LVCN SVTH: Huyønh Thò Thuøy Trang TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC LUAÄT TP. HCM KHOA LUAÄT QUOÁC TEÁ Huyønh Thò Thuøy Trang VIEÄC THAØNH LAÄP COÄNG ÑOÀNG KINH TEÁ ASEAN & Nhöõng taùc ñoäng ñeán VAÁN ÑEÀ THU HUÙT ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI VAØO VIEÄT NAM KHOAÙ LUAÄN CÖÛ NHAÂN LUAÄT Nieân khoaù: 2001-2006 1 LVCN SVTH: Huyønh Thò Thuøy Trang Tp. Hoà Chí Minh, naêm 2006 TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC LUAÄT TP. HCM KHOA LUAÄT QUOÁC TEÁ Huyønh Thò Thuøy Trang VIEÄC THAØNH LAÄP COÄNG ÑOÀNG KINH TEÁ ASEAN & Nhöõng taùc ñoäng ñeán VAÁN ÑEÀ THU HUÙT ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI VAØO VIEÄT NAM KHOAÙ LUAÄN CÖÛ NHAÂN LUAÄT CHUYEÂN NGAØNH: LUAÄT QUOÁC TEÁ GV HÖÔÙNG DAÃN: Th.s TRAÀN THAÊNG LONG Nieân khoùa: 2001-2006 Tp.
Hoà Chí Minh, naêm 2006 2 LVCN SVTH: Huyønh Thò Thuøy Trang LÔØI NOÙI ÑAÀU 1- Lyù do choïn ñeà taøi Sau moät thôøi gian hình thaønh, toàn taïi vaø phaùt trieån, Hieäp hoäi caùc quoác gia Ñoâng Nam AÙ (ASEAN) ñaõ giaûi quyeát raát toát caùc vaán ñeà chính trò giöõa caùc thaønh vieân, ñoàng thôøi cuõng taïo ñöôïc moät soá neàn taûng phaùt trieån kinh teá sau naøy thoâng qua moät soá chöông trình hôïp taùc maø noåi baät nhaát laø xaây döïng khu vöïc maäu dòch töï do ASEAN (AFTA). Böôùc vaøo theá kyû XXI, tình huoáng vaø ñoäng thaùi phaùt trieån cuûa neàn kinh teá theá giôùi coù nhieàu bieán ñoäng ñaëc bieät laø söï lôùn maïnh nhanh choùng cuûa hai neàn kinh teá laùng gieàng cuûa ASEAN laø Trung Quoác vaø AÁn Ñoä, cuøng nhöõng haïn cheá töø trong chính theå cheá cuûa ASEAN ñaõ buoäc caùc nöôùc ASEAN phaûi thöïc hieän moät böôùc chuyeån mình sang giai ñoaïn môùi, moät böôùc phaùt trieån môùi vôùi söï thay ñoåi caên baûn veà chaát trong chính moái lieân keát ñaõ vaø ñang toàn taïi gaàn 40 naêm nay. Do ñoù, yù töôûng xaây döïng ASEAN seõ trôû thaønh moät nhoùm haøi hoaø caùc daân toäc Ñoâng Nam Chaâu AÙ, roäng môû vôùi beân ngoaøi, soáng trong hoaø bình, oån ñònh vaø thònh vöôïng, gaén boù vôùi nhau baèng quan heä ñoái taùc phaùt trieån naêng ñoäng vaø trong moät coäng ñoàng caùc xaõ hoäi ñuøm boïc laãn nhau ñaõ ñöôïc hình thaønh taïi hoäi nghò caáp cao ASEAN khoâng chính thöùc laàn thöù 2 taïi Kuala Lumpur trong taàm nhìn ASEAN 2020.Vôùi tö caùch laø moät trong ba truï coät chính cuûa coäng ñoàng ASEAN (AC) thì cho ñeán nay thì coäng ñoàng kinh teá ASEAN (AEC), moät möùc ñoä lieân keát cao hôn sau khu vöïc maäu dòch töï do ASEAN (AFTA) ñaõ khoâng coøn laø yù töôûng maø ñang trong tieán trình hieän thöïc hoaù. Tuy tieán trình naøy ñaày nhöõng thaùch thöùc nhöng vôùi quyeát taâm töï khaúng ñònh mình cuûa caùc nöôùc ASEAN vôùi theá giôùi vaø nhöõng lôïi ích maø caùc thaønh vieân seõ nhaän ñöôïc thì ngöôøi daân ASEAN coù theå hy voïng coù ñöôïc moät coäng ñoàng kinh teá ASEAN ñuùng nhö ñaõ hình dung.
Theá neân, vôùi tö caùch laø moät thaønh vieân chính thöùc cuûa ASEAN, tieán trình xaây döïng vaø hình thaønh AEC cuõng seõ taùc ñoäng raát lôùn ñeán Vieät 3 LVCN SVTH: Huyønh Thò Thuøy Trang Nam, maø trong ñoù taùc ñoäng tieâu cöïc cuõng nhieàu khoâng keùm vôùi caùc taùc ñoäng tích cöïc. Vôùi xuaát phaùt ñieåm laø moät neàn kinh teá chuyeån ñoåi yeáu keùm veà nhieàu phöông dieän, Vieät Nam seõ gaëp raát nhieàu khoù khaên ñeå coù theå khai thaùc hieäu quaû nhöõng cô hoäi do tieán trình xaây döïng AEC mang laïi. Do ñoù, vaán ñeà ñaët ra ñoái vôùi Vieät Nam laø phaûi coù söï chuyeån bieán roõ reät vaø tích cöïc veà moïi maët cuûa neàn kinh teá quoác gia. Xuaát phaùt töø nhöõng vaán ñeà treân, taùc giaû ñaõ choïn ñeà taøi “Vieäc thaønh laäp coäng ñoàng kinh teá ASEAN vaø nhöõng taùc ñoäng ñeán vaán ñeà thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ôû Vieät Nam” laøm khoùa luaän toát nghieäp cöû nhaân luaät.
2- Tình hình nghieân cöùu Keå töø laàn ñaàu yù töôûng veà coäng ñoàng kinh teá ASEAN ñöôïc hình thaønh thì coù raát nhieàu hoäi thaûo, dieãn ñaøn xoay quanh vaán ñeà thaønh laäp, moâ hình, phöông thöùc tieán haønh, giai ñoaïn thöïc hieän, … nhöng coù khoâng nhieàu coâng trình khoa hoïc nghieân cöùu moät caùch chi tieát vaán ñeà thaønh laäp coäng ñoàng kinh teá ASEAN hay nhöõng taùc ñoäng cuûa AEC ñoái vôùi caùc thaønh vieân vaø ñoái vôùi Vieät Nam, ñaëc bieät laø ñoái vôùi vaán ñeà thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi. Trong phaïm vi tröôøng Ñaïi hoïc Luaät TP.HCM töø tröôùc ñeán chöa coù ñeà taïi naøo tröïc tieáp nghieân cöùu vaán ñeà naøy. 3- Muïc ñích vaø phaïm vi nghieân cöùu Ñaây laø moät vaán ñeà raát roäng, nhöng do thôøi gian, khaû naêng lyù luaän vaø kinh nghieäm thöïc tieãn coøn haïn cheá neân trong phaïm vi ñeà taøi nghieân cöùu naøy taùc giaû chuû yeáu chæ ñeà caäp ñeán moät soá vaán ñeà veà khía caïnh kinh teá cuûa vieäc thaønh laäp coäng ñoàng kinh teá ASEAN vaø nhöõng taùc ñoäng ñoái vôùi ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ôû Vieät Nam. Thoâng qua vieäc söû duïng caùc phöông phaùp so saùnh, phaân tích, toång hôïp, taùc giaû taäp trung laøm roõ moät soá vaán ñeà thaønh laäp AEC nhö thuaän lôïi, khoù khaên trong tieán trình xaây döïng AEC.
Taùc ñoäng cuûa AEC ñoái vôùi toaøn khoái ASEAN vaø ñoái vôùi töøng thaønh vieân, cuõng nhö quan ñieåm cuûa Ñaûng vaø nhaø nöôùc Vieät Nam ñoái vieäc hoäi nhaäp 4 LVCN SVTH: Huyønh Thò Thuøy Trang kinh teá khu vöïc, cuõng nhö nhöõng haønh ñoäng cuûa Vieät Nam ñeå xuùc tieán vieäc thaønh laäp coäng ñoàng kinh teá ASEAN. Treân cô sôû ñoù, taùc giaû taäp trung lyù giaûi taùc ñoäng cuûa AEC ñeán vaán ñeà thu huùt FDI cuûa caùc thaønh vieân vaø cuûa Vieät Nam. Ñoàng thôì ñeà ra moät soá giaûi phaùp hoaøn thieän moâi tröôøng ñaàu tö Vieät Nam trong quùa trình hoäi nhaäp kinh teá AEC noùi rieâng vaø hoäi nhaäp kinh teá quoác teá noùi chung. 4- Boá cuïc cuûa luaän vaên: Xuaát phaùt töø muïc ñích, phaïm vi nghieân cöùu, ñeà taøi ñöôïc chia laøm hai noäi dung chính nhö sau: Chöông I: Nhöõng vaán ñeà cô baûn veà coäng ñoàng kinh teá ASEAN.
Chöông II: Aûnh höôûng cuûa vieäc thaønh laäp coäng ñoàng kinh teá ASEAN ñoái vôùi vaán ñeà thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam. 5 LVCN SVTH: Huyønh Thò Thuøy Trang MUÏC LUÏC LÔØI NOÙI ÑAÀU .4 Baûng töø vieát taét .6 Chöông I: Nhöõng vaán ñeà cô baûn veà vieäc thaønh laäp coäng ñoàng kinh teá ASEAN 1. Khaùi quaùt veà coäng ñoàng kinh teá. Khaùi nieäm coäng ñoàng kinh teá.
Chöùc naêng, nhieäm vuï cuûa coäng ñoàng kinh teá. Vaøi neùt veà quaù trình thaønh laäp coäng ñoàng kinh teá ASEAN. Nguyeân nhaân thaønh laäp coäng ñoàng kinh teá ASEAN. Nguyeân nhaân khaùch quan.
Nguyeân nhaân chuû quan. Nhöõng thuaän lôïi vaø khoù khaên trong tieán trình xaây döïng coäng ñoàng kinh teá ASEAN. Tieán trình xaây döïng coäng ñoàng kinh teá ASEAN. Giai ñoaïn vaän ñoäng thaønh laäp.
Caùc giai ñoaïn cuï theå. Cô sôû phaùp lyù cho vieäc xaây döïng coàng ñoàng kinh teá ASEAN. Tuyeân boá Bali II. Taàm nhìn ASEAN 2020.
Saùng kieán hoäi nhaäp ASEAN (IAI). Caùc chöông trình haønh ñoäng cuï theå. Hieäp ñònh khung veà öu tieân lieân keát 11 lónh vöïc. Nhöõng taùc ñoäng töø vieäc thaønh laäp coäng ñoàng kinh teá ASEAN.
Ñoái vôùi toaøn khoái ASEAN. Taùc ñoäng tích cöïc .25 6 LVCN SVTH: Huyønh Thò Thuøy Trang 1. Taùc ñoäng tieâu cöïc. Ñoái vôùi töøng nöôùc thaønh vieân.
Taùc ñoäng tích cöïc. Taùc ñoäng tieâu cöïc. Quan ñieåm cuûa Ñaûng vaø nhaø nöôùc ñoái vôùi vaán ñeà thaønh laäp AEC .Vai troø vaø taàm quan troïng cuûa hoäi nhaäp kinh teá. Nhöõng haønh ñoäng cuï theå nhaèm xuùc tieán vieäc thaønh laäp AEC .30 Chöông II: Nhöõng taùc ñoäng cuûa vieäc thaønh laäp coäng ñoàng kinh teá ASEAN ñoái vôùi vaán ñeà thu huùt FDI cuûa Vieät Nam 2.
Khaùi nieäm, ñaëc ñieåm cuûa FDI. Vai troø cuûa FDI ñoái vôùi AEC. Taùc ñoäng cuûa AEC ñoái vôùi FDI. Taùc ñoäng chung cuûa AEC ñoái vôí caùc thaønh vieân ASEAN.
AEC laøm gia taêng caùc döï aùn FDI. AEC giuùp phaùt trieån quy moâ caùc döï aùn FDI. AEC giuùp môû roäng lónh vöïc FDI trong khu vöïc. Nhöõng taùc ñoäng cuûa vieäc thaønh laäp AEC ñoái vôùi vaán ñeà thu huùt FDI cuûa Vieät Nam.
Nhöõng taùc ñoäng tích cöïc. Nhöõng taùc ñoäng tieâu cöïc. Khung phaùp lyù cho vieäc thu huùt FDI taïi Vieät Nam trong tieán trình thaønh laäp AEC. Heä thoáng phaùp luaät trong nöôùc.
Caùc hieäp ñònh song phöông vaø ña phöông lieân quan ñeán ñaàu tö maø Vieät Nam coù tham gia. Kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc trong vieäc xaây döïng vaø thöïc hieän chính saùch FDI. 50 7 LVCN SVTH: Huyønh Thò Thuøy Trang 2. Moät soá giaûi phaùp caûi thieän moâi tröôøng ñaàu tö Vieät Nam.
Cô sôû cuûa caùc giaûi phaùp. Cô sôû lyù luaän. Cô sôû thöïc tieãn. Caùc giaûi phaùp thu huùt FDI ñoái vôùi Vieät Nam trong boái caûnh thaønh laäp AEC.
Hoaøn thieän moâi tröôøng phaùp lyù cho hoaït ñoäng FDI. Ñoái vôùi vaán ñeà veà caûi thieän ñieàu kieän veà cô sôû haï taàng. Ñoái vôùi coâng taùc xuùc tieán ñaàu tö. 64 Danh muïc taøi lieäu tham khaûo .68 8 LVCN SVTH: Huyønh Thò Thuøy Trang BAÛNG TÖØ VIEÁT TAÉT ACFTA: ASEAN China Free Trade Area – khu vöïc thöông maïi töï do ASEAN – Trung Quoác.
AEC: ASEAN economic community – coäng ñoàng kinh teá ASEAN. AFAS:hieäp ñònh khung veà hôïp taùc trong lónh vöïc dòch vuï. AFTA: ASEAN Free Trade Area: khu vöïc thöông maïi do ASEAN. AIA: ASEAN Investment Area – khu vöïc ñaàu tö ASEAN.
AIC: ASEAN industrial commplimentation – chöông trình boå sung coâng nghieäp ASEAN. AICO: ASEAN Industry Cooperation – chöông trình hôïp taùc coâng nghieäp ASEAN. AISP: chöông trình veà heä thoáng hôïp nhaát caùc öu ñaõi cuûa ASEAN APEC: Asia Pacific Ecnomic cooperation –dieõn ñaøn hôïp taùc kinh teá Chaâu AÙ - Thaùi Bình Döông: ASEAN: the Association Of Southeast Asians Nations – hieäp hoäi caùc quoác gia Ñoâng Nam Aù BBC: Brand- to - Brand Complementation – lieân keát saûn xuaát chung nhaõn maùc. BFTA: Bilateral Free Trade Area – hieäp ñònh song phöông veà khu vöïc thöông maïi töï do.
CEPT: Common Effective Preferential Tarriffs – chöông trình thueá quan coù hieäu löïc chung. CER: Closer Economic Relations – moái quan heâ kinh teá chaët cheõ. CLMV: Campuchia-Laøo- Myanmar-Vieät Nam. ECOWAS: coäng ñoàng kinh teá taây phi.
EU: European Union – lieân minh chaâu Aâu. FDI: Foreign Direct Investment – ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi. FTA: Free Trade Agreement- hieäp ñònh maäu dòch töï do. GDP: toång saûn phaåm quoác noäi.
GEL: General Exclusion list – danh muïc loaïi tröø hoaøn toaøn. IAI: integrate ASEAN initiative – saùng kieán hoäi nhaäp ASEAN. 9 LVCN SVTH: Huyønh Thò Thuøy Trang ICT: Information and Communication Technology - coâng ngheä thoâng tin vaø truyeàn thoâng. IMF: International Moneytary Fund – quyõ tieàn tieàn teä theá giôùi.
MERCOSUR: Common Market for the Southern Cone – thò tröôøng chung Nam Myõ. MFN: Most Favourite Nation – nguyeân taéc ñoái xöû toái hueä quoác.