Nghiên Cứu Tác Động Của Kiều Hối Đối Với Tăng Trưởng Kinh Tế Ở Những Nước Đang Phát Triển

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Thoa
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính-Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Kiều Hối Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Ở Các Nước Đang Phát Triển
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Danh mục cụm từ viết tắt
• Danh mục bảng biểu
• Tóm tắt
• 1. Tổng quan những nghiên cứu trước đây
• 1.1. Những nghiên cứu về mặt lý thuyết
• 1.2. Những nghiên cứu về mặt thực nghiệm
• 2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.1. Mô hình nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.3.1. Mẫu nghiên cứu
• 2.3.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 3. Kết quả nghiên cứu
• 3.1. Thống kê mô tả
• 3.2. Kết quả nghiên cứu
• Danh mục tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Kiều Hối Đến Kinh Tế Phát Triển

Trong những năm gần đây, mở rộng xuất khẩu lao động và chính sách quản lý kiều hối thông thoáng đã làm gia tăng dòng kiều hối chảy về các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển. Kiều hối trở thành một trong những nguồn vốn quan trọng đối với hoạt động đầu tư, y tế và giáo dục. Tuy nhiên, nó cũng có những tác động nhất định đến tỷ giá hối đoái, có thể gia tăng áp lực làm tăng giá đồng nội tệ, gây ảnh hưởng xấu đến lợi thế cạnh tranh của hàng hóa trong nước. Do đó, nghiên cứu thực nghiệm về tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển là rất cần thiết. Theo số liệu thống kê của UNCTAD, dòng kiều hối từ nước ngoài gửi về nước chủ nhà ngày càng gia tăng. Năm 2000, kiều hối toàn thế giới là 138610 triệu đô la Mỹ, đến năm 2012 con số này tăng lên mức 527727 triệu đô la Mỹ.

1.1. Định Nghĩa và Kênh Chuyển Kiều Hối Tổng Quan

Kiều hối theo định nghĩa của IMF (2009) là thu nhập của hộ gia đình từ các nền kinh tế nước ngoài chủ yếu từ những người di cư đến các quốc gia khác lao động thời vụ hoặc thường xuyên. Kiều hối gồm tiền mặt và phi tiền mặt, có thể được chuyển về nước theo các kênh chính thức và phi chính thức. Các kênh chính thức gồm có ngân hàng và các tổ chức có dịch vụ chuyển tiền khác. Kênh phi chính thức gồm có gửi tiền thông qua người thân, bạn bè; gửi tiền khi về thăm nhà… Chú trọng vào sự phân loại này để hiểu rõ dòng tiền di chuyển và quản lý hiệu quả hơn.

1.2. So Sánh Kiều Hối và FDI Tại Các Nước Đang Phát Triển

Trong giai đoạn 2000-2012, ở các nước đang phát triển, kiều hối trở thành một nguồn vốn ổn định, quan trọng cho hoạt động đầu tư trong nước, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động. Thậm chí, đôi khi lượng kiều hối gửi về nước còn vượt cả dòng vốn đầu tư FDI được giải ngân. Bên cạnh đó, kiều hối còn có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạt động giáo dục, chăm sóc sức khỏe cho người dân.

II. Thách Thức Tác Động Tiêu Cực Của Kiều Hối Đến GDP

Nhiều nhà nghiên cứu cũng cho rằng, kiều hối vẫn có thể có những tác động xấu đối với tăng trưởng kinh tế nước nhận kiều hối. Người nhận kiều hối có thể ỷ lại vào nguồn kiều hối, có tâm lý lười lao động, dẫn đến giảm cung lao động trong nước. Mặt khác, kiều hối gửi về nhiều có thể làm tăng giá đồng nội tệ, gây ảnh hưởng không tốt đến lợi thế cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu trên trường quốc tế. Tóm lại, về mặt lý thuyết, các nhà nghiên cứu cho rằng kiều hối có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đối với tăng trưởng kinh tế của một quốc gia. Nghiên cứu thực nghiệm về tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế là vấn đề đáng được nghiên cứu.

2.1. Rủi Ro Đạo Đức và Giảm Cung Lao Động do Kiều Hối

Kiều hối như là một phần bù đắp thu nhập cho gia đình ở nhà, điều này dẫn đến rủi ro đạo đức (Chami, 2003). Những người di dân ở nước ngoài không biết chính xác khoản thiếu hụt có phải là do điều kiện kinh tế khó khăn hay không? Kiều hối từ nước ngoài gửi về cho người thân ở nhà có thể khiến họ lười lao động, từ đó giảm cung lao động, ảnh hưởng xấu đến tăng trưởng kinh tế. Cần có những chính sách khuyến khích sử dụng kiều hối vào mục đích đầu tư sản xuất.

2.2. Tác Động Của Kiều Hối Đến Tỷ Giá Hối Đoái Và Xuất Khẩu

Kiều hối có thể tác động xấu đến tăng trưởng kinh tế thông qua kênh tỷ giá hối đoái. Lượng kiều hối gửi về nhiều có thể khiến đồng nội tệ của quốc gia nhận kiều hối được định giá cao, làm mất lợi thế cạnh tranh của hàng hóa trong nước. Do đó, khu vực sản xuất hàng hóa có thể trao đổi, mua bán với nước ngoài sẽ bị thu hẹp lại, chuyển dần sang khu vực sản xuất hàng hóa không có khả năng trao đổi, mua bán; từ đó thu hẹp lại sự phát triển của toàn nền kinh tế.

2.3. Nguy Cơ Lạm Phát do Dòng Kiều Hối Đổ Về

Dòng kiều hối lớn đổ về một quốc gia có thể gây ra áp lực lạm phát, đặc biệt nếu chính phủ không có chính sách tiền tệ phù hợp để kiểm soát lượng cung tiền. Lạm phát làm giảm sức mua của người dân và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế dài hạn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Ảnh Hưởng Kiều Hối

Luận văn sử dụng dữ liệu bảng và phương pháp System GMM cho 24 quốc gia đang phát triển từ 2000-2012. Kết quả nghiên cứu cho thấy kiều hối có tác động nghịch chiều đối với tăng trưởng kinh tế trong mẫu nghiên cứu. Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp thống kê kinh tế lượng tiên tiến để phân tích dữ liệu và đưa ra kết luận có giá trị. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn uy tín như World Bank và IMF.

3.1. Dữ Liệu Bảng và Mẫu Nghiên Cứu Chi Tiết

Luận văn sử dụng dữ liệu bảng từ 24 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000-2012. Danh sách các quốc gia được chọn lọc cẩn thận để đảm bảo tính đại diện và khả năng so sánh. Dữ liệu bao gồm các biến kinh tế vĩ mô như GDP, kiều hối, FDI, ODA, lạm phát và tỷ giá hối đoái.

3.2. Mô Hình System GMM Ưu Điểm và Ứng Dụng

Phương pháp System GMM (Generalized Method of Moments) được sử dụng để giải quyết vấn đề nội sinh và đảm bảo tính nhất quán của ước lượng. Phương pháp này sử dụng các biến trễ của các biến nội sinh làm công cụ để kiểm soát các yếu tố gây nhiễu. Đây là một phương pháp kinh tế lượng mạnh mẽ và phù hợp cho phân tích dữ liệu bảng.

3.3. Các Biến Kiểm Soát trong Mô Hình Nghiên Cứu

Để đảm bảo tính chính xác của kết quả, mô hình nghiên cứu sử dụng một số biến kiểm soát như FDI, ODA, lạm phát, tỷ lệ dân số phụ thuộc, và chất lượng thể chế. Các biến này giúp kiểm soát các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế và đảm bảo rằng tác động của kiều hối được đo lường một cách chính xác.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Nghịch Chiều Của Kiều Hối

Kết quả nghiên cứu cho thấy, đối với các nước đang phát triển, kiều hối có tác động nghịch chiều đối với tăng trưởng kinh tế. Điều này có thể do các yếu tố như rủi ro đạo đức và ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái. Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng về tác động của kiều hối và có thể giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định phù hợp.

4.1. Thống Kê Mô Tả Dữ Liệu Phân Tích Ban Đầu

Thống kê mô tả dữ liệu cung cấp cái nhìn tổng quan về các biến trong mô hình nghiên cứu. Bảng thống kê bao gồm các thông tin như giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của các biến. Phân tích thống kê mô tả giúp xác định các đặc điểm quan trọng của dữ liệu và kiểm tra các giả định trước khi tiến hành phân tích kinh tế lượng.

4.2. Ma Trận Tương Quan Mối Liên Hệ Giữa Các Biến

Ma trận tương quan được sử dụng để đánh giá mối liên hệ giữa các biến trong mô hình nghiên cứu. Ma trận này cho thấy mức độ tương quan giữa các cặp biến và giúp xác định các vấn đề đa cộng tuyến có thể ảnh hưởng đến kết quả ước lượng. Phân tích ma trận tương quan là một bước quan trọng trong quá trình xây dựng mô hình kinh tế lượng.

4.3. Kết Quả Ước Lượng System GMM Chi Tiết

Kết quả ước lượng bằng phương pháp System GMM cho thấy hệ số của biến kiều hối là âm và có ý nghĩa thống kê. Điều này chứng tỏ rằng kiều hối có tác động nghịch chiều đến tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển. Kết quả này được kiểm tra tính vững bằng cách sử dụng các đặc tả mô hình khác nhau và các biến công cụ thay thế.

V. Ứng Dụng Chính Sách Tối Ưu Hóa Lợi Ích Từ Kiều Hối

Để tối ưu hóa lợi ích từ kiều hối, các nước đang phát triển cần có các chính sách phù hợp để khuyến khích sử dụng kiều hối vào mục đích đầu tư sản xuất và phát triển. Đồng thời, cần có các biện pháp để kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá hối đoái. Việc phát triển thể chế tài chính và thị trường lao động cũng rất quan trọng để tận dụng tối đa tiềm năng của kiều hối.

5.1. Chính Sách Khuyến Khích Đầu Tư Kiều Hối vào Sản Xuất

Chính phủ nên khuyến khích người nhận kiều hối đầu tư vào các hoạt động sản xuất kinh doanh thay vì chỉ tiêu dùng. Điều này có thể được thực hiện thông qua các chương trình hỗ trợ vốn, đào tạo kỹ năng và tư vấn kinh doanh. Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận nguồn vốn kiều hối cũng là một giải pháp hiệu quả.

5.2. Phát Triển Thể Chế Tài Chính và Thị Trường Lao Động

Một thể chế tài chính phát triển và một thị trường lao động linh hoạt là điều kiện cần thiết để tận dụng tối đa lợi ích từ kiều hối. Cần có các chính sách để cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng, giảm chi phí giao dịch và tạo môi trường làm việc thuận lợi cho người lao động. Nâng cao trình độ học vấn và kỹ năng nghề nghiệp cũng rất quan trọng để tăng cường khả năng cạnh tranh của lực lượng lao động.

5.3. Quản Lý Tỷ Giá Hối Đoái và Kiểm Soát Lạm Phát

Chính phủ cần có các chính sách tiền tệ và tỷ giá hối đoái phù hợp để kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá. Điều này giúp duy trì sức mua của đồng nội tệ và đảm bảo lợi thế cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ như lãi suất và dự trữ bắt buộc để điều tiết lượng cung tiền và kiểm soát lạm phát.

VI. Kết Luận Triển Vọng Nghiên Cứu Về Kiều Hối và Kinh Tế

Nghiên cứu này đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển. Kết quả cho thấy kiều hối có tác động nghịch chiều, điều này đặt ra yêu cầu cần có các chính sách phù hợp để tối ưu hóa lợi ích từ kiều hối. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn các kênh tác động của kiều hối và đánh giá hiệu quả của các chính sách khác nhau.

6.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Nghiên cứu này có một số hạn chế, chẳng hạn như phạm vi dữ liệu và phương pháp ước lượng. Các nghiên cứu trong tương lai có thể sử dụng dữ liệu lớn hơn và các phương pháp kinh tế lượng tiên tiến hơn để phân tích sâu hơn các kênh tác động của kiều hối. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chính sách khác nhau đối với việc sử dụng kiều hối.

6.2. Vai Trò Của Kiều Hối Trong Phát Triển Bền Vững

Trong bối cảnh phát triển bền vững, kiều hối có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nghèo, cải thiện giáo dục và y tế, và thúc đẩy các hoạt động kinh tế thân thiện với môi trường. Cần có các chính sách để hướng kiều hối vào các mục tiêu phát triển bền vững và đảm bảo rằng lợi ích từ kiều hối được phân phối một cách công bằng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2000 - 2012, dòng kiều hối toàn cầu đã ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc từ 138.610 triệu USD lên tới 527.727 triệu USD. Đối với các nền kinh tế đang phát triển, tốc độ gia tăng này diễn ra vô cùng mạnh mẽ khi quy mô kiều hối tăng từ 82.803 triệu USD năm 2000 lên mức 375.017 triệu USD vào năm 2012. Nguồn ngoại tệ này nhiều thời điểm đã vượt qua cả dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI giải ngân, trở thành nguồn lực tài chính ổn định cho hoạt động đầu tư, y tế và giáo dục.

Tuy nhiên, mối quan hệ giữa kiều hối và tăng trưởng kinh tế vẫn là một chủ đề học thuật gây nhiều tranh cãi với hai luồng quan điểm trái chiều. Một mặt, kiều hối bổ sung nguồn vốn đầu tư và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; mặt khác, kiều hối có thể gây ra rủi ro đạo đức khiến người nhận ỷ lại, giảm cung lao động và tạo áp lực tăng giá đồng nội tệ làm xói mòn lợi thế cạnh tranh quốc tế. Nhằm làm rõ bản chất vấn đề, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng của tác giả Nguyễn Hoàng Thoa tại Trường Đại học Kinh tế TP.HCM đã tiến hành kiểm định thực nghiệm tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu được triển khai trên tập dữ liệu bảng gồm 24 quốc gia đang phát triển trong chu kỳ 13 năm (2000 - 2012). Kết quả cung cấp bằng chứng định lượng chuẩn xác, giúp các nhà hoạch định chính sách xây dựng giải pháp điều tiết kinh tế vĩ mô hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Mô hình tăng trưởng tân cổ điển của Solow (1956) và Lý thuyết tăng trưởng nội sinh, kết hợp với các lý thuyết kinh tế vĩ mô về kiều hối của Chami và cộng sự (2003, 2008). Khung phân tích xác lập mô hình hàm số biểu diễn mối liên hệ giữa tăng trưởng GDP bình quân đầu người với 8 biến số kinh tế trọng yếu.

Năm khái niệm học thuật then chốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

1. Kiều hối (Remittances): Được tính theo tỷ lệ trên GDP, bao gồm 3 cấu phần chuẩn theo định nghĩa của World Bank: kiều hối của người cư trú, thu nhập của lao động ở nước ngoài và tài sản thuyên chuyển của người di cư.
2. Tăng trưởng kinh tế (Growth): Phần trăm thay đổi hàng năm của GDP thực bình quân đầu người tính theo đồng USD hiện hành.
3. Đầu tư nội địa (Investment): Tỷ lệ tổng vốn đầu tư cố định trên GDP, đại diện cho quá trình tích lũy tư bản vật chất.
4. Nguồn vốn con người (School): Đại diện bằng tỷ lệ tốt nghiệp cấp một nhằm phản ánh chất lượng lao động cơ bản.
5. Phát triển tài chính (Credit) và Độ mở thương mại (Openness): Đo lường bằng tỷ lệ tín dụng cấp cho khu vực tư nhân trên GDP và tỷ lệ tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên GDP.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập đồng bộ từ 2 định chế quốc tế uy tín là Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) trong toàn bộ mốc thời gian 2000 - 2012.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 24 quốc gia đang phát triển (như Việt Nam, Thái Lan, Philippines, Indonesia, Ai Cập, Ấn Độ, Colombia, Cameroon, Kenya...). Mẫu được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích dựa trên tính sẵn có, đầy đủ và nhất quán của dữ liệu kinh tế vĩ mô qua 13 năm liên tục.

Về phương pháp phân tích, tác giả sử dụng phương pháp ước lượng Moment tổng quát hệ thống (System GMM) được phát triển bởi Arellano & Bover (1995) cùng Blundell & Bond (1998). Phương pháp này được lựa chọn vì vượt trội hơn hẳn so với OLS, FEM và Difference GMM nhờ khả năng xử lý triệt để 2 vấn đề:

1. Hiện tượng nội sinh xuất phát từ mối quan hệ tác động hai chiều giữa kiều hối và tăng trưởng kinh tế.
2. Tương quan giữa biến trễ của biến phụ thuộc với sai số ngẫu nhiên chứa đựng các yếu tố cố định bất biến theo thời gian của từng quốc gia.

Mô hình được kiểm soát chặt chẽ thông qua kiểm định Hansen với p-value lớn hơn mức ý nghĩa 5% nhằm xác nhận tính hợp lệ của biến công cụ, cùng kiểm định tự tương quan AR(1) có ý nghĩa thống kê và AR(2) không có ý nghĩa thống kê ở mức 5%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình ước lượng thực nghiệm mô hình System GMM trên mẫu 24 nền kinh tế đang phát triển đã mang lại 4 phát hiện mang tính then chốt:

1. Kiều hối có tác động nghịch chiều có ý nghĩa thống kê đối với tăng trưởng GDP bình quân đầu người. Khi tỷ lệ kiều hối trên GDP gia tăng, tốc độ tăng trưởng kinh tế của nhóm quốc gia trong mẫu lại có xu hướng suy giảm.
2. Đầu tư nội địa (Investment) mang hệ số hồi quy dương với mức ý nghĩa thống kê 1%, khẳng định vai trò là động lực thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong nền kinh tế.
3. Tốc độ tăng trưởng dân số (Population) tác động tiêu cực đến tăng trưởng bình quân đầu người, trong khi phát triển nguồn vốn con người (School) và độ mở thương mại (Openness) đóng góp tích cực từ 1% đến 2% vào việc cải thiện tốc độ tăng trưởng.
4. Biến trễ của tăng trưởng kinh tế kỳ trước mang giá trị dương và có ý nghĩa thống kê cao, cho thấy quán tính tăng trưởng tích cực từ các chu kỳ kinh tế trước đó.

Thảo luận kết quả

Tác động nghịch chiều của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế được giải thích qua 2 cơ chế chính:

• Rủi ro đạo đức (Moral Hazard): Kiều hối chuyển về thường được sử dụng như một khoản trợ cấp bù đắp thu nhập gia đình. Điều này tạo tâm lý ỷ lại, khiến người nhận giảm động lực tham gia thị trường lao động, dẫn tới sự sụt giảm cung lao động trong nước.
• Kênh tỷ giá hối đoái và Căn bệnh Hà Lan: Lượng kiều hối chảy về dồi dào tạo áp lực định giá cao đồng nội tệ. Hiện tượng này làm giảm sút lợi thế cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu trên thị trường quốc tế, khiến khu vực sản xuất hàng hóa có thể thương mại bị thu hẹp dần.

Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các công trình thực nghiệm trước đây của Chami và cộng sự (2003, 2008). Trong thực tế nghiên cứu, toàn bộ hệ số tương quan giữa 8 biến số và kết quả kiểm định đa mô hình được trình bày chi tiết qua ma trận tương quan và bảng hồi quy System GMM, cho phép đối chiếu rõ ràng sự thay đổi giữa các phương pháp ước lượng khác nhau.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm chuyển hóa nguồn lực kiều hối thành động lực tăng trưởng:

1. Chuyển hướng kiều hối vào khu vực sản xuất kinh doanh: Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Bộ Tài chính ban hành các chính sách ưu đãi thuế và phát hành trái phiếu công trình kiều hối, phấn đấu nâng tỷ trọng kiều hối giải ngân vào đầu tư sản xuất và khởi nghiệp lên mức 25% - 30% trong lộ trình 2025 - 2030.
2. Điều hành tỷ giá linh hoạt và phát triển tài chính vi mô: Các ngân hàng thương mại cần đa dạng hóa các sản phẩm phòng ngừa rủi ro tỷ giá nhằm duy trì biên độ dao động tỷ giá thực trong khoảng 2% - 3%, ngăn chặn tác động tiêu cực của việc tăng giá đồng nội tệ đối với xuất khẩu.
3. Nâng cao chất lượng lao động và giảm thiểu rủi ro đạo đức: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì đẩy mạnh đào tạo nghề, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 70% trong vòng 3 - 5 năm, gắn việc nhận kiều hối với các dự án tạo sinh kế bền vững tại địa phương.
4. Minh bạch hóa và giảm chi phí kênh chuyển tiền chính thức: Chính phủ và hệ thống ngân hàng cần hiện đại hóa hạ tầng thanh toán số, giảm phí dịch vụ chuyển kiều hối quốc tế xuống dưới 3% theo mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc trong giai đoạn 2 - 4 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Cán bộ tại các Bộ, Ngành và Ngân hàng Trung ương có thêm căn cứ thực nghiệm vững chắc để thiết kế chính sách quản lý ngoại hối, điều tiết cung tiền và kiểm soát thị trường lao động.
2. Giảng viên và chuyên gia nghiên cứu kinh tế: Tiếp cận một khung phân tích học thuật chuẩn mực, ứng dụng mô hình kinh tế lượng System GMM trên mẫu 24 quốc gia để phát triển các công trình nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo.
3. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tài liệu tham khảo toàn diện về cách xử lý hiện tượng nội sinh trong mô hình động và phương pháp khai thác dữ liệu bảng qua chuỗi thời gian 13 năm.
4. Lãnh đạo ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng: Xây dựng các gói sản phẩm tài chính sáng tạo, liên kết dịch vụ nhận kiều hối với 100% các chương trình tín dụng vi mô phục vụ sản xuất cho hộ gia đình.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao kiều hối lại có thể tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế? Kiều hối tạo ra rủi ro đạo đức khi người nhận ỷ lại vào nguồn trợ cấp dẫn đến giảm cung lao động. Đồng thời, nguồn ngoại tệ chuyển về lớn làm tăng giá đồng nội tệ, gây tổn hại trực tiếp đến sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu theo nghiên cứu trên 24 quốc gia giai đoạn 2000 - 2012.

2. Phương pháp System GMM có ưu thế gì vượt trội so với OLS và FEM? System GMM kết hợp phương trình sai phân bậc nhất với phương trình gốc và sử dụng biến trễ làm biến công cụ. Cách tiếp cận này loại bỏ hoàn toàn các yếu tố tác động cố định không đổi theo thời gian và giải quyết triệt để hiện tượng nội sinh của biến kiều hối.

3. Bộ dữ liệu của 24 quốc gia đang phát triển được thu thập từ những nguồn nào? Nguồn dữ liệu vĩ mô được trích xuất trực tiếp từ Ngân hàng Thế giới (World Bank) và UNCTAD trong giai đoạn 2000 - 2012. Dữ liệu bao gồm 3 cấu phần kiều hối chính thức cùng các chỉ số chuẩn hóa về đầu tư, dân số, giáo dục và tín dụng.

4. Vai trò của hệ thống tài chính đối với dòng kiều hối là gì? Hệ thống tài chính phát triển đóng vai trò kênh dẫn vốn trung gian, giúp chuyển hóa kiều hối từ tiêu dùng thuần túy sang các dự án đầu tư sinh lời. Việc mở rộng tín dụng tư nhân giúp giảm chi phí đi vay và khuếch đại tác động tích cực của nguồn vốn ngoại tệ.

5. Việt Nam có thể rút ra bài học kinh nghiệm gì từ nghiên cứu này? Việt Nam cần chú trọng chất lượng phân bổ dòng kiều hối thay vì chỉ chạy theo quy mô ngoại tệ thu hút hàng năm. Cần có chính sách tài chính ưu đãi để khuyến khích kiều bào đầu tư dài hạn vào sản xuất kinh doanh nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Kết luận

• Luận văn cung cấp bằng chứng định lượng toàn diện về tác động của kiều hối tại 24 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000 - 2012.
• Phương pháp System GMM chứng minh kiều hối có tác động nghịch chiều có ý nghĩa thống kê đối với tăng trưởng GDP bình quân đầu người.
• Hai cơ chế tác động tiêu cực chính được xác định là rủi ro đạo đức làm giảm cung lao động và áp lực tăng giá đồng nội tệ làm suy yếu xuất khẩu.
• Bốn giải pháp đồng bộ được đề xuất tập trung vào chuyển dịch dòng vốn sang sản xuất, kiểm soát tỷ giá và hạ chi phí chuyển tiền xuống dưới 3%.
• Nghiên cứu đóng góp một khung phương pháp luận kinh tế lượng chuẩn mực xử lý hiện tượng nội sinh trong chuỗi dữ liệu bảng vĩ mô.

Đóng góp quan trọng nhất của luận văn là chứng minh kiều hối không mặc nhiên mang lại tăng trưởng kinh tế nếu thiếu các chính sách điều tiết vĩ mô phù hợp. Trong giai đoạn tiếp theo, các nghiên cứu có thể mở rộng dữ liệu sau năm 2013 và phân tích sâu hơn vai trò của thể chế tài chính vi mô. Quý độc giả và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo chi tiết toàn văn luận văn để áp dụng hiệu quả mô hình System GMM vào công tác hoạch định chính sách kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ----------  ---------- NGUYỄN HOÀNG THOA NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA KIỀU HỐI ĐỐI VỚI TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở NHỮNG NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh - Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ----------  ---------- NGUYỄN HOÀNG THOA NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA KIỀU HỐI ĐỐI VỚI TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở NHỮNG NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN Chuyên ngành: Tài chính-Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận văn “Nghiên cứu tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các thông tin dữ liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực và các kết quả trình bày trong luận văn chưa được công bố tại bất kỳ công trình nghiên cứu nào trước đây.

Nếu phát hiện có bất kỳ gian lận nào, tôi xin chịu toàn bộ trách nhiệm trước Hội đồng.HCM, tháng 12 năm 2013 Tác giả luận văn Nguyễn Hoàng Thoa TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục cụm từ viết tắt Danh mục bảng biểu Tóm tắt. Tổng quan những nghiên cứu trước đây. Những nghiên cứu về mặt lý thuyết. Những nghiên cứu về mặt thực nghiệm.

Phương pháp nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu.

Mẫu nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu. Thống kê mô tả.

Kết quả nghiên cứu.57 Danh mục tài liệu tham khảo Phụ lục TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT Cụm viết tắt Tên đầy đủ tiếng Anh Tên đầy đủ tiếng Việt FEM Fixed effect model Mô hình tác động cố định GMM Generalized Method of Phương pháp Moment Moments tổng quát IMF International Monetary Quỹ tiền tệ quốc tế Fund OLS Ordinary least square Phương pháp hồi quy bình phương bé nhất 2SLS Two stage least square Phương pháp hồi quy hai bước bình phương bé nhất World Bank Ngân hàng thế giới UNCTAD United Nations Hội nghị liên hiệp quốc Conference on Trade and tế về thương mại và phát Development triển TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1: Tóm tắt những công trình nghiên cứu thực nghiệm trước đây.24 Bảng 2: Mô tả các biến trong mô hình nghiên cứu, và kỳ vọng về dấu của từng biến…………………………………………………………………….32 Bảng 3: Danh sách các nước trong mẫu nghiên cứu……………………… 42 Bảng 4: Nguồn thu thập dữ liệu .47 Bảng 5: Thống kê mô tả dữ liệu.48 Bảng 6: Ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình nghiên cứu.50 Bảng 7: Tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triền trong giai đoạn 2000-2012.53 Hình 1: Kiều hối của thế giới và những nước đang phát triển trong giai đoạn 2000-2012.3 Hình 2: Kiều hối, FDI ở những nước đang phát triển 2000-2012.trien TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Trong những năm gần đây, mở rộng xuất khẩu lao động cùng với chính sách quản lý kiều hối được điều chỉnh theo hướng thông thoáng làm cho dòng kiều hối chảy về mỗi nước gia tăng đáng kể, đặc biệt là đối với những nước đang phát triển. Kiều hối trở thành một trong những nguồn vốn quan trọng đối với hoạt động đầu tư cũng như y tế, giáo dục ở trong nước. Tuy nhiên, nó cũng có những tác động nhất định đến tỷ giá hối đoái, có thể gia tăng áp lực làm tăng giá đồng nội tệ, gây ảnh hưởng xấu đến lợi thế cạnh tranh của hàng hóa trong nước. Chính vì thế, nghiên cứu thực nghiệm về tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển là điều rất cần thiết.

Để thực hiện mục tiêu đó, luận văn sử dụng dữ liệu bảng và phương pháp System GMM cho 24 quốc gia đang phát triển từ 2000-2012. Kết quả nghiên cứu cho thấy kiều hối có tác động nghịch chiều đối với tăng trưởng kinh tế trong mẫu nghiên cứu.trien TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. GIỚI THIỆU Kiều hối theo định nghĩa của IMF (2009) là thu nhập của hộ gia đình từ các nền kinh tế nước ngoài chủ yếu từ những người di cư đến các quốc gia khác lao động thời vụ hoặc thường xuyên. Kiều hối gồm tiền mặt và phi tiền mặt, có thể được chuyển về nước theo các kênh chính thức và phi chính thức.

Các kênh chính thức gồm có ngân hàng và các tổ chức có dịch vụ chuyển tiền khác. Kênh phi chính thức gồm có gửi tiền thông qua người thân, bạn bè; gửi tiền khi về thăm nhà…Theo số liệu thống kê của UNCTAD, trong những năm gần đây, dòng kiều hối từ nước ngoài gửi về nước chủ nhà ngày càng gia tăng. Năm 2000, kiều hối toàn thế giới là 138610 triệu đô la Mỹ, đến năm 2012 con số này tăng lên mức 527727 triệu đô la Mỹ. Đặc biệt, ở những nước đang phát triển sự gia tăng này càng mạnh mẽ hơn, kiều hối năm 2000 là 82803 triệu đô la Mỹ, năm 2012 là 375017 triệu đô la Mỹ.trien TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Hình 1: Kiều hối của toàn thế giới và những nước đang phát triển trong giai đoạn 2000-2012 Nguồn UNCTAD.trien TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Trong giai đoạn 2000-2012,ở những nước đang phát triển, kiều hối trở thành một nguồn vốn ổn định, quan trọng cho hoạt động đầu tư trong nước, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động.

Thậm chí, đôi khi lượng kiều hối gửi về nước còn vượt cả dòng vốn đầu tư FDI được giải ngân. Hình 2: Kiều hối, FDI ở những nước đang phát triển từ 2000-2012 Nguồn: UNCTAD.trien TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Bên cạnh đó, kiều hối còn có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạt động giáo dục, chăm sóc sức khỏe cho người dân. Như vậy, kiều hối có vai trò quan trọng đối với nước nhận kiều hối trong việc phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu cũng cho rằng, kiều hối vẫn có thể có những tác động xấu đối với tăng trưởng kinh tế nước nhận kiều hối.

Người nhận kiều hối có thể ỷ lại vào nguồn kiều hối, có tâm lý lười lao động, dẫn đến giảm cung lao động trong nước. Mặt khác, kiều hối gửi về nhiều có thể làm tăng giá đồng nội tệ, gây ảnh hưởng không tốt đến lợi thế cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu trên trường quốc tế. Tóm lại, về mặt lý thuyết, các nhà nghiên cứu cho rằng kiều hối có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đối với tăng trưởng kinh tế của một quốc gia. Do vậy, nghiên cứu thực nghiệm về tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế là vấn đề đáng được nghiên cứu, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang được toàn cầu hóa, việc người dân ở những nước đang phát triển di cư sang nước ngoài sinh sống làm việc ngày càng phổ biến và dòng kiều hối gửi về quê nhà ngày càng nhiều.

Chính vì thế, tôi lựa chọn đề tài “Nghiên cứu tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển” để thực hiện trong luận văn của mình. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là tìm ra bằng chứng nghiên cứu thực nghiệm về tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển trong giai đoạn 2000-2012. Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ trả lời cho câu hỏi nghiên cứu sau: (LUAN.trien TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 Đối với những nước đang phát triển, kiều hối có tác động đối với tăng trưởng kinh tế hay không? Nếu có thì tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển là cùng chiều hay nghịch chiều? Để thực hiện nghiên cứu, luận văn sử dụng phương pháp System GMM kết hợp với dữ liệu bảng của 24 quốc gia đang phát triển trên thế giới trong khoảng thời gian từ năm 2000-2012. Cấu trúc của luận văn gồm những phần cơ bản sau đây: Phần 1: Giới thiệu.

Phần 2: Tổng quan những nghiên cứu trước đây: trình bày những quan điểm về mặt lý thuyết về tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế cũng như những kết quả nghiên cứu thực nghiệm. Phần 3: Phương pháp nghiên cứu. Trong phần này tôi sẽ trình bày cụ thể về mẫu dữ liệu nghiên cứu, mô hình và phương pháp nghiên cứu. Phần 4: Kết quả nghiên cứu.

Những kết quả nghiên cứu chính của luận văn sẽ được trình bày chi tiết trong phần này. Phần 5: Kết luận.trien TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. TỔNG QUAN NHỮNG NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2. Những nghiên cứu về mặt lý thuyết Theo các nhà nghiên cứu, kiều hối có thể có tác động tích cực hoặc tiêu cực đối với tăng trưởng kinh tế của một quốc gia thông qua những kênh tác động khác nhau.

Theo nghiên cứu của Chami và cộng sự (2008), kiều hối có thể tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế thông qua việc gia tăng đầu tư vào nguồn nhân lực, vật lực hoặc phát triển hệ thống tài chính ở quốc gia nhận kiều hối. Thứ nhất, kiều hối có thể hạn chế, làm giảm rào cản gia nhập thị trường tín dụng của những hộ gia đình, tăng tỷ lệ đầu tư nội địa trong nước. Thứ hai, kiều hối có thể hỗ trợ tốt cho hoạt động giáo dục, chăm sóc sức khỏe ở nước nhận kiều hối, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Ngoài ra, kiều hối có thể tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế thông qua phát triển hệ thống tài chính.

Kiều hối có thể làm gia tăng cầu tiền ở nước nhận kiều hối, đồng thời gia tăng cung những nguồn tài trợ nguồn vốn cho ngân hàng, từ đó thúc đẩy hệ thống tài chính phát triển bằng cách giảm chi phí đi vay bên ngoài. Nghiên cứu của World Bank (2005) cũng cho rằng kiều hối có tác động tích cực đối với tăng trưởng kinh tế thông qua các kênh giáo dục, y tế, sức khỏe và đầu tư. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng cho rằng kiều hối có thể có tác động nghịch chiều đối với tăng trưởng kinh tế thông qua các kênh: rủi ro đạo đức và tỷ giá hối đoái. Chami (2003) cho rằng kiều hối như là một phần bù đắp thu nhập cho gia đình ở nhà, điều này dẫn đến rủi ro đạo đức.

Bởi lẽ, những người (LUAN.trien TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 di dân ở nước ngoài không biết chính xác khoản thiếu hụt có phải là do điều kiện kinh tế khó khăn hay không?