Khóa luận: So sánh văn hóa bối cảnh thấp và cao giữa người Mỹ và người Việt

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu low and high context culture a cross cultural comparison of americans and vietnamese, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất biện pháp cải

• Tác giả: Đỗ Thị Ánh
• Người hướng dẫn: Ths. Bùi Thị Mai Anh
• Trường học: Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng
• Chuyên ngành: Ngoại ngữ
• Đề tài: So sánh văn hóa bối cảnh thấp và cao giữa người Mỹ và người Việt
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• Lời cảm ơn
• Danh mục bảng biểu và hình vẽ
• PHẦN I: MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Bố cục nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Lịch sử các nền văn hóa bối cảnh khác nhau
• 1.2. Văn hóa và giao tiếp giao văn hóa
• 1.3. Giao tiếp giao văn hóa
• 1.4. Văn hóa bối cảnh cao và bối cảnh thấp
• 1.5. Bối cảnh cao/thấp là gì?
• 1.6. Sự khác biệt giữa bối cảnh cao/thấp ở người Việt Nam và người Mỹ
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm của văn hóa bối cảnh cao và bối cảnh thấp
• 2.1.1. Nghĩa biểu thị và nghĩa biểu cảm
• 2.1.2. Sự tương đồng và tương phản giữa các nền văn hóa bối cảnh
• 2.2. Phong cách giao tiếp trong bối cảnh cao – thấp
• 2.2.1. Định nghĩa giao tiếp bối cảnh cao - thấp
• 2.2.2. Điểm chung giữa giao tiếp bối cảnh cao – thấp
• 2.2.3. Sự khác biệt giữa văn hóa bối cảnh cao và thấp
• 2.3. Các loại tri thức chính
• 2.3.1. Văn hóa bối cảnh cao đòi hỏi việc hiểu ý ngoài lời
• 2.3.2. Văn hóa bối cảnh thấp đòi hỏi việc diễn đạt đúng như ý
• 2.4. Các giá trị trong văn hóa bối cảnh cao và văn hóa bối cảnh thấp
• 2.5. Văn hóa bối cảnh thấp và văn hóa bối cảnh cao trong thực tế hàng ngày
• 2.5.1. Có và Không
• 2.5.2. Sử dụng sự im lặng
• 2.5.3. Sự khác biệt về phong cách viết giữa văn hóa bối cảnh thấp và văn hóa bối cảnh cao
• 3. CHƯƠNG 3: TÌNH HUỐNG VÀ PHÂN TÍCH
• 3.1. Giao tiếp giao văn hóa từ bối cảnh văn hóa thấp và cao
• 3.2. Ví dụ về các nền văn hóa bối cảnh cao hơn và thấp hơn
• 3.3. Phân tích tình huống dựa trên quan điểm của Hall
• 3.4. Ngôn ngữ bối cảnh thấp và cao
• 3.5. Lời khuyên cho giao tiếp giữa bối cảnh cao và bối cảnh thấp
• 4. CHƯƠNG 4: VĂN HÓA BỐI CẢNH THẤP VÀ CAO GIỮA NGƯỜI MỸ VÀ NGƯỜI VIỆT NAM
• 4.1. Văn hóa bối cảnh cao của người Việt Nam
• 4.1.1. Các phạm trù văn hóa trong giao tiếp
• 4.1.2. Phong cách giao tiếp của Việt Nam
• 4.1.3. Đặc điểm văn hóa của Việt Nam
• 4.2. Văn hóa bối cảnh thấp của người Mỹ
• PHẦN III: KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về sự khác biệt văn hóa bối cảnh thấp và cao

Văn hóa bối cảnh thấp và cao là hai khái niệm quan trọng trong nghiên cứu giao tiếp văn hóa. Người Mỹ thường được xem là đại diện cho văn hóa bối cảnh thấp, nơi mà thông tin được truyền đạt một cách rõ ràng và trực tiếp. Ngược lại, người Việt Nam thường thuộc về văn hóa bối cảnh cao, nơi mà ngữ cảnh và mối quan hệ giữa các cá nhân đóng vai trò quan trọng trong giao tiếp. Sự khác biệt này không chỉ ảnh hưởng đến cách thức giao tiếp mà còn tác động đến các giá trị và hành vi xã hội.

1.1. Khái niệm văn hóa bối cảnh thấp và cao

Văn hóa bối cảnh thấp thường nhấn mạnh vào việc truyền đạt thông tin một cách trực tiếp và rõ ràng. Trong khi đó, văn hóa bối cảnh cao lại chú trọng đến ngữ cảnh và các yếu tố phi ngôn ngữ trong giao tiếp.

1.2. Tầm quan trọng của ngữ cảnh trong giao tiếp

Ngữ cảnh đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu và diễn giải thông điệp. Trong văn hóa bối cảnh cao, người giao tiếp thường phải đọc giữa các dòng để hiểu được ý nghĩa thực sự của thông điệp.

II. Vấn đề và thách thức trong giao tiếp giữa người Mỹ và người Việt

Sự khác biệt trong văn hóa bối cảnh thấp và cao tạo ra nhiều thách thức trong giao tiếp giữa người Mỹ và người Việt. Những hiểu lầm có thể xảy ra do cách diễn đạt và cách tiếp cận khác nhau. Người Việt có thể cảm thấy khó chịu khi người Mỹ quá thẳng thắn, trong khi người Mỹ có thể cảm thấy người Việt không rõ ràng trong giao tiếp.

2.1. Những hiểu lầm phổ biến trong giao tiếp

Nhiều hiểu lầm xảy ra khi người Mỹ không nhận ra rằng người Việt thường sử dụng ngữ cảnh để truyền đạt ý nghĩa, dẫn đến việc họ cảm thấy bị từ chối hoặc không được tôn trọng.

2.2. Cách giải quyết xung đột trong giao tiếp

Trong văn hóa bối cảnh cao, người Việt thường tránh đối đầu trực tiếp, trong khi người Mỹ có xu hướng giải quyết vấn đề một cách thẳng thắn. Điều này có thể dẫn đến xung đột nếu không được hiểu rõ.

III. Phương pháp giao tiếp hiệu quả giữa người Mỹ và người Việt

Để cải thiện giao tiếp giữa người Mỹ và người Việt, cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc hiểu rõ về văn hóa của nhau sẽ giúp giảm thiểu hiểu lầm và tăng cường sự tôn trọng lẫn nhau. Các phương pháp này bao gồm việc lắng nghe chủ động và điều chỉnh cách diễn đạt.

3.1. Lắng nghe chủ động trong giao tiếp

Lắng nghe chủ động giúp người giao tiếp hiểu rõ hơn về ngữ cảnh và cảm xúc của đối phương, từ đó tạo ra một môi trường giao tiếp tích cực hơn.

3.2. Điều chỉnh cách diễn đạt để phù hợp

Điều chỉnh cách diễn đạt để phù hợp với văn hóa của đối phương có thể giúp giảm thiểu hiểu lầm và tạo ra sự kết nối tốt hơn trong giao tiếp.

IV. Ứng dụng thực tiễn của văn hóa bối cảnh trong giao tiếp

Việc hiểu rõ về văn hóa bối cảnh thấp và cao có thể giúp cải thiện giao tiếp trong nhiều lĩnh vực, từ kinh doanh đến giáo dục. Các tổ chức quốc tế cần chú ý đến sự khác biệt này để xây dựng mối quan hệ tốt hơn với đối tác và khách hàng.

4.1. Ứng dụng trong môi trường kinh doanh

Trong môi trường kinh doanh, việc hiểu rõ văn hóa bối cảnh có thể giúp các công ty tránh được những hiểu lầm không đáng có và xây dựng mối quan hệ bền vững với đối tác.

4.2. Ứng dụng trong giáo dục và đào tạo

Trong giáo dục, việc giảng dạy về văn hóa bối cảnh có thể giúp sinh viên phát triển kỹ năng giao tiếp đa văn hóa, từ đó chuẩn bị tốt hơn cho môi trường làm việc toàn cầu.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu văn hóa bối cảnh

Nghiên cứu về văn hóa bối cảnh thấp và cao giữa người Mỹ và người Việt không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cách thức giao tiếp mà còn mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu văn hóa khác. Tương lai của nghiên cứu này có thể giúp xây dựng cầu nối giữa các nền văn hóa khác nhau.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu văn hóa

Nghiên cứu văn hóa giúp nâng cao nhận thức về sự đa dạng trong giao tiếp và tạo ra sự tôn trọng lẫn nhau giữa các nền văn hóa khác nhau.

5.2. Hướng đi mới cho nghiên cứu giao tiếp đa văn hóa

Tương lai của nghiên cứu giao tiếp đa văn hóa có thể tập trung vào việc phát triển các phương pháp giao tiếp hiệu quả hơn giữa các nền văn hóa khác nhau, từ đó thúc đẩy sự hiểu biết và hợp tác toàn cầu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong đời sống xã hội, giao tiếp là hoạt động diễn ra liên tục và thường bị mặc định là một tiến trình đơn giản dựa trên sự thấu hiểu lẫn nhau. Tuy nhiên, sự khác biệt về nền tảng văn hóa giữa các quốc gia thường dẫn đến những cách thức truyền đạt thông điệp khác nhau, dễ tạo ra tình huống hiểu lầm hoặc xung đột trong tương tác liên văn hóa. Việc nhận thức và thấu hiểu các quy tắc giao tiếp đặc thù của từng nền văn hóa là điều kiện cần thiết để nâng cao hiệu quả đối thoại và xây dựng sự tôn trọng lẫn nhau.

Khóa luận tốt nghiệp ngành Ngoại ngữ (chuyên ngành Ngôn ngữ Anh) của tác giả Đỗ Thị Ánh tại Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng (năm 2021), dưới sự hướng dẫn của ThS. Bùi Thị Mai Anh, tập trung vào đề tài: "Low and High Context Culture - A cross-cultural comparison of Americans and Vietnamese" (Văn hóa bối cảnh thấp và cao – Sự so sánh giao thoa văn hóa của người Mỹ và Việt Nam). Công trình tiếp cận lý thuyết văn hóa bối cảnh của nhà nhân học Edward T. Hall để phân tích phong cách giao tiếp và đặc trưng văn hóa giữa người Mỹ và người Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận là làm rõ các điểm tương đồng và khác biệt trong văn hóa bối cảnh cao và thấp giữa người Việt Nam và người Mỹ, qua đó nâng cao nhận thức cho người học tiếng Anh về sự khác biệt văn hóa trong giao tiếp. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tác giả xác định 02 câu hỏi nghiên cứu:

1. Văn hóa bối cảnh cao và bối cảnh thấp là gì? (What is high/low-context?)
2. Những điểm khác biệt về bối cảnh cao và thấp giữa người Việt Nam và người Mỹ là gì? (What are the differences between high/low-context in Vietnamese and Americans?)

Về phạm vi nghiên cứu, đề tài giới hạn việc phân tích, đối chiếu phong cách giao tiếp bối cảnh cao (đại diện là Việt Nam) và bối cảnh thấp (đại diện là Hoa Kỳ) dựa trên các nguồn ngữ liệu lý thuyết, nghiên cứu tình huống giao tiếp thường nhật và đàm phán thương mại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng dựa trên các khung lý thuyết kinh điển và hiện đại về văn hóa học và giao tiếp liên văn hóa:

• Lý thuyết văn hóa bối cảnh của Edward T. Hall (1959, 1976, 1983): Phân chia văn hóa thành bối cảnh cao (High-Context - HC) và bối cảnh thấp (Low-Context - LC). Trong văn hóa bối cảnh cao, phần lớn thông tin nằm trong bối cảnh vật lý hoặc được nội tâm hóa ở người tiếp nhận; thông điệp tường minh rất ít. Ngược lại, trong văn hóa bối cảnh thấp, phần lớn thông tin được mã hóa trực tiếp và rõ ràng qua ngôn từ.
• Mô hình tảng băng văn hóa: Tiếp cận theo định nghĩa của Nguyễn Quang (1998), xem phần lớn ảnh hưởng văn hóa là phần chìm dưới mặt nước (các khuôn mẫu ngầm ẩn trong tương tác, biểu cảm và quan điểm). Ngoài ra, tác giả tích hợp định nghĩa văn hóa của Alfred Kroeber & Clyde Kluckhohn (1952), Tuyên bố Mexico về Chính sách Văn hóa của UNESCO (1982, 2001).
• Mô hình định hướng giá trị và phong cách giao tiếp: Các công trình của Ting-Toomey (1988, 2005), Gudykunst và cộng sự (1984, 1996), Milton Rokeach (1973), Edwin Reischauer (1978), và Richard Lewis (2005) về các mô hình văn hóa Linear-active (tuyến tính), Multi-active (đa hoạt), và Reactive (phản ứng/lắng nghe).

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo của khóa luận là nghiên cứu lý luận thứ cấp (tổng quan tài liệu), phân tích đối chiếu liên văn hóa (cross-cultural comparative analysis), và nghiên cứu tình huống định tính (qualitative case study). Khóa luận không sử dụng khảo sát định lượng hay thực nghiệm thống kê mà sử dụng nguồn dữ liệu từ các công trình nghiên cứu đã xuất bản, từ điển học (Từ điển tiếng Việt), tư liệu diễn ngôn xã hội và các tình huống giao tiếp điển hình giữa người Mỹ và người Việt.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý thuyết (Theoretical background)

Chương này tổng quan về lịch sử phát triển của khái niệm bối cảnh văn hóa từ công trình đầu tiên của Edward T. Hall (The Silent Language, 1959; Beyond Culture, 1976). Tác giả phân biệt rõ hai khái niệm: giao tiếp giao thoa văn hóa (cross-cultural communication - tập trung vào việc so sánh giữa các nền văn hóa) và giao tiếp liên văn hóa (intercultural communication - tập trung vào sự tương tác giữa các nền văn hóa).

Chương 1 xác lập rằng không có nền văn hóa nào hoàn toàn nằm ở một đầu mút tuyệt đối của thang đo, nhưng văn hóa Mỹ nằm về phía bối cảnh thấp (thiên về tính trực tiếp, giải thích chi tiết bằng lời), trong khi văn hóa Việt Nam nằm về phía bối cảnh cao (thiên về tính gián tiếp, phụ thuộc vào mối quan hệ và hoàn cảnh).

Chương 2: Nghiên cứu về văn hóa bối cảnh cao và thấp (The study)

Tác giả phân tích các trục đặc trưng đối lập giữa hai nền văn hóa:

• Nghĩa biểu thị (Denotation) và Nghĩa hàm ý (Connotation): Văn hóa bối cảnh thấp dựa vào nghĩa biểu thị trực tiếp của từ ngữ; văn hóa bối cảnh cao chú trọng nghĩa hàm ý, ngữ điệu, nét mặt và cử chỉ.
• Giải quyết xung đột (Confrontation): Văn hóa HC có xu hướng cá nhân hóa sự bất đồng, tránh xung đột công khai để giữ thể diện (saving face) và duy trì hòa khí tập thể; văn hóa LC tách biệt công việc khỏi cảm xúc cá nhân, sử dụng phương thức hướng đến giải pháp (solution orientation).
• Hệ thống giá trị và thực tiễn hàng ngày: Phân tích sự khác biệt qua hợp đồng kinh doanh (LC coi trọng hợp đồng pháp lý bằng văn bản, trong khi HC coi trọng sự tin cậy và thỏa thuận miệng); cách sử dụng từ "Yes" và "No" (trong văn hóa HC, "Yes" thường chỉ mang nghĩa "Tôi đang nghe" chứ không đồng nghĩa với việc đồng ý); nghệ thuật sử dụng sự im lặng (use of silence); và phong cách viết (LC đi thẳng vào câu chủ đề ở đầu đoạn theo cấu trúc tuyến tính, trong khi HC đưa bối cảnh và dẫn nhập trước, câu chủ đề nằm ở cuối).

Chiều kích so sánh	Văn hóa bối cảnh cao (High-Context)	Văn hóa bối cảnh thấp (Low-Context)
Bản chất thông điệp	Gián tiếp, hàm ẩn, đọc giữa các dòng chữ (reading between the lines)	Trực tiếp, rõ ràng, nói đúng nghĩa đen (stating as you mean it)
Yếu tố phi ngôn ngữ	Sử dụng nhiều nét mặt, ánh mắt, cử chỉ, khoảng cách, sự im lặng	Phụ thuộc chủ yếu vào ngôn từ chính xác, hạn chế dựa vào cử chỉ
Xử lý bất đồng	Phi đối đầu (non-confrontation), tránh mất thể diện	Đối đầu trực diện, giải quyết theo lý tính và quy trình
Định hướng quan hệ	Chủ nghĩa tập thể (collectivism), quan hệ lâu dài, bền chặt	Chủ nghĩa cá nhân (individualism), quan hệ linh hoạt, hướng nhiệm vụ
Cấu trúc tư duy	Tư duy vòng tròn (circular), suy luận diễn dịch	Tư duy tuyến tính (linear), suy luận quy nạp, logic từng bước
Quan niệm thời gian	Thời gian là quá trình, gắn liền với nhu cầu con người và tự nhiên	Thời gian là hàng hóa (commodity), lên lịch trình chặt chẽ

Chương 3: Phân tích tình huống thực tế (Case and analysis)

Tác giả dẫn dụng bảng phân loại các quốc gia của Ting-Toomey & Chung (2005) để chỉ ra phổ phân bố văn hóa bối cảnh, đồng thời phân tích sâu 03 trường hợp giao tiếp cụ thể dựa trên lý thuyết của Hall:

[Bối cảnh thấp / Low Context]                                   [Bối cảnh cao / High Context]
Đức - Thụy Sĩ - Mỹ - Úc - Đan Mạch - Canada  <---------->  Ý - Ả Rập Xê Út - Mexico - Nhật Bản - Hàn Quốc - Việt Nam

• Tình huống 1 (Tính gián tiếp - Indirectness): Hội thoại giữa người quản lý Mỹ (Mr. Jones) và nhân viên Việt Nam (Mr. Lâm). Khi Jones hỏi Lâm có thể đi làm vào thứ Bảy không, Lâm trả lời gián tiếp: "Đó là ngày sinh nhật con trai tôi". Jones hiểu theo nghĩa đen là chia sẻ thông tin gia đình và nghĩ Lâm vẫn đồng ý, trong khi Lâm dùng chi tiết này như một lời từ chối khéo để giữ thể diện cho cấp trên.
• Tình huống 2 (Mô hình tư duy - Thought patterns): Doanh nhân Mỹ (George Hall) tiếp cận đối tác Việt Nam (Mr. Lâm) tại hội chợ thương mại TP.HCM. George muốn chốt lịch hẹn cụ thể và hiểu câu nói xã giao của Lâm ("Why don't you come by tomorrow") là sự chấp thuận. Hôm sau George đến thì Lâm bận việc khác; sự hiểu nhầm bắt nguồn từ việc người Mỹ xem lời nói là cam kết công việc, trong khi người Việt xem đó là phép lịch sự ban đầu.
• Tình huống 3 (Giao tiếp phi ngôn ngữ và sự im lặng): Mâu thuẫn giữa Thảo Linh (du học sinh Việt Nam tại Mỹ) và các bạn cùng phòng người Mỹ về việc dọn vệ sinh. Các bạn Mỹ nói chuyện thẳng thắn để giải quyết vấn đề, trong khi Thảo Linh cảm thấy bị xấu hổ nên giữ im lặng và cúi mặt nhìn bàn. Sự im lặng của Thảo Linh khiến các bạn Mỹ tức giận vì trong văn hóa Mỹ, im lặng khi người khác muốn trao đổi thẳng thắn bị coi là hành vi bất lịch sự.

Chương 4: Văn hóa bối cảnh giữa người Mỹ và người Việt Nam (Low and High Context Culture between Americans and Vietnamese)

Tác giả đi sâu đối chiếu các đặc trưng chuyên biệt giữa hai quốc gia:

• Văn hóa bối cảnh cao của Việt Nam: Theo mô hình của Richard Lewis (2005), Việt Nam thuộc nhóm văn hóa Reactive (lắng nghe, nhã nhặn, thỏa hiệp). Phong cách giao tiếp tiếng Việt phản ánh tính bối cảnh cao qua:
  1. Ngôn ngữ chắp dính và trợ từ biểu cảm: Sử dụng nhiều tiểu từ tình thái và hệ thống đại từ nhân xưng phức tạp (cô, dì, chú, bác, ông, anh...) để xác định vị trí xã hội và tôn ti trật tự.
  2. Hiện tượng đồng âm phụ thuộc ngữ cảnh: Điển hình qua câu ví dụ "Con ngựa đá con ngựa đá" (từ "đá" thứ nhất là động từ, từ "đá" thứ hai là danh từ chỉ chất liệu), không thể hiểu nghĩa nếu tách rời bối cảnh.
  3. Văn hóa làng xã và triết lý trọng tình: Tính cộng đồng và tính tự trị tạo nên nét tính cách vừa thích giao tiếp trong môi trường quen thuộc vừa rụt rè trước người lạ; lối ứng xử "duy tình" hơn "duy lý".
  4. Văn hóa gắn liền với ăn uống và quan tâm đời tư: Thống kê từ Từ điển tiếng Việt cho thấy có tới 551 mục từ liên quan đến từ "ăn"; thói quen hỏi tuổi tác, gia đình, công việc (như câu chào "Bác xơi cơm chưa?" hoặc tài xế taxi hỏi lịch trình du khách) xuất phát từ trách nhiệm cộng đồng và nhu cầu xưng hô phù hợp chứ không mang ý tò mò tiêu cực theo góc nhìn phương Tây.
• Văn hóa bối cảnh thấp của người Mỹ: Thuộc nhóm Linear-active; giao tiếp trực diện, lấy nhiệm vụ làm trung tâm (task-centred). Các đặc trưng chính gồm:
  1. Ngôn ngữ trực quan (Visual language): Dẫn chứng sự khác biệt trong diễn ngôn chính trị giữa Tổng thống Barack Obama (dùng hình ảnh sống động: "Out of the ashes of the Second World War...") và Tổng thống Vladimir Putin (dùng cách diễn đạt thực tế: "In 1945, the countries that defeated Nazism...").
  2. Vốn từ vựng đơn giản và dân chủ: Xuất phát từ thời kỳ lập quốc và được củng cố qua các tổng thống như Abraham Lincoln (sửa bản thảo diễn văn từ ngữ trang trọng sang cấu trúc bình dân: "We are not enemies, but friends").
  3. Ngữ điệu phẳng (Flat pitch): Kéo dài nguyên âm theo chiều ngang, ít biến thiên cao độ đột ngột như các ngôn ngữ phương Đông.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa các đặc trưng đối lập: Khóa luận chứng minh tính chất phân cực rõ nét giữa phong cách giao tiếp Mỹ (bối cảnh thấp: trực tiếp, logic tuyến tính, chú trọng mã ngôn từ, hướng giải pháp) và phong cách giao tiếp Việt Nam (bối cảnh cao: gián tiếp, tư duy vòng tròn, chú trọng hòa khí và thể diện, phụ thuộc bối cảnh quan hệ).
2. Làm rõ căn nguyên ngôn ngữ và văn hóa học của người Việt: Chỉ ra mối liên hệ giữa các hiện tượng ngôn ngữ tiếng Việt (551 mục từ liên quan đến "ăn", hệ thống xưng hô tôn ti, hiện tượng đồng âm) với lối ứng xử bối cảnh cao mang tính lịch sử của nền văn minh nông nghiệp lúa nước và văn hóa làng xã.
3. Đề xuất bộ nguyên tắc ứng xử liên văn hóa:
   • Đối với người thuộc văn hóa bối cảnh thấp (Mỹ) khi giao tiếp với người bối cảnh cao (Việt Nam): Cần chú ý thông điệp phi ngôn ngữ; nhận thức tầm quan trọng của thể diện và sự tế nhị; xây dựng mối quan hệ cá nhân trước khi đi vào công việc; chấp nhận các hướng tiếp cận gián tiếp.
   • Đối với người thuộc văn hóa bối cảnh cao (Việt Nam) khi giao tiếp với người bối cảnh thấp (Mỹ): Cần diễn giải thông điệp theo đúng nghĩa đen bề mặt; hiểu rằng các câu hỏi trực diện nhằm mục đích làm rõ công việc chứ không nhằm xúc phạm cá nhân; chủ động đưa ra phản hồi rõ ràng thay vì chỉ dùng tín hiệu im lặng hay ẩn ý.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số điểm hạn chế do điều kiện nghiên cứu:

• Đề tài được thực hiện dựa trên phương pháp nghiên cứu lý thuyết đối chiếu tài liệu sẵn có và phân tích tình huống mô phỏng, chưa thực hiện các cuộc điều tra khảo sát thực địa (empirical fieldwork) với quy mô mẫu định lượng cụ thể.
• Hướng mở rộng cho các nghiên cứu tiếp theo bao gồm: khảo sát thực nghiệm hành vi giao tiếp của người Việt Nam trong các doanh nghiệp liên doanh hoặc môi trường đa quốc gia có yếu tố Mỹ; nghiên cứu sự biến đổi của văn hóa bối cảnh tại Việt Nam dưới tác động của quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, Ngôn ngữ học ứng dụng, Quốc tế học và Giao tiếp liên văn hóa: tham khảo khung phân tích lý thuyết của Edward T. Hall và Richard Lewis.
• Người làm việc trong môi trường kinh doanh quốc tế, ngoại giao, biên - phiên dịch: tham khảo các phân tích tình huống thực tế (đặc biệt là Chương 3 và Chương 4) để nhận diện sự khác biệt trong phong cách từ chối, đàm phán hợp đồng, văn hóa sử dụng sự im lặng và cách đặt câu hỏi cá nhân trong giao tiếp hàng ngày.

Câu hỏi thường gặp

1. Theo số liệu thống kê trong khóa luận, Từ điển tiếng Việt có bao nhiêu mục từ liên quan đến từ "ăn"? Theo số liệu được tác giả trích dẫn ở Chương 4, Từ điển tiếng Việt có đến 551 mục từ liên quan đến từ "ăn". Con số này phản ánh tầm quan trọng đặc biệt của việc ăn uống trong đời sống và văn hóa giao tiếp của người Việt (gắn liền với các câu thành ngữ như "Trời đánh tránh miếng ăn" hay thói quen chào hỏi "Bác xơi cơm chưa?").

2. Tại sao tác giả sử dụng câu ví dụ "Con ngựa đá con ngựa đá" trong phân tích văn hóa giao tiếp Việt Nam? Ví dụ này được dùng để minh họa cho đặc tính phụ thuộc ngữ cảnh của tiếng Việt do hiện tượng đồng âm dị nghĩa. Trong câu, từ "đá" thứ nhất là động từ (hành động đá), còn từ "đá" thứ hai là danh từ (chất liệu đá). Nếu không có ngữ cảnh cụ thể, người nghe không thể giải mã chính xác ý nghĩa chỉ qua âm thanh thuần túy.

3. Khác biệt cơ bản giữa việc nói "Yes" của người thuộc văn hóa bối cảnh cao và bối cảnh thấp là gì? Trong văn hóa bối cảnh thấp (như Mỹ), "Yes" thể hiện sự đồng ý (agreement) rõ ràng với nội dung được nói. Trong khi đó, ở các nền văn hóa bối cảnh cao (như Việt Nam, Nhật Bản), việc gật đầu hoặc nói "Yes" phần lớn chỉ mang ý nghĩa xác nhận là người nghe đang chú ý lắng nghe (acknowledgment/listening), không đồng nghĩa với việc đồng thuận.

4. Theo mô hình của Richard Lewis (2005) được trích dẫn trong văn bản, Việt Nam và Mỹ thuộc nhóm văn hóa nào? Theo phân loại của Richard Lewis (2005), Mỹ thuộc nhóm văn hóa Linear-active (tuyến tính, làm việc theo kế hoạch tuần tự, hướng đến sự thật và số liệu, trao đổi trực diện). Việt Nam thuộc nhóm văn hóa Reactive (phản ứng/lắng nghe, lịch thiệp, nhã nhặn, ưu tiên hòa giải và tránh đối đầu).

5. Trong Chương 4, tác giả đã so sánh bài phát biểu của những nhân vật nào để minh họa cho phong cách ngôn ngữ trực quan (visual language) của Mỹ? Tác giả đã so sánh phong cách diễn đạt tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc giữa Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Trong khi Tổng thống Putin sử dụng ngôn từ trực diện, khái quát lịch sử ("In 1945, the countries that defeated Nazism joined their efforts..."), thì Tổng thống Obama sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh trực quan sinh động ("Out of the ashes of the Second World War, having witnessed the unthinkable power of the atomic age...").

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đỗ Thị Ánh đã hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết về văn hóa bối cảnh cao và thấp của Edward T. Hall, áp dụng cụ thể vào việc so sánh phong cách giao tiếp giữa người Mỹ và người Việt Nam. Thông qua việc phân tích cấu trúc ngôn ngữ, tư duy, tập quán xã hội và các tình huống thực tế, nghiên cứu chỉ ra rằng sự khác biệt về văn hóa bối cảnh là nguyên nhân chính dẫn đến những rào cản trong giao tiếp liên văn hóa. Công trình cung cấp các khuyến nghị thực tiễn giúp người học ngoại ngữ và các bên tham gia giao tiếp quốc tế nâng cao sự nhạy bén văn hóa, hạn chế xung đột và thiết lập quan hệ hợp tác hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG ------------------------------- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH: NGOẠI NGỮ Sinh viên : Đỗ Thị Ánh Giảng viên hướng dẫn : Ths. Bùi Thị Mai Anh HẢI PHÒNG – 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG ----------------------------------- LOW AND HIGH CONTEXT CULTURE - A CROSS - CULTURAL COMPARISON OF AMERICANS AND VIETNAMESE. KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY NGÀNH: NGOẠI NGỮ Sinh viên : Đỗ Thị Ánh Giảng viên hướng dẫn : Ths. Bùi Thị Mai Anh HẢI PHÒNG – 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG -------------------------------------- NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Sinh viên: Đỗ Thị Ánh Mã SV: 1612751011 Lớp: NA 2001 Ngành: Ngoại Ngữ Tên đề tài: Low and High Context Culture - A cross-cultural comparison of Americans and Vietnamese.

NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI 1. Nội dung và các yêu cầu cần giải quyết trong nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp ( về lý luận, thực tiễn, các số liệu cần tính toán và các bản vẽ). Các số liệu cần thiết để thiết kế, tính toán. Địa điểm thực tập tốt nghiệp.

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Người hướng dẫn: Họ và tên: Bùi Thị Mai Anh Học hàm, học vị: Thạc sĩ Cơ quan công tác: Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng Nội dung hướng dẫn: Low and High Context Culture - A cross-cultural comparison of Americans and Vietnamese. Đề tài tốt nghiệp được giao ngày 24 tháng 04 năm 2021 Yêu cầu phải hoàn thành xong trước ngày 10 tháng 07 năm 2021 Đã nhận nhiệm vụ ĐTTN Đã giao nhiệm vụ ĐTTN Sinh viên Người hướng dẫn Hải Phòng, ngày .năm 2021 TRƯỞNG KHOA TS. Trần Thị Ngọc Liên CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN TỐT NGHIỆP Họ và tên giảng viên: Ths. Bùi Thị Mai Anh Đơn vị công tác: Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng Họ và tên sinh viên: Đỗ Thị Ánh Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh Đề tài tốt nghiệp: Low and High Context Culture - A cross-cultural comparison of Americans and Vietnamese.

Nội dung hướng dẫn: Văn hóa bối cảnh thấp và cao – Sự so sánh giao thoa văn hóa của người Mỹ và Việt Nam. Tinh thần thái độ của sinh viên trong quá trình làm đề tài tốt nghiệp. Đánh giá chất lượng của đồ án/khóa luận (so với nội dung yêu cầu đã đề ra trong nhiệm vụ Đ.N trên các mặt lý luận, thực tiễn, tính toán số liệu…). Ý kiến của giảng viên hướng dẫn tốt nghiệp Được bảo vệ Không được bảo vệ Điểm hướng dẫn Hải Phòng, ngày … tháng … năm.

Giảng viên hướng dẫn QC20-B18 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN CHẤM PHẢN BIỆN Họ và tên giảng viên:. Họ và tên sinh viên:. Đề tài tốt nghiệp:. Phần nhận xét của giáo viên chấm phản biện.

Những mặt còn hạn chế. Ý kiến của giảng viên chấm phản biện Được bảo vệ Không được bảo vệ Điểm phản biện Hải Phòng, ngày … tháng … năm 2021 Giảng viên chấm phản biện (Ký và ghi rõ họ tên) TABLE OF CONTENTS Acknowledgement List of tables and figures Table of contents PART I: INTRODUCTION. Rationale for the study. Aim of the study.

Scope of the study. Design of the study. 3 PART II: DEVELOPMENT. 5 CHAPTER 1 : THEORETICAL BACKGROUND.

History of differing context cultures. Culture and Cross- Cultural Communication. Cross Cultural Communication. High-context and low-context.

What is high/low-context?. What are the differences between high/ low-context in Vietnamese and Americans. 8 CHAPTER 2: THE STUDY. Characteristics of high-context and low-context cultures.Denotation and connotation.

Overlap and contrast between context cultures. Communication styles in a high – low context. Definitions of high - low context communication. Commons between high – low context communication.

Differences between high and low context culture. Main types of knowledge. Main types of knowledge. High context culture requires reading between the lines.

Low context culture requires stating as you mean it. Values in High-Context Culture and Low-Context Culture. Low-context cultures and High-context cultures in Day-to-Day Practice…. Yes and No……………………………………………………………….

Use of Silence……………………………………………………………. Writing-Style Differences Between Low-context cultures and High-context cultures……………………………………………………………………….16 CHAPTER 3: CASE AND ANALYSIS. Cross-cultural communication from a low and high culture context. Examples of higher- and lower-context cultures.

Cases analysis based on Halls views. Low and high context Languages. Tips for communication between high-context and low-context. 31 CHAPTER 4: LOW AND HIGH CONTEXT CULTURE BETWEEN AMERICANS AND VIETNAMESE.

Vietnamese high-context culture. Cultural categories of communication. Communication styles of Vietnam. Cultural features of Vietnam.

Americans low-context culture .35 PART III : CONCLUSION. Error! Bookmark not defined. iii ACKNOWLEDGEMENT - I would like to express my special thanks of gratitude to my advisor, Mrs. Bui Thi Mai Anh M.A, for her wholehearted support, and encouragement in accomplishing my graduation paper.

- Her knowledge and advices was extremely useful to completion of this study and has broaden my mind. Further, she taught me how to work and study responsibly and professionally. - I do appreciate Mrs. Tran Thi Ngoc Lien, Dean of Foreign Language and all the lecturers in Hai Phong Management and Technology University for their helpful teaching.

- Eventually, I want to delicate my deep thanks to my family and friends, who have supported me during the time I was carrying out this study. iv LIST OF TABLES AND FIGURES  Tables: Table 1: Country examples of low-context and high-context communication. Table 2: Low-Context/High-Context Communication.  Figures: Figure 1: Cultural categories of communication (Lewis, 2005:89).

Rationale In our daily life, communication plays an important part, as such, present at all times. However, its presence often implies simplicity and mutual understanding. Such forgone conclusions have put people around the world into numerous delicate situations. Many of these situations have provided the basis for, more of less helpful, books on cultural etiquette.

It is generally acknowledged that people from different countries tend to communicate in slightly different ways. These differences are more related to different communication cultures than other differences. Being aware of these differences usually leads to better comprehension, fewer misunderstanding and to mutual respect. Basing on Edward T.

Hall’s concept (1959, 1966, 1976, 1983) of high-context and low- context communication, the paper illustrates the communication styles and cultural features of Vietnamese and Americans. In order to create a common understanding, the first part of the paper will provide information on the role of culture in communication. At this point, culturally affected areas of communication will be identified. Furthermore, the differences in communication styles, as well as some cultural issues will be described.

Aim of the study The purpose of this paper is to clarify similarities and differences in cross low and high context culture of the Vietnamese and American people. The Western culture is at the variance with the Eastern culture, therefore, we find interesting differences in the communication of each culture. Through this study, I hope that I myself and the English learner can get better understanding of the low and high context culture of other countries. Therefore, the study contributes to raising awareness of cross-cultural differences in communication.

Research questions These followings are two research questions of this study: - What is high/low-context? - What are the differences between low/high-context in Vietnamese and Americans? 2 4. Scope of the study A cross culture study is a very large scale. However, due to the limitation of my knowledge as well as experience and time, I only research on the low- context and high-context culrures between Americans and Vietnamese. But hopefully these will partly help people have general knowledge and understanding about the differences of the two countries’ cultures to get easier to communicate.

Design of the study The study contains three parts : - Part I : Introduction presents the rationales, the aims, the research questions and the design of the study. - Part II : Development consist of three chapters : + Chapter 1 : Theoretical background provides readers the overview of culture and cross culture communication, low and high context culture. + Chapter 2 : The study about characteristics, communication styles, differences and values of the high-context and low-context cultures. + Chapter 3 : This chapter is case analysis and discussion.

In this chapter, I compare and analyze the findings obtained and evaluations. + Chapter 4: This final chapter is low-context and high-context cultures between Americans and Vietnamese. - Part III : Conclusion presents an overview of the major findings of study, and recommendation for further study. 3 4 PART II: DEVELOPMENT CHAPTER 1 : Theoretical background 1.

History of differing context cultures These concepts were first introduced by the anthropologist Edward T. Hall in his 1959 book The Silent Language. Cultures and communication in which the context of the message is of great importance to structuring actions are referred to as high context. High-context defines cultures that are usually relational and collectivist, and which most highlight interpersonal relationships.

Hall identifies high-context cultures as those in which harmony and the well-being of the group is preferred over individual achievement. In low context, communication members communication must be more explicit, direct, and elaborate because individuals are not expected to have knowledge of each others histories or background, and communication is not necessarily shaped by long-standing relationships between speakers. Because low-context communication concerns more direct messages, the meaning of these messages is more dependent on the words being spoken rather than on the interpretation of more subtle or unspoken cues. A 2008 meta analysis concluded that the model was “unsubstantiated and underdeveloped”.Culture and Cross- Cultural Communication.

Culture Culture, as stated by Fay “is a complex set of shared beliefs, values, and concepts which enables a group to make sense of its life and which provides it with directions for how to live” (Holliday, A et al. In relation to language, Culture is emphasized as “the total set of beliefs, attitudes, customs, behaviors, social habits,… of the member of a particular society” (in Richards et al. According to Cambridge English Dictionary Online, culture is, “the way of life, especially the general customs and beliefs, of a particular group of people at a particular time.” In Nguyen Quang’s opinion (1998:3), culture is “a share background (for example, national, ethnic, religious) resulting from a common language and communication style, custom, beliefs, attitudes, and values. Culture in this text does not refer to art, music, literature, food, clothing styles, and so on.

It refers 5 to the informal and often hidden patterns of human interactions, expressions, and viewpoints that people in one culture share. The hidden nature of culture has been compared to an iceberg, most of which is hidden underwater! Like the iceberg most of the influence of culture on an individual cannot be seen. The part of culture that is exposed is not always that which creates cross-cultural difficulties; the hidden aspects of culture have significant effects on behavior and on interactions with others.” Alfred Kroeber and Clyde Kluckhohn (1952:47) also pointed out that “Culture consists of patterns, explicit and implicit, of and for behavior acquired and transmitted by symbols, constituting the distinctive achievements of human groups, including their embodiments in artifacts; the essential core of culture consists of traditional (i.