Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp khoa hợp đồng hành chính theo quy định pháp luật một số nước và kinh nghiệm cho việt nam

Hợp đồng hành chính là một khái niệm pháp lý quan trọng trong hệ thống pháp luật quốc tế, đặc biệt là ở các… 136 trang · Trường Đại Học Luật Hà Nội · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hành Chính
• Đề tài: Kỷ Yếu Hội Thảo Khoa Học: Hợp Đồng Hành Chính Theo Pháp Luật Quốc Tế Và Kinh Nghiệm Cho Việt Nam
• Loại tài liệu: Hội Thảo Khoa Học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Quan niệm về hợp đồng hành chính trong pháp luật một số nước
• 1.1. Pháp
• 1.2. Common Law
• 1.3. Pháp luật Đức và kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.4. Pháp luật Anh và kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.5. Pháp luật Hoa Kỳ và kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.6. Pháp luật Trung Quốc và kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.7. Pháp luật Nga và kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.8. Pháp luật Mông Cổ và kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.9. Pháp luật Canada và kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. Quan niệm về hợp đồng hành chính trong pháp luật các nước Civil Law
• 2.1. Bản chất và các tiêu chí xác định hợp đồng hành chính
• 2.2. Tiêu chí về chủ thể
• 2.3. Tiêu chí về nội dung
• 2.4. Sự bổ khuyết của pháp luật Liên minh châu Âu
• 3. Lý do tồn tại của hợp đồng hành chính
• 3.1. Mục tiêu chính
• 3.2. Lý do sâu xa

Tóm tắt

I. Hợp đồng hành chính trong pháp luật quốc tế

Hợp đồng hành chính là một khái niệm pháp lý quan trọng trong hệ thống pháp luật quốc tế, đặc biệt là ở các quốc gia theo hệ thống Civil Law. Tại Pháp, hợp đồng hành chính được xác định dựa trên hai tiêu chí chính: chủ thể và nội dung. Chủ thể thường là một pháp nhân công, trong khi nội dung phải liên quan đến dịch vụ công. Pháp luật quốc tế cũng nhấn mạnh sự khác biệt giữa hợp đồng hành chính và hợp đồng dân sự, đặc biệt là trong việc phân định thẩm quyền xét xử. Điều này có ý nghĩa lớn trong việc quản lý và giám sát các hoạt động hành chính công.

1.1. Tiêu chí xác định hợp đồng hành chính

Theo pháp luật quốc tế, hợp đồng hành chính được xác định dựa trên hai tiêu chí chính: chủ thể và nội dung. Chủ thể thường là một pháp nhân công, trong khi nội dung phải liên quan đến dịch vụ công. Ví dụ, tại Pháp, hợp đồng hành chính được công nhận nếu một bên là cơ quan hành chính hoặc người được ủy quyền thực hiện dịch vụ công. Điều này giúp phân biệt rõ ràng giữa hợp đồng hành chính và hợp đồng dân sự, đảm bảo tính minh bạch trong quản lý hành chính công.

1.2. Sự khác biệt giữa hợp đồng hành chính và dân sự

Sự khác biệt giữa hợp đồng hành chính và hợp đồng dân sự được thể hiện rõ trong pháp luật quốc tế. Hợp đồng hành chính thường liên quan đến dịch vụ công và có sự tham gia của cơ quan hành chính. Trong khi đó, hợp đồng dân sự dựa trên nguyên tắc tự nguyện và bình đẳng giữa các bên. Sự phân biệt này không chỉ giúp xác định thẩm quyền xét xử mà còn đảm bảo tính hiệu quả trong quản lý hành chính công.

II. Kinh nghiệm pháp lý cho Việt Nam

Việt Nam có thể học hỏi nhiều từ kinh nghiệm pháp lý của các quốc gia phát triển trong việc xây dựng và hoàn thiện khung pháp luật về hợp đồng hành chính. Các quốc gia như Pháp, Đức, và Hoa Kỳ đã có những quy định chi tiết về hợp đồng hành chính, đặc biệt là trong việc phân định thẩm quyền và quản lý dịch vụ công. Việc áp dụng những kinh nghiệm này sẽ giúp Việt Nam nâng cao hiệu quả quản lý hành chính và đảm bảo tính minh bạch trong các giao dịch công.

2.1. Áp dụng kinh nghiệm từ Pháp

Pháp là một trong những quốc gia đi đầu trong việc xây dựng và thực thi hợp đồng hành chính. Việt Nam có thể học hỏi từ cách Pháp phân định thẩm quyền xét xử và quản lý dịch vụ công. Đặc biệt, việc áp dụng các tiêu chí xác định hợp đồng hành chính như chủ thể và nội dung sẽ giúp Việt Nam nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý hành chính công.

2.2. Kinh nghiệm từ Đức và Hoa Kỳ

Đức và Hoa Kỳ cũng có những quy định chi tiết về hợp đồng hành chính, đặc biệt là trong việc quản lý dịch vụ công và phân định thẩm quyền. Việt Nam có thể tham khảo cách các quốc gia này xử lý các tranh chấp liên quan đến hợp đồng hành chính, từ đó xây dựng một khung pháp luật phù hợp với thực tiễn trong nước.

III. Thực tiễn pháp lý và ứng dụng tại Việt Nam

Thực tiễn pháp lý tại Việt Nam cho thấy sự cần thiết phải hoàn thiện khung pháp luật về hợp đồng hành chính. Các tranh chấp liên quan đến hợp đồng hành chính thường phức tạp và đòi hỏi sự phân định rõ ràng về thẩm quyền xét xử. Việc áp dụng các kinh nghiệm từ pháp luật quốc tế sẽ giúp Việt Nam giải quyết hiệu quả các vấn đề này, đồng thời nâng cao tính minh bạch và công bằng trong quản lý hành chính công.

3.1. Các tranh chấp phổ biến

Các tranh chấp liên quan đến hợp đồng hành chính tại Việt Nam thường xoay quanh việc phân định thẩm quyền xét xử và quản lý dịch vụ công. Việc áp dụng các tiêu chí xác định hợp đồng hành chính từ pháp luật quốc tế sẽ giúp giải quyết các tranh chấp này một cách hiệu quả hơn.

3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật

Để hoàn thiện khung pháp luật về hợp đồng hành chính, Việt Nam cần tham khảo các kinh nghiệm từ pháp luật quốc tế, đặc biệt là từ các quốc gia như Pháp, Đức, và Hoa Kỳ. Việc này sẽ giúp Việt Nam xây dựng một hệ thống pháp luật minh bạch và hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn trong quản lý hành chính công.

Nội dung chính

Kỷ Yếu Hội Thảo Khoa Học: Hợp Đồng Hành Chính Theo Pháp Luật Một Số Nước Và Kinh Nghiệm Cho Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Question): Bản chất pháp lý, tiêu chí nhận diện và cơ chế tài phán của hợp đồng hành chính (HĐHC) trong hai truyền thống pháp luật lớn (Civil Law và Common Law) được quy định như thế nào, và Việt Nam cần tiếp thu những bài học kinh nghiệm nào để thiết lập khung pháp lý chính thức cho loại hợp đồng này?
• Phương pháp tiếp cận (Methodology Snapshot): Nghiên cứu sử dụng phương pháp luật học so sánh (Comparative Legal Analysis), phân tích quy phạm lập pháp và tổng hợp thực tiễn án lệ tư pháp từ Pháp, Đức, Anh, Hoa Kỳ, Canada, đồng thời đối chiếu trực tiếp với các vụ việc xét xử thực tế tại Việt Nam.
• Phát hiện cốt lõi (Key Findings): Dù mang tên gọi "Hợp đồng hành chính" (Administrative Contract) ở các nước Civil Law hay "Hợp đồng chính phủ" (Government Contract) ở các nước Common Law, loại hợp đồng này luôn mang bản chất đặc thù: phục vụ mục đích công ích và gắn liền với các ưu quyền hành chính. Tại Việt Nam, các giao kết mang bản chất HĐHC (như hợp đồng PPP, giao khoán rừng phòng hộ, dịch vụ công vụ theo Nghị định 68/161) đang tồn tại phổ biến nhưng bị đồng nhất một cách khiên cưỡng với hợp đồng dân sự/thương mại, dẫn tới xung đột thẩm quyền xét xử và vô hiệu hóa cơ chế giám sát của công chúng.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Cần sớm thể chế hóa danh chính ngôn thuận khái niệm HĐHC trong văn bản quy phạm pháp luật, thiết lập thẩm quyền riêng cho Tòa Hành chính và xây dựng cơ chế tố tụng đặc thù nhằm cân bằng giữa việc bảo vệ lợi ích công cộng và bảo đảm quyền lợi chính đáng của đối tác tư nhân.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

• Hiện trạng tri thức (Current state of knowledge): Trong quản trị công hiện đại, xu hướng chuyển đổi từ mô hình "chính phủ cai trị" mang tính mệnh lệnh đơn phương sang mô hình "chính phủ kiến tạo và phục vụ" đã thúc đẩy việc sử dụng các công cụ thỏa thuận linh hoạt. Hợp đồng hành chính tại các quốc gia phát triển đóng vai trò là đòn bẩy kinh tế khổng lồ (chiếm 10% GDP tại Pháp và khoảng 15% GDP trong toàn Liên minh Châu Âu EU).
• Khoảng trống nghiên cứu (Research gap identified): Tại Việt Nam, nghiên cứu lý luận về HĐHC còn tụt hậu so với tốc độ vận động của thực tiễn. Bộ luật Dân sự và các luật chuyên ngành hiện hành chưa có chương mục riêng biệt để điều chỉnh hợp đồng có sự tham gia của cơ quan công quyền vì mục đích dịch vụ công. Điều này tạo ra khoảng trống pháp lý nghiêm trọng trong việc phân loại, giải quyết tranh chấp và phân định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
• Tính thời sự và cấp thiết (Timeliness & Relevance): Việc triển khai mạnh mẽ các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP), chuyển giao dịch vụ hành chính công (như Thừa phát lại, công chứng) và ký kết hợp đồng lao động công vụ đang đặt ra hàng loạt tranh chấp phức tạp. Nếu không có cơ sở lý luận vững chắc, cơ quan tư pháp sẽ rơi vào lúng túng khi xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là hành chính hay dân sự.
• Tác động tiềm năng (Potential impact): Kỷ yếu hội thảo do Viện Luật So sánh – Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức cung cấp luận cứ khoa học sắc bén, hỗ trợ trực tiếp cho các nhà lập pháp trong việc xây dựng Luật Hành chính công, sửa đổi Luật Tố tụng Hành chính và hoàn thiện thể chế quản lý tài sản công, dịch vụ công tại Việt Nam.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

• Thiết kế nghiên cứu (Research Design): Đề tài được thiết kế theo cấu trúc phân tích đa tầng kết hợp giữa lý luận luật học so sánh quốc tế và phân tích thực tiễn lập pháp – tư pháp quốc nội. Nghiên cứu tiếp cận từ bình diện triết lý pháp lý (học thuyết dịch vụ công của Léon Duguit, Gaston Jèze) đến bình diện quy phạm thực định và thực tiễn xét xử.
• Phương pháp thu thập dữ liệu (Data Collection Methods):
  • Dữ liệu quốc tế: Thu thập các đạo luật tiêu biểu như Luật Thủ tục Hành chính Đức (VwVfG 1976), Đạo luật về Cơ quan Thị trường Tài chính công Quebec – Canada (AMP Act 2019), các Chỉ thị mua sắm công của EU (Directives 2004/18/EC, 2004/17/EC), cùng hệ thống án lệ kinh điển của Hội đồng Nhà nước Pháp (Tham chính viện - Conseil d'État) và Tòa án Xung đột Thẩm quyền Pháp (Tribunal des Conflits).
  • Dữ liệu trong nước: Tập hợp hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam (Bộ luật Dân sự, Luật Tố tụng Hành chính, Luật Đầu tư, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, Nghị định 68/2000/NĐ-CP, Nghị định 161/2018/NĐ-CP, Nghị định 15/2015/NĐ-CP, Nghị định 61/2009/NĐ-CP) và các quyết định tư pháp thực tế.
• Kỹ thuật phân tích (Analysis Techniques):
  • Phân tích so sánh chức năng (Functional Comparative Method): So sánh cách các hệ thống Civil Law và Common Law giải quyết bài toán chuyển giao và quản lý dịch vụ công.
  • Phân tích tình huống điển hình (Case Study Analysis): Mổ xẻ chi tiết Quyết định Giám đốc thẩm số 04/2014/HC-GĐT của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao (vụ tranh chấp hợp đồng giao khoán rừng phòng hộ giữa ông Lê Văn Phê và Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu).
• Tính giá trị và độ tin cậy (Validity & Reliability): Kỷ yếu hội tụ công trình nghiên cứu của các chuyên gia đầu ngành từ Trường Đại học Luật Hà Nội, Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Thương mại, Trường Đại học Mở Hà Nội... Dữ liệu pháp lý được trích dẫn chính xác từ nguồn án lệ gốc và văn bản luật thực định, đảm bảo tính chuẩn xác và giá trị học thuật cao.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

1. Nhận diện bản chất nhị nguyên và tiêu chí xác định HĐHC trong Civil Law

Tại Pháp và Đức, hợp đồng hành chính được nhận diện dựa trên hai tiêu chí cơ bản:

• Tiêu chí chủ thể: Có ít nhất một bên tham gia là pháp nhân công quyền (hoặc chủ thể tư nhân được ủy quyền thực hiện dịch vụ công).
• Tiêu chí nội dung/mục đích: Hợp đồng nhằm trực tiếp thực hiện một nhiệm vụ dịch vụ công (service public) hoặc chứa đựng các điều khoản đặc thù ngoại lệ của luật tư (clause exorbitante du droit commun). Cơ quan hành chính luôn giữ các ưu quyền đặc biệt: quyền kiểm soát, quyền đơn phương sửa đổi/chấm dứt hợp đồng vì lý do lợi ích công, quyền xử phạt đối tác vi phạm. Ngược lại, đối tác tư nhân được bảo đảm bồi thường thiệt hại và quyền khởi kiện trước Tòa án Hành chính.

2. Sự tương thích về chức năng trong hệ thống Common Law

Dù không phân chia rạch ròi giữa luật công và luật tư, các nước Common Law (Anh, Mỹ, Canada) thiết lập chế định "Hợp đồng chính phủ" (Government Contracts). Hệ thống này áp dụng các nguyên tắc công pháp đặc thù đối với:

• Hợp đồng lao động công chức;
• Hợp đồng mua sắm công (Public Procurement);
• Hợp đồng tài trợ tư nhân (PFI) và đối tác công - tư (PPP);
• Thỏa thuận nhượng quyền và cấp phép (Franchising & Licensing);
• Cơ chế giám sát độc lập nghiêm ngặt (như Cơ quan Thị trường Tài chính công AMP tại bang Quebec, Canada).

3. Thực trạng tồn tại "HĐHC ẩn danh" và sự bế tắc tài phán tại Việt Nam

Nhiều dạng hợp đồng tại Việt Nam thực chất mang đầy đủ đặc tính của HĐHC:

• Hợp đồng thực hiện công vụ (Nghị định 68/2000, Nghị định 161/2018);
• Hợp đồng chuyển giao công quyền (Thừa phát lại theo Nghị định 61/2009);
• Hợp đồng giao khoán bảo vệ rừng phòng hộ;
• Hợp đồng dự án PPP (BOT, BTO, BT, BOO, BTL, BLT, O&M).

Tuy nhiên, do thiếu vắng định danh lập pháp, Tòa án Việt Nam thường lúng túng. Điển hình trong vụ án Lê Văn Phê, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã hủy án hành chính để chuyển sang tố tụng dân sự, xem hợp đồng quản lý rừng phòng hộ như hợp đồng dân sự thuần túy.

4. Hệ lụy tiêu cực khi coi HĐHC/PPP là hợp đồng thương mại thuần túy

Việc coi hợp đồng PPP là quan hệ thương mại dẫn tới 3 hệ lụy nghiêm trọng:

1. Đối tác tư nhân lợi dụng "bí mật kinh doanh thương mại" để che giấu thông tin dự án;
2. Trọng tài thương mại xử kín khiến công chúng và báo chí mất quyền tiếp cận, giám sát tài sản công;
3. Tạo rào cản án phí khổng lồ: Người dân muốn khởi kiện dự án PPP nghìn tỷ phải nộp tiền tạm ứng án phí hàng chục tỷ đồng theo biểu phí dân sự, làm tê liệt quyền tiếp cận công lý của công dân.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

• Đóng góp về lý luận (Theoretical Contributions):
  • Hệ thống hóa toàn diện các trường phái học thuyết về dịch vụ công và hợp đồng hành chính trong cả hai truyền thống pháp luật Civil Law và Common Law.
  • Làm sáng tỏ luận điểm: Tính chất "hợp đồng" (thỏa thuận) không triệt tiêu tính chất "hành chính" (quyền lực công), mà kết hợp hài hòa để phục vụ tối đa lợi ích xã hội.
• Đổi mới về phương pháp luận (Methodological Innovations):
  • Cung cấp khung phân tích so sánh liên hệ thống (Cross-system Comparative Framework), giúp giải mã bản chất các mối quan hệ thỏa thuận công - tư phức tạp vượt ra ngoài khuôn khổ phân chia luật công - tư truyền thống.
• Giá trị ứng dụng và chính sách (Practical & Policy Implications):
  • Đưa ra cơ sở khoa học để chính thức bổ sung định nghĩa và quy chế pháp lý của Hợp đồng hành chính vào hệ thống pháp luật Việt Nam.
  • Đề xuất phân định ranh giới thẩm quyền tài phán rõ ràng: Các tranh chấp phát sinh từ HĐHC phải thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa Hành chính với thủ tục tố tụng đặc thù, giảm gánh nặng án phí và tăng cường tính công khai, minh bạch.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

• Nhà nghiên cứu và giảng viên học thuật: Các chuyên gia nghiên cứu về Luật Hành chính, Luật So sánh, Lý luận Nhà nước và Pháp luật, Quản trị công tại các viện nghiên cứu và trường đại học.
• Nhà lập pháp và cơ quan hoạch định chính sách: Đại biểu Quốc hội, Ban soạn thảo các dự án luật (Luật Hành chính công, Luật PPP, Luật Đất đai, Luật Tố tụng Hành chính), cán bộ Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
• Thẩm phán, Kiểm sát viên và Luật sư: Giới hành nghề tư pháp cần cơ sở lý luận vững chắc để định tính chính xác các quan hệ tranh chấp giữa công dân/doanh nghiệp với cơ quan nhà nước, từ đó áp dụng đúng luật nội dung và thủ tục tố tụng.
• Doanh nghiệp và Nhà đầu tư PPP: Các nhà đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp cung ứng dịch vụ công nắm rõ quyền năng công quyền và cơ chế bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi giao kết hợp đồng với cơ quan công quyền.

---

FAQ (Câu hỏi thường gặp) (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của kỷ yếu nghiên cứu này là gì?

Phát hiện quan trọng nhất là việc chứng minh sự tồn tại tất yếu của hợp đồng hành chính trong quản trị nhà nước hiện đại. Việc Việt Nam chưa chính thức thừa nhận khái niệm này đang tạo ra khoảng trống pháp lý lớn, gây xung đột thẩm quyền giữa Tòa Dân sự và Tòa Hành chính, làm tổn hại đến lợi ích công và quyền khởi kiện của công dân.

2. Phương pháp nghiên cứu của tài liệu có gì đặc biệt?

Nghiên cứu kết hợp xuất sắc giữa phương pháp so sánh luật học đa quốc gia (Pháp, Đức, Anh, Mỹ, Canada) với phương pháp nghiên cứu tình huống thực chứng tại Việt Nam thông qua các án lệ giám đốc thẩm thực tế.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho Việt Nam không?

Hoàn toàn có thể. Các phân tích lý luận và mô hình hợp đồng từ các quốc gia Civil Law và Common Law hoàn toàn tương thích với tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và cải cách hành chính tại Việt Nam hiện nay.

4. Bước đi tiếp theo (Next steps) của hướng nghiên cứu này là gì?

Cần xây dựng bộ tiêu chí lập pháp cụ thể nhằm phân định HĐHC với hợp đồng dân sự trong từng đạo luật chuyên ngành, đồng thời thiết kế mô hình Tòa Hành chính chuyên trách xử lý tranh chấp hợp đồng công.

5. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu là gì?

Nghiên cứu ứng dụng trực tiếp vào việc hoàn thiện thể chế đầu tư PPP, bảo đảm tính minh bạch trong mua sắm công, loại bỏ điều khoản bảo mật vô lý trong hợp đồng dịch vụ công và giải tỏa điểm nghẽn án phí cho người dân.

---

Kết luận (150 từ)

Kỷ yếu hội thảo "Hợp đồng hành chính theo quy định pháp luật một số nước và kinh nghiệm cho Việt Nam" là công trình khoa học có giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc. Tài liệu đã phác thảo toàn diện bức tranh lập pháp và tư pháp quốc tế về HĐHC, đồng thời vạch rõ những bất cập nội tại trong cơ chế quản lý và xét xử hợp đồng công quyền tại Việt Nam.

Việc chính thức luật hóa chế định hợp đồng hành chính không chỉ là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, mà còn là chìa khóa then chốt để xây dựng một chính phủ kiến tạo, liêm chính, minh bạch và phục vụ nhân dân. Giới lập pháp và nghiên cứu tư pháp Việt Nam cần nhanh chóng tiếp thu những luận điểm khoa học này để hiện thực hóa vào công cuộc cải cách thể chế trong giai đoạn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

44 [V34#0 (0Q HỘI THẢO KHOA HỌC *jnMem4onamtànhliÐ. VIÊN LUẬT SO SANH - TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI HÀ NỘI NGAV 30 THANG 08 NĂM 2019 CHUONG TRÌNH HỘI THẢO CAP KHOA “Hop đồng hành chính theo quy định pháp luật một sỗ nước và kink nghiệm cho Việt Nam” Ha Nội, ngày 30 tháng 08 nữim 2019 "Thời gian Nội dung “Thực hiện '8h00— 8h20”. | Đăng ky đại biểu. Ban Tổ chứcˆ Ti20-8i25” | Gis tiga đụ biếu Ban Tô ức 8h25 830" | Phátbiễu khai mạc Hội thảo “Trưởng Ban tổ chức fe Phiên juan niệm về hợp đông hành chính R sia0'—shast | ae: PGS.TS Nguyễn Hoàng Anh trong pháp luật một số nước civit | 8 š ` Đại học quốc gia Hà Nội uan niệm về hợp đồng hành chính H0 [one 41 rane |NCSI am " 5 trong pháp luật một số nước sme “ Đại học Luật Hà Nội Common Law.

Hợp đồng hành chính tong phá 7 ae 8 PMP pGs.1S Trdn Thu Phương 9h00-9h15° | luật Pháp và kink nghiệm cho Việt N Dai học Thương mại 9h15- 10h00 | — —— “Thảo luận 10h00 — 10hI0" "Nghĩ giải lao Phiên It PO ae ToRIO'- Higp toi "8 ÁP | TY Nguyễn> Thu Trang đồng hành chính trong. phi 10h15? luật Đức và kinh nghiệm cho Việt Bai học Luật Hà Nội Nam, “Thời gian. 'Thực hiện Hop ang hành chính wong php|NGSThÿNggổ: Phuong| 10h15 I0h30'| luật Hoa Kỳ và kinh nghiệm cho Việt Nam. Hợp đồng hành chính trong pháp NCS.

Đỗ Thị Ảnh Hằng 10hð0-I0h4S" luật Trung Quốc và kinh nghiện cho Đại học Luật Hà Nội Việt Nam. T045 — "Thảo luận THhậ0" 11h30 -11h35. | Phat biểu kết thúc Hội thio “Trưởng Bạntô chức. PHONG QLKH&TSTC LANH ĐẠO DON VỊ (Kỹ và ghỉ rõ họ tên) (Ký và ghi rõ họ tên) MỤC LỤC KỶ YẾU HỘI THẢO.

HỢP DONG HANH CHÍNH THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUAT MỘT SỐ NƯỚC VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM STT CHUYEN DE TRANG 1. [ Quan niệm về hợp đồng hành chính trong pháp luột một sô nước Gil | —T Law PGS. Nguyễn Hoàng Anh: Khoa Luật BHOGHN | 2. | Quan niệm về hop dng hành chính trong pháp luật mộtsố nước | 23| Common Law NCS.ThS Hà Thị Út Viện Luật so sảnh ~ Trường Đại học Luật Hà Nội 3.

| Higp đồng hành chỉnh trong pháp Một Phấp và kinh nghiệm cho Vigi| 3Š Nam PGS. Trin Thị Thu Phương Khoa Kinh té- Luật, Trường Đại học Thương mại 44. — Hgp đồng hành chính trong pháp luật Đức và kinh nghiệm cho Việt | Nam Ths, Nguyễn Thu Trang Trường Đại học Luật Hà Nội | Hop đồng hành chính tong pháp hột Anh và Kinh nghiện cho Vier] _ 56 Nam ThS. Nguyễn Phương Dung Khoa Luật ~ Trường Đại học Mở Hà Nội hương pháp hột Hoa Kỹ va i nghiệm cho Việt | 6 Nam TRS.

Nguyễn Phương Dung NCS.ThS Đỗ Thị Ảnh Hing Viện Luật so sánh — Đại học Luật Hà Nội Hợp đồng hình chính tong pháp luật Nga và kinh nghiệm ho Việt 8 Nam NCS.ThS Đỗ Thị Ánh Hing Viện Luật so sánh ~ Đại học Luật Hà Nội ÍTfgp đồng hành chỉnh trong pháp luật Mông Cổ và kinh nghiệm cho oF Việt Nam NCS.ThS Phạm Quý Dot Viện Luật so sánh ~ Đại học Luật Hà Nội 10. Hop đồng hành chính trong pháp luật Cannada và kinh nghiệm c Việt Nam ThS. Bùi Thị Minh Trang Viện Luật so sánh ~ Đại học Luật Hà Nội. ‘Mit sb hợp đồng được oi là hợp đồng hành chính & Việ Nam —— "¬ ANGSThS Hà Thị Ut Viện Luật so sánh ~ Đại học Luật Hà Nội | QUAN NIỆM VỀ HỢP ĐỒNG HANH CHÍNH TRONG PHÁP LUẬT CAC NƯỚC CIVIL LAW PGS.

Nguyễn Hoàng Anh" Tâm tắc. Bài viết đã trình bày bản chất, các tiêu chỉ xác định hợp đồng hành: chỉnh ở Pháp và một số mước Civil Law khác như Đức, Ý, Bi. Từ đó, tác giả 06 những tranh luôn về tỉnh edn thiết của việc tồn tại của hop đồng hành chính, về nội dung khung pháp lý để hoàn thiện pháp tudt về hap đồng hành chính ở Việt Nam. Tit khóa: hợp đồng hành chink, pháp luật Pháp, pháp luật Đức.

La loại hợp đồng khá phổ biến trong đời sống: ở Pháp, hợp đồng hành chính chiếm đến 10% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), và chiếm đến 15% ở phạm vi Liên minh châu Au, Hợp đồng hành chính ra đời ở pháp và một số nước civi law do. những nguyên nhân pháp lý, nền tảng tư tưởng đặc thù, gắn liền với chế độ xét xử "ảnh chính độc lập. Sự tồn tại của hợp đồng hành chính đang chịu những tác động, ‘ca bối cảnh hội nhập, và nghiên cứu về hợp đồng hành chính cũng có thể gợi mở một số vấn đề ở Việt Nam. BAN CHAT, CÁC TIÊU CHÍ XÁC ĐỊNH HỢP DONG HANH CHÍNH Hợp đồng hành chính trong luật Pháp có thể được quy định theo luật hoặc được xác định theo án lệ.

~ Theo luật: có những hợp đồng luôn được coi là hợp đồng hành chính, ví dụ: hợp đồng sử dụng công sản công quản; hợp đồng mua bán bắt động sản của nhà nước; "hợp đồng hợp tác công tư. "Những hợp đồng này đều được coi là hợp đồng hành chính, theo quy định của nhà lập pháp, bắt kể tính chất pháp lý của nó. Thông thường thì đó là hợp đồng mà có. một bên giao kết là pháp nhân công, tuy nhiên cũng có trường hợp bai chủ thé luật “Giảng viên Kho Luật Đại học quắcgì Hà Nội tr giao kết hợp đồng, trong đó một bên là người được uỷ gì cunge ấp dich vụ Theo án lệ C6, hai điều kiện để toà án thừa nhận hợp đồng hành chính: điều kiện về chủ thể ~ tức là một bên giao kết hợp đồng là pháp nhân công quyền; và điều kiện về nội dung của hợp đồng — tức là hợp đồng phải có những điền khoản đặc thù so với luật tur; hoặc mục đích của hợp đồng là đễ thực hiện một dịch vụ công.

Có thể xếp thành. tiêu chí về chủ thể và tiêu cl a. VỀ chủ thể + Một bên giao kết hợp đỗ "Điều này có nghĩa là một hợp đồng được ky kết giữa các bên chủ thể luật t thì về nguyên tắc không bao giờ được coi là hợp đồng hành chính, dẫu cho các bên có. thực biện địch vụ công hay trong hợp đồng có chứa đựng những điều khoản đặc thủ Không 6 trong luật tự Vi dụ trong Án lệ CE lSman 1999.requEle numếro 199889, Union de: Muloellss de la Drôme (RFDA 2002, p.

350, note Li re) đã néu rõ: thoả thuận giữa hai quỹ bảo hiểm ving - vốn là chủ thể của luật tư được uỷ quyền thực hiện dich vụ công, phải được hợp đồng đâu sự”. Tiêu chí về chủ thể vốn cổ dién và hàng đầu, tuy nhiên cũng không phải là không có ngoại lệ: h ++ Ngoại lệ thứ nhất: có một số hợp đồng giao kết giữa hai chủ thd luật tư có thé được coi là hợp đồng hành chính. Đó là hợp đồng nhằm xây dựng đường bộ - lập luận theo Tod án xung đột thẩm. quyền 18” xây dựng đường bộ là hoạt động xây dụng công trinh công cộng và về bản chit thuộc trách nhiệm của nhà nước.

Ve sau lập luận nay được mở rộng đến cả ? Marine Lombard, Gilles Dumoot, Pháp lật hành chính của Cộng hot Pip, Nhà pháp luật Việt Pháp và Organstioons intrationses dela francophone, H, 2007 Nhà xuất bản tự pháp~ tr380-381. *Điee Tifie,* Droit administra fangais~ Quariéme Partie - Chapive 2, Chpjrø 2 Les conats adminisatts* ReNe géndale du doiton fin, 2013, numero. 4645 (on revuegenertedudroiteu’tp-4648) hop đồng bảo dưỡng công tinh dường bột. Có th thấy lý do cơ bản đưa ra là do myc của hợp đồng - thực thi một nhiệm vụ luôn được coil à trách nhiệm cơ ban của nhà nước, do đó phải chịu sự điề chỉnh của luật công.

6 là hợp đồng uỷ quyền- một hợp đồng giao kết giữa hai chủ thể luật tr được coi là hợp đồng hành chính nếu một trong các bên giao kết là người được uỷ quyền của. pháp nhân công. Sự uỷ quyển được xác định trên các dấu hiệu như: nhận được trợ cấp của nhà nước; thay thé chủ công trình trong thực hiện nghĩa vụ bao hành 10 tăm v. + Ngoại ệ thứ hai: một số hợp đồng giao kết giữa hai chủ thể luật công cũng không được coi là hợ đồng hành chính.

Vi dụ trường hợp giữa các cơ quan nhà nước và Công ty điện lực Pháp, hoặc Gas de France giao kết về vige mua bán điện, khí ga ~ thi (hoá thuận nay được coi là thuộc Tĩnh vực luật tu, do trong quan hệ này các e thể công quyền tham gia với tư cách người sử dụng một dịch vụ công ~ có tính thương mại. Lý lẽ mà toà án đưa ra trong trường hợp này là ~ căn cứ vào mục dich của hợp đồng thì hợp đồng “chỉ làm phát sinh giữa các bên những quan hệ thuộc sự diều chính của luật te". Ví dụ: thỏa thuận về thuê mượn - sử dụng địa điểm làm việc giữa một tổ chức quốc tÊ/một địa phương nước ngoài với một địa phương Pháp. Trong trường hợp này, Tham chính viện Pháp đã nhận định rằng: “VE nguyên tắc, một thỏa thuận như trên chỉ làm nà h giữn hai bên cam kết những quan hệ dân su, Bởi vậy đã có những phán quyết khá phức tạp kiểu như: “mgt hợp đồng ký kết giữa hai pháp nhân công quyền vé nguyên tắc thuộc luật hành chính, trừ trường hợp ~ do mục đích của chúng ~ mà làm này sinh giữa hai bên chỉ toàn efe quan hộ dan sự "5.

*Matine Lombard vi le Dumont, sl tr3E1, ® CE, 11 mai 1990, Bạc de Blnod les Ponts a Mouson, AIDA 1990, 614, tích thea Yves Che, “Le ‘rot de In cooperation deeenaliee" Travaux et recherches Pantheon ~ Asst Pris Il, Universe Pantheon ‘Assis (Paris, GDI, BA Paris, 1994, p33. Surspadence đã Tribunal des Confie UAP (Union des Assurances de Paris 21 mars 1983): “Un contrat ‘conch enie deux personnes publigus reve en principe 1 carctre administra. saut dans le cáo 0u, et tr son objet, aa ait nae ete les partis que des rapport de do eve” Tích theo Yves Classe, “Le droit dela cooperation decentalieeTM, Travanx et recherches Panton — Assis Pats I, Universite Pantheon ~ Assn (Pars I), IGDJ, BA Paris, 199, p. Tiêu chí về nội dung: Cé hai điều kiện về nội dung: đó là thôa thuận phải: i) nhằm thực hiện một nhiệm vụ địch vụ công; ii) tổn tại một điều khoản đặc thù, khác lạ đổi với hợp đồng dân sự "Trong đại đa số các trường hợp, chỉ cần điều kiện đầu tiên: việc tn tại mục tiêu hợp đồng: dịch vụ công.

Án lệ Therond đã xác định tiều chí này.