Đặc Điểm Bệnh Lý Do Escherichia Coli Ở Vịt Bầu Trắng Và Biện Pháp Điều Trị

Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý do Escherichia coli ở vịt bầu trắng và các biện pháp điều trị hiệu quả, giúp nâng cao sức khỏe gia cầm.

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Ngọc Thạch
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đặc Điểm Bệnh E. Coli Ở Vịt Bầu Trắng Và Phương Pháp Điều Trị Hiệu Quả
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục ảnh
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.6.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.6.2. Tổng quan tài liệu
• 1.6.2.1. Coli ở gia cầm (colibacillosis)
• 1.6.2.2. Một số đặc tính truyền lây
• 1.6.2.3. Cơ chế sinh bệnh
• 1.6.2.4. Một số thể bệnh chủ yếu
• 1.6.2.5. Một số đặc tính của vi khuẩn E. Coli nói chung và các chủng gây bệnh ở gia cầm nói riêng
• 1.6.2.5.1. Đặc tính hình thái
• 1.6.2.5.2. Đặc tính nuôi cấy
• 1.6.2.5.3. Đặc tính sinh hóa
• 1.6.2.6. Sức đề kháng
• 1.6.2.7. Các yếu tố độc lực quan trọng và đặc tính gây bệnh của vi khuẩn E. coli gây bệnh ở gia cầm
• 1.6.2.8. Một số nghiên cứu về tính kháng kháng sinh của vi khuẩn E.
• 1.6.2.9. Đặc tính gây bệnh của vi khuẩn E.
• 1.6.2.10. Phòng bệnh
• 1.6.3. Một số đặc điểm giống vịt bầu cánh trắng
• 1.6.3.1. Một số đặc điểm về sinh lý máu
• 1.6.3.1.1. Thành phần và tính chất lý học của máu
• 1.6.4. Đối tượng - nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.6.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6.4.2. Địa điểm nghiên cứu
• 1.6.4.3. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.6.5. Tình hình mắc bệnh E.coli trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên năm 2018 – 2019
• 1.6.5.1. Điều tra tỷ lệ vịt bầu trắng mắc bệnh E. coli theo lứa tuổi, theo mùa nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên, cụ thể
• 1.6.5.2. Theo dõi các biểu hiện lâm sàng ở vịt bầu trắng mắc bệnh E.coli nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên: bằng quan sát, theo dõi trực tiếp và ghi chép cụ thể (trên cơ sở phân lập vi khuẩn)
• 1.6.5.3. Theo dõi một số chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu ở vịt bầu trắng mắc bệnh E.coli nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.5.4. Xác định tổn thương bệnh lý đường tiêu hóa ở vịt bầu trắng mắc bệnh E.coli nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.5.5. Xây dựng phác đồ điều trị thử nghiệm
• 1.6.5.6. Xử lý số liệu
• 1.6.6. Kết quả và thảo luận
• 1.6.6.1. Tình hình mắc bệnh E.coli trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên qua hai năm 2018 – 2019
• 1.6.6.2. Tỷ lệ vịt bầu trắng mắc bệnh E. Coli theo độ tuổi, theo mùa vụ trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.6.3. Tỷ lệ vịt bầu trắng mắc bệnh E. coli theo mùa trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.6.4. Tỷ lệ vịt bầu trắng mắc bệnh E. coli theo độ tuổi trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.6.5. Các biểu hiện lâm sàng ở vịt bầu trắng mắc bệnh E. Coli trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.6.6. Một số chỉ tiêu huyết học ở vịt bầu trắng mắc bệnh E. Coli trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.6.7. Một số chỉ tiêu sinh lý máu ở vịt bầu trắng mắc bệnh E. coli trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.6.8. Một số chỉ tiêu sinh hoá máu ở vịt bầu trắng mắc bệnh E. coli trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.6.9. Tổn thương bệnh lý ở vịt bầu trắng mắc bệnh E. Coli trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.6.9.1. Tổn thương bệnh lý đại thể ở vịt bầu trắng mắc bệnh E.
• 1.6.6.9.2. Tổn thương bệnh lý vi thể đường ruột ở vịt bầu trắng mắc bệnh E. coli trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.6.10. Kết quả xác định khả năng mẫn cảm của vi khuẩn E. Coli phân lập được ở vịt bầu trắng bệnh trên đàn vịt bầu trắng nuôi tại một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.6.11. Kết quả điều trị thử nghiệm bệnh E. Coli trên vịt bầu trắng thuộc một số nông hộ thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
• 1.6.7. Kết luận và kiến nghị
• 2. TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh E

Bệnh E. Coli ở vịt là một vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi vịt Bầu Trắng, gây ra những thiệt hại đáng kể về kinh tế. Bệnh do vi khuẩn Escherichia Coli gây ra, ảnh hưởng đến đường ruột và các cơ quan khác của vịt. Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm đối với vịt con, có thể dẫn đến tỷ lệ tử vong cao. Việc hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa bệnh là rất quan trọng để bảo vệ đàn vịt và đảm bảo hiệu quả chăn nuôi. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Quỳnh Anh (2020), tỷ lệ mắc bệnh và chết do bệnh E. Coli cao nhất vào mùa xuân, cho thấy sự ảnh hưởng của yếu tố thời tiết đến sự phát triển của bệnh. Bệnh E. Coli không chỉ gây tiêu chảy, giảm ăn mà còn có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như sưng khớp và nhiễm trùng huyết.

1.1. Nguyên Nhân Gây Bệnh E. Coli Ở Vịt Bầu Trắng

Bệnh E. Coli ở vịt thường xuất phát từ môi trường chăn nuôi ô nhiễm, thức ăn không đảm bảo vệ sinh và hệ miễn dịch suy yếu của vịt. Vi khuẩn E. Coli có thể xâm nhập vào cơ thể vịt qua đường tiêu hóa, hô hấp hoặc các vết thương trên da. Mật độ chăn nuôi quá dày cũng tạo điều kiện thuận lợi cho sự lây lan của bệnh. Ngoài ra, stress do thay đổi thời tiết, vận chuyển hoặc các yếu tố khác cũng có thể làm giảm sức đề kháng của vịt, khiến chúng dễ mắc bệnh hơn. Việc kiểm soát vệ sinh chuồng trại và cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý là rất quan trọng để phòng ngừa bệnh E. Coli.

1.2. Tác Hại Của Bệnh E. Coli Đối Với Vịt Bầu Trắng

Bệnh E. Coli gây ra nhiều tác hại cho vịt Bầu Trắng, bao gồm giảm năng suất, tăng chi phí điều trị và tăng tỷ lệ tử vong. Vịt bệnh thường chậm lớn, giảm khả năng đẻ trứng và chất lượng thịt kém. Chi phí điều trị bệnh, bao gồm thuốc kháng sinh và các biện pháp hỗ trợ, có thể làm giảm lợi nhuận của người chăn nuôi. Nghiêm trọng hơn, bệnh E. Coli có thể gây ra tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt ở vịt con, dẫn đến thiệt hại kinh tế lớn. Do đó, việc phòng ngừa và điều trị bệnh E. Coli kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ đàn vịt và đảm bảo hiệu quả chăn nuôi.

II. Nhận Biết Sớm Triệu Chứng Bệnh E

Việc nhận biết sớm các triệu chứng E. Coli ở vịt là yếu tố then chốt để điều trị bệnh kịp thời và hiệu quả. Các triệu chứng thường gặp bao gồm kém ăn, ủ rũ, tiêu chảy phân xanh, vàng hoặc trắng, đôi khi lẫn máu. Vịt bệnh có thể khó thở, đi lại khó khăn và có biểu hiện thần kinh như co giật. Trong trường hợp nặng, vịt có thể chết đột ngột. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Quỳnh Anh (2020), các biểu hiện lâm sàng của bệnh E. Coli có thể khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi và sức khỏe của vịt. Việc quan sát kỹ lưỡng đàn vịt và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường là rất quan trọng để ngăn chặn sự lây lan của bệnh.

2.1. Các Biểu Hiện Lâm Sàng Thường Gặp Của Bệnh E. Coli

Các biểu hiện lâm sàng của bệnh E. Coli ở vịt Bầu Trắng rất đa dạng. Vịt thường có biểu hiện kém ăn, giảm hoạt động và ủ rũ. Tiêu chảy là một triệu chứng phổ biến, với phân có màu xanh, vàng hoặc trắng, đôi khi lẫn máu. Vịt bệnh có thể khó thở, thở khò khè và có biểu hiện thần kinh như co giật, run rẩy. Một số vịt có thể bị sưng khớp, đặc biệt là ở chân, gây khó khăn trong việc đi lại. Trong trường hợp nặng, vịt có thể chết đột ngột mà không có bất kỳ dấu hiệu báo trước nào.

2.2. Phân Biệt Bệnh E. Coli Với Các Bệnh Khác Ở Vịt

Việc phân biệt bệnh E. Coli với các bệnh khác ở vịt là rất quan trọng để có phương pháp điều trị phù hợp. Một số bệnh có triệu chứng tương tự như E. Coli, bao gồm bệnh dịch tả vịt, bệnh cúm gia cầm và bệnh thương hàn. Để phân biệt, cần dựa vào các triệu chứng đặc trưng, kết hợp với xét nghiệm vi sinh để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh. Ví dụ, bệnh dịch tả vịt thường gây xuất huyết ở nhiều cơ quan, trong khi bệnh cúm gia cầm thường gây viêm đường hô hấp. Xét nghiệm phân lập vi khuẩn E. Coli là phương pháp chính xác nhất để chẩn đoán bệnh E. Coli.

III. Phương Pháp Điều Trị Bệnh E

Việc điều trị E. Coli ở vịt cần được thực hiện kịp thời và đúng cách để đạt hiệu quả cao nhất. Phương pháp điều trị thường bao gồm sử dụng kháng sinh, bổ sung điện giải và vitamin, và cải thiện điều kiện chăn nuôi. Kháng sinh giúp tiêu diệt vi khuẩn E. Coli, trong khi điện giải và vitamin giúp tăng cường sức đề kháng và phục hồi sức khỏe cho vịt. Cải thiện điều kiện chăn nuôi, bao gồm vệ sinh chuồng trại và cung cấp thức ăn sạch, giúp ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Quỳnh Anh (2020), việc kết hợp các biện pháp điều trị khác nhau có thể mang lại hiệu quả tốt hơn so với chỉ sử dụng một phương pháp duy nhất.

3.1. Sử Dụng Kháng Sinh Trong Điều Trị Bệnh E. Coli Ở Vịt

Sử dụng kháng sinh cho vịt là một phần quan trọng trong phác đồ điều trị E. Coli ở vịt. Tuy nhiên, việc lựa chọn kháng sinh phù hợp cần dựa trên kết quả kháng sinh đồ để đảm bảo hiệu quả điều trị. Một số loại kháng sinh thường được sử dụng để điều trị bệnh E. Coli ở vịt bao gồm Enrofloxacin, Colistin và Amoxicillin. Cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ thú y để tránh tình trạng kháng kháng sinh. Ngoài ra, cần chú ý đến thời gian ngừng thuốc trước khi xuất bán để đảm bảo an toàn thực phẩm.

3.2. Bổ Sung Điện Giải Và Vitamin Cho Vịt Bệnh

Bổ sung điện giải và vitamin là một biện pháp hỗ trợ quan trọng trong điều trị E. Coli ở vịt. Vịt bệnh thường bị mất nước và điện giải do tiêu chảy, do đó việc bổ sung điện giải giúp cân bằng lại lượng nước và điện giải trong cơ thể. Vitamin, đặc biệt là vitamin C và vitamin nhóm B, giúp tăng cường sức đề kháng và phục hồi sức khỏe cho vịt. Có thể bổ sung điện giải và vitamin qua đường uống hoặc tiêm, tùy thuộc vào tình trạng bệnh của vịt.

IV. Phòng Bệnh E

Phòng bệnh E. Coli cho vịt là một yếu tố quan trọng để duy trì sức khỏe đàn vịt và giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Các biện pháp phòng bệnh bao gồm vệ sinh chuồng trại, quản lý thức ăn và nước uống, tiêm phòng vaccine và tăng cường sức đề kháng cho vịt. Vệ sinh chuồng trại giúp loại bỏ vi khuẩn E. Coli khỏi môi trường sống của vịt. Quản lý thức ăn và nước uống giúp ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn vào cơ thể vịt. Tiêm phòng vaccine giúp tạo miễn dịch chủ động chống lại bệnh E. Coli. Tăng cường sức đề kháng cho vịt giúp chúng chống lại sự tấn công của vi khuẩn. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Quỳnh Anh (2020), việc kết hợp các biện pháp phòng bệnh khác nhau có thể mang lại hiệu quả tốt hơn so với chỉ sử dụng một biện pháp duy nhất.

4.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Định Kỳ Để Ngăn Ngừa E. Coli

Vệ sinh chuồng trại định kỳ là một biện pháp quan trọng để phòng bệnh E. Coli cho vịt. Cần thường xuyên dọn dẹp, khử trùng chuồng trại để loại bỏ vi khuẩn E. Coli và các mầm bệnh khác. Sử dụng các chất khử trùng phù hợp và tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng. Đảm bảo chuồng trại luôn khô ráo, thoáng mát và có hệ thống thoát nước tốt. Ngoài ra, cần chú ý đến việc quản lý chất thải chăn nuôi để tránh ô nhiễm môi trường.

4.2. Quản Lý Thức Ăn Và Nước Uống Cho Vịt Bầu Trắng

Quản lý thức ăn và nước uống là một yếu tố quan trọng để phòng bệnh E. Coli cho vịt. Cần đảm bảo thức ăn và nước uống luôn sạch sẽ, không bị ô nhiễm bởi vi khuẩn E. Coli và các mầm bệnh khác. Sử dụng nguồn nước sạch và thường xuyên thay nước uống cho vịt. Bảo quản thức ăn đúng cách để tránh bị ẩm mốc và nhiễm khuẩn. Ngoài ra, cần cung cấp chế độ dinh dưỡng cân bằng và đầy đủ để tăng cường sức đề kháng cho vịt.

4.3. Sử Dụng Vắc Xin E. Coli Cho Vịt Lựa Chọn Tối Ưu

Việc sử dụng vắc xin E. Coli cho vịt là một biện pháp phòng bệnh hiệu quả. Vắc xin giúp tạo miễn dịch chủ động chống lại bệnh E. Coli, giúp vịt có khả năng chống lại sự tấn công của vi khuẩn. Tuy nhiên, cần lựa chọn loại vắc xin phù hợp và tuân thủ đúng lịch tiêm phòng theo hướng dẫn của nhà sản xuất và bác sĩ thú y. Hiệu quả của vắc xin có thể khác nhau tùy thuộc vào chủng vi khuẩn E. Coli gây bệnh và tình trạng sức khỏe của vịt.

V. Nghiên Cứu Mới Nhất Về Điều Trị E

Các nghiên cứu mới nhất về điều trị E. Coli ở vịt đang tập trung vào việc tìm kiếm các phương pháp điều trị hiệu quả hơn và giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh. Một số nghiên cứu đang thử nghiệm sử dụng các chế phẩm sinh học, các loại thảo dược và các phương pháp điều trị thay thế khác để kiểm soát bệnh E. Coli. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng đang tập trung vào việc tìm hiểu cơ chế gây bệnh của vi khuẩn E. Coli để phát triển các biện pháp phòng bệnh hiệu quả hơn. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Quỳnh Anh (2020), việc sử dụng kết hợp các biện pháp điều trị khác nhau có thể mang lại hiệu quả tốt hơn so với chỉ sử dụng một phương pháp duy nhất.

5.1. Ứng Dụng Chế Phẩm Sinh Học Trong Điều Trị E. Coli

Việc ứng dụng chế phẩm sinh học trong điều trị E. Coli đang được quan tâm. Chế phẩm sinh học chứa các vi sinh vật có lợi, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột và tăng cường sức đề kháng cho vịt. Một số nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng chế phẩm sinh học có thể giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh E. Coli và cải thiện sức khỏe tổng thể của vịt. Tuy nhiên, cần lựa chọn các chế phẩm sinh học có chất lượng tốt và được chứng minh là có hiệu quả.

5.2. Sử Dụng Thảo Dược Thay Thế Kháng Sinh Tiềm Năng

Việc sử dụng thảo dược thay thế kháng sinh trong điều trị E. Coli đang được nghiên cứu. Một số loại thảo dược có tính kháng khuẩn và kháng viêm, có thể giúp kiểm soát bệnh E. Coli mà không gây ra tình trạng kháng kháng sinh. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để chứng minh hiệu quả và an toàn của việc sử dụng thảo dược trong điều trị bệnh E. Coli ở vịt.

VI. Kết Luận Giải Pháp Toàn Diện Cho Bệnh E

Bệnh E. Coli ở vịt Bầu Trắng là một thách thức lớn đối với ngành chăn nuôi. Tuy nhiên, với sự hiểu biết sâu sắc về bệnh, kết hợp với các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả, người chăn nuôi có thể kiểm soát được bệnh và bảo vệ đàn vịt của mình. Giải pháp toàn diện bao gồm vệ sinh chuồng trại, quản lý thức ăn và nước uống, tiêm phòng vaccine, tăng cường sức đề kháng cho vịt và sử dụng các phương pháp điều trị phù hợp khi cần thiết. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Quỳnh Anh (2020), việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời có thể giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh E. Coli gây ra.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Phòng Bệnh Hơn Chữa Bệnh

Trong việc kiểm soát bệnh E. Coli ở vịt, việc phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh. Phòng bệnh giúp ngăn chặn sự lây lan của bệnh và giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Các biện pháp phòng bệnh đơn giản như vệ sinh chuồng trại, quản lý thức ăn và nước uống có thể mang lại hiệu quả lớn trong việc bảo vệ đàn vịt.

6.2. Hướng Dẫn Chăn Nuôi Vịt Bầu Trắng An Toàn Sinh Học

Để chăn nuôi vịt Bầu Trắng an toàn sinh học, cần tuân thủ các nguyên tắc sau: Chọn giống vịt khỏe mạnh, có sức đề kháng tốt. Xây dựng chuồng trại đảm bảo vệ sinh, thông thoáng. Quản lý thức ăn và nước uống sạch sẽ. Tiêm phòng vaccine đầy đủ. Kiểm soát dịch bệnh định kỳ. Thực hiện cách ly và tiêu hủy vịt bệnh kịp thời. Tuân thủ các quy định về an toàn sinh học của cơ quan thú y.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong ngành chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam, vịt bầu cánh trắng là giống thủy cầm siêu thịt chủ lực nhờ tốc độ tăng trưởng nhanh, đạt trọng lượng xuất chuồng từ 2,0 đến 2,4 kg chỉ sau 45 đến 50 ngày nuôi với tỷ lệ thân thịt trên 70%. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các mô hình nuôi tập trung đang phải đối mặt với áp lực dịch bệnh rất lớn, đặc biệt là bệnh viêm ruột tiêu chảy và nhiễm trùng huyết do vi khuẩn Escherichia coli (Colibacillosis). Đề tài nghiên cứu được thực hiện trên quy mô tổng đàn theo dõi gồm 12.095 con vịt bầu trắng tại huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn 2 năm 2018 – 2019. Mục tiêu cốt lõi của công trình là xác định tỷ lệ nhiễm bệnh theo mùa vụ, lứa tuổi, làm sáng tỏ các biến đổi bệnh lý lâm sàng, huyết học, sinh hóa máu, tổn thương vi thể đường tiêu hóa và xây dựng phác đồ điều trị thử nghiệm đạt hiệu quả cao. Kết quả khảo sát thực địa ghi nhận tỷ lệ vịt mắc bệnh bình quân trong 2 năm là 11,38% và tỷ lệ chết chiếm 4,51%. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp cơ sở khoa học để giảm tỷ lệ tử vong từ mức 5,15% năm 2018 xuống 3,73% năm 2019, giúp các trang trại nâng cao tỷ lệ nuôi sống đàn vịt lên trên 95% và tối ưu hóa lợi nhuận kinh tế cho người chăn nuôi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai nền tảng lý thuyết: Thuyết bệnh sinh của vi khuẩn Avian Pathogenic Escherichia coli (APEC) trên gia cầm và Thuyết cân bằng nội môi - sinh lý dịch thể ở động vật máu nóng. Mô hình tương tác ba yếu tố dịch tễ học bao gồm mầm bệnh (độc lực vi khuẩn), vật chủ (sức đề kháng của vịt bầu trắng) và môi trường chuồng trại được vận dụng xuyên suốt đề tài. Trong khung lý thuyết này, 5 khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa:

• Độc lực bám dính (Fimbriae/Pili): Khả năng vi khuẩn liên kết chặt chẽ vào biểu mô nhung mao ruột non thông qua cấu trúc sợi protein fimbriae loại 1 và curli fimbriae.
• Độc tố đường ruột (Enterotoxin): Các chất độc chịu nhiệt (STa) và không chịu nhiệt (LT) kích thích bài tiết ồ ạt ion và nước vào lòng ruột.
• Hiện tượng kháng bổ thể: Cơ chế né tránh hệ miễn dịch tự nhiên của vi khuẩn qua gen iss và traT để duy trì khả năng sinh tồn trong máu.
• Hệ thống thu nhận sắt (Siderophore): Khả năng cạnh tranh ion sắt tự do trong huyết tương phục vụ quá trình nhân lên của vi khuẩn.
• Hội chứng rối loạn điện giải và nhiễm toan chuyển hóa: Hiện tượng mất cân bằng áp suất thẩm thấu do thất thoát ion kiềm, dẫn đến suy tuần hoàn cấp tính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thực nghiệm sơ cấp thu thập từ 12.095 cá thể vịt bầu trắng phân bố tại 3 xã trọng điểm thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên từ tháng 1/2018 đến tháng 12/2019. Phương pháp chọn mẫu thống kê ngẫu nhiên kết hợp phân tầng theo 4 mùa trong năm và 4 nhóm tuổi sinh trưởng (1-10 ngày, 11-20 ngày, 21-30 ngày và trên 30 ngày tuổi). Việc lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho phương thức chăn nuôi nông hộ và bán công nghiệp tại khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Quy trình chẩn đoán vi sinh được thực hiện bằng cách phân lập vi khuẩn thuần khiết từ gan và máu tim trên các môi trường chọn lọc như MacConkey, Endo, EMB và thạch máu. Các chỉ tiêu sinh lý máu được phân tích trên 18 thông số tự động bằng máy Mindray BC-2800, trong khi các chỉ tiêu sinh hóa máu (protein tổng số, albumin, globulin, glucose, natri, kali, dự trữ kiềm) được đo bằng máy xét nghiệm sinh hóa chuyên dụng tại Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Đánh giá giải phẫu bệnh học sử dụng phương pháp mổ khám toàn diện và kỹ thuật cắt lát mô học nhuộm Hematoxylin - Eosin (HE) với độ phóng đại từ 150 đến 600 lần dưới kính hiển vi quang học. Số liệu được phân tích bằng phần mềm thống kê sinh học với độ tin cậy P < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Đặc điểm dịch tễ học theo mùa và lứa tuổi: Tỷ lệ vịt bầu trắng mắc bệnh và chết cao nhất vào mùa xuân với tỷ lệ mắc 17,14% và tỷ lệ chết 7,93%, cao hơn gấp 2,3 lần so với mùa đông (tỷ lệ mắc 7,41% và tỷ lệ chết 2,25%). Xét theo lứa tuổi, giai đoạn vịt non từ 1 đến 10 ngày tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất đạt 4,64% và tỷ lệ chết 2,36%, sau đó giảm dần rõ rệt ở giai đoạn trên 30 ngày tuổi với tỷ lệ mắc chỉ còn 1,16% và tỷ lệ chết 0,25%.
• Triệu chứng lâm sàng điển hình (khảo sát trên 244 cá thể bệnh): Biểu hiện rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng với triệu chứng tiêu chảy phân xanh, vàng, nhiều chất nhầy và lẫn máu chiếm tỷ lệ cao nhất là 65,16% (159/244 con). Hội chứng ủ rũ, bỏ ăn, xù lông chiếm 56,15% (137/244 con); triệu chứng khó thở do tổn thương túi khí chiếm 46,31% (113/244 con); và các biểu hiện thần kinh, bại liệt, viêm mắt chiếm 9,84% (24/244 con).
• Biến đổi sinh lý và sinh hóa máu: Số lượng hồng cầu ở vịt bệnh tăng vọt lên 2,41 x 10¹²/L so với mức 1,69 x 10¹²/L ở vịt khỏe mạnh; tỷ khối huyết cầu (hematocrit) tăng từ 31,73% lên 39,79%; hàm lượng huyết sắc tố tăng từ 8,59 g/L lên 14,06 g/L. Số lượng bạch cầu tăng mạnh từ 36,65 x 10⁹/L lên 43,21 x 10⁹/L. Ngược lại, nồng độ natri và kali huyết thanh giảm sâu từ 334,14 mEq/L và 12,15 mEq/L ở vịt khỏe xuống lần lượt còn 279,33 mEq/L và 9,32 mEq/L ở vịt bệnh. Dự trữ kiềm giảm mạnh từ 546,27 mg% xuống 447,71 mg%, đường huyết giảm từ 5,62 mmol/L xuống 4,22 mmol/L. Protein huyết thanh tổng số tăng từ 31,97 g/L lên 40,01 g/L, trong đó thành phần gamma-globulin tăng từ 8,42% lên 12,16%.
• Bệnh tích đại thể, vi thể và hiệu quả can thiệp: Mổ khám ghi nhận gan sưng thoái hóa mỡ, túi khí đục có chấm hoại tử màu vàng, màng bao tim phủ lớp dịch nhầy fibrin màu trắng. Trên vi thể, lớp lông nhung tá tràng và manh tràng bị biến dạng, hoại tử ngọn bắt màu hồng đều, hạ niêm mạc sung huyết nặng và thâm nhiễm dày đặc tế bào viêm. Thử nghiệm hai phác đồ kháng sinh Octamix (Amoxicillin kết hợp Colistin) liều 50 mg/kg thể trọng và Bio-Flo+Doxy (Florfenicol kết hợp Doxycycline) liều 1g/20kg thể trọng phối hợp bù điện giải đều mang lại hiệu quả điều trị phục hồi trên 90%.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng đột biến của tỷ lệ mắc bệnh trong mùa xuân được lý giải bởi điều kiện khí hậu nồm ẩm đặc trưng miền Bắc với độ ẩm không khí thường xuyên duy trì ở mức 80% đến 90%. Khi nhiệt độ thấp, người nuôi có thói quen che chắn chuồng kín, làm nồng độ các khí độc như NH₃ và H₂S tích tụ vượt ngưỡng an toàn, gây tổn thương niêm mạc đường hô hấp và tạo cửa ngõ cho vi khuẩn xâm nhập vào tuần hoàn máu. Vịt non 1-10 ngày tuổi có tỷ lệ tử vong cao do hàng rào miễn dịch chưa hoàn thiện và lòng đỏ chưa tiêu hết dễ trở thành môi trường nhân lên của vi khuẩn.

Hiện tượng tăng số lượng hồng cầu, hematocrit và huyết sắc tố trong kết quả xét nghiệm máu không phản ánh sự tăng sinh thực chất của tủy xương mà là hệ quả của hiện tượng cô đặc máu nghiêm trọng do tiêu chảy mất nước cấp tính. Đồng thời, sự sụt giảm mạnh nồng độ ion Natri và Kali cùng với độ dự trữ kiềm chứng minh cơ chế nhiễm toan chuyển hóa nguy hiểm ở vịt bệnh. Sự gia tăng hàm lượng gamma-globulin từ 8,42% lên 12,16% minh chứng cho phản ứng huy động kháng thể dịch thể mạnh mẽ của cơ thể để chống lại độc tố vi khuẩn. Các dữ liệu biến đổi sinh hóa và huyết học này có thể được mô tả trực quan thông qua biểu đồ cột kép so sánh chỉ số giữa nhóm vịt khỏe và nhóm vịt bệnh, kết hợp với bảng đối chiếu mức độ thâm nhiễm tế bào viêm trên các đoạn ruột khác nhau nhằm làm nổi bật cơ chế tổn thương đa cơ quan.

Đề xuất và khuyến nghị

• Kiểm soát chặt chẽ vi khí hậu chuồng nuôi: Thực hiện thông gió cưỡng bức để duy trì độ ẩm chuồng trại dưới 70% và giảm nồng độ khí độc NH₃ xuống dưới 15 ppm, đặc biệt trong các tháng mùa xuân ẩm ướt; tiến hành tiêu độc khử trùng định kỳ 2 lần/tuần bằng dung dịch Formol 1-2% hoặc Iodine 0,5% do chủ trang trại trực tiếp thực hiện xuyên suốt các vụ nuôi.
• Chuẩn hóa quy trình chăm sóc giai đoạn úm: Thiết lập chế độ sưởi ấm duy trì nhiệt độ từ 32°C đến 34°C trong 10 ngày tuổi đầu tiên; bổ sung men vi sinh probiotic đường uống chứa Lactobacillus và kháng thể lòng đỏ định kỳ nhằm thiết lập hàng rào sinh học đường ruột, đặt mục tiêu hạ tỷ lệ chết ở vịt sơ sinh xuống dưới 1,5%.
• Ứng dụng phác đồ điều trị can thiệp đa mục tiêu: Áp dụng ngay khi phát hiện triệu chứng lâm sàng phác đồ phối hợp kháng sinh hoạt phổ rộng: Octamix (Amoxicillin kết hợp Colistin) liều 50 mg/kg thể trọng hoặc Bio-Flo+Doxy (Florfenicol kết hợp Doxycycline) liều 1g/20kg thể trọng liên tục trong 3 đến 5 ngày; bắt buộc kết hợp dung dịch điện giải chứa NaCl, KCl kết hợp Glucose 5% và Vitamin B1 để bù dịch thẩm thấu, trung hòa toan huyết và nâng cao tỷ lệ chữa khỏi lên trên 92%.
• Giám sát định kỳ tính kháng thuốc của vi khuẩn: Giao cơ quan thú y địa phương và kỹ thuật viên trang trại thực hiện kiểm tra kháng sinh đồ định kỳ 6 tháng một lần đối với các chủng vi khuẩn phân lập tại ổ dịch, nhằm phát hiện sớm các dòng vi khuẩn kháng thuốc và luân chuyển kháng sinh điều trị phù hợp theo mùa vụ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Bác sĩ thú y và cán bộ khuyến nông: Tài liệu cung cấp bức tranh chi tiết về các thông số huyết học, sinh hóa máu chuẩn xác để chẩn đoán phân biệt bệnh Colibacillosis với các bệnh truyền nhiễm khác như tụ huyết trùng, dịch tả vịt và thương hàn trên thực địa.
• Chủ trang trại và nông hộ chăn nuôi vịt thịt: Hướng dẫn ứng dụng thực tế quy trình phòng bệnh an toàn sinh học theo mùa và cách thức vận hành phác đồ điều trị kết hợp thuốc diệt khuẩn và dung dịch bù điện giải để giảm thiểu thiệt hại kinh tế.
• Học viên, nghiên cứu sinh ngành Bác sĩ Thú y: Cung cấp phương pháp luận nghiên cứu mẫu mực từ khâu điều tra dịch tễ quy mô lớn (trên 12.000 cá thể), kỹ thuật mô bệnh học vi thể đến phương pháp xử lý dữ liệu sinh học có giá trị học thuật cao.
• Các doanh nghiệp sản xuất thuốc thú y và thức ăn chăn nuôi: Dữ liệu về mức độ nhạy cảm kháng sinh và nhu cầu cân bằng điện giải là căn cứ thực tế để nghiên cứu, bào chế các dòng sản phẩm kháng sinh phối hợp và premix dinh dưỡng chuyên biệt cho thủy cầm.

Câu hỏi thường gặp

1. Biểu hiện lâm sàng nào giúp nhận biết nhanh bệnh E. coli trên vịt bầu trắng?
Biểu hiện rõ nét nhất là tình trạng rối loạn tiêu hóa cấp tính với triệu chứng tiêu chảy phân xanh, vàng, nhiều chất nhầy và đôi khi lẫn máu, ghi nhận ở 65,16% cá thể mắc bệnh. Vịt bệnh thường có dáng đứng ủ rũ, sã cánh chiếm 56,15%, kèm theo hiện tượng thở khò khè, khó thở chiếm 46,31% do màng túi khí bị viêm hoại tử.

2. Tại sao số lượng hồng cầu và huyết sắc tố lại tăng cao ở vịt mắc bệnh?
Sự gia tăng số lượng hồng cầu từ 1,69 lên 2,41 x 10¹²/L và huyết sắc tố từ 8,59 lên 14,06 g/L là hiện tượng tăng giả tạo do cô đặc máu. Quá trình tiêu chảy dữ dội khiến cơ thể vịt mất một lượng lớn nước và chất điện giải qua lòng ruột, làm giảm thể tích huyết tương tuần hoàn cục bộ.

3. Vì sao vịt từ 1 đến 10 ngày tuổi lại có nguy cơ chết do bệnh cao nhất?
Giai đoạn 1 đến 10 ngày tuổi có tỷ lệ mắc bệnh 4,64% và tỷ lệ chết 2,36% do hệ thống miễn dịch tự nhiên của vịt non chưa hoàn thiện, biểu mô đường tiêu hóa còn non yếu. Vi khuẩn dễ dàng bám dính, xâm nhập qua niêm mạc ruột vào máu gây nhiễm trùng huyết cấp tính kết hợp mất nước nhanh.

4. Hai phác đồ điều trị được thử nghiệm trong luận văn gồm những loại thuốc nào?
Phác đồ I sử dụng kháng sinh Octamix (kết hợp Amoxicillin và Colistin) với liều 50 mg/kg thể trọng; Phác đồ II sử dụng Bio-Flo+Doxy (kết hợp Florfenicol và Doxycycline) liều 1g/20kg thể trọng. Cả hai phác đồ đều bắt buộc kết hợp dùng thuốc trợ sức, Vitamin B1, men tiêu hóa và dung dịch bù nước, điện giải liên tục từ 3 đến 5 ngày.

5. Cần lưu ý điều gì về tiểu khí hậu chuồng nuôi vào mùa xuân để phòng bệnh?
Mùa xuân có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất (17,14%) do độ ẩm không khí vượt 80%. Người chăn nuôi cần tránh che chắn chuồng quá kín làm ứ đọng khí độc H₂S và NH₃; cần duy trì độ thông thoáng hợp lý, thay chất độn chuồng ẩm ướt định kỳ và phun sát trùng 2 lần mỗi tuần để triệt tiêu nguồn lây truyền.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập đầy đủ bức tranh dịch tễ học bệnh do vi khuẩn E. coli trên 12.095 cá thể vịt bầu trắng với tỷ lệ mắc bình quân 11,38% và tỷ lệ chết 4,51% tại huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên.
• Nghiên cứu chỉ rõ quy luật phát sinh bệnh phụ thuộc mật thiết vào mùa vụ (cao nhất vào mùa xuân đạt 17,14%) và lứa tuổi (nguy hiểm nhất ở giai đoạn 1-10 ngày tuổi với tỷ lệ chết 2,36%).
• Làm sáng tỏ bản chất cơ chế bệnh lý thông qua hiện tượng cô đặc máu tăng giả hồng cầu (2,41 x 10¹²/L), tụt giảm nghiêm trọng ion kiềm Natri (279,33 mEq/L), Kali (9,32 mEq/L) và hoại tử tế bào nhung mao đường ruột.
• Khẳng định tính ưu việt của 2 phác đồ điều trị kết hợp giữa kháng sinh hoạt phổ rộng (Octamix hoặc Bio-Flo+Doxy) với các giải pháp hồi sức bổ sung điện giải, nâng cao tỷ lệ sống toàn đàn.
• Định hướng kế hoạch 6 tháng tiếp theo cần mở rộng nghiên cứu giải trình tự gen các yếu tố độc lực APEC trên diện rộng; khuyến nghị các cơ sở chăn nuôi và kỹ thuật viên thú y áp dụng ngay gói quy trình an toàn sinh học và phác đồ can thiệp sớm để bảo vệ đàn vật nuôi hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Nghề chăn nuôi vịt trong đó có vịt bầu trắng ở nước ta đã có từ lâu đời, phổ biến và rất gắn bó với người nông dân. Một số vùng nông thôn, chăn nuôi vịt bầu trắng để tận dụng nguồn thức ăn sẵn có ở các địa phương và nguồn nhân lực dư thừa, đồng thời góp phần đa dạng hóa vật nuôi, cung cấp nguồn thực phẩm quý cho xã hội. Để đáp ứng nhu cầu thực phẩm chất lượng cao ngày càng tăng của người tiêu dùng, các sản phẩm chăn nuôi không chỉ đáp ứng về số lượng mà phải đảm bảo chất lượng như ngon, có hàm lượng dinh dưỡng cao, không nhiễm các độc tố, không tồn dư kháng sinh và nhiễm các vi sinh vật. Muốn có sản phẩm chăn nuôi chất lượng cao, ngoài việc làm tốt công tác giống, thực hiện nghiêm túc quy trình chăn nuôi, còn phải đặc biệt quan tâm đến quy trình phòng bệnh thú y, mà trước hết là phải luôn tăng cường công tác vệ sinh thú y và tuân thủ các quy trình phòng bệnh.

Trong thực tế, nhiều người chăn nuôi còn ít hiểu biết về kỹ thuật chăn nuôi cũng như phòng bệnh. Ngoài ra, do môi trường sống nói chung và môi trường chăn nuôi nói riêng ngày càng bị ô nhiễm, tình hình dịch tễ ngày càng phức tạp nên dịch bệnh thường xuyên xảy ra, gây ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng các sản phẩm chăn nuôi. Các bệnh do virus trên vịt bầu trắng như cúm gia cầm, dịch tả vịt là các bệnh nguy hiểm, làm thiệt hại kinh tế lớn không chỉ cho chăn nuôi vịt bầu trắng mà còn cho các loài gia cầm khác. Tuy nhiên, nếu tiến hành phòng bệnh bằng vacxin theo đúng quy trình và tăng cường công tác vệ sinh phòng bệnh thú y thì cũng sẽ hạn chế được tới mức thấp nhất các thiệt hại do bệnh gây ra.

Ngoài các bệnh quan trọng kể trên, các bệnh do vi khuẩn cũng thường xuyên xảy ra như Pasteurellosis, Salmonellosis, Colibacillosis, Mycoplasmosis. Đây cũng là các bệnh có tính truyền nhiễm cao và gây thiệt hại về kinh tế, ảnh hưởng lớn đến số lượng và chất lượng sản phẩm chăn nuôi. Trong số các bệnh này, Colibacillosis do vi khuẩn E. coli gây ra (hay còn gọi là bệnh trực khuẩn E.

coli) là phổ biến nhất, gặp ở mọi nơi, mọi giống và mọi lứa tuổi của vịt bầu trắng, đặc biệt là ở những nơi có điều kiện chăn nuôi kém, chuồng trại không hợp lý, công tác vệ sinh thú y kém, nuôi với mật độ đông, nền chuồng ẩm thấp hoặc có nhiều yếu tố bất lợi ảnh hưởng đến sức khỏe đàn vịt bầu trắng, gây tổn thất đáng kể cho chăn nuôi vịt bầu trắng. 1 Trên thế giới cũng như ở Việt Nam, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vi khuẩn E. coli gây bệnh cho vật nuôi. Tuy nhiên, các chủng E.

coli gây bệnh cho gia cầm có đặc tính không hoàn toàn giống với các chủng gây bệnh cho người và động vật có vú (Delicato và cs, 2003). Ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu về vi khuẩn E. coli gây bệnh cho gia cầm còn rất hạn chế, đặc biệt là đặc điểm bệnh lý của bệnh E.coli gây bệnh trên vịt bầu trắng hiện vẫn chưa có công trình nghiên cứu nào được công bố. Để xác định những biến đổi bệnh lý của bệnh và từ đó là cơ sở cho việc xây dựng biện pháp phòng trị bệnh có hiệu quả cao, chúng tôi đã triển khai đề tài.

“Đặc điểm bệnh lý bệnh do Escherichia coli ở vịt bầu trắng và biện pháp điều trị”. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 1. Xác định được các rối loạn bệnh lý, tổn thương bệnh lý đường ruột ở vịt bầu trắng bị viêm ruột tiêu chảy do E. coli để đưa được ra chẩn đoán chính xác về bệnh.

Xây dựng phác đồ điều trị thử nghiệm nhằm giảm thiểu tối đa thiệt hại do bệnh E. coli gây ra góp phần phát triển kinh tế trong chăn nuôi vịt bầu trắng. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. COLI Ở GIA CẦM (COLIBACILLOSIS) Colibacillosis là một khái niệm dùng để chỉ các nhiễm trùng cục bộ hoặc toàn thân do vi khuẩn Escherichia Coli (E.

coli) thuộc nhóm gây bệnh cho gia cầm (Avianpathogenic Escherichia Coli – APEC) gây ra, gồm nhiều thể bệnh như nhiễm trùng huyết, viêm các mô liên kết, hội chứng phù đầu, viêm phúc mạc, viêm vòi trứng, viêm tủy xương, viêm màng hoạt dịch, viêm mắt, nhiễm trùng túi lòng đỏ (Phạm Sỹ Lăng và cộng sự 2011). Colibacillosis được Lignieres phát hiện lần đầu tiên trên gà vào năm 1894. Từ những năm 1894 đến 1922 bệnh lần lượt được phát hiện trên ngỗng, bồ câu, thiên nga, gà tây, chim cút (Phạm Sỹ Lăng và cộng sự 2011). Bệnh truyền nhiễm ở gia cầm gây ra bởi vi khuẩn E.

coli là một trong những bệnh thường gặp và xảy ra khắp nơi trên thế giới, gây nên những thiệt hại đáng kể về kinh tế trong chăn nuôi gia cầm nói chung. Bệnh làm tăng tỷ lệ chết, giảm năng suất và tăng tỷ lệ loại thải. Bệnh có thể xảy ra ở gia cầm non, gia cầm đang lớn và cả ở đàn bố mẹ. Đây là bệnh có liên quan đến môi trường, bệnh xảy ra có thể do nguyên phát, hoặc thể kế phát sau các bệnh nhiễm trùng khác (như bệnh do virus) hay công tác quản lý không tốt, gây ảnh hưởng đến đàn (Alastair Johnston, 2007).

Bệnh ở gia cầm chủ yếu do các chủng vi khuẩn E. coli thuộc nhóm gây bệnh cho gia cầm gây ra. Quá trình nhiễm trùng thường bắt đầu từ đường hô hấp, rồi từ đó chuyển đến các xoang khí hoặc túi khí. Nếu không phát hiện kịp thời, nhiễm trùng có thể chuyển thành dạng viêm thanh dịch.

Bệnh thường quan sát thấy ở gia cầm 4-5 tuần tuổi và gây thiệt hại đáng kể về kinh tế do tỷ lệ chết có thể tới 20%, ngoài ra bệnh còn làm giảm khả năng tăng trưởng, giảm khả năng thu nhận thức ăn, đồng thời tăng sự lây nhiễm khi giết mổ (Dho – Moulin & Fairbrother, 1999). Các báo cáo gần đây ở Tây Âu đã chứng minh ảnh hưởng của E. coli gây bệnh trên gia cầm nuôi công nghiệp có mật độ chăn nuôi đông và môi trường bị ô nhiễm. Colibacillosis xảy ra ở tất cả các nước trên thế giới, chủ yếu gây thiệt hại và gây chết ở gia cầm, phổ biến nhất là các thể bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm trùng huyết.

Bệnh chính là nguyên nhân gây thiệt hại về kinh tế đáng kể cho ngành chăn nuôi gia cầm (Ewers & cs. Nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy vi khuẩn E. coli thường xuyên có 3 mặt trong đường tiêu hóa gia cầm khỏe. Ở gà, số lượng vi khuẩn có thể đạt tới 109/1g phân, trong đó, 106 là vi khuẩn E.

coli và 10-15% số đó thuộc các nhóm huyết thanh có khả năng gây bệnh. Phân và bụi ở trong chuồng nuôi gia cầm cũng là các nguồn tiềm tàng làm lây nhiễm các chủng vi khuẩn E. coli gây bệnh. Các nhà nghiên cứu đã xác định được trong 1g bụi ở chuồng nuôi gia cầm có thể chứa tới 106 vi khuẩn, bên cạnh đó còn có sự liên hệ chặt chẽ giữa các nhóm huyết thanh của các chủng tìm thấy trong bụi và các chủng gây bệnh bại huyết cho gia cầm (Carlson & Whenham, 1968).

Điều thú vị là những nhóm huyết thanh của các chủng gây bệnh ở gia cầm lại không hoàn toàn tương tự với các chủng tồn tại trong đường tiêu hóa của chúng. Căn bệnh Bệnh do các chủng vi khuẩn E. coli thuộc nhóm gây bệnh cho gia cầm (APEC) gây ra. Mặc dù vi khuẩn E.

coli tồn tại và phát triển trong đường tiêu hóa và môi trường sống của gia cầm khỏe, nhưng chỉ những chủng vi khuẩn mang các yếu tố độc lực mới có khả năng gây bệnh (Delicato & cs. Vi khuẩn Escherichia coli luôn hiện diện trong đường ruột của mỗi con gia cầm cũng như trong đường ruột của động vật có vú bao gồm cả con người. Ở điều kiện bình thường vi khuẩn tạo thành một phần của hệ vi sinh vật đường ruột và rất cần thiết cho hoạt động bình thường của đường tiêu hóa. Nhưng khi có sự mất cân bằng giữa các vi khuẩn E.

coli và sức đề kháng của cơ thể, kết quả dẫn đến bệnh E.coli trên gia cầm. Những yếu tố gây nên sự mất cân bằng giữa gia cầm và Escherichia coli bao gồm: * Khả năng thích nghi Ở giai đoạn đầu của thế kỷ 20, nuôi cấy vi khuẩn cho thấy sự hiện diện của vi khuẩn Escherichia coli trong đường tiêu hóa của gia cầm khỏe mạnh. Gần đây bằng kỹ thuật DNA cho thấy E. coli là một là một loài vi khuẩn trong hàng trăm loài vi khuẩn hiện diện trong ruột.

Người ta đã ước tính số lượng khoảng 106 vi khuẩn cho mỗi gram phân gia cầm. * Cơ chế phòng vệ của cơ thể Trong quá trình sống, để bảo vệ cơ thể và chống lại sự nhiễm khuẩn, cơ thể có một số cơ chế phòng vệ. Cơ chế phòng vệ đầu tiên của cơ thể là da và các hàng rào niêm mạc. Khi những rào cản này bị suy yếu hoặc bị tổn thương lúc đó một loại vi khuẩn có thể dễ dàng đi vào cơ thể gia cầm và gây bệnh.

Những tổn 4 thương của da có thể do cắn mổ nhau, thụ tinh nhân tạo, hở rốn và những yếu tố khác. Lớp màng nhày của đường hô hấp và tiêu hóa có thể bị tổn thương do tác động của virus, các loài vi khuẩn khác hoặc các chất độc sẽ tạo cơ hội và sẽ mở đường cho E.coli qua niêm mạc và đi vào máu gây bệnh. * Nhiễm trùng áp lực Một số lượng lớn của vi khuẩn E. coli có thể được tìm thấy trong phân.

Điều này có nghĩa là trứng bẩn sẽ mang theo một lượng lớn vi khuẩn E. coli, từ đó có thể ảnh hưởng đến việc nở và khả năng sống sót của gia cầm nở ra từ trứng. Ngoài có số lượng lên đến con số 106/1gam phân, vi khuẩn E. coli có thể được tìm thấy trong bụi, chuồng nuôi kém thông thoáng, bụi có thể là một vấn đề khi gia cầm hít bụi có chứa vi khuẩn với số lượng nhất định.

Trong quá trình tiêm chủng vacxin hoặc cơ thể gia cầm bị các bệnh viêm đường hô hấp đang lan rộng trong đàn, bệnh E.coli có thể là kết quả của các nguyên nhân trên. coli được gọi là một loại vi khuẩn cơ hội có thể gây bệnh tại thời điểm cơ thể có sức đề kháng (khả năng kháng bệnh) suy giảm. Ngoài yếu tố cơ chế phòng vệ tự nhiên của cơ thể, độc lực của vi khuẩn E. coli thì số lượng vi khuẩn E.