Luận văn thạc sĩ đầu tư trực tiếp nước ngoài chất lượng thể chế và thị trường tự do tác động đến tinh thần khởi nghiệp

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài và chất lượng thể chế đến tinh thần khởi nghiệp trong thị trường tự do.

• Tác giả: Huỳnh Ngọc Dung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính Doanh Nghiệp
• Đề tài: Tác Động Của FDI Và Thể Chế Đến Tinh Thần Khởi Nghiệp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp và dữ liệu nghiên cứu
• 1.4. Kết quả nghiên cứu
• 1.5. Kết luận và hàm ý
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG THỂ CHẾ, THỊ TRƯỜNG TỰ DO VÀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TÁC ĐỘNG ĐẾN KHỞI NGHIỆP
• 2.1. Tổng quan lý thuyết về Tinh thần khởi nghiệp
• 2.2. Tiêu chí đo lường tinh thần khởi nghiệp
• 2.3. Thực trạng khởi nghiệp kinh doanh ở Việt Nam giai đoạn 2013 – 2017
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Mô tả biến và dữ liệu
• 3.2.1. Biến phụ thuộc
• 3.2.2. Hạn chế của việc sử dụng mật độ gia nhập mới là biến phụ thuộc
• 3.2.3. Các biến độc lập
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Phân tích sự tương quan giữa các biến trong mô hình
• 4.3. Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến. Kiểm định lựa chọn mô hình
• 4.4. Kiểm định khuyết tật của mô hình
• 4.5. Kết quả ước lượng bằng phương pháp FGLS
• 4.6. Kết quả hồi quy về sự tương tác giữa FDI và chất lượng thể chế lên tinh thần khởi nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Khuyến nghị chính sách
• 5.1.1. Đối với các quốc gia mới nổi và đang phát triển ở Châu Á
• 5.1.2. Đối với Việt Nam
• 5.2. Điểm hạn chế của đề tài
• 5.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của FDI và thể chế đến tinh thần khởi nghiệp

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và chất lượng thể chế đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp. Nghiên cứu cho thấy rằng môi trường kinh doanh thuận lợi, cùng với sự hỗ trợ từ chính sách đầu tư, có thể tạo ra động lực mạnh mẽ cho các doanh nhân mới. Tinh thần khởi nghiệp không chỉ là việc thành lập doanh nghiệp mới mà còn là khả năng đổi mới và sáng tạo trong kinh doanh.

1.1. Khái niệm về FDI và thể chế trong kinh tế

FDI được hiểu là việc đầu tư từ một quốc gia vào một quốc gia khác, nhằm mục đích tạo ra lợi nhuận. Chất lượng thể chế bao gồm các quy định, chính sách và môi trường pháp lý ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Sự kết hợp giữa FDI và thể chế có thể tạo ra một môi trường thuận lợi cho khởi nghiệp.

1.2. Tinh thần khởi nghiệp và vai trò của nó trong phát triển kinh tế

Tinh thần khởi nghiệp được xem là động lực chính cho sự phát triển kinh tế. Nó không chỉ tạo ra việc làm mà còn thúc đẩy sự đổi mới và cạnh tranh trong thị trường. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các quốc gia có tinh thần khởi nghiệp cao thường có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh hơn.

II. Thách thức trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp. Các vấn đề như thiếu nguồn vốn, môi trường pháp lý chưa hoàn thiện và sự cạnh tranh khốc liệt từ các doanh nghiệp nước ngoài là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu nguồn vốn và hỗ trợ tài chính cho khởi nghiệp

Nhiều doanh nhân gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn đầu tư. Các ngân hàng và tổ chức tài chính thường ngần ngại trong việc cho vay vốn cho các dự án khởi nghiệp do rủi ro cao. Điều này làm giảm khả năng phát triển của các doanh nghiệp mới.

2.2. Môi trường pháp lý và chính sách chưa hoàn thiện

Mặc dù đã có nhiều cải cách, nhưng môi trường pháp lý tại Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập. Các quy định phức tạp và thiếu minh bạch có thể làm giảm động lực khởi nghiệp của các doanh nhân. Cần có những chính sách rõ ràng và hỗ trợ hơn để khuyến khích tinh thần khởi nghiệp.

III. Phương pháp thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp thông qua FDI và thể chế

Để thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, cần có những phương pháp hiệu quả nhằm cải thiện chất lượng thể chế và thu hút FDI. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng với việc cải cách môi trường kinh doanh, sẽ tạo ra động lực cho khởi nghiệp.

3.1. Cải cách chính sách và môi trường kinh doanh

Cải cách chính sách là cần thiết để tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi. Các chính sách cần tập trung vào việc giảm thiểu thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

3.2. Tăng cường hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp khởi nghiệp

Cần có các chương trình hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, bao gồm các quỹ đầu tư mạo hiểm và các chương trình cho vay ưu đãi. Điều này sẽ giúp các doanh nhân có thêm nguồn lực để phát triển ý tưởng kinh doanh của mình.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về FDI và thể chế

Nghiên cứu cho thấy rằng FDI và chất lượng thể chế có tác động tích cực đến tinh thần khởi nghiệp. Các quốc gia có môi trường đầu tư thuận lợi thường có tỷ lệ khởi nghiệp cao hơn. Điều này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện chất lượng thể chế để thu hút FDI.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các quốc gia đang phát triển

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các quốc gia đang phát triển có thể học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia khác trong việc thu hút FDI và cải thiện chất lượng thể chế. Các mô hình thành công có thể được áp dụng để thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp.

4.2. Ứng dụng các chính sách thành công vào Việt Nam

Việt Nam có thể áp dụng các chính sách thành công từ các quốc gia khác để cải thiện môi trường kinh doanh. Việc học hỏi từ các mô hình thành công sẽ giúp Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn trong lĩnh vực khởi nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho tinh thần khởi nghiệp

Tương lai của tinh thần khởi nghiệp tại Việt Nam phụ thuộc vào việc cải thiện chất lượng thể chế và thu hút FDI. Cần có những chính sách đồng bộ và hiệu quả để tạo ra một môi trường thuận lợi cho các doanh nhân mới.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải cách thể chế

Cải cách thể chế là yếu tố then chốt để thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp. Một môi trường pháp lý rõ ràng và minh bạch sẽ tạo ra niềm tin cho các doanh nhân.

5.2. Triển vọng phát triển tinh thần khởi nghiệp trong tương lai

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức, tinh thần khởi nghiệp tại Việt Nam có thể phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai. Cần tiếp tục theo dõi và đánh giá các chính sách để đảm bảo hiệu quả.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Tinh thần khởi nghiệp được xem là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, tỷ lệ các hoạt động kinh doanh ở giai đoạn khởi sự (TEA) tại Việt Nam năm 2017 đạt 23.3%, cao hơn nhiều so với các nước trong khu vực ASEAN như Indonesia (7.5%), Thái Lan (21.6%) và Malaysia (21%). Tuy nhiên, tỷ lệ doanh nghiệp mới thành lập chủ yếu là các doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh cá thể, với triển vọng tạo việc làm còn hạn chế. Nghiên cứu này tập trung phân tích tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), chất lượng thể chế và thị trường tự do đến tinh thần khởi nghiệp tại 39 quốc gia mới nổi và đang phát triển ở khu vực Châu Á trong giai đoạn 2006-2016. Mục tiêu chính là xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố này đến số lượng doanh nghiệp mới thành lập trên 1.000 người lao động, đồng thời đánh giá sự tương tác giữa chất lượng thể chế và FDI trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất chính sách phát triển kinh tế và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, đặc biệt tại Việt Nam và các quốc gia tương đồng.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

- **Lý thuyết thể chế mới (New Institutional Economics)**: Thể chế được định nghĩa là các quy tắc chính thức và không chính thức ảnh hưởng đến hành vi kinh tế, trong đó chất lượng thể chế phản ánh mức độ ổn định chính trị, hiệu quả quản trị và kiểm soát tham nhũng, là nền tảng thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp.
- **Lý thuyết thị trường tự do**: Nhấn mạnh vai trò của tự do kinh doanh, tự do thương mại, tự do tài khóa và tự do đầu tư trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp mới phát triển.
- **Lý thuyết đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)**: FDI không chỉ cung cấp nguồn vốn mà còn chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản lý, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực đến tinh thần khởi nghiệp trong nước.
- **Khái niệm chính**: Tinh thần khởi nghiệp (entrepreneurship spirit), chất lượng thể chế (institutional quality), thị trường tự do (economic freedom), đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), mật độ gia nhập doanh nghiệp mới (entry density).

### Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) thu thập từ 39 quốc gia mới nổi và đang phát triển ở Châu Á trong giai đoạn 2006-2016, với tổng cộng 428 quan sát. Dữ liệu được lấy từ các nguồn uy tín như Ngân hàng Thế giới (World Bank Entrepreneurship Snapshots, Worldwide Governance Indicators), Heritage Foundation (Index of Economic Freedom) và các báo cáo chính thức của quốc gia. Biến phụ thuộc là mật độ gia nhập doanh nghiệp mới tính trên 1.000 người lao động. Các biến độc lập gồm chất lượng thể chế, các chỉ số thị trường tự do (tự do kinh doanh, tự do thương mại, tự do tài khóa, tự do đầu tư) và FDI. Ngoài ra, các biến kiểm soát như GDP bình quân đầu người, tín dụng nội địa khu vực tư nhân, tỷ lệ thất nghiệp, tỷ lệ lạm phát và tỷ lệ giao dịch hàng hóa dịch vụ được đưa vào mô hình để tăng độ chính xác. Phương pháp phân tích chính là hồi quy dữ liệu bảng với các mô hình Fixed Effect, Random Effect và Feasible Generalized Least Squares (FGLS) nhằm khắc phục các vấn đề tự tương quan, đa cộng tuyến và phương sai sai số thay đổi. Việc lựa chọn mô hình dựa trên các kiểm định Breusch-Pagan, Hausman và Wooldridge.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Chất lượng thể chế có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tinh thần khởi nghiệp**, với hệ số hồi quy dương, cho thấy các quốc gia có thể chế tốt hơn có mật độ doanh nghiệp mới cao hơn.
- **Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng có ảnh hưởng tích cực đến tinh thần khởi nghiệp**, góp phần tăng số lượng doanh nghiệp mới thành lập.
- **Tự do thương mại quốc tế có tác động tích cực đến tinh thần khởi nghiệp**, trong khi tự do kinh doanh và tự do tài khóa lại có tác động tiêu cực, có thể do các quy định và thuế khóa phức tạp gây cản trở.
- **Các biến kiểm soát như GDP bình quân đầu người, tín dụng nội địa khu vực tư nhân và tỷ lệ giao dịch hàng hóa dịch vụ đều có tương quan dương với tinh thần khởi nghiệp**, phản ánh mức độ phát triển kinh tế và khả năng tiếp cận nguồn vốn là yếu tố quan trọng.
- **Phát hiện quan trọng là sự tương tác giữa chất lượng thể chế và FDI có tác động cộng hưởng tích cực đến tinh thần khởi nghiệp**, cho thấy thể chế tốt giúp tận dụng hiệu quả nguồn vốn FDI để thúc đẩy doanh nghiệp mới.

### Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy thể chế vững mạnh tạo ra môi trường pháp lý minh bạch, bảo vệ quyền sở hữu và giảm thiểu tham nhũng, từ đó kích thích doanh nhân khởi nghiệp. FDI không chỉ cung cấp vốn mà còn chuyển giao công nghệ và kỹ năng quản lý, giúp doanh nghiệp trong nước phát triển. Tác động tiêu cực của tự do kinh doanh và tự do tài khóa có thể do các rào cản hành chính và thuế khóa chưa thực sự thuận lợi, cần được cải thiện. So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả phù hợp với lý thuyết thể chế mới và các nghiên cứu về FDI, đồng thời mở rộng hiểu biết về tác động đa chiều của thị trường tự do đến khởi nghiệp tại các quốc gia mới nổi. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy và bảng tương quan để minh họa mối quan hệ giữa các biến.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Cải thiện chất lượng thể chế**: Tăng cường minh bạch, giảm tham nhũng, nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước nhằm tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp mới (mục tiêu tăng điểm chỉ số WGI, thực hiện trong 3-5 năm, chủ thể: Chính phủ và các cơ quan quản lý).
- **Thu hút và sử dụng hiệu quả FDI**: Xây dựng chính sách ưu đãi, hỗ trợ chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực để tận dụng tối đa lợi ích từ FDI (mục tiêu tăng tỷ lệ FDI/GDP, trong 3 năm, chủ thể: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương).
- **Đơn giản hóa thủ tục hành chính và cải cách thuế khóa**: Giảm chi phí và thời gian thành lập doanh nghiệp, cải thiện môi trường kinh doanh để khuyến khích khởi nghiệp (mục tiêu giảm thời gian thành lập doanh nghiệp xuống dưới 10 ngày, trong 2 năm, chủ thể: Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư).
- **Thúc đẩy tự do thương mại quốc tế**: Mở rộng thị trường xuất nhập khẩu, giảm rào cản thương mại để tạo cơ hội cho doanh nghiệp mới phát triển (mục tiêu tăng tỷ lệ xuất nhập khẩu/GDP, trong 3 năm, chủ thể: Bộ Công Thương).
- **Tăng cường hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp khởi nghiệp**: Phát triển các quỹ đầu tư mạo hiểm, tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (mục tiêu tăng tín dụng nội địa cho khu vực tư nhân, trong 3 năm, chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tài chính).

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Nhà hoạch định chính sách**: Để xây dựng và điều chỉnh các chính sách phát triển kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp dựa trên bằng chứng thực nghiệm.
- **Các nhà nghiên cứu và học giả**: Nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa thể chế, FDI và tinh thần khởi nghiệp, mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các khu vực khác.
- **Doanh nghiệp và nhà đầu tư**: Hiểu rõ tác động của môi trường thể chế và thị trường tự do đến hoạt động kinh doanh, từ đó đưa ra quyết định đầu tư phù hợp.
- **Tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV)**: Thiết kế các chương trình hỗ trợ, đào tạo và tư vấn dựa trên các yếu tố ảnh hưởng đến tinh thần khởi nghiệp.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Tinh thần khởi nghiệp được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?**  
   Tinh thần khởi nghiệp được đo bằng mật độ gia nhập doanh nghiệp mới, tức số lượng doanh nghiệp thành lập mới trên 1.000 người lao động, dựa trên dữ liệu của Ngân hàng Thế giới.

2. **Chất lượng thể chế ảnh hưởng ra sao đến khởi nghiệp?**  
   Chất lượng thể chế tốt tạo môi trường pháp lý minh bạch, bảo vệ quyền sở hữu và giảm tham nhũng, từ đó thúc đẩy doanh nhân khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp mới.

3. **Tại sao tự do kinh doanh và tự do tài khóa lại có tác động tiêu cực?**  
   Có thể do các quy định hành chính và thuế khóa chưa thực sự thuận lợi, gây khó khăn cho doanh nghiệp mới trong việc thành lập và vận hành.

4. **FDI có tác động như thế nào đến tinh thần khởi nghiệp?**  
   FDI cung cấp vốn, công nghệ và kỹ năng quản lý, giúp doanh nghiệp trong nước phát triển, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực đến hoạt động khởi nghiệp.

5. **Làm thế nào để Việt Nam cải thiện tinh thần khởi nghiệp dựa trên nghiên cứu này?**  
   Việt Nam cần cải thiện thể chế, thu hút FDI hiệu quả, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải cách thuế khóa và thúc đẩy tự do thương mại để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp mới.

## Kết luận

- Nghiên cứu xác định mối quan hệ tích cực giữa chất lượng thể chế, FDI và tinh thần khởi nghiệp tại các quốc gia mới nổi và đang phát triển ở Châu Á.  
- Tự do thương mại quốc tế thúc đẩy khởi nghiệp, trong khi tự do kinh doanh và tài khóa có tác động tiêu cực cần được cải thiện.  
- Sự tương tác giữa chất lượng thể chế và FDI tạo hiệu ứng cộng hưởng tích cực đến tinh thần khởi nghiệp.  
- Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc đề xuất chính sách phát triển kinh tế và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam.  
- Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu sang các khu vực khác và triển khai các chính sách cải thiện thể chế, thu hút FDI và nâng cao môi trường kinh doanh.

**Hành động ngay hôm nay**: Các nhà hoạch định chính sách và tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp cần áp dụng các khuyến nghị để thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu cung về lý do, mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu, phương pháp thực hiện, kết cấu của đề tài nghiên cứu Chương 2: Tổng quan lý thuyết và các bằng chứng thực nghiệm về chất lượng thể chế, thị trường tự do và đầu tư trực tiếp nước ngoài tác động đến khởi nghiệp; thực trạng khởi nghiệp kinh doanh ở Việt Nam giai đoạn 2013 – 2017 Chương 3: Phương pháp và dữ liệu nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Chương 5: Kết luận, nêu ra các điểm khác biệt cũng như những thiếu sót hạn chế của đề tài, khuyến nghị chính sách cho Việt Nam và các hướng nghiên cứu cần thực hiện trong tương lai. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG THỂ CHẾ, THỊ TRƯỜNG TỰ DO VÀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TÁC ĐỘNG ĐẾN KHỞI NGHIỆP 2. Tổng quan lý thuyết về Tinh thần khởi nghiệp 2. Khái niệm Theo nhà kinh tế học học Mỹ Peter F.

Drucker cho rằng tinh thần khởi nghiệp - tinh thần doanh nhân khởi nghiệp (entrepreneurship) được hiểu là hành động của doanh nhân khởi nghiệp – “người tiến hành việc biến những cảm nhận nhạy bén về kinh doanh, tài chính và sự đổi mới thành những sản phẩm hàng hóa mang tính kinh tế. Kết quả của những hành động này là tạo nên những tổ chức mới hoặc góp phần tái tạo lại những tổ chức đã ‘già cỗi’. Hình thức rõ ràng nhất của tinh thần doanh nhân khởi nghiệp là bắt đầu xây dựng những doanh nghiệp mới. Đồng thời, Lê Tấn Phước (2016) cho rằng cụm từ “tinh thần doanh nhân khởi nghiệp” đã được mở rộng sang nhiều lĩnh vực bao gồm cả chính trị, xã hội.

Khi tinh thần doanh nhân khởi nghiệp được sử dụng để nói về các đơn vị hoặc tổ chức lớn, nó có nghĩa là xây dựng doanh nghiệp, bao gồm cả việc kinh doanh mạo hiểm. Theo như Shane và Ventakaraman (2000) tinh thần khởi nghiệp được chấp nhận rộng rãi là các hoạt động liên quan đến sự phát hiện, đánh giá và khai thác các cơ hội để tạo ra các hàng hóa và dịch vụ mới, các phương thức quản lý, quy trình sản xuất mà trước giờ chưa hiện hữu. Trong khi đó, Eckhardt and Shane (2003) đề cập đến tinh thần khởi nghiệp thông qua hai hoạt động chính là thành lập doanh nghiệp mới và tự làm chủ. Để đánh giá ảnh hưởng của tinh thần doanh nhân khởi nghiệp đối với nền kinh tế, quan niệm được các nhà nghiên cứu (Baumol, 1993; Schaltegger and Wagner, 2011; Alegre and Chiva, 2013) trích dẫn nhiều về tinh thần khởi nghiệp là ý tưởng của Schumpeter (1934) rằng người khởi nghiệp chính là những nhà đổi mới, thực hiện sự thay đổi trong thị trường thông qua: (i) giới thiệu hàng hóa và dịch vụ mới, (ii) phương thức sản xuất mới, (iii) tạo ra thị trường mới, (iv) nguồn cung nguyên liệu mới hay (v) thành lập tổ chức mới.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng tinh thần khởi nghiệp được xem là một trong những động lực chính cho phát triển kinh tế và tạo ra sự thịnh vượng cho quốc gia (Pines và cộng sự, 2005; Audretsch và cộng sự, 2006). Như vậy, hiểu theo nghĩa rộng, tinh thần khởi nghiệp không chỉ được đánh giá qua tiêu chí thành lập doanh nghiệp mới do chính cá nhân đó làm chủ mà còn liên quan đến tinh thần đổi mới khi nắm bắt và khởi xướng để phát triển một ngành dịch vụ hay sản phẩm mới ở một công ty hiện hành. Thông thường, yếu tố tinh thần khởi nghiệp được khởi xướng để phát triển một sản phẩm, dịch vụ hiện có khó được định lượng, đây cũng là khía cạnh còn khuyết trong bài nghiên cứu này khi không tìm thấy các tài liệu trước đây để sử dụng đo lường biến tinh thần khởi nghiệp. Tiêu chí đo lường tinh thần khởi nghiệp Như đã trình bày, tinh thần khởi nghiệp không chỉ bó gọn trong khái niệm là bắt đầu kinh doanh mà còn hàm chứa sự khuyến khích, kích thích niềm đam mê sáng tạo kinh doanh để phát triển một ngành dịch vụ hay sản phẩm mới ở một công ty hiện hành.

Do vậy, vấn đề đo lường, định lượng tinh thần khởi nghiệp là hết sức khó khăn, hiện nay có nhiều chỉ số sử dụng để đo lường tinh thần khởi nghiệp do các tổ chức trên thế giới xây dựng, trong đó nổi bật là: Đầu tiên, Chỉ số TEA (Total Early-stage Entrepreneurial Activity) là tỷ lệ các hoạt động kinh doanh ở giai đoạn khởi sự theo khảo sát GEM được sử dụng phổ biến trong những năm gần đây để đo lường tinh thần khởi nghiệp của các quốc gia. TEA đo lường tỷ lệ các cá nhân trong độ tuổi lao động tích cực tham gia khởi sự doanh nghiệp, bao gồm: các hoạt động kinh doanh đang khởi sự (dưới 3 tháng) và các hoạt động kinh doanh mới khởi sự thành công (dưới 3. Phương pháp này đã được sử dụng trong nghiên cứu của Acs và Varga (2005), Bjørnskov và Foss (2007), Aidis và cộng sự (2008), Anokhin và Schule (2008), Dreher và Gassebner (2013). Thứ hai, chỉ số Tinh thần khởi nghiệp (Entrepreneurship Indicators Project) do OECD đề xuất bao gồm các tiêu chí đo lường tinh thần khởi nghiệp của một quốc gia TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 thông qua: tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp, tỷ lệ hoạt động kinh doanh cá thể, tỷ lệ sống sót của các doanh nghiệp thông qua số lượng doanh nghiệp thành lập mới và đóng cửa hàng năm,…Tùy vào mục tiêu nghiên cứu của tác giả, mà các chỉ tiêu do OECD đề xuất có thể được điều chỉnh và lựa chọn cách tiếp cận để giúp việc đo lường tinh thần khởi nghiệp được hiệu quả hơn.

Có nhiều nghiên cứu sử dụng các tiêu chí của OECD để đo lường tinh thần khởi nghiệp, phải kể đến Estrin và Mickiewiccz (2010) đã đo lường tinh thần khởi nghiệp bằng tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp và tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp có khả năng tăng trưởng cao trong 5 năm tới; Avnimelech và cộng sự (2011) thu thập số lượng doanh nhân mới trên tổng dân số để đo lường tinh thần khởi nghiệp; Tỷ lệ doanh nghiệp thành lập mới tính trên 1.000 dân số cũng được Santarelli và Tran (2012) xem xét để đại diện cho tinh thần khởi nghiệp; ngoài ra còn có Kshetri và Dholakia (2011) xem xét yếu tố nhận thức khả năng kinh doanh trong khu vực kinh tế tư nhân để đo lường tinh thần khởi nghiệp. Ngoài ra, các quốc gia ở Châu Âu đo lường tinh thần khởi nghiệp thông qua ngân sách chi cho đổi mới sáng tạo hàng năm. Jaumotte và Pain (2005), Shanks và Zheng (2006) đã sử dụng tiêu chí chi tiêu cho hoạt động R&D để đo lường đánh giá hoạt động đầu tư phát triển tinh thần khởi nghiệp. Do các đặc điểm biểu hiện cho tinh thần khởi nghiệp bên trong công ty để sáng tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ mới khó có thể đo lường được, để lượng hóa tinh thần khởi nghiệp và thuận tiện trong việc thu thập số liệu, tác giả kế thừa theo nghiên cứu của Echeverry và cộng sự (2013), đo lường tinh thần khởi nghiệp thông qua “số lượng công ty thành lập mới tính trên 1.000 người ở độ tuổi lao động” được thu thập từ “World Bank Entrepreneurship Snapshots” của World Bank.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tổng quan các nghiên cứu trước đây về chất lượng thể chế, thị trường tự do và đầu tư trực tiếp nước ngoài tác động đến tinh thần khởi nghiệp: 2. Khởi nghiệp và chất lượng thể chế Trong phần này, tác giả xem xét mối quan hệ giữa chất lượng thể chế đối với tinh thần khởi nghiệp thông qua các nghiên cứu trước đây. Đã có các nghiên cứu của các nhà khoa học hiện đại (Mudambi và Navarra, 2002; Hodgson, 2006) sử dụng cách tiếp cận của North (1990) về chất lượng thể chế.

Theo North (1990) định nghĩa thể chế là những hạn chế chính thức và không chính thức do con người tạo ra để thiết lập trật tự chung của loài người. Các hình thức thể chế chính thức đề cập chủ yếu đến hiến pháp, các quy chế, quy tắc và quy định của chính phủ được cơ chế hóa và thực thi pháp luật; quan trọng nhất là nhà nước có quyền lực và khả năng cưỡng chế. North (1990) cũng cho rằng hình thức thể chế không chính thức bao gồm các quy tắc về truyền thống, các quy tắc ứng xử và các cơ chế xã hội được thực thi thông qua quan hệ giữa các cá nhân. Về mặt kinh tế, những quy tắc này tồn tại để tạo thuận lợi cho việc trao đổi, tăng sự tự tin giữa người tham gia kinh doanh và giảm chi phí giao dịch.

Chất lượng thể chế phản ánh trình độ chính trị, bản chất chính trị của quốc gia và đó cũng là cơ sở để xã hội quyết định lựa chọn hoặc không lựa chọn nhà cầm quyền. Williamson (2000) đã mở rộng định nghĩa này và cho rằng sự tồn tại của các thực thể có tổ chức, các thủ tục pháp lý và cơ cấu pháp lý được xác định là các tham số trong mỗi xã hội. Thêm vào đó, Sautet (2005) cho rằng chất lượng thể chế quan trọng đối với hiệu quả hoạt động kinh tế. Để hiểu được hoạt động của các nền kinh tế, người ta phải nhìn vào bản chất của các thể chế chính thức (ví dụ như Hiến pháp Hoa Kỳ được công khai minh bạch) và không chính thức (ví dụ các quy tắc ứng xử lịch sự tối thiểu đối với người cao tuổi) hoạt động ra sao vì các quy tắc này ảnh hưởng đến loại hình hoạt động kinh doanh diễn ra.

Do vậy, tồn tại mối tương quan giữa thể chế và tinh thần khởi nghiệp. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 Nghiên cứu khác của Hodler (2009) cho rằng bảo vệ quyền sở hữu là nền tảng cho quá trình khởi nghiệp vì nó cho phép các doanh nhân tận hưởng thành quả lao động của mình Một mặt, các nhà đầu tư có thể có một nỗi sợ hãi rằng họ có thể không hồi phục bất cứ điều gì nếu một doanh nhân hành động một cách cơ hội hoá. Mặt khác, các doanh nhân có thể lo sợ rằng ý tưởng của họ có thể bị đánh cắp bởi một nhà đầu tư khác có nguồn tài chính mạnh mà không hề đóng góp vào sự nghiệp. Như vậy, khi quyền sở hữu được đảm bảo thì thúc đẩy phát triển kinh tế.

Ngược lại, bảo vệ quyền sở hữu kém gây cản trở tăng trưởng kinh tế, ngăn cản các cá nhân khởi nghiệp và làm giảm sự tham gia của họ trong các dự án phát triển trong tương lai (Parker, 2007).