Luận văn thạc sĩ ueh horizontal technology spillover effects from foreign dirrect investment on labor producttivty in manufacturing industry in vietnam

Nghiên cứu tác động của công nghệ lan tỏa từ đầu tư trực tiếp nước ngoài đến năng suất lao động trong ngành sản xuất tại Việt Nam.

• Tác giả: Than Hoang Dung
• Người hướng dẫn: Dr. Le Thi Thanh Loan
• Trường học: University Of Economics Institute Of Social Studies Ho Chi Minh City The Hague
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Horizontal Technology Spillover Effects From Foreign Direct Invesment On Labour Productivty In Manufacturing Industry In Vietnam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Ho Chi Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHAPTER 1: ORGANIZATION OF THE RESEARCH
• 1.1. Organization of the Research
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Literature Review - The Concepts
• 2.2. Foreign Direct Investment (FDI)
• 2.3. Productivity and Labour Productivity
• 2.4. Spillovers Effects
• 2.5. The Economics Theory
• 2.5.1. Neoclassical Theory
• 2.5.2. Endogenous Theory
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY
• 3.1. Dependent variable: Labour productivity (LABPRO)
• 4. CHAPTER 4: MODEL RESULTS AND DISCUSSION
• 4.1. Pool regression model results
• 4.2. Random effects model results
• 4.3. Fixed effects model results
• 4.4. The significant effect of FDI spillovers in Food processing industry
• 4.5. The influence of FDI spillovers in Electronics and Mechanics industry
• 4.6. The effect of controllable variables on labour productivity
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSION AND IMPLICATIONS
• 5.1. MODEL RESULTS IN FOOD PROCESSING
• 5.2. MODEL RESULTS IN ELECTRONICS AND MECHANICS
• 5.3. OVERVIEW OF FDI IN VIETNAM

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của công nghệ lan tỏa từ đầu tư trực tiếp nước ngoài

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, tác động của công nghệ lan tỏa từ đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích cách mà FDI không chỉ mang lại vốn mà còn chuyển giao công nghệ, từ đó cải thiện hiệu quả sản xuất trong ngành sản xuất. Các công ty trong nước có thể học hỏi và áp dụng các công nghệ tiên tiến từ các công ty nước ngoài, tạo ra một môi trường cạnh tranh tích cực.

1.1. Định nghĩa và vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được định nghĩa là việc một công ty hoặc cá nhân từ một quốc gia đầu tư vào một công ty ở quốc gia khác. FDI không chỉ mang lại vốn mà còn là cơ hội để chuyển giao công nghệ và kỹ năng, từ đó nâng cao năng suất lao động trong các ngành sản xuất.

1.2. Tác động của công nghệ lan tỏa đến năng suất lao động

Công nghệ lan tỏa từ FDI có thể cải thiện năng suất lao động thông qua nhiều cơ chế như cạnh tranh, học hỏi từ các công ty nước ngoài và đào tạo nhân viên. Những yếu tố này giúp các công ty trong nước nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh.

II. Vấn đề và thách thức trong việc áp dụng công nghệ từ FDI

Mặc dù có nhiều lợi ích từ công nghệ lan tỏa, nhưng vẫn tồn tại những thách thức trong việc áp dụng công nghệ từ FDI. Các công ty trong nước có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ mới hoặc không đủ nguồn lực để đầu tư vào việc cải tiến quy trình sản xuất. Điều này có thể dẫn đến sự chênh lệch về năng suất lao động giữa các công ty trong nước và công ty nước ngoài.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ mới

Nhiều công ty trong nước không có đủ khả năng tài chính để đầu tư vào công nghệ mới. Điều này dẫn đến việc họ không thể tận dụng được những lợi ích từ công nghệ lan tỏa từ FDI, làm giảm khả năng cạnh tranh.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng

Một trong những thách thức lớn là thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng. Các công ty trong nước cần phải đầu tư vào đào tạo lao động để có thể áp dụng công nghệ mới một cách hiệu quả.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của FDI đến năng suất lao động

Nghiên cứu này sử dụng các mô hình hồi quy để phân tích tác động của công nghệ lan tỏa từ FDI đến năng suất lao động trong ngành sản xuất. Các mô hình này sẽ giúp xác định mối quan hệ giữa FDI và năng suất lao động, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách.

3.1. Mô hình hồi quy và dữ liệu sử dụng

Nghiên cứu áp dụng mô hình hồi quy để phân tích dữ liệu từ các công ty trong ngành sản xuất. Dữ liệu này bao gồm thông tin về FDI, năng suất lao động và các yếu tố kiểm soát khác.

3.2. Phân tích kết quả và thảo luận

Kết quả từ mô hình hồi quy sẽ được phân tích để xác định mức độ ảnh hưởng của FDI đến năng suất lao động. Những phát hiện này sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách mà công nghệ lan tỏa từ FDI có thể cải thiện hiệu quả sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng công nghệ lan tỏa từ FDI có tác động tích cực đến năng suất lao động trong ngành sản xuất tại Việt Nam. Các công ty trong nước đã có những cải tiến đáng kể trong quy trình sản xuất và hiệu quả làm việc nhờ vào việc áp dụng công nghệ mới.

4.1. Các ngành sản xuất được hưởng lợi

Nghiên cứu chỉ ra rằng các ngành như chế biến thực phẩm và điện tử đã thu được lợi ích lớn từ công nghệ lan tỏa. Những ngành này đã cải thiện đáng kể năng suất lao động và khả năng cạnh tranh.

4.2. Khuyến nghị cho các doanh nghiệp

Các doanh nghiệp cần chủ động tìm kiếm cơ hội hợp tác với các công ty nước ngoài để tận dụng công nghệ lan tỏa. Đầu tư vào đào tạo lao động cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất.

V. Kết luận và tương lai của tác động công nghệ từ FDI

Tác động của công nghệ lan tỏa từ FDI đến năng suất lao động trong ngành sản xuất tại Việt Nam là một chủ đề quan trọng. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ giữa FDI và năng suất mà còn đưa ra những khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp trong tương lai.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng FDI có tác động tích cực đến năng suất lao động thông qua việc chuyển giao công nghệ và cải tiến quy trình sản xuất. Những phát hiện này cần được xem xét kỹ lưỡng để phát triển các chính sách hỗ trợ.

5.2. Hướng đi tương lai cho nghiên cứu

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến công nghệ lan tỏa từ FDI. Điều này sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định đúng đắn nhằm tối ưu hóa lợi ích từ FDI.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn mở cửa và hội nhập quốc tế, Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 7% mỗi năm nhờ nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) gia tăng mạnh mẽ. Dòng vốn FDI không chỉ mang lại nguồn lực tài chính trực tiếp mà còn được kỳ vọng tạo ra hiệu ứng lan tỏa công nghệ gián tiếp sang khu vực doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới vẫn tồn tại nhiều tranh luận trái chiều về việc liệu sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia tạo ra tác động tích cực thông qua hiệu ứng cạnh tranh, quan sát học hỏi và luân chuyển lao động, hay gây ra tác động tiêu cực do chèn ép thị trường và thu hút nhân tài.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ bản chất và mức độ ảnh hưởng của hiệu ứng lan tỏa công nghệ theo chiều ngang từ FDI đến năng suất lao động của các doanh nghiệp sản xuất nội địa tại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể bao gồm: lượng hóa tác động lan tỏa trong ngành công nghệ thấp đại diện là chế biến thực phẩm; đo lường tác động tương ứng trong ngành công nghệ cao đại diện là điện tử và cơ khí; từ đó xây dựng hệ thống khuyến nghị thực tiễn cho cơ quan quản lý và các nhà quản trị doanh nghiệp.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào bộ dữ liệu bảng doanh nghiệp giai đoạn 2006 - 2008 được thu thập từ Tổng cục Thống kê, bao gồm hơn 5.400 doanh nghiệp chế biến thực phẩm và hơn 2.300 doanh nghiệp cơ khí - điện tử hoạt động tại Việt Nam. Về mặt ý nghĩa, nghiên cứu cung cấp bằng chứng định lượng chuẩn xác với hệ số R bình phương đạt 0,3177, giúp làm sáng tỏ bức tranh lan tỏa công nghệ thực tế và cung cấp cơ sở dữ liệu tin cậy cho quá trình hoạch định chính sách thu hút FDI có chọn lọc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của hai trường phái kinh tế học lớn: Lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển và Lý thuyết tăng trưởng nội sinh. Theo mô hình tăng trưởng tân cổ điển của Robert Solow, tích lũy tư bản chỉ thúc đẩy tăng trưởng trong ngắn hạn, trong khi tiến bộ công nghệ là động lực duy nhất duy trì tăng trưởng bền vững trong dài hạn. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh của Paul Romer và Robert Lucas phát triển sâu hơn khi xem xét tri thức và vốn nhân lực là các yếu tố nội sinh tạo ra lợi tức tăng dần theo quy mô.

Khung phân tích của luận văn làm rõ bốn khái niệm cốt lõi:

1. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): Được định nghĩa theo chuẩn mực của OECD và Quỹ Tiền tệ Quốc tế là khoản đầu tư nhằm thiết lập lợi ích lâu dài và quyền kiểm soát quản lý của nhà đầu tư nước ngoài tại doanh nghiệp sở tại.
2. Năng suất lao động: Đo lường bằng tỷ số giữa giá trị gia tăng và tổng số lao động bình quân hàng năm của doanh nghiệp.
3. Hiệu ứng lan tỏa công nghệ theo chiều ngang: Sự truyền dẫn tri thức, kỹ năng quản trị và công nghệ giữa các doanh nghiệp trong cùng một phân ngành sản xuất thông qua ba kênh: hiệu ứng cạnh tranh, hiệu ứng mô phỏng học hỏi và hiệu ứng luân chuyển nhân sự.
4. Tác động triệt tiêu tiêu cực: Hiện tượng doanh nghiệp có vốn FDI chiếm lĩnh thị phần khiến doanh nghiệp nội địa phải thu hẹp quy mô sản xuất, cùng với việc doanh nghiệp nước ngoài thu hút lao động tay nghề cao thông qua mức lương vượt trội.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu được trích xuất từ Khảo sát Doanh nghiệp Hàng năm do Tổng cục Thống kê Việt Nam thực hiện liên tục trong 3 năm từ 2006 đến 2008. Sau quá trình làm sạch dữ liệu, loại bỏ các đơn vị thiếu thông tin, doanh thu bằng 0 hoặc số lao động bằng 0, cỡ mẫu phân tích đạt cấu trúc bảng cân bằng gồm 2.373 quan sát từ 791 doanh nghiệp nội địa ngành chế biến thực phẩm (thuộc 22 phân ngành cấp 5 theo mã ngành VSIC 2007) và 1.614 quan sát từ 538 doanh nghiệp nội địa ngành cơ khí - điện tử (thuộc 40 phân ngành cấp 5). Phương pháp chọn mẫu là mẫu toàn bộ có lọc bỏ ngoại lệ, đảm bảo tính đại diện cao cho tổng thể doanh nghiệp sản xuất đang hoạt động.

Phương pháp phân tích kinh tế lượng áp dụng hàm sản xuất tân cổ điển mở rộng ở dạng logarit tự nhiên. Tác giả tiến hành ước lượng và so sánh ba mô hình: Mô hình Hồi quy Gộp, Mô hình Tác động Ngẫu nhiên và Mô hình Tác động Cố định. Lý do lựa chọn mô hình tác động cố định có hiệu chỉnh sai số chuẩn vững xuất phát từ việc kiểm định Breusch-Pagan Lagrange Multiplier cho giá trị Chi bình phương bằng 1398,00 (p < 0,001) bác bỏ mô hình hồi quy gộp; kiểm định Hausman đạt Chi bình phương bằng 39,00 (p < 0,001) khẳng định mô hình tác động cố định vượt trội hơn mô hình tác động ngẫu nhiên nhờ khả năng kiểm soát triệt để các yếu tố đặc thù không quan sát được của từng doanh nghiệp; đồng thời kiểm định Modified Wald xác nhận sự hiện diện của phương sai thay đổi đã được khắc phục hoàn toàn bằng kỹ thuật ước lượng vững.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích kinh tế lượng từ mô hình tác động cố định mang lại những phát hiện thực nghiệm quan trọng về mối quan hệ giữa dòng vốn FDI và năng suất lao động nội địa:

Thứ nhất, trong ngành chế biến thực phẩm, biến hiện diện nước ngoài mang hệ số hồi quy âm ở mức -1,37 và đạt ý nghĩa thống kê ở mức 5% (p < 0,05). Điều này chỉ ra rằng khi tỷ trọng đầu ra của khối doanh nghiệp FDI trong một phân ngành cấp 5 tăng thêm 1 đơn vị, năng suất lao động của các doanh nghiệp nội địa cùng ngành bị sụt giảm trung bình 1,37% trong điều kiện các yếu tố khác không đổi.

Thứ hai, đối với ngành cơ khí và điện tử, hệ số của biến hiện diện nước ngoài không đạt ý nghĩa thống kê ở mức 10%. Điều này chứng minh sự hiện diện của các doanh nghiệp FDI trong cùng phân ngành công nghệ cao chưa tạo ra bất kỳ tác động lan tỏa tích cực hay tiêu cực rõ rệt nào lên năng suất lao động của doanh nghiệp nội địa.

Thứ ba, cường độ vốn và quy mô doanh nghiệp đóng vai trò quyết định trong việc thúc đẩy năng suất ở cả hai nhóm ngành. Hệ số cường độ vốn đạt 0,174 có ý nghĩa thống kê ở mức 1% trong ngành chế biến thực phẩm và tiếp tục duy trì tác động dương mạnh mẽ trong ngành cơ khí - điện tử. Biến quy mô kinh tế cũng mang dấu dương và có ý nghĩa thống kê tại mức 1% ở cả hai ngành.

Thứ tư, chất lượng lao động thể hiện sự phân hóa rõ rệt: biến tỷ lệ lao động có trình độ từ cao đẳng, trung cấp trở lên đạt ý nghĩa thống kê dương ở mức 5% đối với ngành cơ khí - điện tử, nhưng hoàn toàn không có ý nghĩa thống kê trong ngành chế biến thực phẩm.

Thảo luận kết quả

Kết quả hồi quy phản ánh chân thực thực trạng năng lực hấp thụ công nghệ của các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam. Tại ngành công nghệ thấp như chế biến thực phẩm, các doanh nghiệp FDI với ưu thế vượt trội về tiềm lực tài chính, công nghệ đóng gói và hệ thống phân phối đã tạo ra hiệu ứng chiếm lĩnh thị trường mạnh mẽ. Doanh nghiệp trong nước bị mất thị phần, buộc phải cắt giảm sản lượng, dẫn tới việc không thể tối ưu hóa chi phí cố định và làm suy giảm năng suất lao động. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với kết luận của các nghiên cứu tại Venezuela và một số khảo sát trước đây tại Việt Nam về tác động tiêu cực của FDI trong ngành công nghệ thấp.

Trái lại, tại ngành cơ khí - điện tử, khoảng cách công nghệ quá lớn giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa khiến hiệu ứng học hỏi quan sát không thể phát huy tác dụng. Phần lớn doanh nghiệp nội địa chỉ tham gia vào các công đoạn gia công đơn giản, thiếu năng lực kết nối vào chuỗi giá trị của các tập đoàn đa quốc gia. Mặc dù vậy, chất lượng lao động có ý nghĩa tích cực tại ngành cơ khí - điện tử khẳng định rằng nguồn nhân lực kỹ thuật cao là điều kiện tiên quyết để tiếp thu công nghệ tiên tiến.

Để minh họa trực quan các kết luận trên, dữ liệu nghiên cứu có thể được biểu diễn hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh hệ số tác động lan tỏa giữa hai ngành công nghiệp, kết hợp cùng đồ thị phân tán thể hiện mối tương quan tuyến tính giữa cường độ vốn và giá trị gia tăng trên mỗi lao động của 2.373 quan sát thực nghiệm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm thu được từ mô hình kinh tế lượng, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được đề xuất nhằm tối ưu hóa lợi ích từ dòng vốn FDI:

Một là, tái định hướng chính sách thu hút FDI có chọn lọc. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố cần chuyển dịch trọng tâm từ thu hút số lượng sang chất lượng vốn đầu tư. Cần thiết lập các tiêu chí sàng lọc công nghệ đối với dự án FDI trong ngành chế biến thực phẩm để bảo vệ thị phần hợp lý cho doanh nghiệp nội địa, đồng thời áp dụng chính sách ưu đãi thuế có điều kiện nhằm nâng tỷ lệ nội địa hóa của các dự án FDI công nghệ cao từ mức trung bình dưới 20% hiện nay lên trên 35% trong giai đoạn 5 năm tới.

Hai là, nâng cấp chất lượng đào tạo nghề và phát triển kỹ năng kỹ thuật. Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp phối hợp cùng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thúc đẩy mô hình liên kết đào tạo ba bên giữa nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp sản xuất. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo kỹ thuật có chứng chỉ trong các doanh nghiệp cơ khí - điện tử đạt trên 45% trong vòng 3 năm, giúp thu hẹp khoảng cách công nghệ và tăng cường năng lực hấp thụ tri thức mới.

Ba là, thiết lập mạng lưới liên kết công nghiệp theo chiều dọc. Bộ Công Thương và các hiệp hội ngành nghề cần xây dựng chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ, hỗ trợ doanh nghiệp cơ khí trong nước đạt các chứng chỉ chất lượng quốc tế như ISO 9001 và ISO 14001, tạo điều kiện trở thành nhà cung ứng cấp 1 và cấp 2 cho các tập đoàn đa quốc gia thay vì cạnh tranh trực tiếp theo chiều ngang.

Bốn là, đẩy mạnh đầu tư chiều sâu và mở rộng quy mô vốn tự thân của doanh nghiệp. Ban lãnh đạo các doanh nghiệp sản xuất nội địa cần trích lập tối thiểu 15% lợi nhuận sau thuế hàng năm để tái đầu tư vào dây chuyền máy móc hiện đại hóa, tăng cường độ vốn trên mỗi lao động và áp dụng các phương pháp quản trị tinh gọn nhằm giảm thiểu chi phí trung gian.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu sắc cho bốn nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương và Ban Quản lý các Khu kinh tế. Công trình cung cấp căn cứ định lượng xác thực để đánh giá lại tác động thực tế của dòng vốn FDI, hỗ trợ xây dựng khung tiêu chuẩn cấp phép đầu tư mới và thiết kế các gói kích cầu cho ngành công nghiệp hỗ trợ.

Thứ hai, các nhà quản trị doanh nghiệp sản xuất trong nước thuộc ngành thực phẩm và cơ khí. Luận văn cung cấp bức tranh rõ nét về áp lực cạnh tranh thị trường, giúp nhà quản lý nhận diện tầm quan trọng của việc gia tăng cường độ vốn và đào tạo kỹ năng cho đội ngũ nhân sự kỹ thuật.

Thứ ba, các giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên sau đại học chuyên ngành Kinh tế phát triển, Kinh tế quốc tế và Kinh tế lượng ứng dụng. Đề tài là tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình xử lý dữ liệu bảng lớn trên các phần mềm Stata và Eviews, cũng như phương pháp giải quyết hiện tượng phương sai thay đổi trong mô hình tác động cố định.

Thứ tư, các tổ chức tư vấn đầu tư và hiệp hội doanh nghiệp công nghiệp. Báo cáo giúp các chuyên gia phân tích đưa ra những khuyến nghị chiến lược chính xác cho các nhà đầu tư nước ngoài khi tìm kiếm đối tác liên doanh tại thị trường Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao sự hiện diện của FDI lại làm giảm năng suất lao động trong ngành chế biến thực phẩm? Bằng chứng kinh tế lượng cho thấy hệ số lan tỏa mang giá trị âm -1,37 do hiệu ứng chèn ép thị trường chiếm ưu thế. Các tập đoàn FDI với thế mạnh về vốn và thương hiệu đã chiếm lĩnh phân khúc bán lẻ, buộc hơn 700 doanh nghiệp nội địa trong mẫu nghiên cứu phải thu hẹp sản lượng, dẫn tới việc không thể tối ưu hóa quy mô và sụt giảm năng suất.

Vì sao hiệu ứng lan tỏa không đạt ý nghĩa thống kê trong ngành cơ khí và điện tử? Khoảng cách công nghệ giữa doanh nghiệp FDI và hơn 500 doanh nghiệp cơ khí nội địa là quá lớn. Doanh nghiệp trong nước chủ yếu gia công cơ bản, thiếu vốn và nhân lực chất lượng cao để sao chép quy trình phức tạp, khiến hiệu ứng học hỏi công nghệ qua kênh cạnh tranh trực tiếp cùng ngành hầu như không phát huy tác dụng.

Mô hình Tác động Cố định có ưu thế gì vượt trội so với Hồi quy Gộp trong nghiên cứu này? Mô hình tác động cố định cho phép kiểm soát các đặc tính cố định không quan sát được của từng doanh nghiệp như năng lực lãnh đạo hay văn hóa tổ chức. Kiểm định Hausman với Chi bình phương bằng 39,00 đã bác bỏ mô hình ngẫu nhiên, chứng minh mô hình tác động cố định loại bỏ hoàn toàn hiện tượng nội sinh do biến bị bỏ sót.

Yếu tố cường độ vốn tác động như thế nào đến năng suất lao động của doanh nghiệp sản xuất? Cường độ vốn mang hệ số dương 0,174 và đạt ý nghĩa thống kê ở mức 1% tại cả hai nhóm ngành. Khi giá trị máy móc và tài sản cố định trên mỗi lao động tăng lên, năng lực tự động hóa được nâng cao, giúp cắt giảm thời gian gia công và trực tiếp gia tăng giá trị sản lượng đầu ra trên từng nhân công.

Doanh nghiệp sản xuất nội địa cần ưu tiên giải pháp nào để nâng cao năng lực cạnh tranh? Các doanh nghiệp cần tập trung vào hai mũi nhọn: nâng cao tỷ lệ lao động có tay nghề kỹ thuật và đầu tư mở rộng quy mô sản xuất. Thực tế nghiên cứu chứng minh chất lượng lao động mang lại tác động dương ở mức ý nghĩa 5% trong ngành kỹ thuật, là nền tảng giúp doanh nghiệp kết nối vào chuỗi giá trị FDI.

Kết luận

Tổng kết toàn bộ công trình nghiên cứu về hiệu ứng lan tỏa công nghệ từ dòng vốn FDI, các kết luận then chốt bao gồm:

• Nghiên cứu đã kiểm định thành công tác động lan tỏa công nghệ theo chiều ngang trên mẫu dữ liệu bảng cân bằng lớn gồm 3.987 quan sát từ hai ngành công nghiệp trọng điểm giai đoạn 2006 - 2008.
• Xác nhận sự tồn tại của hiệu ứng lan tỏa tiêu cực (-1,37%) trong ngành chế biến thực phẩm do áp lực chèn ép thị trường và rút tỉa nhân lực từ khối doanh nghiệp FDI.
• Khẳng định sự vắng mặt của hiệu ứng lan tỏa công nghệ ngang trong ngành cơ khí - điện tử do rào cản khoảng cách công nghệ và năng lực hấp thụ hạn chế của doanh nghiệp nội địa.
• Chứng minh vai trò động lực cốt lõi của cường độ vốn và quy mô kinh tế đối với sự gia tăng giá trị gia tăng trên mỗi lao động ở mức ý nghĩa 1%.
• Làm rõ vai trò then chốt của nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao như một điều kiện tiên quyết để thúc đẩy năng suất trong các ngành công nghiệp kỹ thuật cao.

Về lộ trình tiếp theo trong giai đoạn 2026 - 2030, các nghiên cứu tiếp diễn cần mở rộng phân tích hiệu ứng lan tỏa theo chiều dọc thông qua mối liên kết cung ứng thượng nguồn và hạ nguồn, đồng thời tích hợp thêm các chỉ số kinh tế số. Các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách hãy chủ động khai thác các phát hiện thực nghiệm từ luận văn để tái cấu trúc chiến lược đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tối ưu hóa năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS ====oOo==== VIETNAM-NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS HORIZONTAL TECHNOLOGY SPILLOVER EFFECTS FROM FOREIGN DIRECT INVESMENT ON LABOUR PRODUCTIVTY IN MANUFACTURING INDUSTRY IN VIETNAM IN PARTIAL FULFILLMENT OF THE REQUIREMENTS FOR THE DEGREE OF MASTER OF ART IN DEVELOPMENT ECONOMICS BY THAN HOANG DUNG ACADEMIC SUPERVISOR: DR. LE THI THANH LOAN. Ho Chi Minh, November 2011 I' UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. I hereby certify that the substance of this thesis has not been submitted for any degrees and is not being currently submitted for any other degrees.

I also certify that, to the best of my knowledge, and any help received in preparing the thesis and all sources used have been acknowledged in the thesis. Signature Than Hoang Dung ,. , • 1 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT • I have been receiving a great support from many people to complete this research. I am greatly grateful to the valuable guidance, encouragement and advice from numerous individuals including Vietnam-Netherlands program lecturers, friends and my family members.

I would like to express my sincere appreciation to my supervisor, Dr. Le Thi Thanh Loan, for her continuous support, for her valuable instructions, advices, comments and immense knowledge during the completion of my thesis. I am truly grateful to Professor Peter Calkins for his precious advices and comments for improving the quality of the thesis, for his lectures in research and methodology. My sincere thanks also go to Associate Professor Nguyen Trong Hoai for his.

lectures in econometrics, Mr Phung Thanh Binh and Mr Le Van Chon, the lectures of Vietnam- Netherlands project, for his kind help and instructions in data analysis by Eviews and Stata software. Finally, I would like to send my special thanks to my friends in MDE class 14, 15 and the rest of my thesis committee for their supportive friendship, encouragement and insightful comments. My special gratefulness is to my family for their love, affection and for supporting me spiritually in my learning and my career. ' 2 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS 1.

Organization of the Research. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. Literature Review- The Concepts. Foreign Direct Investment (FDI).

Productivity and Labour Productivity. The Economics Theory. The Empirical Study. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY.

Dependent variable: Labour productivity (LABPRO). CHAPTER 4: MODEL RESULTS AND DISCUSSION. Pool regression model results. Random effects model results.

Fixed effects model results. The significant effect ofFDI spillovers in Food processing industry. The influence ofFDI spillovers in Electronics and Mechanics industry. 40 3 UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

The effect of controllable variables on labour productivity. CHAPTER 5: CONCLUSION AND IMPLICATIONS. MODEL RESULTS IN FOOD PROCESSING. MODEL RESULTS IN ELECTRONICS AND MECHANICS.

OVERVIEW OF FDI IN VIETNAM. 60 4 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 1: The expected signs ofindependent variables. The descriptive statistics of data sample in Food Processing industry. The correlation coefficients of the variables in Food Processing industry.

Pool regression model result in Food Processing industry. Random effects model result in Food Processing industry. Breusch-Pagan Lagrange multiplier test. Fixed effects model result in Food Processing industry.

Fixed effects model result with time fixed effects in Food Processing industry. Time-fixed effects test. Modified Wald test. The result of the most appropriate model in Food Processing industry.

The summary ofresu1ts in the most appropriate model in Food Processing and Electronics and Mechanics. 39 • 5 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 1. Foreign direct investment inflows in period 1995 - 2010. FDI projects licensed in period 1988 - 2009 by kinds of economic activity.

Structure of investment at current prices by Foreign investment sector. Structure ofGDP at current prices by Foreign investment sector. Structure ofGDP at current prices by Manufacturing industry. 63 6 UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Balance ofPayments and International 1 Investment Position Manual 6 h edition 2. Fixed Effects Regression Model 3. General Statistics Office 4. International Monetary Fund 5.

Organization for Economic Co-Operation and Development 7. Random Effects Regression Model 8. Vietnam Standard Industrial Classification 7 UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Problem Statement It has been observed that within decades recently, there are some emerging countries gaining benefits from foreign direct investment and getting significant economic growth.

Direct effects can be seen from capital inflow, growth of local employment, application of advanced equipment, practical usage of technology. Indirect effect can be seen from technology spillover from subsidiaries of multinational corporations (MNCs) to local firms in host countries. Within the period of 1960s- 1970s, the inflow ofFDI has been a significant factor contributed to the rapid growth of Hong Kong, Singapore. The pattern also applies to China and Vietnam in recent years as well.

In particular, Vietnam is considered as one of the fastest growing economies in the world with the average growth rate over 7 percent per annum due to the successfulness in attracting a large inflow ofFDI. The debate of positive effect of FDI inflows on the economic growth of host countries does not gain much attention; however, there is much discussion on whether and how FDI inflows produce technology spillovers to the labour productivity of domestic firms. Some studies find that FDI brings positive technology spillovers to the productivity of domestic firms by competition, demonstration and training of employees such as Caves (1974), Blomstrom and Persson (1983), Kokko (1994), and Liu (2002). Other studies, Aitken and Harrison (1999), Kathuria (2000), believe that FDI generates negative effects to the labour productivity of domestic firms by market stealing and skill stealing.

These studies with mixed evidences examine FDI technology spillovers within industries, which are called intra-industry spillovers or horizontal spillovers. 8 UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. - --------------------------------------- In Vietnam, the number of studies on horizontal spillover effects from MNCs to Vietnamese firms is still limited, but the mixed evidences are also found in the studies Le Thanh Thuy (2007), Nguyen Thi Tue Anh et al. (2006), Quoc Hoi Le and Richard Pomfret (2008), Anh Ngoc Nguyen et al.

Nguyen et al. Therefore, this research investigates horizontal technology spillover effects from foreign direct investment on labour productivity of domestic firms in manufacturing industry. However, due to limitation of the available data, this study only focuses on two industries representative for low technology industry (Food processing in particular) and high technology industry (Electronics and Mechanics in particular), not in the whole manufacturing industry as other studies. The research applies many panel regression models including pool regression, fixed effects regression model (FEM) and random regression model (REM).

The interesting findings are expected to come and contribute to policymakers in the government and firms. With the findings, the government as well as firms could make a set of recommendations to take the best of advantage of FDI to improve labour productivity of domestic firms in low technology industry and high technology industry. Research Objectives The overall goal of this research is to analyze horizontal technology spillover effects from FDI on labour productivity of domestic firms in low technology industry (Food processing in particular) and high technology industry (Electronics and Mechanics industry in particular) in Vietnam. Specifically, the research will focus on three objectives as follows: (i) Whether horizontal technology spillovers through FDI affect the labour productivity of domestic firms in low technology industry as Food processing.

9 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (ii) Whether horizontal technology spillovers through FDI affect the labour productivity of domestic firms in high technology industry as Electronics and Mechanics. (iii) Recommendations for government planners and domestic firm managers to take advantage of FDI to improve the labour productivity of domestic firms. Research Questions The research questions in this research mainly focus on investigating the effects of horizontal technology spillovers on labour productivity of domestic firms in low technology industry (Food processing in particular) and high technology industry (Electronics and Mechanics industry in particular). In more detail, the research aims to answer these following questions: (1) Do horizontal technology spillovers through FDI give significant impact on labour productivity of domestic firms in low technology industry as Food processing? (2) Is labour productivity of domestic firms in high technology industry as Electronics and Mechanics influenced by horizontal technology spillovers? (3) What is the set of recommendations for government planners and domestic firm managers to take advantage of FDI to improve the labour productivity of domestic firms? 1.

Research scope The research focuses on investigating horizontal technology spillover effects on labour productivity of domestic firms in low technology industry (Food processing in particular) and high technology industry (Electronics and Mechanics in particular) from 2006 to 2008. Moreover, the research investigates effects of controllable determinants including capital intensity, scale and labour quality on 10 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] labour productivity. This research applies panel least square method to regress the models, including pool regression model, fixed effects regression model (FEM) and random effects regression model (REM). Organization of the Research The research consists of five chapters.

The first chapter is the introduction part. The second chapter is to review the theoretical and empirical framework. The third chapter describes the data set and presents research methodology, estimation strategy used in this study. The next chapter includes the summary and discussion of model results.

The final one shall provide the conclusion, policy implications as well as some research limitations. 11 UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW 2. Literature Review - The Concepts 2.

Foreign Direct Investment (FDI) Foreign Direct Investment has grown at a phenomenal rate since the early 1980s, and the world market for it has become more competitive. The increase in direct investment flows has laid the foundation for a marked expansion of international production as well as financial globalization. Foreign Direct Investment is recognized as a key element in the evolving international economic integration; so it is important to have a definition as well as the world standard for direct investment statistics to assist in analyzing FDI activities and effects. There are many ways of FDI definition such as definitions from OECD (2008), BPM6 (2009) or SNA (2008).

Following general economic concepts of BPM6 (2009) and SNA (2008) , OECD (2008) has defined FDI as follows: "Foreign direct investment reflects the objective of establishing a lasting interest by a resident enterprise in one economy (direct investor) in an enterprise (direct investment enterprise) that is resident in an economy other than that of the direct investor. The lasting interest implies the existence of a long-term relationship between the direct investor and the direct investment enterprise, and a significant degree of influence on the management of the enterprise." FDI definition also states clearly that the objectives of direct investment are different from those of portfolio investment whereby investors do not generally expect to influence the management of the enterprise. 12 UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Productivity and Labour Productivity • According to OECD (2001), productivity is commonly defined as a ratio of a volume measure of output to a volume measure of input use.

This measurement is not only a unique purpose for productivity but also include objectives as tracing technical change, efficiency change or accessing standards of living. Therefore, there are many different approaches to productivity measurement depending on the purpose as well as the availability of data such as labour productivity, capital productivity, capital-labour productivity and capital-labour-energy-materials productivity.