Chương 1: Những van dé lí luận về Tham phán chuyên trách các vụ việc người chưa thành niên. Chương 2: Quy định của pháp luật Han quốc và Trung quốc về Tham phán giải quyết các vụ việc người chưa thành niên. Chương 3: Quy định của pháp luật việt nam về Tham phán chuyên trách các vụ việc người chưa thành niên - so sánh với quy định của Han quốc, Trung quôc va xu hướng hoản thiện. Chương NHUNG VAN BE LÍ LUẬN VE THAM PHÁN CHUYÊN TRÁCH CÁC VỤ VIỆC NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN 11.
Khái niệm Tham phán chuyên trách các vụ việc người chưa thành niên Tham phan chuyên trách các vụ việc người chưa thanh niên 1a một trong những chức danh tiêu biểu va đặc biệt quan trong trong hệ thông tư pháp người chưa thành niên bởi vay dé có thé đưa ra khái niệm “Tham phan chuyên trách các vụ việc người chưa thành miên” la gì thi trước hết cần phải tiếp cận và hiểu rổ một khái niệm réng hơn, mang tinh bao tram hơn đó là “tư pháp đôi với người chưa thành niên”. Dưới góc đô If luận, “tư pháp người chưa thành niên” là tập hợp các ngành nghiên cứu có đôi tượng hướng tới chính là những người chưa thành niên vị pham hoặc có nguy cơ vị phạm pháp luật, phạm tôi, là người bị hại, người lam chứng bao gom: khoa hoc luật hình sự, tổ tụng hình sự, xử lý vi phạm hành chính, ngành tâm lý hoc.’ Trong đó trong tâm hướng tới các biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên, các thủ tục tổ tung đặc biét,. nhằm mục đích tiếp cận thân thiện và bao dam quyên, lợi ich tối đa cho người chưa thành niên. Dưới góc đô thực tiễn, “tư pháp người chưa thành niên” thuộc hệ thông tư pháp nói chung nhưng chuyên biệt xử lý những người chưa thành niên vi pham pháp luật hoặc phạm tội, bị buộc tôi, bao gồm các quy định pháp luật về người chưa thảnh niên, các cơ quan áp dụng pháp luật liên quan dén người chưa thanh niên (trong đó có đội ngũ cán bộ thực thi pháp luật) và các yêu tô khác).
Năm 1985 Đại Hội đông Liên hợp quốc đã thông qua “Các quy tắc tiêu chuẩn tôi thiểu của Liên hop quốc về hoạt động tư pháp đôi với người chưa ` Đố Thi Phượng chủ biền (2020), Giáo minh Tư pháp đốt với người chưa thành mén, Trường Đại học Luật Hi Nội, Nob. Tw pháp, Bà N6i,tr.15 ? Đố Thi Pưương chủ dain (2020), dd chú thích 1,tr16 7 thành niên” (Các quy tắc Bắc Kinh), trong đó, Quy tắc 1.4 ghi nhận “te pháp người chưa thành niên phải duoc coi là một bộ phận hop thành của quả trình phát triển đất nước ở mỗi quốc gia, trong khuôn khỗ toàn điện của công bằng xã hội đối với tat cả những người chưa thành niên, từ đó góp phan bdo vệ thé hệ trẻ và duy trì trật tự yên bình cho xã hội.” Quy tắc này nhân mạnh tâm quan trong của tư pháp người chưa thanh niên hay cu thé la những quy định pháp luật áp dung với người chưa thánh niên ở mỗi quốc gia có ảnh hưởng to lớn tới sự công bằng, bình đẳng trong xã hội mà xét cho cùng mục dich cao ca của nó cũng là bảo vệ thé hé mai sau của dat nước, ôn định trật tự, xã hội. “Tư pháp người chưa thành niên” còn có thể được định nghĩa theo cách thức liệt kê cụ thể bao gôm: “các luật, các chính sách, các hướng dẫn, các chuẩn mực, các hệ thông, những người thực thi pháp luật, các thiết chế va việc xử lý tinh chuyên biệt ap dụng đôi với trẻ em bi cáo buộc, bi truy cứu hoặc bị xác định có hành vi vi phạm pháp luật" theo UNODC (Văn phòng Liên hợp quốc về chông Ma túy và Tôi phạm). Như vậy, từ việc tiếp cận thuật ngữ “tu pháp người chưa thanh niên” dưới nhiêu khía cạnh có thé thay hệ thong tư pháp người chưa thanh niên là sự kết hop của nhiều yếu tố, không chi 1a các quy định pháp luật, thủ tục tô tụng liên quan đến người chưa thảnh niên mà còn có các cơ quan, tô chức thực thi pháp luật về người chưa thảnh niên và đội ngũ cán bộ chuyên trách (Tham phán, kiểm sát viên, cán bộ của các tô chức chính trị-xã hội.) có năng lực, tinh thần trách nhiệm cao Trong Các quy tắc Bắc Kinh, Quy tắc 14.1 nêu rõ “vụ án người chưa thanh niên pham tội không được xử lý bằng các biện pháp thay thé trách nhiệm hình sự thì sẽ được cơ quan có thâm quyên (Toa án, cơ quan tư pháp, * Vin phòng Liên hop quốc về chồng Ma túy và Tôi phạm (UNODC) (2014), Cic chiến lược miu và các biện pháp ther tấn của Lần hop quốc nhằm xóa bỏ bạo Bd đổivớitrš em tronglĩnh vực phòngchống tôi phạm và trpháp hành sư (United Nations Model Strategies and Practical Measures on the Elimination of ‘Violence agaist Children m the Field of Crime Prevention and Crimaul), Newyork,tr.7, file JHIC-[UsersIADMINDovmiloads/A C-3 69_L-5-EN pdf, truy cấp ngày 27/3/2024.
8 ủy ban, hội đông.) xử lý theo nguyên tắc xét xử công bằng và chính đáng”. Đây là cơ quan thuộc hệ thông tư pháp người chưa thành niên, dam nhiệm vai trò trung tâm của quá trình tố tụng: xét xử, được hiểu theo phân diễn giải bên dưới Quy tắc 14 “bao gôm những người lam chủ tọa phiên Tòa (gồm một Tham phán duy nhất hay một số thành viên khác), bao gồm các Tham phan chuyên nghiệp hoặc các Thâm phán hòa giải”. Hiên nay mô hình cơ quan có thâm quyên xét xử các vụ án người chưa thành niên điển hình và phố biến nhất là Tòa người chưa thành niên (Tòa chuyên trách các vu việc liên quan tới người chưa thành niên) và các Tham phan lam viéc trong Toa chuyén trach nay chính là “Tham phán chuyên trách các vụviệc người chưa thành niên”. Mặc dù, trên thé giới, chưa có một định nghĩa chính thức nao về “Tham phán chuyên trách các vụ việc người chưa thành niên”, tuy nhiên từ những phân tích ở trên cũng như thông qua qua trình tim hiểu, nghiên cứu vả hoc tập, tác gia đưa ra định nghĩa như sau: Thâm phán chuyên trách các vụ việc người chua thành niên là Thẫm phan có năng lực, chuyên môn, kiến thức và phẩm chất phù hop được giao nhiệm vụ giải quyết các vụ việc liên quan đến nigười chưa thành niên 12.
Đặc điểm của Tham phán chuyên trách các vụ việc người chưa thành niên Với tính chat công việc đảm trách, Tham phán chuyên trách các vụ việc người chưa thành niên có những đặc điểm riêng bit hon so với các Tham phán chuyên trách ở lĩnh vực khác. Qua nghiên cứu có thể khái quát một số công việc của Thâm phán chuyên trách các vụ việc người chưa thành niên như sau: Thứ nhất, về công việc, Tham phan chuyên trách nay dam trách việc giải quyết các vu việc liên quan đến người chưa thảnh niên. Công việc của các Tham phan có thé bắt dau tử trước khi mỡ phiên Tòa xét xử cho tới sau khi phiên Tòa kết thúc. Đôi tương mà ho sẽ tiếp xúc va làm việc là những người 9 chưa thành niên có liên quan tới vụ việc và những người tham gia tô tụng khác.
Trong quá trình xét xử, Tham phán sẽ là người điều hành phiến tòa, xét hỏi và đưa ra ban an, quyết định dựa trên mức đô vi phạm của bi cáo, người bi áp dụng quyết định hành chính. Thứ hai, về năng lực và kiến thức chuyên môn, Tham phán chuyên trách các vụ việc người chưa thành niên phải la người đã được dao tạo nghiệp vụ xét xử, đủ điều kiện, tiêu chuẩn trở thanh một Thâm phán và đặc biệt phải có kiến thức, kinh nghiệm giải quyết các vụ việc liên quan đến người chưa thảnh niên. Năng lực của Tham phán thé hiện qua từng hoạt động tô tung, khi nghiên cứu hô sơ vụ việc, khi làm việc với người chưa thanh niên và cả khi xét hỏi người chưa thành niên tại phiên Tòa. Việc đưa ra hình phạt hay các biện pháp phi hình phạt phù hợp hướng tới mục đích giáo dục, răn đe, định hướng cho người chưa thành niên vi pham dé họ có cơ hội thay đổi, cải tao mà không gây ra sự thù hẳn, phản kháng với xã hôi cũng chứng minh cho năng lực của người Thấm phản.
Thứ ba, về phẩm chất đạo đức, Tham phán là một nghệ vinh quang nhưng cũng chiu nhiều áp lực và cám dỗ vậy nên, chính bản thân các Tham phán chuyên trách các vu việc người chưa thành niên phải nhận thức được trách nhiệm của minh đổi với công việc, với xã hội luôn giữ lý trí tỉnh táo, nhân phẩm trong sach, có tinh thần trách nhiệm, vô tư, khách quan, công bằng, trung thực và tân hiển với nghề. Chuyên trách các vụ việc người chưa thanh niên cũng doi hỏi Tham phán phải có nhiêu kiên nhân hơn, hành vị, lời nói phải chuẩn mực vì đây cũng chính là tâm gương mà những đứa trẻ chưa đủ tuôi trưỡng thành sé noi theo, sé học hỏi, hoàn thiện ban thân, trở thành người có ích cho xã hội. Sw cần thiết, vai trò của Tham phan chuyên trách các vụ việc người chưa thành niên Trong quy trình tố tụng của Tòa án dù bắt ké lĩnh vực nào, Tham phan cũng là chủ thé trung tâm, thay mặt nha nước thực hiện nhiệm vụ xét xử. Tham phán chuyên trách các vụ việc người chưa thanh niên sẽ sử dung quyên lực của mình để đưa ra phán quyết phủ hợp với hảnh vi vi phạm với bi cáo hoặc người bị áp dụng quyết định hành chính Trong quá trình xét xử các vụ án hình sự, các vụ án hành chính có người tham gia té tụng là người chưa thành niên, vai trò, vị trí của Thâm chuyên trách được thể hiện bat dau từ khi Tòa án nhận được hô sơ vụ án hình sự và thụ lý cho đến khi kết thúc bằng một bản án hoặc quyết dinh có hiệu lực pháp luật của Tòa án.
Do tính chất đặc thù của các vụ việc liên quan đến người chưa thanh niên nên việc Toa án phân công các Tham phán chuyên trách giải quyết an la vô cùng cân thiết, ho đóng một vai trò đặc biệt quan trong trong việc kiện toan hệ thông tư pháp người chưa thành niên nói riêng và hé thông tư pháp Việt Nam nói chung. Người chưa thành niên 1a đồi tượng rat nhạy cảm, tâm ly cũng như sinh lý dé thay đôi, dé bị ảnh hưởng bởi các tác nhân tiêu cực bên ngoải bởi vay, các Tham phán chuyên trách đã được đào tạo, bôi đưỡng những kiến thức liên quan đến người ở lứa tuôi này sẽ dé dàng tiếp cận, trao đổi, tưởng tác với ho hơn.