Luận văn ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ đến tỷ lệ nhiễm crd trên gà broiler nuôi trong chuồng kín tại thái nguyên và biện pháp điều trị bệnh của thuốc tilmicox

Nghiên cứu này chỉ ra rằng yếu tố mùa vụ có tác động đáng kể đến tỷ lệ nhiễm CRD trên đàn gà broiler nuôi trong chuồng… 65 trang · Đại học Thái Nguyên · 2014.

• Tác giả: Đỗ Trọng Phú
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thúy Mỵ
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Yếu Tố Mùa Vụ Đến Tỷ Lệ Nhiễm CRD Trên Gà Broiler Nuôi Trong Chuồng Kín Tại Thái Nguyên Và Biện Pháp Điều Trị Bệnh Của Thuốc Tilmicox
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều tra cơ bản
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 1.2. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 1.2.1. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt
• 1.2.1.1. Cây ăn quả
• 1.2.1.2. Cây lâm nghiệp
• 1.2.2. Ngành chăn nuôi
• 1.2.2.1. Chăn nuôi trâu bò
• 1.2.2.2. Chăn nuôi lợn
• 1.2.2.3. Chăn nuôi gia cầm
• 1.2.3. Công tác thú y
• 1.2.4. Tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ
• 1.3. Nhận xét chung
• 1.3.1. Thuận lợi
• 1.3.2. Khó khăn
• 1.4. Nội dung, phương pháp và kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 1.4.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.4.1.1. Công tác ứng dụng tiến bộ kỹ thuật về chăn nuôi
• 1.4.1.2. Công tác thú y
• 1.4.2. Phương pháp tiến hành
• 1.4.3. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 1.4.3.1. Công tác chăn nuôi
• 1.4.3.1.1. Công tác chuẩn bị chuồng trại nuôi gà
• 1.4.3.1.2. Công tác chọn giống
• 2. PHẦN 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Tổng quan tài liệu
• 2.2. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.3. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 2.4. Giới thiệu về yếu tố thí nghiệm
• 2.5. Đối tượng và phương pháp tiến hành
• 2.5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.5.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.5.3. Nội dung nghiên cứu và chỉ tiêu theo dõi
• 2.6. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 2.6.1. Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm
• 2.6.2. Tình hình cảm nhiễm bệnh CRD trên đàn gà thí nghiệm
• 2.6.3. Bệnh tích của gà nhiễm CRD
• 2.6.4. Kết quả điều trị bệnh CRD
• 2.6.5. Hiệu lực điều trị bệnh CRD của thuốc Tilmicox
• 2.6.6. Chi phí thuốc trong điều trị
• 2.6.7. Kết luận – Tồn tại – Đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ đến tỷ lệ nhiễm CRD

Nghiên cứu này chỉ ra rằng yếu tố mùa vụ có tác động đáng kể đến tỷ lệ nhiễm CRD trên đàn gà broiler nuôi trong chuồng kín tại Thái Nguyên. Các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm và mùa vụ đều ảnh hưởng đến sức khỏe của gà, đặc biệt là trong mùa mưa khi độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn và virus gây bệnh. Theo nghiên cứu, tỷ lệ nhiễm CRD tăng cao trong mùa đông lạnh, khi sức đề kháng của gà giảm sút. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi thời tiết và điều chỉnh quản lý chăn nuôi phù hợp để giảm thiểu rủi ro bệnh tật.

1.1. Tình hình nhiễm CRD trong mùa vụ

Tình hình nhiễm CRD trên đàn gà broiler cho thấy sự biến động rõ rệt giữa các mùa. Trong mùa hè, tỷ lệ nhiễm thấp hơn do điều kiện thời tiết thuận lợi, trong khi vào mùa đông, tỷ lệ nhiễm tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy mối liên hệ giữa yếu tố mùa vụ và sức khỏe của gà. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc tiêm phòng và chăm sóc đúng cách có thể giúp giảm thiểu tỷ lệ nhiễm bệnh trong mùa đông. Các biện pháp phòng ngừa như cải thiện thông gió trong chuồng nuôi cũng được khuyến nghị để bảo vệ sức khỏe của gà.

II. Biện pháp điều trị bệnh bằng thuốc Tilmicox

Việc sử dụng thuốc Tilmicox trong điều trị bệnh CRD đã cho thấy hiệu quả cao trong việc giảm triệu chứng và tỷ lệ tử vong ở gà. Tilmicox là một loại kháng sinh thuộc nhóm macrolid, có khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn Mycoplasma, nguyên nhân chính gây ra bệnh CRD. Nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng Tilmicox trong thời gian hợp lý có thể giúp cải thiện sức khỏe của gà và tăng tỷ lệ sống sót. Kết quả điều trị cho thấy, tỷ lệ sống sót của gà được điều trị bằng Tilmicox cao hơn đáng kể so với nhóm không điều trị.

2.1. Hiệu lực của thuốc Tilmicox

Kết quả nghiên cứu cho thấy thuốc Tilmicox có hiệu lực điều trị rõ rệt. Sau khi sử dụng, triệu chứng của bệnh CRD giảm nhanh chóng, gà ăn uống tốt hơn và có biểu hiện khỏe mạnh. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ hồi phục của gà sau khi sử dụng Tilmicox đạt trên 80%. Điều này cho thấy Tilmicox không chỉ có tác dụng điều trị mà còn hỗ trợ tăng cường sức đề kháng cho gà, giúp chúng chống lại các bệnh khác. Việc sử dụng Tilmicox cũng cần được kết hợp với các biện pháp chăm sóc và phòng ngừa khác để đạt hiệu quả tối ưu.

III. Quản lý và chăm sóc đàn gà broiler

Quản lý và chăm sóc đàn gà broiler là yếu tố quyết định đến hiệu quả chăn nuôi và sức khỏe của đàn gà. Các biện pháp chăm sóc như vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng định kỳ và kiểm soát chế độ dinh dưỡng đều đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh tật. Đặc biệt, trong mùa vụ có điều kiện thời tiết bất lợi, việc chăm sóc cần được chú trọng hơn để giảm thiểu rủi ro nhiễm bệnh. Nghiên cứu khuyến nghị rằng các hộ chăn nuôi cần áp dụng các biện pháp quản lý khoa học, bao gồm cả việc theo dõi tình trạng sức khỏe của gà hàng ngày để có biện pháp can thiệp kịp thời.

3.1. Biện pháp phòng ngừa bệnh cho gà broiler

Để phòng ngừa bệnh cho gà broiler, việc thực hiện tiêm phòng vaccine đầy đủ và đúng lịch là rất quan trọng. Ngoài ra, việc duy trì vệ sinh chuồng trại, cung cấp thức ăn sạch và nước uống đảm bảo chất lượng cũng góp phần đáng kể trong việc bảo vệ sức khỏe cho đàn gà. Các hộ chăn nuôi cần thường xuyên kiểm tra tình trạng sức khỏe của gà và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để có biện pháp xử lý kịp thời. Việc áp dụng các biện pháp này không chỉ giúp giảm tỷ lệ nhiễm CRD mà còn nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong ngành chăn nuôi gia cầm công nghiệp, kiểm soát dịch bệnh đường hô hấp là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả kinh tế và tỷ lệ nuôi sống của đàn gia cầm. Bệnh viêm đường hô hấp mãn tính (Chronic Respiratory Disease - CRD) do vi khuẩn Mycoplasma gallisepticum gây ra là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến, gây thiệt hại nghiêm trọng do làm giảm tốc độ sinh trưởng, tăng tiêu tốn thức ăn và phát sinh chi phí thú y lớn. Mặc dù mô hình chuồng kín (chuồng lạnh) có ưu điểm hạn chế sự xâm nhập của mầm bệnh từ bên ngoài và chủ động điều hòa tiểu khí hậu, nhưng thực tế sản xuất cho thấy bệnh CRD vẫn phát sinh cục bộ, đặc biệt vào các thời điểm thời tiết biến động và chuyển mùa.

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Thú y của tác giả Đỗ Trọng Phú (Khoa Chăn nuôi - Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, 2014), dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Thúy Mỵ và BSTY. Nguyễn Hồng Phong, được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn sau:

1. Xác định tình hình mắc bệnh CRD trên đàn gà broiler nuôi tại cơ sở thực nghiệm.
2. Nghiên cứu ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ (vụ hè và vụ thu) đến tỷ lệ nhiễm bệnh và tỷ lệ chết do CRD.
3. Xác định hiệu lực của thuốc Tilmicox (hoạt chất Tilmicosin) trong công tác phòng và điều trị bệnh CRD.
4. Đánh giá phương pháp, kết quả điều trị và chi phí sử dụng thuốc trong thực tế chăn nuôi chuồng kín.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Giống gà thịt chuyên dụng Ross-308 thương phẩm giai đoạn từ 0 đến 49 ngày tuổi (7 tuần tuổi).
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi gia công cho Công ty Cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam tại nông hộ thuộc xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên (quy mô chuồng kín 760 m²).
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 09/06/2014 đến ngày 24/11/2014, theo dõi liên tục qua hai chu kỳ nuôi tương ứng với vụ hè (tháng 6 – tháng 8) và vụ thu (tháng 9 – tháng 11).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở khoa học và cơ chế bệnh sinh

Bộ máy hô hấp của gà có đặc điểm giải phẫu sinh lý chuyên biệt: dung tích phổi nhỏ, kém đàn hồi và gắn chặt vào khung xương sườn, nhưng được bổ sung hệ thống 9 túi khí (gồm 4 cặp túi khí đối xứng: túi khí bụng, túi khí ngực sau, túi khí ngực trước, túi khí cổ và 1 túi khí đơn giữa xương đòn) với tổng dung tích 130–150 cm³, gấp 10–12 lần thể tích phổi. Cơ chế hô hấp kép và áp suất thẩm thấu khí phụ thuộc nhiều vào độ lưu thông không khí. Khi nồng độ khí độc (NH₃, H₂S, CO₂) và bụi chuồng tăng cao, niêm mạc đường hô hấp bị tổn thương tạo điều kiện cho Mycoplasma gallisepticum xâm nhập.

Mycoplasma gallisepticum (thuộc lớp Mollicutes) là vi sinh vật không có vách tế bào peptidoglycan, chỉ có màng nguyên sinh chất 3 lớp (dày 70–100 Å), bắt màu Gram âm (nhuộm Giemsa). Do thiếu thành tế bào, vi khuẩn không mẫn cảm với nhóm kháng sinh ức chế tổng hợp vách (Penicillin, Cephalosporin), nhưng mẫn cảm với các kháng sinh ức chế tổng hợp protein ribosome như nhóm Macrolide (Tylosin, Tilmicosin, Spiramycin), Tetracycline và Fluoroquinolone. Hoạt chất Tilmicosin phosphate (kháng sinh bán tổng hợp từ Tylosin) trong chế phẩm Tilmicox có phổ kháng khuẩn mở rộng trên Mycoplasma và các vi khuẩn kế phát (Pasteurella, Haemophilus, Clostridium).

Phương pháp nghiên cứu và bố trí thí nghiệm

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm lâm sàng phân lô so sánh trên đàn gà Ross-308 nuôi chuồng kín, đồng nhất về con giống, thức ăn hỗn hợp (Dabaco), quy trình chăm sóc và lịch vaccine, chỉ khác biệt về yếu tố mùa vụ:

Tiêu chí	Lô I (Vụ Hè)	Lô II (Vụ Thu)
Giống gà	Ross-308	Ross-308
Số lượng theo dõi (con)	3.000	3.000
Thời gian nuôi (ngày)	0 – 49 (7 tuần)	0 – 49 (7 tuần)
Phương thức nuôi	Chuồng kín	Chuồng kín
Mật độ nuôi (con/m²)	7 – 8	7 – 8
Thức ăn	Hỗn hợp hoàn chỉnh Dabaco	Hỗn hợp hoàn chỉnh Dabaco
Thuốc điều trị thử nghiệm	Tilmicox (Tilmicosin 25g/100ml)	Tilmicox (Tilmicosin 25g/100ml)
Liệu trình điều trị	Pha 40 ml / 100 lít nước, uống 5 ngày	Pha 40 ml / 100 lít nước, uống 5 ngày

Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thu thập dữ liệu

• Tỷ lệ nuôi sống (%): $\frac{\text{Số gà cuối kỳ}}{\text{Số gà đầu kỳ}} \times 100$, theo dõi định kỳ hàng tuần từ tuần 1 đến tuần 7.
• Tỷ lệ cảm nhiễm CRD (%): $\frac{\text{Số gà mắc bệnh}}{\text{Tổng số gà theo dõi}} \times 100$, xác định qua triệu chứng lâm sàng đặc trưng (thở khò khè, âm rale khí quản, chảy nước mũi, vẩy mỏ, sưng mí mắt, phân xanh trắng).
• Kiểm tra bệnh tích mổ khám: Tiến hành mổ khám 06 cá thể gà chết do mắc bệnh CRD điển hình để ghi nhận biến đổi đại thể ở khí quản, xoang mũi, túi khí, màng bao tim, màng bao gan và phổi.
• Hiệu lực điều trị của thuốc (%): $\frac{\text{Số gà khỏi bệnh}}{\text{Số gà được điều trị}} \times 100$.
• Xử lý số liệu: Thu thập và phân tích thống kê theo phương pháp nghiên cứu chăn nuôi của Nguyễn Văn Thiện (2002) trên phần mềm Microsoft Excel 2003.

---

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất tại cơ sở

Khóa luận tổng kết 6 tháng rèn nghề thực tế tại xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên (diện tích tự nhiên 17 km², 3.259 hộ với 13.207 nhân khẩu, nông nghiệp chiếm hơn 50% cơ cấu kinh tế). Tác giả đã tham gia trực tiếp vào các quy trình kỹ thuật chăn nuôi và dịch tễ thú y tại trại:

• Chuẩn bị chuồng trại và cách ly: Chu kỳ để trống chuồng 12–15 ngày; sát trùng nền chuồng, tường và cống rãnh bằng dung dịch Farmsafe tỷ lệ 1:200 kết hợp quét vôi.
• Quy trình úm và chăm sóc: Điều chỉnh nhiệt độ quây úm đạt 33°C ở tuần đầu, giảm dần xuống 22°C khi gà trưởng thành; cung cấp nước sạch pha Glucose 5% và vitamin trong 2–3 giờ đầu sau nhập chuồng.
• Lịch tiêm phòng vaccine:
  • 7 ngày tuổi: Nhỏ mắt vaccine phối hợp Ma5 + Clone 30 (Newcastle + Viêm phế quản truyền nhiễm - IB).
  • 14 ngày tuổi: Nhỏ miệng vaccine Cevac IBD L (Gumboro lần 1).
  • 18 ngày tuổi: Cho uống vaccine Gumboro D78 (lần 2).
  • 21 ngày tuổi: Cho uống vaccine ND Avinew + IB H120.
• Kiểm soát các bệnh phổ biến tại trại: Bệnh nấm đường tiêu hóa (Candida albicans), bệnh cầu trùng (Eimeria spp. ở thể manh tràng và ruột non), bệnh bạch lỵ (Salmonella gallinarum/pullorum) và bệnh CRD.

Nội dung công việc thực tế	Quy mô thực hiện	Số lượng an toàn / Khỏi	Tỷ lệ đạt (%)
Nuôi dưỡng đàn gà Ross-308	6.000 con	5.626 con	93,76%
Tiêm phòng vaccine Newcastle	6.845 liều	6.845 con	100,00%
Điều trị bệnh CRD lâm sàng	1.262 con	1.140 con	90,33%
Kỹ thuật úm gà con	6.921 con	6.830 con	98,68%
Vệ sinh, tiêu độc sát trùng chuồng	760 m²	760 m²	100,00%

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu khoa học

Phần chuyên đề đi sâu phân tích cơ chế dịch tễ học và đánh giá thực nghiệm tác động của mùa vụ đến sự bùng phát CRD trên gà Ross-308 nuôi chuồng kín:

1. Đánh giá tỷ lệ nuôi sống của đàn gà thí nghiệm qua các tuần tuổi

Tỷ lệ nuôi sống phản ánh khả năng thích nghi của giống Ross-308 dưới điều kiện vi khí hậu chuồng kín và quy trình phòng trị bệnh:

Tuần tuổi	Lô I - Vụ Hè (%)		Lô II - Vụ Thu (%)
	Trong tuần	Cộng dồn	Trong tuần	Cộng dồn
Tuần 1	98,80	98,80	98,93	98,93
Tuần 2	98,95	97,76	99,06	98,00
Tuần 3	98,84	96,63	98,95	96,97
Tuần 4	99,41	96,07	99,59	96,57
Tuần 5	99,51	95,60	99,62	96,20
Tuần 6	99,34	94,93	99,55	95,77
Tuần 7	98,80	93,80	97,87	93,73

Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn khi xuất chuồng (49 ngày tuổi) giữa hai lô tương đương nhau: Lô I đạt 93,80% (tổng số sống 2.814 con), Lô II đạt 93,73% (tổng số sống 2.812 con). Sự suy giảm tỷ lệ sống tập trung chủ yếu ở các tuần tuổi có dịch bệnh CRD bùng phát mạnh kết hợp các yếu tố stress môi trường.

2. Tình hình cảm nhiễm và tỷ lệ chết do CRD theo tuần tuổi và mùa vụ

Số liệu theo dõi thực nghiệm cho thấy sự xuất hiện triệu chứng bệnh CRD có quy luật rõ rệt theo lứa tuổi và mùa vụ:

Tuần tuổi	Lô I: Vụ Hè (n = 3.000)				Lô II: Vụ Thu (n = 3.000)
	Số theo dõi	Số nhiễm	Tỷ lệ nhiễm (%)	Số chết (con)	Số theo dõi	Số nhiễm	Tỷ lệ nhiễm (%)	Số chết (con)
Tuần 1	3.000	0	0,00	0	3.000	0	0,00	0
Tuần 2	2.964	0	0,00	0	2.968	0	0,00	0
Tuần 3	2.933	282	9,61	30	2.940	269	9,15	18
Tuần 4	2.899	180	6,20	17	2.909	160	5,50	12
Tuần 5	2.882	114	3,96	14	2.897	101	3,49	11
Tuần 6	2.868	84	2,91	12	2.886	72	2,49	8
Tuần 7	2.849	0	0,00	0	2.873	0	0,00	0
Tổng cộng	3.000	660	22,00	73 (2,43%)	3.000	602	20,07	49 (1,63%)

• Ở cả hai mùa vụ, đàn gà không biểu hiện triệu chứng CRD ở giai đoạn 1–2 tuần tuổi do còn miễn dịch thụ động hoặc thời gian ủ bệnh kéo dài (6–21 ngày).
• Bệnh bắt đầu phát tác mạnh từ tuần thứ 3 (đạt đỉnh với 9,61% ở vụ hè và 9,15% ở vụ thu), sau đó giảm dần ở tuần 4, 5, 6 nhờ can thiệp điều trị bằng Tilmicox và triệt tiêu hoàn toàn ở tuần thứ 7.
• Tỷ lệ cảm nhiễm chung ở vụ hè (22,00%) cao hơn vụ thu (20,07%). Tỷ lệ chết do CRD ở vụ hè (2,43% - 73 con) cũng cao hơn rõ rệt so với vụ thu (1,63% - 49 con), phản ánh tác động cộng hưởng của nhiệt độ và độ ẩm cao mùa hè gây bất lợi cho đường hô hấp của gà.

3. Bệnh tích đại thể khi mổ khám

Kết quả mổ khám 06 cá thể gà chết do bệnh CRD ghi nhận các tổn thương bệnh lý đặc trưng:

• Xoang mũi và thanh khí quản: Niêm mạc phù nề, xung huyết, tích tụ nhiều dịch nhầy keo màu trắng đục hoặc vàng nhạt, làm tắc nghẽn đường dẫn khí.
• Hệ thống túi khí: Màng túi khí dày lên, mất tính trong suốt, chuyển sang đục mờ; trong xoang túi khí chứa nhiều chất bã đậu màu vàng xám.
• Tổn thương kế phát (thể kết hợp C-CRD/E. coli): Xuất hiện màng giả fibrin trắng đục bao phủ bề mặt gan (viêm quanh gan) và màng ngoài bao tim (viêm ngoại tâm mạc). Phổi xung huyết, phù thũng dịch rỉ viêm.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Quy luật phát sinh bệnh theo thời gian: Đã chứng minh bệnh CRD trên gà Ross-308 nuôi chuồng kín không xuất hiện trong 14 ngày đầu, bùng phát cao nhất ở tuần tuổi thứ 3 (giai đoạn chuyển đổi thức ăn và suy giảm kháng thể mẹ truyền) và kéo dài đến tuần thứ 6 nếu không kiểm soát tốt.
2. Ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ: Mùa hè nắng nóng, độ ẩm cao khiến tỷ lệ mắc CRD cao hơn 1,93% và tỷ lệ chết cao hơn 0,80% so với mùa thu.
3. Hiệu lực điều trị của Tilmicox: Phác đồ sử dụng Tilmicox (Tilmicosin phosphate 25g/100ml) với liều 40 ml / 100 lít nước uống liên tục trong 5 ngày cho hiệu lực điều trị cao trên đàn thương phẩm, chặn đứng triệu chứng lâm sàng và đưa tỷ lệ mắc về 0% ở tuần tuổi thứ 7, nâng tỷ lệ nuôi sống toàn chu kỳ đạt trên 93,7%.

Đóng góp thực tiễn và học thuật

• Cung cấp số liệu dịch tễ học định lượng về tỷ lệ nhiễm và chết do CRD trên đàn gà broiler nuôi chuồng kín quy mô 6.000 con tại vùng trung du miền núi phía Bắc (Thái Nguyên).
• Chuẩn hóa quy trình sử dụng kháng sinh thế hệ mới Tilmicosin dạng dung dịch uống trong kiểm soát bệnh hen gà công nghiệp, giúp các hộ nuôi gia công tối ưu hóa chi phí thuốc thú y và giảm thiểu thiệt hại đầu con.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Nghiên cứu chỉ được thực hiện trên 2 lứa nuôi trong phạm vi vụ hè và vụ thu năm 2014 tại một cơ sở chăn nuôi đơn lẻ (chưa đối chứng với vụ đông xuân - thời điểm độ ẩm cao và sương muối kéo dài).
  • Phương pháp chẩn đoán dựa chủ yếu vào triệu chứng lâm sàng và bệnh tích mổ khám đại thể (n=6), chưa áp dụng các kỹ thuật xét nghiệm sinh học phân tử chuyên sâu như PCR hoặc huyết thanh học ELISA để định lượng nồng độ kháng thể và chủng vi khuẩn.
• Hướng nghiên cứu mở rộng:
  • Mở rộng khảo sát dịch tễ bệnh CRD trên các lứa nuôi thuộc vụ đông và đông xuân tại các vùng sinh thái khác nhau.
  • Ứng dụng kỹ thuật PCR lồng hoặc ELISA để giám sát sự lưu hành đồng thời của Mycoplasma gallisepticum và Mycoplasma synoviae, cũng như đánh giá mức độ kháng thuốc kháng sinh của các chủng phân lập tại thực địa.

---

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn đối với:

• Sinh viên và học viên ngành Chăn nuôi - Thú y: Cung cấp tư liệu chi tiết về đặc điểm giải phẫu hệ hô hấp gia cầm, bệnh sinh học của vi khuẩn Mycoplasma, cấu trúc đề cương nghiên cứu thực nghiệm và phương pháp bố trí thí nghiệm phân lô so sánh.
• Kỹ thuật viên trang trại và chủ hộ nuôi gia công: Tham khảo quy trình an toàn sinh học chuồng kín, lịch tiêm phòng vaccine 4 giai đoạn chuẩn cho gà thịt Ross-308 và phác đồ điều trị bệnh CRD bằng Tilmicox đạt hiệu quả kinh tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Bệnh CRD trên đàn gà broiler Ross-308 bắt đầu xuất hiện ở tuần tuổi nào và tỷ lệ cảm nhiễm đạt đỉnh vào giai đoạn nào?

Theo số liệu theo dõi thực nghiệm, bệnh hoàn toàn không xuất hiện ở tuần 1 và tuần 2 (tỷ lệ 0,00%). Triệu chứng bệnh bắt đầu xuất hiện từ tuần thứ 3 và đạt đỉnh cao nhất tại tuần này với tỷ lệ nhiễm 9,61% ở Lô I (vụ hè) và 9,15% ở Lô II (vụ thu).

2. Yếu tố mùa vụ ảnh hưởng cụ thể như thế nào đến tỷ lệ nhiễm và tỷ lệ chết do CRD?

Vụ hè có tỷ lệ nhiễm và tỷ lệ chết cao hơn vụ thu. Cụ thể, tổng tỷ lệ nhiễm ở vụ hè là 22,00% (660 lượt con) và tỷ lệ chết là 2,43% (73 con); trong khi ở vụ thu, tổng tỷ lệ nhiễm là 20,07% (602 lượt con) và tỷ lệ chết là 1,63% (49 con).

3. Phác đồ sử dụng thuốc Tilmicox trong thí nghiệm điều trị CRD được thực hiện như thế nào?

Thuốc Tilmicox (chứa hoạt chất Tilmicosin phosphate hàm lượng 25g/100ml) được sử dụng với liều lượng 40 ml pha trong 100 lít nước uống, cho gà uống liên tục trong 5 ngày khi đàn gà xuất hiện triệu chứng lâm sàng.

4. Lịch phòng bệnh bằng vaccine áp dụng cho đàn gà thịt tại cơ sở gồm những loại nào?

Đàn gà được áp dụng lịch vaccine gồm 4 mốc: 7 ngày tuổi nhỏ mắt Ma5+clone30 (Newcastle + IB); 14 ngày tuổi nhỏ miệng CevacIBDL (Gumboro lần 1); 18 ngày tuổi uống Gumboro D78 (lần 2); 21 ngày tuổi uống ND Avinew + IB H120.

5. Đặc điểm giải phẫu - sinh lý nào của hệ hô hấp khiến gà dễ mẫn cảm với mầm bệnh CRD?

Gà có 9 túi khí với dung tích 130–150 cm³ (lớn hơn phổi 10–12 lần) thông trực tiếp với các phế quản và các xoang xương. Khi hít thở theo cơ chế hô hấp kép, không khí mang mầm bệnh Mycoplasma dễ dàng lan tỏa sâu vào toàn bộ hệ thống túi khí, nơi có hệ thống mạch máu thưa thớt khiến thuốc khó tiếp cận và vi khuẩn dễ dàng khu trú gây viêm bã đậu.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Trọng Phú đã hoàn thành việc khảo sát ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ đến dịch tễ bệnh CRD trên đàn gà thịt Ross-308 nuôi chuồng kín tại Thái Nguyên. Kết quả khẳng định mùa hè có tỷ lệ nhiễm (22,00%) và tỷ lệ chết (2,43%) cao hơn so với mùa thu (20,07% và 1,63%), với đỉnh điểm bùng phát tập trung ở tuần tuổi thứ 3. Việc sử dụng thuốc Tilmicox với liều 40 ml / 100 lít nước uống trong 5 ngày đã kiểm soát hiệu quả bệnh, khôi phục sức khỏe đàn gà và duy trì tỷ lệ nuôi sống toàn kỳ đạt trên 93,7%. Công trình cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác, phục vụ hữu ích cho công tác thú y và quản lý dịch bệnh trong chăn nuôi gia cầm công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ----------- ----------- ĐỖ TRỌNG PHÚ Tên đề tài: ẢNH HƯỞNG CỦA YẾU TỐ MÙA VỤ ĐẾN TỶ LỆ NHIỄM CRD TRÊN GÀ BROILER NUÔI TRONG CHUỒNG KÍN TẠI THÁI NGUYÊN VÀ BIỆN PHÁP ĐIỀU TRỊ BỆNH CỦA THUỐC TILMICOX KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi - Thú y Khóa học : 2010 - 2014 Thái Nguyên – 2014 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ----------- ----------- ĐỖ TRỌNG PHÚ Tên đề tài: ẢNH HƯỞNG CỦA YẾU TỐ MÙA VỤ ĐẾN TỶ LỆ NHIỄM CRD TRÊN GÀ BROILER NUÔI TRONG CHUỒNG KÍN TẠI THÁI NGUYÊN VÀ BIỆN PHÁP ĐIỀU TRỊ BỆNH CỦA THUỐC TILMICOX KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi - Thú y Khóa học : 2010 - 2014 Giảng viên hướng dẫn : TS. Nguyễn Thị Thúy Mỵ Thái Nguyên – 2014 i LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập lý thuyết tại trường, thực tập tốt nghiệp là khoảng thời gian rất cần thiết với mỗi sinh viên. Đây là khoảng thời gian để cho tất cả sinh viên có cơ hội đem những kiến thức đã tiếp thu được trên ghế nhà trường ứng dụng vào thực tiễn sản xuất. Sau thời gian tiến hành nghiên cứu nay tôi đã hoàn thành bản kháo luận tốt nghiệp.

Để hoàn thành được bản kháo luận này ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi luôn nhận được sự giúp đỡ chu đáo, tận tình của các cơ quan, các cấp lãnh đạo và các cá nhân. Để đáp lại tình cảm đó, qua đây tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc và kính trọng tới tất cả các tập thể, cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu. Trước tiên, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y cùng tập thể các thầy cô giáo trong khoa, Ban lãnh đạo và cán bộ xã Sơn Cẩm huyện Phú Lương tỉnh Thái Nguyên. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới gia đình bác Nguyễn Tiến Quang, đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực tập tốt nghiệp.

Đặc biệt tôi xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, chỉ bảo và hướng dẫn tận tình của cô giáo TS. Nguyễn Thị Thúy Mỵ, BSTY Nguyễn Hồng Phong trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành bản khóa luận tốt nghiệp này. Cuối cùng tôi xin trân trọng gửi tới các Thầy giáo, Cô giáo trong hội đồng chấm báo cáo lời cảm ơn chân thành và lời chúc tốt đẹp nhất. Xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày 25 tháng 10 năm 2014 Sinh viên Đỗ Trọng Phú ii LỜI NÓI DẦU Thực tập tốt nghiệp là một khâu quan trọng và không thể thiếu được trong chương trình đào tạo của các trường đại học nói chung và trường đại học Nông Lâm nói riêng.

Đây là thời gian cần thiết để sinh viên củng cố, áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế, rèn luyện tay nghề, nâng cao kiến thức chuyên môn, học tập phương pháp nghiên cứu khoa học, đồng thời đây là thời gian để sinh viên tự hoàn thiện mình, trang bị cho bản thân những kiến thức về phương pháp quản lý, những hiểu biết xã hội để khi ra trường trở thành một cán bộ khoa học kỹ thuật có kiến thức chuyên môn vững vàng và có năng lực trong công tác. Được sự nhất trí của nhà trường và Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi - Thú y trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, được sự phân công của cô giáo hướng dẫn và sự tiếp nhận của cơ sở tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ đến tỷ lệ nhiễm CRD trên gà broiler nuôi trong chuồng kín tại Thái Nguyên và biện pháp điều trị bệnh của thuốc Tilmicox” Được sự hướng dẫn tận tình của cô giáo hướng dẫn và sự nỗ lực của bản thân tôi đã hoàn thành bản khóa luận này. Do bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu nên bản khóa luận này không tránh khỏi những hạn chế, kể cả phương pháp và kết quả nghiên cứu. Vì vậy tôi mong nhận được sự đóng góp quý báu của các thầy giáo, cô giáo, các bạn đồng nghiệp để bản khóa luận hoàn chỉnh hơn.

iii DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.1: Kết quả công tác phục vụ sản xuất. Sơ đồ bố trí thí nghiệm .2 Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm qua các tuần tuổi (%). Tình hình cảm nhiễm bệnh CRD Ross – 308. Bệnh tích mổ khám của gà nhiễm bệnh CRD.5 Kết quả điều trị bệnh vụ hè.

Kết quả điều trị vụ thu. Hiệu lực điều trị bệnh CRD của thuốc Tilmicox. Chi phí sử dụng thuốc trong điều trị. 50 iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Ý nghĩa CRD : Chronic Respiratory Disease MG : Mycoplasma gallimarum MS : Mycoplasma synoviae TĂ : Thức ăn tr : Trang TY : Thú y VSATTP : Vệ sinh an toàn thực phẩm VTM : Vitamin v MỤC LỤC Trang LỜI CẢM ƠN.

ii DANH MỤC CÁC BẢNG. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. iv MỤC LỤC. v Phần 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT.

Điều tra cơ bản. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế xã hội. Tình hình sản xuất nông nghiệp.

Nhận xét chung. Nội dung, phương pháp và kết quả công tác phục vụ sản xuất. Nội dung phục vụ sản xuất. Phương pháp tiến hành.

Kết quả công tác phục vụ sản xuất. Bài học kinh nghiệm. 17 Phần 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. Tổng quan tài liệu.

Cơ sở khoa học của đề tài. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước.3 Giới thiệu về yếu tố thí nghiệm. Đối tượng và phương pháp tiến hành. Đối tượng nghiên cứu.

Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu và chỉ tiêu theo dõi. Kết quả nghiên cứu và thảo luận .1 Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm. Tình hình cảm nhiễm bệnh CRD trên đàn gà thí nghiệm .3 Bệnh tích của gà nhiễm CRD.

Kết quả điều trị bệnh CRD. Hiệu lực điều trị bệnh CRD của thuốc Tilmicox. Chi phí thuốc trong điều trị. Kết luận – Tồn tại – Đề nghị.

51 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tài liệu tiếng Việt. Tài liệu nước Ngoài. Tài liệu từ Internet.

54 1 Phần 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT 1. Điều tra cơ bản 1. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý Sơn Cẩm là xã phía nam của huyện Phú Lương cách thành phố Thái Nguyên 7 km, cách trung tâm Huyện 15 km, ranh giới của xã được xác định như sau: Phía bắc giáp với xã Cổ Lũng Phía nam giáp với thành phố Thái Nguyên Phía đông giáp với huyện Đồng Hỷ Phía tây giáp với huyện Đại Từ *Địa hình đất đai Xã Sơn Cẩm có diện tích tương đối lớn, toàn xã có diện tích 17 km2 ( 1. Trong đó: - Diện tích đất nông nghiệp là 597 ha - Diện tích đất ở 295 ha - Diện tích đất lâm nghiệp 387 ha - Ngoài ra trong xã còn có nhiều khu tiểu thủ công nghiệp.

Còn lại là diện tích đất chưa sử dụng. *Giao thông Trên địa bàn xã Sơn Cẩm có tuyến quốc lộ 3 và tuyến quốc lộ 1B mới chạy qua. Dòng sông Cầu trên địa bàn ít được khai thác tiềm năng về vận chuyển đường thủy. Hai phần tách biệt của xã bởi sông Đu được nối liền bằng cầu Bến Giềng.

Tuyến đường sắt Quán Triều – Núi Hồng chuyên chở khoáng sản cũng chạy qua địa bàn xã, chạy song song với tuyến quốc lộ 3. 2 * Điều kiện khí hậu thủy văn Xã Sơn Cẩm cách thành phố Thái Nguyên 7 km, tỉnh Thái Nguyên nằm trong vùng khí hậu chung của miền núi phía Bắc Việt Nam, nên khu vực chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Mùa đông, khí hậu lạnh, khô hanh, độ ẩm thấp. Mùa hè khí hậu nóng ẩm mưa nhiều.

Dao động nhiệt độ và độ ẩm trong năm tương đối cao, thể hiện rõ rệt là mùa mưa và mùa khô. + Mùa mưa: Kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, nhiệt độ dao động từ 21 – 360C, độ ẩm từ 80 -86%, lượng mưa trung bình 150mm/ tháng và tập trung nhiều vào tháng 6, 7, 8. Nhìn chung khí hậu vào mùa mưa thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên trong chăn nuôi những tháng này cần phải chú ý đến công tác tiêm phòng đề phòng dịch bệnh xảy ra trên đàn gia súc, gia cầm, gây thiệt hại cho sản xuất.

+ Mùa khô: Kéo dài từ tháng 11 dến tháng 4 năm sau, thời gian này khí hậu thường lạnh, khô hanh sự dao động nhiệt độ trong ngày lớn (từ 13,70C – 240C), có ngày giảm xuống còn 8 – 100C, độ ẩm trung bình 76 – 78%. Ngoài ra trong mùa đông còn chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, giá rét và sương muối kéo dài từ 6 – 10 ngày gây ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng, phát triển và sức chống đỡ bệnh tật của cây trồng, vật nuôi. Điều kiện kinh tế xã hội * Tình hình xã hội - Về dân cư Theo số liệu của ủy ban nhân dân xã thì dân số của xã trong năm 2013 là 13.207, với 3259 hộ được chia làm 19 xóm, gồm 8 dân tộc anh em sinh sống là: Kinh, Sán Dìu, Hoa, Tày, Sán Chí…Trong đó dân tộc thiểu số chiếm 40% dân số toàn xã. Đời sống văn hóa tinh thần của người dân những năm gần đây được nâng cao rõ rệt, hầu hết các hộ gia đình đều có phương tiện nghe nhìn như: 3 đài, tivi, sách báo.

Đây là điều kiện để nhân dân trong xã nắm bắt kịp thời được các chủ trương của Đảng và Nhà nước, các thông tin khoa học kỹ thuật để phục vụ đời sống hàng ngày. - Về y tế Trong xã có trạm y tế xã luôn làm tốt các công tác dự phòng, các trương trình y tế Quốc Gia. Duy trì và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các dịch bệnh có nguy cơ xảy ra trên địa bàn.

Năm 2013 tổng số khám và điều trị cho nhân dân được 11.000 lượt người, duy trì công tác tiêm chủng và cho trẻ em uống vitamin đạt 100%. Tỷ lệ người sử dụng nước sạch bằng 73%. Tổ chức khám sức khỏe cho các đối tương chính sách, tổ chức tập huấn VSATTP và khám định kỳ cho các đối tượng kinh doanh.