Khóa luận tốt nghiệp: So sánh luật tịch thu tài sản từ tội phạm giữa Anh và Việt Nam

Luận văn tốt nghiệp luật học nghiên cứu tốt nghiệp law on confiscation of proceeds of crime in a comparative perspective england and vietnam, điều tra thực trạng, phân tích số

• Tác giả: Trần Đình Đức
• Người hướng dẫn: Đào Lê Thùy
• Trường học: Hanoi Law University
• Chuyên ngành: Luật so sánh
• Đề tài: So Sánh Luật Tịch Thu Tài Sản Từ Tội Phạm Giữa Anh Và Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2033
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• STUDENT DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• LIST OF ABBREVIATIONS
• TABLE OF CONTENTS
• PREFACE
• 1.1. Rationale of the research
• 1.2. Objectives and tasks of the Thesis. The object and delimitation of the Thesis
• 1.3. Methodology and research methods of the Thesis. Scientific and practical implications of the Thesis
• 1.4. Structure of the Thesis
• 1. CHAPTER 1: THEORETICAL ISSUES OF LAW ON CONFISCATION OF PROCEEDS OF CRIME
• 1.1. The concept of law on confiscation of proceeds of crime
• 1.1.1. The definition of law on confiscation of proceeds of crime
• 1.1.2. The characteristics of law on confiscation of proceeds of crime. The necessity and significance of law on confiscation of proceeds of crime
• 1.1.2.1. The necessity of law on confiscation of proceeds of crime
• 1.1.2.2. The significance of law on confiscation of proceeds of crime
• 1.1.3. The fundamentals of law on confiscation of proceeds of crime. The objectives of law on confiscation of proceeds of crime
• 1.1.4. The scope of law on confiscation of proceeds of crime
• 1.1.5. The principles of law on confiscation of proceeds of crime
• 1.2. Conclusion of Chapter 1
• 2. CHAPTER 2: LAW ON CONFISCATION OF PROCEEDS OF CRIME IN ENGLAND
• 2.1. The legal framework regulating confiscation of proceeds of crime in England
• 2.2. Law on Legal Enforcement. The fundamentals of law on confiscation of proceeds of crime in England
• 2.2.1. The objective of law on confiscation of proceeds of crime in England
• 2.2.2. The principles of law on confiscation of proceeds of crime in England
• 2.3. The main issues regulated by law on confiscation of proceeds of crime in England
• 2.4. Conclusion of Chapter 2
• 3. CHAPTER 3: LAW ON THE CONFISCATION OF PROCEEDS OF CRIME IN VIETNAM IN COMPARISON WITH ENGLAND'S LAW, AND PROPOSAL FOR THE IMPROVEMENT OF VIETNAM'S LAW
• 3.1. Law on confiscation of proceeds of crime in Vietnam
• 3.2. The legal framework of law on confiscation of proceeds of crime in Vietnam. The fundamentals of law on confiscation of proceeds of crime in Vietnam
• 3.3. Comparing law on confiscation of proceeds of crime between Vietnam and England
• 3.3.1. Similarities in law on confiscation of proceeds of crime between Vietnam and England
• 3.3.2. Differences in law on confiscation of proceeds of crime between Vietnam and England
• 3.4. Proposals for improving law on confiscating proceeds of crime in Vietnam from England's experiences
• 3.4.1. Proposals for a special and comprehensive law governing the confiscation of proceeds of crime
• 3.4.2. Proposals for the development of a non-conviction-based confiscation mechanism
• 3.5. Conclusion of Chapter 3
• CONCLUSION

Tóm tắt

I. Giới thiệu về luật tịch thu tài sản

Luật tịch thu tài sản từ tội phạm đã trở thành một phần quan trọng trong hệ thống pháp luật hiện đại, đặc biệt là trong bối cảnh gia tăng các hoạt động tội phạm xuyên quốc gia. Mục tiêu chính của luật này là ngăn chặn và xử lý hiệu quả các lợi ích tài chính thu được từ các hành vi phạm tội. Luật tịch thu tài sản không chỉ là một hình thức xử phạt bổ sung mà còn được xem là một công cụ quan trọng trong việc khôi phục tài sản cho nạn nhân và ngăn chặn các hành vi tội phạm trong tương lai. Theo quy định của nhiều quốc gia, bao gồm cả Việt Nam và Anh, việc tịch thu tài sản có thể được thực hiện thông qua nhiều phương thức khác nhau, từ tịch thu trực tiếp đến các biện pháp pháp lý phức tạp hơn. Điều này phản ánh sự cần thiết phải có một khung pháp lý vững chắc để bảo vệ tài sản và quyền lợi của nhà nước cũng như công dân.

II. Phân tích luật tịch thu tài sản tại Anh

Luật tịch thu tài sản tại Anh được quy định rõ ràng trong Đạo luật Proceeds of Crime Act 2002 (POCA), một trong những khung pháp lý tiên tiến nhất về vấn đề này. Luật này cho phép tòa án ra lệnh tịch thu tài sản mà tội phạm đã thu được, bất kể tài sản đó có liên quan trực tiếp đến hành vi phạm tội hay không. Điều này có nghĩa là, ngay cả khi một cá nhân không bị kết án hình sự, tài sản của họ vẫn có thể bị tịch thu nếu có bằng chứng cho thấy nó được thu được từ hoạt động tội phạm. Luật tịch thu tài sản tại Anh cũng nhấn mạnh vai trò của các cơ quan thực thi pháp luật trong việc thu hồi tài sản và yêu cầu các biện pháp hợp tác quốc tế để giải quyết vấn đề tội phạm xuyên quốc gia. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có một hệ thống pháp lý linh hoạt và hiệu quả để ứng phó với các thách thức mới trong lĩnh vực tội phạm tài chính.

III. Luật tịch thu tài sản tại Việt Nam

Tại Việt Nam, luật tịch thu tài sản được quy định trong Bộ luật Hình sự và các văn bản pháp luật liên quan. Luật này cho phép tịch thu tài sản của các cá nhân bị kết án về các tội danh nhất định, nhưng quy trình này thường gặp nhiều khó khăn trong việc thực thi. Một trong những vấn đề chính là việc thiếu hụt các biện pháp pháp lý rõ ràng để xác định và thu hồi tài sản. Hệ thống pháp luật hiện tại chưa hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu trong việc xử lý tài sản tịch thu, đặc biệt là trong các trường hợp liên quan đến tội phạm tham nhũng và tội phạm kinh tế. Do đó, việc cải cách và hoàn thiện luật tịch thu tài sản là cần thiết để nâng cao hiệu quả trong công tác phòng chống tội phạm và bảo vệ tài sản của nhà nước và công dân.

IV. So sánh luật tịch thu tài sản giữa Anh và Việt Nam

Sự khác biệt giữa luật tịch thu tài sản ở Anh và Việt Nam thể hiện rõ qua cách thức thực hiện và quy trình pháp lý. Trong khi Anh có một hệ thống pháp lý rõ ràng và chặt chẽ cho phép tịch thu tài sản ngay cả khi không có bản án hình sự, Việt Nam lại gặp khó khăn trong việc áp dụng các quy định này do thiếu sự đồng bộ trong các văn bản pháp luật. Bên cạnh đó, sự khác biệt về văn hóa pháp lý và thực tiễn thi hành luật cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định hiệu quả của hệ thống pháp lý trong mỗi quốc gia. Việc nghiên cứu và so sánh này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về các vấn đề pháp lý mà còn mở ra hướng đi cho việc cải cách luật pháp tại Việt Nam, nhằm học hỏi từ những kinh nghiệm thành công của Anh.

V. Đề xuất cải cách luật tịch thu tài sản tại Việt Nam

Dựa trên các phân tích và so sánh giữa luật tịch thu tài sản của Anh và Việt Nam, một số đề xuất cải cách có thể được đưa ra. Đầu tiên, cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và đồng bộ hơn để quy định về quy trình tịch thu tài sản, bao gồm cả việc áp dụng các biện pháp không cần có bản án hình sự. Thứ hai, cần tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho các cơ quan thực thi pháp luật trong việc thực hiện các quy định về tịch thu tài sản. Cuối cùng, việc hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này cũng cần được chú trọng để đảm bảo hiệu quả trong việc thu hồi tài sản từ các hoạt động tội phạm xuyên quốc gia. Những cải cách này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của hệ thống pháp luật trong việc xử lý tài sản tịch thu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động tội phạm có tổ chức và tội phạm xuyên quốc gia đang tạo ra dòng tiền phi pháp khổng lồ, ước tính đạt khoảng 970 tỷ USD mỗi năm, tương đương 1.5% tổng GDP toàn cầu theo báo cáo của Cơ quan Phòng chống Ma túy và Tội phạm Liên Hợp Quốc. Dòng tiền bất chính này làm biến dạng hệ thống kinh tế, gia tăng lạm phát và xói mòn lòng tin công chúng. Trước thực trạng các đối tượng phạm tội liên tục sử dụng các thủ đoạn tinh vi nhằm tẩu tán tài sản xuyên biên giới, vấn đề hoàn thiện cơ chế tịch thu tài sản do phạm tội mà có trở thành đòi hỏi cấp bách của mọi nền tư pháp.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là phân tích toàn diện khung pháp lý và thực tiễn thi hành pháp luật về tịch thu tài sản do phạm tội mà có tại Vương quốc Anh, qua đó so sánh đối chiếu với thực trạng pháp luật Việt Nam nhằm đề xuất các giải pháp lập pháp mang tính đột phá. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống pháp luật của hai quốc gia từ năm 2010 đến năm 2023, đặt trong mối tương quan với các công ước quốc tế then chốt như Công ước Liên Hợp Quốc về Chống Tham nhũng và Công ước Chống Tội phạm có Tổ chức Xuyên quốc gia.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc giải quyết bài toán nâng cao hiệu suất thu hồi tài sản tham nhũng và kinh tế. Tại Việt Nam, nhiều đại án kinh tế đã bộc lộ nhu cầu cấp thiết về công cụ thu hồi tài sản hiệu quả, tiêu biểu như vụ án AVG với số tiền hối lộ bị tịch thu lên đến 137.644 tỷ đồng trên tổng mức thiệt hại ước tính 8.776 tỷ đồng, vụ Giang Kim Đạt phong tỏa hơn 300 tỷ đồng, hay vụ Trịnh Xuân Thanh tại PV Land thu hồi 452 tỷ đồng. Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học vững chắc nhằm gia tăng tỷ lệ thu hồi tài sản công bị chiếm đoạt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai lý thuyết cốt lõi làm nền tảng phân tích: Lý thuyết răn đe kinh tế trong tội phạm học và Lý thuyết công lý phục hồi. Lý thuyết răn đe kinh tế khẳng định rằng việc triệt tiêu triệt để động cơ lợi nhuận là biện pháp phòng ngừa tội phạm hữu hiệu nhất, bởi khi giá trị tài sản bị tước đoạt vượt quá lợi ích kỳ vọng, hành vi phạm tội sẽ bị ngăn chặn từ sớm. Song song đó, Lý thuyết công lý phục hồi định hướng việc sử dụng tài sản tịch thu để bồi thường thiệt hại cho nạn nhân và tái thiết ngân sách nhà nước.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa mô hình tố quyền đối nhân gắn liền với bản án kết tội hình sự và mô hình tố quyền đối vật nhắm trực tiếp vào tài sản bất minh không qua thủ tục kết tội. Hệ thống khái niệm chủ đạo được chuẩn hóa bao gồm: Tịch thu tài sản do phạm tội mà có, Tịch thu phi kết tội, Lối sống tội phạm, Lệnh giải trình tài sản bất minh và Chuẩn mực chứng minh theo cân bằng xác suất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp quy mô lớn bao gồm 15 văn bản quy phạm pháp luật trụ cột của Anh và Việt Nam, tiêu biểu là Đạo luật Thu nhập từ Tội phạm năm 2002 của Anh, Đạo luật Tội phạm Nghiêm trọng năm 2015, Đạo luật Tài chính Tội phạm năm 2017, Bộ luật Hình sự năm 2015 và Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 của Việt Nam. Cỡ mẫu thực tiễn bao gồm 10 đại án hình sự kinh tế và tham nhũng điển hình được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích, thỏa mãn tiêu chí có yếu tố phong tỏa tài sản giá trị trên 1 triệu USD và có tính chất xuyên quốc gia, điển hình như vụ lừa đảo bảo hiểm John Darwin, vụ án 39 nạn nhân tại Essex, vụ án AVG và vụ án Vinashin.

Phương pháp phân tích luật học so sánh kết hợp cùng phương pháp phân tích kinh tế về luật được lựa chọn làm công cụ chủ đạo. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là vì cơ chế tịch thu tài sản đòi hỏi sự đánh giá đa chiều giữa hiệu quả kinh tế và tính tương thích của các chế định thuộc hệ thống Thông luật vào môi trường Dân luật. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt trong khung thời gian 5 năm, bao quát các báo cáo thực thi pháp luật định kỳ giai đoạn 2018–2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, pháp luật Vương quốc Anh đã thiết lập một hệ thống tịch thu tài sản đa tầng cực kỳ đồng bộ thông qua Đạo luật Thu nhập từ Tội phạm năm 2002 với 4 quy trình độc lập: tịch thu dựa trên kết tội hình sự, thu hồi tài sản dân sự phi kết tội, đánh thuế tài sản bất minh và tịch thu tiền mặt hành chính. Từ năm 2010 đến năm 2023, các cơ quan thực thi pháp luật Anh đã thu hồi hơn 746 triệu Bảng Anh và thực hiện phong tỏa khối tài sản trị giá hơn 2.5 tỷ Bảng Anh.

Thứ hai, cơ chế giả định lối sống tội phạm tại Điều 75 Đạo luật Thu nhập từ Tội phạm năm 2002 của Anh áp dụng chuẩn chứng minh theo cân bằng xác suất, cho phép tòa án tịch thu toàn bộ tài sản tích lũy trong vòng 6 năm nếu bị cáo phạm tội có thu lợi bất chính từ 5.000 Bảng Anh trở lên mà không thể chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Ngược lại, pháp luật Việt Nam hiện nay chỉ quy định biện pháp tịch thu tài sản và tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm theo Điều 45 và 47 Bộ luật Hình sự năm 2015, hoàn toàn phụ thuộc vào bản án kết tội với chuẩn chứng minh vượt quá nghi ngờ hợp lý.

Thứ ba, cơ chế tái phân bổ tài chính thông qua Chương trình Khuyến khích Thu hồi Tài sản của Anh mang lại hiệu quả vượt bậc. Riêng năm tài chính 2022–2023, cơ chế này đã tái phân bổ 117.9 triệu Bảng Anh cho các cơ quan điều tra và công tố, tăng 53% so với mức 76.8 triệu Bảng Anh của giai đoạn 2017–2018. Đồng thời, số tiền 15.5 triệu Bảng Anh đã được hoàn trả trực tiếp cho nạn nhân trong năm 2022–2023, trong đó án lừa đảo chiếm 70% với 10.9 triệu Bảng Anh, án trộm cắp chiếm 15% với 2.4 triệu Bảng Anh, án rửa tiền chiếm 8% với 1.2 triệu Bảng Anh và các tội phạm khác chiếm 7% với 1.0 triệu Bảng Anh.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội trong hiệu quả thu hồi tài sản tại Vương quốc Anh bắt nguồn từ việc đa dạng hóa các công cụ pháp lý, đặc biệt là sự kết hợp giữa thủ tục hình sự và thủ tục dân sự. Khi thể hiện dữ liệu trên biểu đồ so sánh giữa hai quốc gia, sự chênh lệch thể hiện rõ nét ở tỷ lệ tài sản thu hồi trên tổng giá trị thiệt hại: trong khi các biện pháp phi kết tội của Anh cho phép truy vết và phong tỏa tài sản nhanh chóng ngay giai đoạn điều tra ban đầu, hệ thống tư pháp Việt Nam thường gặp độ trễ lớn do phải đợi bản án có hiệu lực pháp luật, dẫn đến nguy cơ tẩu tán tài sản lên đến hơn 60% trong nhiều vụ án lớn.

Bảng đối chiếu quy trình tố tụng cho thấy gánh nặng chứng minh đảo chiều trong Lệnh giải trình tài sản bất minh của Anh là kinh nghiệm quý báu. Tuy nhiên, việc áp dụng công cụ này cần được xem xét cẩn trọng dưới góc độ bảo vệ quyền con người theo Điều 1 Nghị định thư số 1 của Công ước châu Âu về Nhân quyền. Phán quyết trong các án lệ kinh điển như R v Ahmad năm 2014 và R v Waya năm 2012 của Tòa án Tối cao Anh nhấn mạnh nguyên tắc tương xứng: nhà nước tuyệt đối không được tịch thu hai lần đối với cùng một khoản lợi bất chính nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của bên thứ ba ngay tình.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, kiến nghị Quốc hội và Bộ Tư pháp xây dựng, ban hành một đạo luật chuyên biệt về Đạo luật Tịch thu tài sản do phạm tội mà có trong giai đoạn 2026–2028. Đạo luật này cần tích hợp các quy phạm đang phân tán rải rác trong Bộ luật Hình sự năm 2015, Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 và Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022, tạo lập khung pháp lý tập trung và thống nhất.

Thứ hai, thiết lập cơ chế tịch thu tài sản không dựa trên bản án kết tội đối với các vụ án kinh tế, tham nhũng và rửa tiền. Cơ quan công tố được quyền khởi kiện dân sự trực tiếp đối với khối tài sản có dấu hiệu bất minh khi người phạm tội bỏ trốn, chết hoặc tài sản không xác định được chủ sở hữu hợp pháp. Giải pháp này hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ thu hồi tài sản tham nhũng tại Việt Nam lên mức trên 60% vào năm 2030, do Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao đồng chủ trì thực hiện.

Thứ ba, quy định thí điểm Lệnh giải trình tài sản bất minh áp dụng đối với người có chức vụ, quyền hạn khi phát sinh khối tài sản tăng thêm trị giá từ 1 tỷ đồng trở lên không tương xứng với thu nhập hợp pháp đã kê khai. Người sở hữu có nghĩa vụ chứng minh nguồn gốc hình thành tài sản hợp pháp; nếu không chứng minh được, tòa án có quyền ra quyết định tịch thu sung công quỹ nhà nước.

Thứ tư, thành lập Quỹ hỗ trợ phòng chống tội phạm và bồi thường nạn nhân từ nguồn tài sản tịch thu theo mô hình của Anh, triển khai thí điểm từ năm 2027 do Bộ Tài chính phối hợp cùng Bộ Công an điều hành. Cơ chế này sẽ trích từ 30% đến 40% giá trị tài sản thu hồi được để tái đầu tư nâng cấp trang thiết bị điều tra kỹ thuật số, đào tạo chuyên gia giám định tài chính và hỗ trợ phục hồi kinh tế cho các nạn nhân bị thiệt hại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và đại biểu Quốc hội: Luận văn cung cấp luận cứ khoa học và kinh nghiệm lập pháp quốc tế chuẩn mực, hỗ trợ đắc lực cho công tác xây dựng các dự án luật phòng chống tội phạm tài chính và hoàn thiện thể chế tư pháp.

Thứ hai, đội ngũ Thẩm phán, Kiểm sát viên và Điều tra viên án kinh tế: Tài liệu cung cấp góc nhìn thực tiễn sâu sắc thông qua các án lệ quốc tế, hỗ trợ kỹ năng nhận diện dòng tiền bất chính, áp dụng biện pháp ngăn chặn khẩn cấp và nâng cao tỷ lệ thi hành án dân sự về thu hồi tài sản.

Thứ ba, giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Luật Hình sự và Luật So sánh: Đây là nguồn tài liệu học thuật chuyên sâu với hệ thống trích dẫn đa quốc gia phong phú, gợi mở nhiều hướng nghiên cứu mới về tố quyền đối vật và chuẩn mực chứng minh trong tố tụng.

Thứ tư, chuyên viên pháp chế tại các định chế tài chính, ngân hàng và công ty kiểm toán: Nghiên cứu giúp các tổ chức này nắm vững các tiêu chuẩn phòng chống rửa tiền theo khuyến nghị của Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính quốc tế, phòng ngừa rủi ro phong tỏa tài sản và vi phạm pháp luật xuyên biên giới.

Câu hỏi thường gặp

Cơ chế tịch thu tài sản không qua thủ tục kết tội hoạt động như thế nào? Cơ chế này nhắm trực tiếp vào bản thân tài sản có nguồn gốc bất hợp pháp thay vì truy cứu trách nhiệm hình sự cá nhân người sở hữu. Cơ quan công quyền chỉ cần chứng minh theo chuẩn cân bằng xác suất rằng tài sản đó nhiều khả năng có được từ hành vi phạm tội, cho phép thu hồi nhanh chóng ngay cả khi bị can đã qua đời hoặc bỏ trốn ra nước ngoài.

Chuẩn mực chứng minh theo cân bằng xác suất có điểm gì khác biệt so với tố tụng hình sự truyền thống? Trong tố tụng hình sự truyền thống, cơ quan tiến hành tố tụng phải chứng minh tội phạm đạt mức vượt quá nghi ngờ hợp lý với tỷ lệ thuyết phục gần như tuyệt đối. Ngược lại, chuẩn cân bằng xác suất chỉ yêu cầu chứng minh khả năng tài sản có nguồn gốc tội phạm lớn hơn 50%, giúp giảm tải đáng kể gánh nặng chứng minh cho bên công tố trong các vụ án tài chính phức tạp.

Lối sống tội phạm được xác định dựa trên những tiêu chí nào theo luật pháp của Anh? Theo Phụ lục 2 Đạo luật Thu nhập từ Tội phạm năm 2002 của Anh, lối sống tội phạm được xác định khi bị cáo phạm các tội danh nghiêm trọng như buôn bán ma túy, rửa tiền, hoặc thực hiện chuỗi hành vi phạm tội kéo dài trên 6 tháng với tổng lợi ích bất chính thu được đạt mức tối thiểu từ 5.000 Bảng Anh trở lên.

Cơ chế phân bổ nguồn thu từ tài sản tịch thu mang lại lợi ích cụ thể gì cho hệ thống tư pháp? Cơ chế này tạo động lực tài chính mạnh mẽ cho các cơ quan thực thi pháp luật bằng cách hoàn trả một tỷ lệ phần trăm tài sản tịch thu được vào ngân sách hoạt động của chính cơ quan điều tra và công tố, ví dụ như mức phân bổ 117.9 triệu Bảng Anh tại Anh năm 2022–2023, giúp nâng cao năng lực công nghệ và chuyên môn nghiệp vụ.

Làm thế nào để đảm bảo quyền lợi của người thứ ba ngay tình khi áp dụng các biện pháp tịch thu tài sản? Hệ thống pháp luật luôn quy định thủ tục khiếu nại công khai, cho phép bên thứ ba chứng minh quyền sở hữu hợp pháp độc lập đối với tài sản trước khi tòa án ban hành lệnh tịch thu, đồng thời áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc tương xứng để tránh tịch thu trùng lặp hoặc tước đoạt tài sản vượt quá phần lợi ích vi phạm.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích có hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn của chế định tịch thu tài sản do phạm tội mà có tại Anh và Việt Nam.
• Khẳng định tính tất yếu của việc chuyển dịch từ mô hình thuần túy dựa trên bản án kết tội sang mô hình kết hợp tố quyền đối vật phi kết tội.
• Đánh giá vai trò then chốt của các công cụ hiện đại như Lệnh giải trình tài sản bất minh và cơ chế chứng minh đảo chiều trong việc thu hồi dòng tiền bẩn.
• Đề xuất lộ trình lập pháp chi tiết nhằm xây dựng đạo luật chuyên biệt và cơ chế tái đầu tư nguồn thu tài sản tịch thu giai đoạn 2026–2030.
• Cung cấp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn giá trị cao cho các cơ quan tư pháp và giới nghiên cứu luật học so sánh tại Việt Nam.

Đóng góp lớn nhất của công trình là luận giải sâu sắc tính khả thi của việc tiếp thu các thành tựu lập pháp từ hệ thống Thông luật vào môi trường pháp lý Việt Nam mà vẫn bảo đảm tính tương thích với Hiến pháp và các cam kết quốc tế về quyền con người. Quá trình triển khai các đề xuất cần được đẩy mạnh qua các hội thảo tham vấn chính sách quốc gia trong giai đoạn 2026–2027. Độc giả quan tâm và các nhà nghiên cứu hãy cùng tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến chuyên môn để thúc đẩy quá trình cải cách tư pháp toàn diện này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF JUSTICE MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING TRAN DINH DUC 442938 LAW ON CONFISCATION OF PROCEEDS OF CRIME IN A COMPARATIVE PERSPECTIVE - ENGLAND AND VIETNAM GRADUATION THESIS MINISTRY OF JUSTICE MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING TRAN BINH DUC 442051 LAW ON CONFISCATION OF PROCEEDS OF CRIME INA COMPARATIVE PERSPECTIVE - ENGLAND AND VIETNAM. PHAP LUAT VE TỊCH THU TAI SAN DO PHAM TỘI MÀ CÓ TỪ GÓC ĐỘ. SO SÁNH GIỮA HE THONG PHAP LUAT VIET NAM VA ANH Major: Comparative Law GRADUATION THESIS STUDENT DECLARATION Therewith formally declare that Imyself have written the submitted bachelor’s Thesis independently, the conclusions and data inthe Bachelor's Thesis are truthful andreliable / „2033 Supervisor's confirmation Researcher's signature Dao Lê Thu "Tran Dinh Dục ACKNOWLEDGEMENT want to start by sincerely thanking Ms Dao Le Thu, my supervisor, for proviingme with such awonderfud chance toworkon my grachation thesis, which 1s led "Law on confiscation of proceeds oferime ina comparative perspective - England and etna." Tem graf to Dr Dao Le Thufor her guidance m helping me fo complete this thesis, as her encowwagement, tolerance, patience and drive have greatly motivated me. Being able to work and learn oder her direction was huge honour thermore, want to express my sincere gratitude to all of the instructors at Hanoi Law University.

This thesis could not have been completed without the gidance of my lechers. I am grateful for the learning experience that has allowed me fo broaden my widerstanding of law as well asthe English language enabling me to pu my thoughts into action “Atthe sane time, Iwant to express my gratin tomy family for their love, concern, and sacrifices to educate me and get me ready forthe fue. Talso well as to express my gratitude to my classmates Yến and Tÿ for helping me frish my gradation thesis and for their spiritual support Finally, given my lack of practical experience and understanding Iwould greatly appreciate any input or recommendations on strengthening the thesis materialfrom al teachers Taam incredibly grateful for your support! LIST OF ABBREVIATIONS POCA Proceeds of Crime Act 2002 tte etostera (nd sofort) UNODC : United Nations Office on Drugs and Crime CoB: The Council of Ewope UWOs Unexplained Wealth Orders UDHR Universal Declaration of Human Rights ECHR. Ewopeen Convention on Human Rights FATF Financial Action Task Force ARIS: Asstt Recovery Incentivisation Scheme UNCAC _: The United Nations Convention agsinst Cosuption DEA <The DrugEnforcement Administration cps ‘The Crown Prosecution Service SEO Serious Fraud Office NC National Crime Agency MLATs : Mutual Legal Assistance Treaties ECHR: the European Convention on Human Rights MER —_: Mutual Evalustion Report UNTOC_ : the United Nations Convention ageinst Transnational Organized Crime TABLE OF CONTENTS FRONT ISPIECE STUDENT DECLARATION ii ACKNOWLEDGEMENT LIST OF ABBREVIATIONS v TABLE OF CONTENTS , PREFACE 1.

Rationale ofthe research, 1 2. Objectives and tasks of the Thesis. The object and delimitation of the Thesis 4 4, Methodology and research metheds of the Thesis. Scientific and practical implications of the Thesis 5 7.

Structure of the Thesis 5 CHAPTER 1: THEORETICAL ISSUES OF LAW ON CONFISCATION OF PROCEEDS OF CRIME. The concept of hw on confiscation of proceeds of crime 6 LLL The definition of lan on onfiscation of proceeds of crime 6 1. The characteristics of lan on confiscation of proceeds of crhue. The necessity and significance of aw on confiscation of proceeds of crime 9 1.

The necessity of lam on confiscation of proceeds of crime 9 1. The significance of law on confiscation of proceeds of crhme. The fundamentals of low on confiscation of proceeds fcrime. The objectives of law on confiscation of proceeds of crime 1 1.2, The scope of law on confiscation of proceeds of crime 4 1.

The principles of law ou confiscation of proceeds of crime 16 Conclusion of Chapter 1 24 CHAPTER 2: LAW ON CONFISCATION OF PROCEEDS OF CRIME IN ENGLAND. The legal framework regulating confiscation of proceeds of crime in Enghnd 2s 3.3, Law on Legal Enforcement. The fundamentals of law on confiscation of proceeds of crime in Enghad 3 221 The objective of law on confiscation of proceeds of crime in England 3 2.2, The principles of law on confiscation of proceeds of crime in England 35 2.3, The main issues regulated by law on confiscation of proceeds of crime in England 39 Conclusion of Chapter2 49 CHAPTER 3. LAW ON THE CONFISCATION OF PROCEEDS OF CRIME IN VIETNAM IN COMPARISION WITH ENGLADND'S LAW, AND PROPOSAL FOR THE IMPROVEMENT OF VIETNAM'S LAW.

Law on confiscation ofproceeds ofcrime in Vietnam 50 3. The legal framework of law on confiscation of proceeds of crime in Vietwam.2, The fundamentals of law on confiscation of proceeds of crime in Vietwam 53 3. Comparing law on confiscation of proceeds of crime between Vietnam and Enghad.1, Similarities in lam on confiscation of proceeds of crime between Vietuam and England.2, Differences in law on Confiscation of Proceeds of Crime between Vietwam and England. Proposals for improving law on confiscating proceeds of crime in ‘Vietnam from England's experiences.

Proposals for a special and comprehensive law governing the confiscation of proceeds of crime.2, Proposalsfor the development of a uon-conviction-based confiscation mechanism. 60 ‘Conclusion of Chapter 3 62 CONCLUSION. Rationale of the research ‘The phenomenon of tranmetional crime hes grown exponentially in recent decades, posing significent chellenge to the global community. As a response to this, nations worldwide have developed endrefined legel frameworks to combet the financial aspects of criminal activities.

The confiscetion of proceeds of crime has emerged as 4 pivotal tool in dismantling criminal enterprises and recovering ill-gotten gains.As sates of moneylaundering drug tefficking, end organized crime reach unprecedented levels, criminal enterprises exploit gaps in legel systems, necessitating « comprehensive understanding of effective measures for confisceting ilicit proceeds ‘The urgency is underscored by the severe economic repercussions of transnational crime, affecting both developed and developing netions. Illicit funds undermine economic stability, impede development, and erode public trust. Additionelly, the evolving nature of criminel tactics, including the use of sophisticated technology, demands an anelysis of how legal fremeworks in England end Vietnam adapt to these changes. ‘The wgency Kes in ensuing thet legel mechanisms remain robust end act es « deiement against futwe criminal activities, Moreover, the commitment to international conventions and treaties requires a comprehensive eveluetion of how {jwistictions like England and Vietnam engage in globel cooperstion to adkess the cross-border nature of financial crimes.

The sesearch is imperative for safeguarding anstional security interests, asthe illicit low of funds across borders poses significant threats. The comparative insights geined from analyzing different legal traditions and societal contexts, as represented by England end Vietnam, are crucial for informing egal reforms globally Based on the foregoing the author chose the topic "Law on confiscation of proceeds @f crime in a comparative perspective - England and Vietnam" for gradustion research This is « new comperctive lew study thet does not overlap with published studies. The research results contibute toimproving the efficiency end promoting the sole of lew in the confiscation of proceeds of crime. Literature review Numerous intemstional scholuz consistently dedicate their attention to studying the legal frameworks related to the confiscation of proceeds of crime, sextmining perspective rootedin criminology, sociology legislative foundations, and menagerie salls specific to handling cases involving financial crimes The methods and strategies employed to ensue an effective confiscation process and meet the demands of addressing financial crimes are meticulously considered within various models These models ae crafted based on commitaents and requirements tailored tothe unique culturd, social, and political contexts of each juisdiction In the pursuit of understanding and delving into the complexities of the ley on confiscation of proceeds of crime, the researcher hes meticulously consulted plethora of documents, including scientific articles, maste’'s theses, doctoral dissertations, books, end magicines.

Accordingly, some typical projects can be summarized below 21. Foreign publications InKevinM. Stephenson; misea Gray, Ric Power; Jean-Pierre Bran, Gabriele Dunker, Melissa Penjer, STAR - The World Banke - UNODC, “Barriers to Asset Recovery An Analysis of the Key Barriers and Recommendations for Action” , the suthors mobilize policy mekers on the existing difficulties in stolen asset recovery actions and convince them to take ection on the festured recommendations. Such action would enhance the capacity of practitioners to successfully recover stolen assets The authors also recommend that practitioners shoud make more use of the exiting tools, as outlinedin the Operational Recommendstions ofthis tuy, 22.

Domestic publications TaLê Trên Son, "Thực trang công tác th dt sản lên quan đẫn tối phar, mốt số khó khẩn, vướng mắc và để xuất giải php nông cao luận quả công tác tư "hành án dân sự về th hỗ tải sd, Hội thio- Tham vẫn về cơ chế th hi tài sẵn không qua thi tục kết tô ð Việt Nam, Ha Nội - 2022, the author briefly mentioned the following contents: () Current mechanism for recovering comupt anst (i) Some emits of recovering convpt assets in recent years; (i) Some limitetions and (iv) Issues that need further research. 3 In Ts, Đố Thu Huyền, Hai thảo - Tham vẫn vé cơ chế thu hồi tai sẵn không aqua thủ tục kếttội 8 VIÊN am, "Đánh giá tinh khả cũa ơ chỗ rch thu tsi không qua thủ tc két 11 trong bỗi cảnh liệt Nam dưới góc đổ quyển cơn người, đặc bật avn để quyễn tài săn”, HAN 6-202, the author adds some analysis and evaluation of the feasibility ofthe esset confiscation mechanism without criminal proceedings inthe Vietnamese contest from the perspective of aman sights, especially the ismae of property rights According to the authors, to increase the permuasiveness and feaubility ofthe asset recovery mechanism without criminl proceedings, counties, including Vietnam, need to conduct research to ensure harmony between tro important godlz atthe same time: on the one hand, prevent and suppress corruption crimes; recover maximum corrupt assets to rehan to the state budget and other damaged subjects, and, on the other hand, still ensure full enjoyment of humen sights. Itis clear that the aforementioned publications, and articles are mainly focus on the fsasbility ofthe asset confiscation mechanism without criminal proceedings inthe Vietnamese; and th existing difficulties in stolen asset recovery actions none of them have actually agproach this issues through « comparative perspective ebrsen England Vietnam, Ara rem, inthis thesis the author focuses on the overell legal practices of England Vietnam in different terms of ley on confiscetion of proceeds of crime. As a final point, I offer some propossls for confiscation mechanism, and legseltion in Vietnam from English experiences regarding le on confiscation of proceeds of crime 3.

Objectives and tasks of the Thesis, The study cims to make some propossls for the improvement of the confiscation of illicit gains regime in Vietnam from England's experiences in terms of lew on confiscation of proceeds of crime, To achieve these goals, the author has focused on the following tasks: - Analyzing theoreticel issues of lew on confiscati of proceeds on of esime - Clavifying the legal framework, and fundamental aspects of lew on confiscation of proceeds of crime of the two countries, = Comparing the similmities and differences in nw on confiscation of proceeds of crime between these bo counties - Preparing some proposal for Vietnam s to ensure the improvement of Vietnam’ slaw on confiscation of proceeds of crime 3. The object and delimitation ef the Thesis Firstly, in terms of the research object, the thesis focuses on studying the selevant lew and regulations concerning law on confiscetion of proceeds of crime in Englend end Vietnem Secondly, segarding the research delimitation, the thesis researches lew on confiscation of proceeds of crime from an interdisciplinary perspective, mainly from the relevant parts of the lege! framework, end fundamental aspects of ew on confiscation of proceeds of crime, The focus of this thesis isto seseerch on the legal framework, end fundamental espects oflew on the confiscation of proceeds of crime in England, end Vietnam.