Kỷ yếu hội thảo khoa học: Nuôi con nuôi trong pháp luật quốc tế và bài học cho Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp khoa nuôi con nuôi trong pháp luật một số nước và kinh nghiệm cho việt, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Lam
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Kinh nghiệm nuôi con nuôi từ pháp luật quốc tế và áp dụng tại Việt Nam
• Loại tài liệu: kỷ yếu
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHẬN NUÔI CON NUÔI THEO QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT DÂN SỰ NHẬT BẢN - SO SÁNH VỚI LUẬT NUÔI CON NUÔI CỦA VIỆT NAM
• 1.1. Mục đích của việc nuôi con nuôi
• 1.2. Nguyên tắc giải quyết việc nuôi con nuôi và các hành vi bị cấm
• 1.3. Điều kiện về tuổi và các điều kiện khác của chủ thể trong việc nhận nuôi con nuôi
• 1.4. Điều kiện về ý chí của các bên trong việc nhận nuôi con nuôi
• 1.5. Điều kiện về hình thức công nhận việc nuôi con nuôi
• 2. CHƯƠNG 2: CON NUÔI THEO PHÁP LUẬT CỦA NƯỚC CỘNG HÒA NHÂN DÂN TRUNG HOA
• 2.1. Nguyên tắc chung về nuôi con nuôi
• 2.2. Điều kiện xác lập quan hệ nuôi con nuôi
• 2.3. Chấm dứt việc nuôi con nuôi
• 2.4. Trách nhiệm pháp lý và các biện pháp đăng ký nuôi con nuôi của người nước ngoài
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Kinh nghiệm nuôi con nuôi từ pháp luật quốc tế

Kinh nghiệm nuôi con nuôi từ các quốc gia như Đức, Nhật Bản, và Trung Quốc đã cung cấp nhiều bài học quý giá cho Việt Nam. Các quốc gia này đều có hệ thống pháp luật chặt chẽ về quy trình nhận nuôi, quyền lợi của con nuôi, và trách nhiệm của cha mẹ nuôi. Ví dụ, pháp luật Nhật Bản quy định rõ về điều kiện tuổi và ý chí của các bên trong việc nhận nuôi, trong khi Trung Quốc nhấn mạnh nguyên tắc lợi ích tốt nhất của trẻ em. Những kinh nghiệm này giúp Việt Nam hoàn thiện hệ thống pháp luật về nuôi con nuôi, đảm bảo sự công bằng và nhân văn.

1.1. Quy định về con nuôi

Pháp luật quốc tế quy định rõ về điều kiện nhận nuôi, bao gồm tuổi, sức khỏe, và khả năng kinh tế của người nhận nuôi. Ví dụ, Nhật Bản yêu cầu người nhận nuôi phải là người thành niên, trong khi Trung Quốc quy định tuổi tối thiểu là 30. Những quy định này giúp đảm bảo rằng trẻ em được nhận nuôi sẽ có một môi trường sống ổn định và an toàn.

1.2. Quy trình nhận nuôi

Quy trình nhận nuôi tại các quốc gia như Đức và Nhật Bản bao gồm các bước như đăng ký, xác minh điều kiện, và công nhận chính thức. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình này giúp ngăn chặn các hành vi lạm dụng như buôn bán trẻ em hoặc lợi dụng việc nhận nuôi để trục lợi.

II. Áp dụng tại Việt Nam

Việt Nam đã học hỏi và áp dụng nhiều quy định từ pháp luật quốc tế để hoàn thiện hệ thống pháp luật về nuôi con nuôi. Luật Nuôi con nuôi năm 2010 của Việt Nam quy định rõ về mục đích nhận nuôi, quyền lợi của con nuôi, và trách nhiệm của cha mẹ nuôi. Đặc biệt, Việt Nam đã áp dụng nguyên tắc lợi ích tốt nhất của trẻ em từ pháp luật Trung Quốc, đảm bảo rằng trẻ em được nhận nuôi sẽ có một cuộc sống ổn định và hạnh phúc.

2.1. Tình trạng nuôi con nuôi tại Việt Nam

Tình trạng nuôi con nuôi tại Việt Nam hiện nay vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc quản lý các trường hợp nhận nuôi có yếu tố nước ngoài. Việc áp dụng các quy định từ pháp luật quốc tế giúp Việt Nam giải quyết hiệu quả hơn các vấn đề này, đảm bảo quyền lợi của trẻ em và người nhận nuôi.

2.2. Hỗ trợ pháp lý cho con nuôi

Việt Nam đã xây dựng hệ thống hỗ trợ pháp lý cho con nuôi, bao gồm các dịch vụ tư vấn và bảo vệ quyền lợi. Những hỗ trợ này giúp đảm bảo rằng trẻ em được nhận nuôi sẽ có một cuộc sống ổn định và được bảo vệ khỏi các hành vi lạm dụng.

III. Định hướng phát triển trẻ em

Việc nhận nuôi con nuôi không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn liên quan đến định hướng phát triển trẻ em. Pháp luật quốc tế và Việt Nam đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo rằng trẻ em được nhận nuôi sẽ có một môi trường sống ổn định, được giáo dục và chăm sóc đầy đủ. Điều này giúp trẻ em phát triển toàn diện và trở thành những công dân có ích cho xã hội.

3.1. Chính sách bảo vệ trẻ em

Các quốc gia như Nhật Bản và Trung Quốc đều có chính sách bảo vệ trẻ em chặt chẽ, đảm bảo rằng trẻ em được nhận nuôi sẽ có một cuộc sống ổn định và an toàn. Việt Nam cũng đã áp dụng các chính sách này, nhằm bảo vệ quyền lợi của trẻ em và người nhận nuôi.

3.2. Kinh nghiệm thực tiễn nuôi con nuôi

Kinh nghiệm thực tiễn từ các quốc gia như Đức và Nhật Bản cho thấy rằng việc nhận nuôi con nuôi cần được thực hiện một cách nghiêm túc và có trách nhiệm. Những kinh nghiệm này giúp Việt Nam hoàn thiện hệ thống pháp luật và đảm bảo rằng trẻ em được nhận nuôi sẽ có một cuộc sống ổn định và hạnh phúc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC CAP KHOA NUÔI CON NUÔI TRONG PHÁP LUẬT MỘT SÓ NƯỚC VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM HÀ NỘI, NGÀY 29 THANG 11 NAM 2019 I, 526. (0) MYC LUC KỸ YÊU HỘI THẢO. fj NUOI CON NUOI TRONG PHÁP LUAT MỘT SỐ NƯỚC VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM STT CHUYÊN ĐÈ TRANG] TIE Ka Mộn môi con mab eo Guy ảnh ola Bộ hột Din ay NAGE Bin = So sinh] —T với Luật Nubi con nỗi của Việt Nam PGS. ễn NguyVăn Cit Tung Dal lọc Lt Hà Nội | Nabi con mỗi theo pháp la cba nước Cộng hoa nhận dn Trang Hoa 5 | PGS.

Ngô Thị Hường ThườngĐDụi lục Lat Hà Nột 3. | Diễohiện mud con nub theo php ut Cộng da Phấp và kinh nghiện cho Vật Nam 19 TS. Nguyễn Phương Lan Trưng Đại lọc Lut Hà Nội 8 * "nuỗi con nuôi và hệ quả pháp lý của việc nuôi con nuôi theo pháp luật Liên | 34 Bang Nga PGS. Nguyễn Thị Lam x Trường Đại học Luật Hà Nội của việc mudi con nuôi theo pháp luật Anh và Thủ tục và hậu quả pháp lý kinh|_ đ3' * nghiệm cho Việt Nam.

Đặng Thị Hằng Tuyển Trường Dat lọc Luật Hà Nội %. [Biễ Kiện và thủ Tục nuối con nuôi theo pháp luật Cộng hòa Liên bang Đức và kinh | 5Z nghiệm cho Việt Nam Th$. Phạm Minh Trang Trường Đại học Luật Hà Nội “Thi te mui con nuối theo pháp luật của Pháp và kính nghiệm cho Việt Nam” ”Ï”66 TS, Bài Minh Hằng Trường Đại học Luật Hà Nội TT Việc nuôi son nuôi vã chimđứt việc nuôi eon nuôi theo phíp luật|” 72 Pháp và kinh nghiệm cho Việt Nam Th$ BE Hoài Anh Thường Đụ lọc Luật Hà Nội qua ca vige di con moi, chấm đếi muỗi son muỗi theo php hội Nhật Ban va | 8S 9, | ida ệm cho Việt inknghi Nam 8. Bid Thị Mừng Tr ườ Đại ng học Luật Hà Nội Tổ.” | hive tiến gi quyết việc nuôi con môi có yếu tổ nước ngoài a Việt Nam Phạm Thị Kim Anh Cực Con mới — Bộ Te pháp | TRIER TT RUNG BI IGG LUT (endingnoe.

687 KIRN NHẬN NUOI CON NUÔI ‘THEO QUY ĐỊNH CUA BỘ LUẬT DAN SỰ NHẬT BẢN -SO SÁNH VỚI LUAT NUOI CON NUOI CUA VIỆT NAM PGS. Nguyễn Văn Cừ Trường Đại học Luật Hà Nội '*Tám tắt: Bộ luật dân sự (BLDS) Nhật Bản (từ Điều 791 đến Điều 801) đã quy định. về các điều kiện nhận muôi con nuôi. Nội dung các quy định nay liên quan đến chủ thể, ning lực chủ thể, ý chí và thủ tục công nhận việc nuôi eon nuôi.

Như vậy, so với quy định trong Luật nuôi con muôi năm 2010 của Việt Nam về các điều kiện để việc nuôi con nuôi hợp pháp; có những quy định giống nhau và khác nhau. Việc nghiên cứu các nội dung này. là cần thiết trong so sánh pháp luật về nuôi con nuôi, trong đó có các điều kiện để việc nuôi. con mudi hợp pháp theo BLDS Nhật Bản và Luật nuôi con muôi năm 2010 Việt Nam.

Nội dong nghiên cứu ngoài việc tìm hiểu các quy định của pháp luật hai nước về điều kiện để việc nuôi son nuôi hợp pháp, còn nhằm tim hiểu về phong tụ, tập quấn, truyền thống văn hóa, điều kiện kinh tế, xã hội có ảnh hưởng đến quy định về các điều kiện nuôi con nuôi ccủa bai quốc gia. Trên cơ sở đó, có thé it tỉa được những quy định hợp lý nhằm hoàn thiện. “quy định của pháp luật Việt Nam về điỀu kiện để việc mui con mui hợp pháp. * Từ khóa: nuôi con nuôi, điều kiện nuôi con nuôi, mục đích của việc nuôi con audi, "người nhận muôi con nuôi, công nhận việc mui con mùi 1, Mye đích của vige nuôi con nuôi BLDS Nhật Bản không quy định rõ rang về mục dich của việc nui con nuôi.

Có 18 nhà làm luật đã cho rằng mục đích của việc nuôi con nuôi "đương nhiên” phải nhằm xác lập quan hệ giữa cha me và con, giữa người nhận nuôi con mudi và người được nhận làm con nuôi! Tuy nhiên, việc không quy định cụ thể về mục đích của việc nuôi con nuôi này sẽ rằng dẫn đến những trường hop nhận môi con nuối mà không nhằm xác lập quan hệ cha mẹ và con giữa người nhộn nuôi con mui và người được nhận làm con nuôi, mà nhằm "những mục đích khác (như nhận nuôi con môi nhằm che đậy mục dich sắn, đ bóc ột sức Jao động, để xi give con nuôi thực biện các hành vi vi pham pháp luật thu lợi bắt chính (rộm cắp, mại đâm. Và lạ, nếu không quy định cụ th về mye đích của việc nhận nuối cơn nuôi thi sẽ thiểu cơ ở, căn cứ pháp lý đ xử lý, hủy bó những trường hợp nhận nuối con nuôi không nhằm xác lập quan bệ giữa cha me và con "Đối với Luật nuôi con nuôi năm 2010 của Việt Nam đã quy định cụ thể về mục đích của việc nuôi cơn nuôi phải nhằm "sắc lập quan hệ cha, me và con lâu dồi, bồn văng, vì lợi Ích tốt nhất của người được nhận làm con nuôi, bảo đảm cho người con nuối được mudi “Aưỡng, chăm sóc, giáo đục trong mỗi trường gia dink” “Bên cạnh đó, để thuận tiện cho công tác thi hành, áp dụng pháp luật thống nhất về nuôi con nổi, Luật nuôi con nuôi của Việt Nam đã xây dựng được hệ thống các từ ngữ (thuật ngữ "pháp lý) được sử dung trong Luật. Cụ thé, tại Điều 3 Luật nuôi con nuôi năm 2010 quy. định: Trong Luật này, những từ ngữ đưới đây được hiểu như sau: “1, Nuôi con nuôi à việc xác lập quan hệ cha, me và con giữa người nhận con nuôi ‘va người được nhận làm con nuôi 2.

Cha me nuôi là người nhận con nuôi sau khi việc nuôi con nuôi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký. Con mudi là người được nhận làm con nuôi sau khi việc nuôi con nuôi được cơ quan nhà nước có thẳm quyền đăng ký. 4, Nhi con nuôi trong nước là việc mui con nuôi giữa công dân Việt Nam với nhan thường trú ở Việt Nam. Nuôi con nuôi có yẫu tổ nước ngoài là việc nuôi con nuôi giữa công din Việt Nam.

Với người nước ngoài, giữa người nước ngoài với nhau thường tri ở Việt Nam, giữa cong dan Việt Nam với nhan mà một bên định cư ở nước ngoài. Trẻ em mé côi là trẻ em mà cả cha mẹ đẻ đã chết hoặc một trong hai người đã chết ‘vA người kia không xác định được. Trẻ em bị bỏ rot là tề em không xác định được cha mẹ đề. Gia đình géc là gia đình của những người có quan hệ huyết thống.

Gia dink thay thể là gia định nhận trẻ em làm con mui. Cơ sở nuôi dưỡng là cơ sở bảo trợ xã hội, cơ sở trợ giúp trẻ em, cơ sở khác được thành lập theo pháp luật Việt Nam để nuôi dưỡng, chăm sóc, gián dye trẻ em”. Nguyén tắc giải quyết việc nuôi con nuôi và các hành vi bị cấm, BLDS Nhật Bin không thấy quy định về các nguyên tắc giải quyết việc musi con nuôi! Phải chăng nhà làm luật đã quan niệm rằng vấn đề mui con môi là quan bệ xã hội thuộc đối tượng điều chỉnh của dân luật (luật tu) nên đương nhiên “việc hưởng quyển cá hân bắt đầu từ khi sinh ra”, trong 46 có việc cho và nhận nuôi con nuôi! Với quy định 2Xem: Dido Luật nuôi con môi năm 2010 Ð Xem; Dido 1.389 ft da sự Nhật Bản @ quit “tdi cả các quyền cá nhân phải phù hợp với lợi teh công cộng. Việc thực hiện quên, nghĩa vụ phải được tiền hành một cách trang thực và phù hợp với nguyên tắc của sự tin cậy.

Moi sự hẹn chế quyên đầu bị cắn". Quy định này có thể được hiểu rằng việc nhận mudi con nuôi được pháp luật công nhận, bảo hộ và tuân theo các quy định của BLDS! BLDS Nhật Bản quy định nếu là ông bà, tổ tiên hay một người đã lớn tổi 2) thì không thể trở thành con nuôi (Điều 793)! Theo Luật nuôi con nuôi năm 2010 của Việt Nam đã quy định rất cụ thể về các "nguyên tắc giải quyết việc nuôi con nuôi, theo đồ “1. Khi giải qué vigc mi con mudi, edn ôn trong quyén của trẻ em được sống trong mỗi trường gia đình gốc. Việc nui con muôi phải bảo đâm quyên, loi ich hợp pháp của người được nhận làm con môi và người nhận con môi, te nguyện, bình đẳng, không phân biệt nam nữ, không trái pháp luật và đạo đức xã hội.

Chỉ cho lam con nudi người ở nước ngoài khi không thể tm được gia đình thay thé ở trong nước”! 'Bên cạnh quy định về nguyên tắc phải tôn trong quyén của trẻ em được sống trong “mội trường gia đình gốc của mình, Luật cũng đãdự liệu về thứ tự uu tiền lựa chọn gia đình tự wu tiên lựa chọn gia đình thay thể được thực hiện quy dink sau đây: *1, Thứ 3) Cha dượng, mẹ kế, cô, cậu, di, chú, bác ruột của người được nhận làm con nuôi; 8) Công dân Việt Nam thường trú ở rong nước; - Người nước ngoài thường trí ở Việt Nam: ) Công dn Việt Nam định cư ở nước ngoài; ) Người nước ngoài thường trí ở nước ngoài. tu tiên xin nhận một người làm con nuôi 2. Trường hợp có nhiều người càng hàng thì xem xét, giải quyết cho người có điều kiện nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con nuôi tắt nhất "5. Luật đã quy định cụ thể về quyền của trẻ em được nhận kim con nuôi được biết về nguồn gốc của minh: “Con muối có quyển được biết vé nguồn gốc của minh.

Không ai được căn trở con nuôi được biết về nguồn gốc của mình. Nhà nước khuyến khích, tgo điều kiện cho con muôi là người Việt Nam ở nước ngoài về thăm quê hương, đắt mước "5. 2Xen: Điệu1 Bộ ut dn sự Nt Bin 4Xem: Điệu4 stan eon mu im 2010 5 Xem; Did Luệ eos nu tm 2010 * Xem; Dib 11 Luậ suối con na mes 2010 Luật cũng quy định cụ thể về bảo hộ quyền muỗi con nuôi và quyễn được nhận lâm son môi, theo đó “Nha nước bảo hộ quyền nuôi con nuôi và quyền được nhận làm con nuôi theo quy định của Luật này và các guy định khác của pháp luật có liên quan”. Đối vớ các hành vi bị cắm trong việc nhận mui cơn môi, bao gồn: “I.

Lợi dang việc nuôi con nuôi để trực lợi, óc lật sức lao động, xâm hại tinh đục; bit cóc, mua bán trẻ em 2. Giả mạo giẤ tờ đổ giải quyé vie nuối con nôi. Phân biệt đi xử giữa con để và con nuối. Tợi dung việc cho con mới dé vi phạm pháp luật về dân sd 5.