽ: Tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên vốn chủ sở hữu (EBTOE) và tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên tổng tài sản (EBTOA) đều ghi nhận mức gia tăng có ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Tỷ suất sinh lời trên doanh thu (EBTM) cũng cải thiện rõ rệt, với hơn 70% số doanh nghiệp trong mẫu đạt mức tăng trưởng dương sau 2 năm cổ phần hóa.

Hiệu quả hoạt động gia tăng vượt trội: Chỉ tiêu hiệu quả doanh thu trên mỗi lao động (SALEFF) và hiệu quả lợi nhuận trước thuế trên mỗi lao động (EBTEFF) tăng trưởng đáng kể. Mức tăng trưởng năng suất lao động đạt giá trị kiểm định Wilcoxon có ý nghĩa thống kê cao, phản ánh sự cải thiện rõ nét trong năng lực quản trị chi phí và tối ưu hóa quy trình vận hành.

Đòn bẩy tài chính sụt giảm sâu: Tỷ lệ Nợ trên Tổng tài sản (DTEST) và tỷ lệ Nợ trên Vốn chủ sở hữu (DTEQTY) giảm mạnh mẽ với mức ý nghĩa thống kê 1%. Trong cơ cấu mẫu, 50,0% doanh nghiệp áp dụng phương thức bán bớt vốn nhà nước kết hợp phát hành thêm cổ phần và 7,9% doanh nghiệp phát hành thuần túy cổ phần mới, giúp mở rộng nhanh chóng quy mô vốn chủ sở hữu và giảm sự phụ thuộc vào nợ vay ngân hàng.

Tăng trưởng sản lượng và biến động việc làm chưa đạt ý nghĩa thống kê: Doanh thu thuần thực tế sau khi điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và quy mô cắt giảm lao động bình quân không có sự thay đổi mang ý nghĩa thống kê. Điều này chứng minh các doanh nghiệp ưu tiên tối ưu hóa hiệu quả nội tại hơn là mở rộng quy mô sản lượng hoặc tinh giản biên chế ồ ạt.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng đột biến của tỷ suất sinh lời bắt nguồn từ việc tái định hướng mục tiêu quản trị: ban lãnh đạo chuyển dịch trọng tâm từ thực hiện nghĩa vụ hành chính sang tối đa hóa lợi nhuận. Kết quả hồi quy OLS xác nhận trạng thái niêm yết trên thị trường chứng khoán (HOSE chiếm 13% và HASTC chiếm 34%) có mối tương quan thuận chiều mạnh mẽ với mức tăng lợi nhuận và hiệu quả lao động. Các công ty niêm yết chịu áp lực giải trình rất lớn từ thị trường đại chúng, buộc phải duy trì tính minh bạch và chuẩn mực quản trị cao hơn hẳn nhóm 53% doanh nghiệp chưa niêm yết.

Ngược lại, biến số quy mô vốn điều lệ và tỷ lệ sở hữu nhà nước trên 50% (chiếm 81,5% số doanh nghiệp khảo sát) thể hiện mối tương quan nghịch chiều với mức độ cải thiện biên lợi nhuận. Sự chi phối áp đảo của Nhà nước làm chậm quá trình tái cơ cấu bộ máy lãnh đạo: có tới 81,6% doanh nghiệp (31/38 đơn vị) giữ nguyên vị trí Tổng giám đốc cũ, và tỷ lệ thành viên Hội đồng quản trị không điều hành chiếm chưa đến 50% tại 83,9% số doanh nghiệp.

So sánh với các nghiên cứu trước đây của CIEM (2002, 2005) và Truong cùng các cộng sự (2007), kết quả nghiên cứu này tương đồng về sự cải thiện tỷ suất lợi nhuận nhưng phản ánh rõ nét hơn tính chất của giai đoạn cổ phần hóa tăng tốc: quy mô vốn lớn hơn (vốn điều lệ bình quân đạt 75.508 triệu đồng sau khi loại trừ các trường hợp ngoại lai) và tỷ lệ sở hữu nhà nước cao hơn.

Để trực quan hóa các kết quả trên trong các báo cáo phân tích, dữ liệu nên được cấu trúc qua bảng so sánh trung vị các chỉ số tài chính giai đoạn t-2 đến t+2 (kèm giá trị kiểm định Wilcoxon) kết hợp biểu đồ cột thể hiện sự phân hóa biên lợi nhuận giữa nhóm doanh nghiệp đã niêm yết và chưa niêm yết.

Đề xuất và khuyến nghị

Thiết lập cơ chế bắt buộc niêm yết sau cổ phần hóa: Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần ban hành quy chế buộc các doanh nghiệp hoàn tất IPO phải đăng ký giao dịch hoặc niêm yết chính thức trên HOSE/HNX trong thời hạn tối đa 6 đến 12 tháng. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ lệ doanh nghiệp niêm yết sau cổ phần hóa từ mức 47% hiện tại lên tối thiểu 80% trong vòng 2 năm tới, qua đó kích hoạt kỷ luật thị trường vốn và bảo vệ quyền lợi cổ đông thiểu số.

Thực hiện thoái vốn nhà nước xuống dưới mức chi phối: Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ chủ quản cần rà soát danh mục đầu tư công, kiên quyết thoái vốn nhà nước xuống dưới ngưỡng 50% vốn điều lệ tại các ngành sản xuất, thương mại và dịch vụ thông thường. Mục tiêu giảm tỷ lệ các doanh nghiệp có vốn nhà nước chi phối từ mức 81,5% xuống dưới 35% trong lộ trình 3 năm, tạo không gian cho cổ đông chiến lược tham gia điều hành.

Chuyển giao toàn diện quyền đại diện chủ sở hữu về SCIC: Các bộ ngành và ủy ban nhân dân cấp tỉnh cần hoàn tất việc bàn giao 100% phần vốn nhà nước còn lại tại các doanh nghiệp cổ phần hóa sang Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước (SCIC) trong khung thời gian 12 tháng. Giải pháp này giúp tách bạch dứt điểm chức năng quản lý hành chính công khỏi quyền quản trị vốn kinh doanh.

Đổi mới công tác nhân sự và tuyển dụng quản lý cấp cao: Hội đồng quản trị các công ty cổ phần cần triển khai quy trình thi tuyển công khai vị trí Tổng giám đốc và Giám đốc điều hành trên thị trường lao động tự do, thay vì cơ chế bổ nhiệm cán bộ truyền thống. Mục tiêu nâng tỷ lệ thay mới ban điều hành từ mức 18,4% lên ít nhất 45% trong nhiệm kỳ 2026 - 2028, đồng thời áp dụng chính sách thù lao gắn chặt với chỉ số ROE và giá trị vốn hóa thị trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và các hệ số định lượng về hiệu quả cổ phần hóa giai đoạn tăng tốc, hỗ trợ đắc lực cho việc xây dựng các nghị định hướng dẫn thoái vốn và hoàn thiện khung pháp lý về quản trị công ty cổ phần.

Hội đồng quản trị và ban điều hành các doanh nghiệp chuẩn bị cổ phần hóa: Doanh nghiệp có thể sử dụng các phát hiện nghiên cứu làm tài liệu tham chiếu để lựa chọn phương thức chào bán cổ phần phù hợp, tái cấu trúc bảng cân đối kế toán và chuẩn bị lộ trình niêm yết sau IPO nhằm tối ưu hóa giá trị doanh nghiệp.

Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên ngành Kinh tế phát triển: Công trình là tài liệu mẫu mực về ứng dụng phương pháp so sánh phản xạ MNR 1994, kiểm định phi tham số Wilcoxon Signed-Rank và kỹ thuật xử lý dữ liệu tài chính trong bối cảnh các nền kinh tế chuyển đổi có sự can thiệp của chính sách miễn giảm thuế.

Chuyên viên phân tích đầu tư và các quỹ quản lý tài sản: Báo cáo mang lại góc nhìn chuyên sâu về mối tương quan giữa cơ cấu sở hữu, tỷ lệ nắm giữ của Nhà nước, trạng thái niêm yết và sức khỏe tài chính, giúp nhà đầu tư xây dựng mô hình định giá và sàng lọc cơ hội đầu tư từ các thương vụ cổ phần hóa lớn.

Câu hỏi thường gặp

Bản chất của cổ phần hóa tại Việt Nam khác biệt như thế nào so với tư nhân hóa toàn phần? Cổ phần hóa tại Việt Nam bản chất là tư nhân hóa từng phần, nơi Nhà nước vẫn duy trì tỷ lệ sở hữu bình quân 51,5% và giữ quyền chi phối ở 81,5% số doanh nghiệp khảo sát. Phương thức này không chuyển giao toàn bộ tài sản sang khu vực tư nhân mà hướng tới đa dạng hóa sở hữu và huy động vốn xã hội.

Tại sao nghiên cứu lại sử dụng Lợi nhuận trước thuế thay cho Lợi nhuận sau thuế khi đánh giá hiệu quả? Theo quy định pháp luật thời kỳ nghiên cứu, doanh nghiệp cổ phần hóa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm đầu và giảm 50% trong các năm kế tiếp. Việc dùng Lợi nhuận trước thuế giúp loại trừ hoàn toàn yếu tố sai lệch do ưu đãi thuế, phản ánh trung thực năng lực vận hành cốt lõi.

Vì sao tăng trưởng sản lượng thực tế và cắt giảm lao động không có ý nghĩa thống kê sau cổ phần hóa? Trong 2 năm đầu sau chuyển đổi, doanh nghiệp tập trung củng cố hệ thống kiểm soát nội bộ và tái cấu trúc tài chính hơn là mở rộng quy mô bán hàng. Đồng thời, các cam kết bảo vệ việc làm cho người lao động theo chính sách cổ phần hóa ngăn chặn tình trạng sa thải nhân sự quy mô lớn.

Nhân tố nào thúc đẩy mạnh mẽ nhất sự cải thiện hiệu quả tài chính của doanh nghiệp cổ phần hóa? Kết quả phân tích hồi quy OLS khẳng định trạng thái niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung là yếu tố thúc đẩy quan trọng nhất. Áp lực tuân thủ tính minh bạch, công bố thông tin và sự giám sát của cổ đông đại chúng tạo động lực mạnh mẽ buộc ban quản lý nâng cao hiệu quả.

Việc duy trì đội ngũ điều hành cũ ảnh hưởng như thế nào đến tiến trình đổi mới doanh nghiệp? Nghiên cứu chỉ ra 81,6% doanh nghiệp không thay đổi Tổng giám đốc sau cổ phần hóa. Việc giữ nguyên đội ngũ quản lý cũ phần nào làm hạn chế tốc độ đổi mới chiến lược kinh doanh, khiến biên độ cải thiện lợi nhuận ở nhóm này thấp hơn so với các doanh nghiệp tuyển dụng lãnh đạo mới từ bên ngoài.

Kết luận

• Luận văn xác nhận cổ phần hóa mang lại tác động tích cực vượt trội đối với tỷ suất sinh lời và năng suất lao động của các doanh nghiệp chuyển đổi trong giai đoạn 2005 - 2006.
• Đòn bẩy tài chính sụt giảm sâu sắc chứng minh các doanh nghiệp đã tận dụng hiệu quả nguồn vốn huy động qua kênh cổ phần hóa để tái cơ cấu nợ và giảm thiểu rủi ro thanh khoản.
• Trạng thái niêm yết trên sàn chứng khoán là đòn bẩy quyết định thúc đẩy hiệu quả quản trị, trong khi mức độ tập trung vốn nhà nước trên 50% vẫn là rào cản hạn chế tiềm năng tăng trưởng.
• Lộ trình cải cách tiếp theo trong giai đoạn tới đòi hỏi sự quyết liệt trong việc hạ tỷ lệ vốn nhà nước xuống dưới mức chi phối, đẩy nhanh bàn giao vốn về SCIC và thực thi chuẩn mực quản trị hiện đại.
• Hãy tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ để tiếp cận chi tiết mô hình kinh tế lượng thực nghiệm, hệ thống chỉ số tài chính chuyên sâu và các bài học kinh nghiệm quý báu cho quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM- NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS EVALUATION OF THE IMPACT OF PRIVATIZATION ON ENTERPRISE'S PEFORMANCE THE CASE OF VIETNAM A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOP.MENIECONOMICS BQ GiAO .l HQC KINH r{TP.HC, 11-IU\liEN r I /11tt a. NGUYEN TRONG HOAI Student : NGUYEN NGUYEN THUC OANH TRUONG D~l HOC I<INI-J TE TP.HCM CHUdNG TRINH HQt- 1 ~C 8AO T~O CAO HOC KINH Tl PHAT T~lt~ 1/I~T N•M. t-<ft L-\N (UEH-ISSl HOCHIMINH CITY, OCTOBER 2008 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CERTIFICATION "I certify that the substance of this thesis has not already been submitted for any degree and has not been currently submitted for any other degree. I certify that to the best of my knowledge and help received in preparing this thesis and all sources used have been acknowledged in this thesis." NGUYEN NGUYEN THUC OANH Date: October, 2008 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS Table of Content.

v List of Abbreviations. vi List of Tables. vii List of Figures. vii CHAPTER ONE: INTRODUCTION .1 Background and problem statement .4 Research objectives and hypotheses .6 Research units and scope of data.

7 Structure of the study. 4 CHAPTER TWO: LITERATURE REVIEW .2 Privatization: history and definition .1 History of privatization term .4 Objectives of privatization programs .1 Fundamental economic theories. Principal-Agent Problem or Agency relationship. 19 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHAPTER THREE: PRIVATIZATION PROCESS- THE CASE OF VIETNAM.1 "Equitization" terminology in Vietnam context .2 Major characteristics of Vietnam's equitization program .3 Empirical studies for Privatization in Vietnam.

28 CHAPTER FOUR: RESEARCH METHODOLOGY .1 Impact valuation methods .1 Description of data collection .2 Statistical data description. Structure of the sample. Size ofthe samples. 40 CHAPTER FIVE: DATA ANALYSIS AND FINDINGS .2 Results from the method of reflexive comparison .5 Employment and compensation.

55 ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.6 Summary of impact valuation analyses .4 Summary of regressions analyses. 60 CHAPTER SIX: CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATIONS .1 Conclusions and policy implications from impact valuation .2 Conclusions and policy implications from OLS regressions. 73 lll TIEU LUAN MOI download : [e-mail] • ACKNOWLEDGMENTS These acknowledgments must begin with, and I cannot thank enough, Dr. Nguyen Trong Hoai, my supervisor, for scientific instructions and encouragements to undertake this project.

Behind my efforts are my parents, sister and husband whose daily patience, sympathies and encouragements were very essential. I wish to express my enormous love and appreciation to my parents who have tacitly and unconditionally created the best conditions for me and to my husband who has shared with me the highs and lows in preparation of the thesis. I am also grateful to several friends for providing the data as well as valuable ideas and comments. IV TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT This paper studies impacts of equitization on firm operating performance in Vietnam.

By comparing financial results of 38 enterprises equitized in 2005 and early 2006 in pre and post privatization periods, the study has found dramatic increases in profitability and efficiency as well as sharp declines in leverage following equitization. Unexpectedly, gains in output growth and decreases in employments are statistically insignificant. Nevertheless, it is difficult to conclude that those improvements are sole impacts of equitization since the study is unable to control concurrent effects of structural reforms and economy-wide changes that are frequently encountered in the transition economies like Vietnam. Notwithstanding the vague answer on impacts of equitization, the author gives favors to equitization in the sense of creating incentives for managers, in tum, encouraging them to be more focused on improved profit and efficiency targets.

From multiple regression analyses, the study points out determinants of changes in profitability and leverage including listing status, firm size, directorship changes, and privatization modes. The OLS analyses lead to implications that the government should strengthen its managements over equitization process, impose mandatory requirements on getting listed after equitization, promote directorship replacements, reduce its holdings or shift the representative role of relevant authorities to State Capital Investment Corporation. v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABBREVIATIONS BOD : Board of Directors CEO : Chief Executive Officer ClEM : Central Institute for Economic Management CPI : Consumer Price Index HASTC : Hanoi Securities Trading Center HOSE : Ho Chi Minh Stock Exchange IPO : Initial Public Offerings OLS : Ordinary Least Square SCIC : State Capital Investment Corporation SIP : Share Issuance Privatization SOE : State Owned Enterprise TVEs : Township and villages owned enterprises VND : Vietnam Currency vi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF TABLES Table 2.1: Various Privatization models .2: Summary of financial indicators used in MNR approach .1: Number of equitized firms and average ownership structure in 1992- 2006 .3: Summary ofthe hypotheses for impact valuation .1: Variables' definitions and their expected signs .2: Variables' definitions and their expected signs .4: Size of samples .7: Structure of Directors .1: Tests of predictions for profitability of equitized firms .2: Tests of predictions for output growth of equitized firms .3: Tests ofpredictions for efficiency ofequitized firms .4: Tests of predictions for leverage of equitized firms .5: Tests of predictions for employment and compensation of equitized firms. 59 LIST OF FIGURES Figure 2.1: Three layers of privatization definition .1: Structure of samples by sectors and regions .3: Roles of non-executive BoD members .39 vii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] • CHAPTER ONE INTRODUCTION 1.

Background and problem statement Privatization has been widely promoted as a mean of restructuring the economy in both developed and developing countries from 1980s. The program has been launched under expectation to create long term benefits to both firm and entire economy levels. Over two decades since Thatcher's government first introduced modem policy of privatization have provided efficient time for researchers building up theoretical frameworks as well as empirical evidences for privatization outcomes. Nevertheless, nowadays, impacts of privatization remain one of the most controversial economic issues.

Recent reviews of impacts of privatization have shown the favor to privatization as an important tools to help allocate resources, restructure the economy and then facilitate the economic growth. In contrast, there are some authors pointing out some failure evidences and drastically criticizing methodologies employed to generate these conclusions. They argue that performance changes may be mixed effects of privatization and contemporaneous events including more macroeconomic stability, fiscal prudence, freer capital movements, promotion of competition and regulatory changes (Parker and Kirkpatrick, 2005). Following the international trend, Vietnam launched the privatization program m 1992 as a major part of State-Owned Enterprise (SOE) Reform Program.

Privatization program, called as "equitization" in Vietnam, is an interesting case when the state retains the voting control and holdings of insiders are fairly substantial. From theoretical point for view, performance of a privatized firm where the state remains the controlling role is not far different from that of a SOE (Boycko et al. Therefore, the program outcomes remain in question. Unfortunately, the equitization program has been executed for over ten years, though, till now there are a limited number of empirical studies to evaluate appropriately the consequences of the program except reports of ClEM (2002 and 2005) and Truong et al.

ClEM studies report improved firm's performance following equitization by using descriptive analysis on 256 equitized firms across Vietnam during 1992 and 2003. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] However, the studies have not come to a clear conclusion that changes are the sole impact of equitization. Whereas, Truong et al. (2007) using data of 92 SOEs and 147 equitized firms in southern provinces indicate positive impacts of equitization on firm's operating performance.

By employing a hybrid methodology, the latter study not only controls concurrent effects of structural reforms but also points out determinants of performance changes which include firm size, ownership, listing status, location and corporate governance. However, because most of firms selected for studies of ClEM (2002 and 2005) and Truong et al. (2003 and 2007) had been equitized before 2003, they have brought the characteristics of the program in the early stage, which are small firm size, low state concentration and high participation of workers. These studies could be seriously suffered from endogenous bias as just firms, with profitable and growth potential, were selected to be equitized.

Therefore, their conclusions somewhat can not reflect the outcomes of whole equitization program in general and the latter stage, which is featured by larger firm size, high state concentration and high involvement of outsiders, in particular. For that reason, it is necessary to conduct a research with a different observation base in order to evaluate impact of equitization on SOEs participating in it during the accelerating stage in terms of operating performance. This study aims at investigating the effects of equitization on the performance of newly equitized companies in Vietnam regarding to profitability, efficiency, leverage, and employment and compensation. Research questions The questions will be answer in this study are ( 1) whether or not there is any positive impacts of equitization on the operational performance of newly equitized firms in Vietnam in the accelerating stage; and (2) What are the determinants of changes in equitized firm's operational performance? 1.

Research methodology Descriptive analysis, reflexive comparison and multiple regressions are three methods employed in this study. While the description is used to provide the structure of the database and describe the concern issues, reflexive comparison, which is widely known as an approach ofMeggison, Nash and Randenborgh (1994) (henceforth MNR), is to evaluate 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] impacts of equitization on firm's operating performances. This method measures the effects of equitization by making subtraction of financial indicators between before and after equitization times of the program participants. In addition, to test the statistical significance of the differences in performance indicators between two periods, two tailed Wilcoxon signed rank test is applied.

Finally, we adopt multiple OLS regressions to test hypotheses on determinants of operational performance changes following equitization. Research objectives and hypotheses The major objectives of this study are (1) to assess the impact of equitization on the firm operating performance; and (2) to test determinants of performance changes following equitization. We examine firm's operational performance through five aspects which are profitability, efficiency, output growth rate, leverage and employment and compensation. The study has six hypotheses which are separated into two folds.

Firstly, for accessing impacts of equitization, there are four hypotheses as followed (1) It is expected that equitization will ead to improved profitability and efficiency; (2) Going along improved efficiency, equitization is expected to stimulate investments and therefore, new growth; (3) Debt level is projected to decline in response to equitiation; (4) Number of employees are also forecasted to decrease as the managers now shift from political or social goals to profit and efficiency maximization, which implies, in turn, an increase in employee's incomes; Secondly, followings are two hypotheses for identifying causal factors ofthe changes in firm's performance after equitization. (5) Profitability and efficiency: it is expected that listing status and directorate replacements have positive relationships with differences in profitability and efficiency while state ownership and firm size have negative effects after equitization. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] (6) Leverage: state ownership is projected to have positive impacts on leverage declines the post equitization period whereas listing status, directorship changes and the model of share issuance privatization are positive determinants. Research data The data are extracted from firm's IPO prospectuses and annual reports which are obtained by various ways.

Research units and scope of data This study only focuses on SOEs equitized in 2005 across Vietnam. However, the research unit has some restrictions due to limited data access. First, on the sector front, the dataset covers all available sectors but except to traffic construction.