bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o nguyÔn kh¾c phi (Tæng Chñ biªn) - nguyÔn hoµnh khung (Chñ biªn phÇn V¨n) nguyÔn Minh thuyÕt (Chñ biªn phÇn TiÕng ViÖt) - trÇn ®×nh sö (Chñ biªn phÇn TËp lµm v¨n) Lª a - diÖp quang ban - hång d©n - bïi m¹nh hïng - lª quang hðng lª xu©n th¹i - ®ç ngäc thèng - trÞnh thÞ thu tiÕt - phïng v¨n töu Ng÷ v¨n 8 tËp mét (T¸i b¶n lÇn thø mðêi s¸u) nhμ xuÊt b¶n gi¸o dôc viÖt nam H·y b¶o qu¶n, gi÷ g×n s¸ch gi¸o khoa ®Ó dµnh tÆng cho c¸c em häc sinh líp sau ! B¶n quyÒn thuéc Nhμ xuÊt b¶n Gi¸o dôc ViÖt Nam - Bé Gi¸o dôc vμ §μo t¹o. 01 - 2020/CXBIPH/314- 869/GD M· sè : 2H811T0 Lêi nãi ®Çu Theo nguyªn t¾c ®ång t©m, chð¬ng tr×nh Ng÷ v¨n THCS ®ðîc cÊu t¹o thμnh hai vßng : vßng I gåm líp 6 vμ líp 7, vßng II gåm líp 8 vμ líp 9. Trõ phÇn V¨n häc d©n gian chØ häc ë vßng I vμ V¨n b¶n thuyÕt minh chØ häc ë vßng II, hÇu hÕt c¸c néi dung lín ë líp 8, líp ®Çu cña vßng II, ®Òu ®· ®ðîc ®Ò cËp ë nh÷ng møc ®é vμ ph¹m vi kh¸c nhau ë vßng I. Tuy nhiªn, ®©y kh«ng ph¶i lμ mét sù lÆp l¹i gi¶n ®¬n mμ lμ mét sù tiÕp nèi vμ ph¸t triÓn hîp l«-gÝc. VÒ phÇn TËp lμm v¨n, sau khi cñng cè, n©ng cao mét sè kiÕn thøc vÒ v¨n b¶n, tiÕp tôc rÌn luyÖn mét sè kÜ n¨ng c¬ b¶n trong qu¸ tr×nh t¹o lËp v¨n b¶n nhð x©y dùng bè côc, x©y dùng ®o¹n v¨n, liªn kÕt ®o¹n, c¸c em sÏ tËp trung häc ba kiÓu v¨n b¶n : tù sù, thuyÕt minh, nghÞ luËn. Tù sù ®· häc ë líp 6, nghÞ luËn ®· häc ë líp 7 song ë líp 8 sÏ ®ðîc n©ng cÊp trªn mét vμi phð¬ng diÖn, ®Æc biÖt lμ viÖc kÕt hîp hai phð¬ng thøc biÓu ®¹t nμy víi c¸c phð¬ng thøc biÓu ®¹t kh¸c nhð miªu t¶, biÓu c¶m. Sù kÕt hîp c¸c phð¬ng thøc biÓu ®¹t lμ hiÖn tðîng phæ biÕn ë c¸c t¸c phÈm v¨n chð¬ng, bëi vËy, néi dung häc tËp cña phÇn TËp lμm v¨n sÏ t¹o kh¸ nhiÒu ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c em ®äc - hiÓu v¨n b¶n, ®Æc biÖt lμ víi 8 truyÖn (hoÆc ®o¹n trÝch) ë phÇn ®Çu tËp mét vμ 6 v¨n b¶n nghÞ luËn ë phÇn gi÷a tËp hai. ThuyÕt minh, kiÓu v¨n b¶n lÇn ®Çu ®ðîc d¹y trong nhμ trðêng ë ViÖt Nam, tuy kh«ng xuÊt hiÖn nhiÒu trong lÜnh vùc v¨n chð¬ng nhðng l¹i hÕt søc th«ng dông trong mäi lÜnh vùc cña ®êi sèng, vμ cã lÏ v× vËy, ®ðîc dïng nhiÒu trong v¨n b¶n gi¸o khoa, khoa häc, nhËt dông. Tuy kh«ng tiÕp tôc d¹y - häc biÓu c¶m nhð mét kiÓu v¨n b¶n riªng, song chð¬ng tr×nh Ng÷ v¨n líp 8 vÉn cã ®Õn 11 v¨n b¶n th¬ trong giai ®o¹n tõ ®Çu thÕ kØ XX ®Õn n¨m 1945 (th¬ yªu nðíc ®Çu thÕ kØ, th¬ míi, th¬ Hå ChÝ Minh, th¬ Tè H÷u). Nh÷ng bμi th¬ nμy kh«ng chØ cã ý nghÜa gi¸o dôc to lín mμ cßn cho c¸c em thÊy thªm nh÷ng vÎ ®Ñp kh¸c nhau cña t¸c phÈm tr÷ t×nh. §ã còng lμ nh÷ng chÊt liÖu quan träng ®Ó c¸c em lμm tèt c¸c bμi v¨n thuyÕt minh vμ nghÞ luËn. TiÕp theo v¨n tù sù trung ®¹i (líp 6), th¬ tr÷ t×nh trung ®¹i (líp 7), 3 c¸c em sÏ häc 4 v¨n b¶n nghÞ luËn trung ®¹i tiªu biÓu cña ViÖt Nam viÕt vÒ c¸c ®Ò tμi kh¸c nhau vμ b»ng c¸c thÓ v¨n kh¸c nhau (chiÕu, hÞch, c¸o, tÊu). §Ó n¾m ®ðîc di s¶n quý b¸u nμy cña d©n téc, c¸c em cÇn vËn dông mét c¸ch linh ho¹t c¸c kiÕn thøc ®· häc vÒ v¨n nghÞ luËn, cÇn ®äc kÜ c¸c chó thÝch ®¸nh dÊu (M), c¸c chó thÝch vÒ ®iÓn cè vμ tõ cæ. VÒ phÇn TiÕng ViÖt, cã kh¸ nhiÒu vÊn ®Ò míi, trong ®ã mét sè néi dung cã kh¶ n¨ng ¸p dông hÕt søc réng r·i, dï lμ trong kh©u ®äc - hiÓu v¨n b¶n, tËp lμm v¨n (viÕt vμ nãi) hoÆc giao tiÕp thðêng ngμy nhð héi tho¹i, hμnh ®éng nãi, lùa chän trËt tù tõ trong c©u, trðêng tõ vùng, c¸c biÖn ph¸p tu tõ nãi qu¸, nãi gi¶m nãi tr¸nh,. Néi dung SGK Ng÷ v¨n 8 kh¸ phong phó, mét sè ®iÓm ®ðîc nhÊn m¹nh trªn ®©y chØ lμ ®Ó c¸c em lðu ý h¬n trong qu¸ tr×nh häc tËp. Nhãm biªn so¹n Tæng Chñ biªn NguyÔn Kh¾c Phi 4 Bμi 1 KÕt qu¶ cÇn ®¹t · HiÓu ®ðîc t©m tr¹ng håi hép, c¶m gi¸c bì ngì cña nh©n vËt "t«i" trong buæi tùu trðêng ®Çu tiªn qua ngßi bót giμu chÊt tr÷ t×nh cña Thanh TÞnh. · Ph©n biÖt ®ðîc c¸c cÊp ®é kh¸i qu¸t kh¸c nhau cña nghÜa tõ ng÷. · Bðíc ®Çu biÕt c¸ch viÕt mét v¨n b¶n b¶o ®¶m tÝnh thèng nhÊt vÒ chñ ®Ò. V¨n b¶n T«i ®i häc H»ng n¨m cø vμo cuèi thu, l¸ ngoμi ®ðêng rông nhiÒu vμ trªn kh«ng cã nh÷ng ®¸m m©y bμng b¹c, lßng t«i l¹i nao nøc nh÷ng kØ niÖm m¬n man cña buæi tùu trðêng(1). T«i quªn thÕ nμo ®ðîc nh÷ng c¶m gi¸c trong s¸ng Êy n¶y në trong lßng t«i nhð mÊy cμnh hoa tð¬i mØm cðêi gi÷a bÇu trêi quang ®·ng. Nh÷ng ý tðëng Êy t«i chða lÇn nμo ghi lªn giÊy, v× håi Êy t«i kh«ng biÕt ghi vμ ngμy nay t«i kh«ng nhí hÕt. Nhðng mçi lÇn thÊy mÊy em nhá rôt rÌ nóp dðíi nãn mÑ lÇn ®Çu tiªn ®i ®Õn trðêng, lßng t«i l¹i tðng bõng rén r·. Buæi mai h«m Êy, mét buæi mai ®Çy sð¬ng thu vμ giã l¹nh, mÑ t«i ©u yÕm n¾m tay t«i dÉn ®i trªn con ®ðêng lμng dμi vμ hÑp. Con ®ðêng nμy t«i ®· quen ®i l¹i l¾m lÇn, nhðng lÇn nμy tù nhiªn thÊy l¹. C¶nh vËt chung quanh t«i ®Òu thay ®æi, v× chÝnh lßng t«i ®ang cã sù thay ®æi lín : h«m nay t«i ®i häc. T«i kh«ng léi qua s«ng th¶ diÒu nhð th»ng Quý vμ kh«ng ®i ra ®ång n« ®ïa nhð th»ng S¬n n÷a. Trong chiÕc ¸o v¶i dï ®en dμi t«i c¶m thÊy m×nh trang träng vμ ®øng ®¾n. Däc ®ðêng thÊy mÊy cËu nhá tr¹c b»ng tuæi t«i ¸o quÇn tð¬m tÊt, nhÝ nh¶nh gäi tªn nhau hay trao s¸ch vë cho nhau xem mμ t«i thÌm. Hai quyÓn vë míi ®ang ë 5 trªn tay t«i ®· b¾t ®Çu thÊy nÆng. T«i bÆm tay gh× thËt chÆt, nhðng mét quyÓn vë còng xÖch ra vμ chªnh ®Çu chói xuèng ®Êt. MÊy cËu ®i trðíc «m s¸ch vë nhiÒu l¹i kÌm c¶ bót thðíc n÷a. Nhðng mÊy cËu kh«ng ®Ó lé vÎ khã kh¨n g× hÕt. T«i muèn thö søc m×nh nªn nh×n mÑ t«i : - MÑ ®ða bót thðíc cho con cÇm. MÑ t«i cói ®Çu nh×n t«i víi cÆp m¾t thËt ©u yÕm : - Th«i ®Ó mÑ cÇm còng ®ðîc. T«i cã ngay c¸i ý nghÜ võa non nít võa ng©y th¬ nμy : ch¾c chØ ngðêi th¹o míi cÇm næi bót thðíc. ý nghÜ Êy tho¸ng qua trong trÝ t«i nhÑ nhμng nhð mét lμn m©y lðít ngang trªn ngän nói. Trðíc s©n trðêng lμng MÜ LÝ dμy ®Æc c¶ ngðêi. Ngðêi nμo ¸o quÇn còng s¹ch sÏ, gð¬ng mÆt còng vui tð¬i vμ s¸ng sña. Trðíc ®ã mÊy h«m, lóc ®i ngang qua lμng Hoμ An bÉy chim quyªn víi th»ng Minh, t«i cã ghÐ l¹i trðêng mét lÇn. LÇn Êy trðêng ®èi víi t«i lμ mét n¬i xa l¹. T«i ®i chung quanh c¸c líp ®Ó nh×n qua cöa kÝnh mÊy b¶n ®å treo trªn tðêng. T«i kh«ng cã c¶m tðëng nμo kh¸c lμ nhμ trðêng cao r¸o vμ s¹ch sÏ h¬n c¸c nhμ trong lμng. Nhðng lÇn nμy l¹i kh¸c. Trðíc m¾t t«i trðêng MÜ LÝ tr«ng võa xinh x¾n võa oai nghiªm nhð c¸i ®×nh lμng Hoμ Êp. S©n nã réng, m×nh nã cao h¬n trong nh÷ng buæi trða hÌ ®Çy v¾ng lÆng. Lßng t«i ®©m ra lo sî vÈn v¬. Còng nhð t«i, mÊy cËu häc trß míi bì ngì ®øng nÐp bªn ngðêi th©n, chØ d¸m nh×n mét nöa hay d¸m ®i tõng bðíc nhÑ. Hä nhð con chim con ®øng bªn bê tæ, nh×n qu·ng trêi réng muèn bay, nhðng cßn ngËp ngõng e sî. Hä thÌm vông vμ ðíc ao thÇm ®ðîc nhð nh÷ng ngðêi häc trß cò, biÕt líp, biÕt thÇy ®Ó khái ph¶i rôt rÌ trong c¶nh l¹. Sau mét håi trèng thóc vang déi c¶ lßng t«i, mÊy ngðêi häc trß cò ®Õn s¾p hμng dðíi hiªn råi ®i vμo líp. C¶m thÊy m×nh ch¬ v¬ lμ lóc nμy. V× chung quanh lμ nh÷ng cËu bÐ vông vÒ lóng tóng nhð t«i c¶. C¸c cËu kh«ng ®i. C¸c cËu chØ theo søc m¹nh kÐo d×u c¸c cËu tíi trðíc. Nãi c¸c cËu kh«ng ®øng l¹i cμng ®óng h¬n n÷a, hai ch©n c¸c cËu cø dÒnh dμng m·i. HÕt co lªn mét ch©n, c¸c cËu l¹i duçi 6 m¹nh nh𠮸 mét qu¶ ban tðëng tðîng. ChÝnh lóc nμy toμn th©n c¸c cËu còng ®ang run run theo nhÞp bðíc rén rμng trong c¸c líp. Trðêng lμng nhá nªn kh«ng cã phßng riªng cña «ng ®èc. Trong lóc «ng ta ®äc tªn tõng ngðêi, t«i c¶m thÊy nhð qu¶ tim t«i ngõng ®Ëp. T«i quªn c¶ mÑ t«i ®øng sau t«i. Nghe gäi ®Õn tªn, t«i tù nhiªn giËt m×nh vμ lóng tóng. Sau khi ®äc xong mÊy mð¬i tªn ®· viÕt s½n trªn m¶nh giÊy lín, «ng ®èc nh×n chóng t«i nãi sÏ : - ThÕ lμ c¸c em ®ðîc vμo líp n¨m(4). C¸c em ph¶i g¾ng häc ®Ó thÇy mÑ ®ðîc vui lßng vμ ®Ó thÇy d¹y c¸c em ®ðîc sung sðíng. C¸c em ®· nghe chða ? (C¸c em ®Òu nghe nhðng kh«ng em nμo d¸m tr¶ lêi. Còng may ®· cã mét tiÕng d¹ ran cña phô huynh ®¸p l¹i.) ¤ng ®èc nh×n chóng t«i víi cÆp m¾t hiÒn tõ vμ c¶m ®éng. MÊy cËu häc trß trong líp ba còng ®ua nhau quay ®Çu nh×n ra. Vμ ngoμi ®ðêng còng cã mÊy ngðêi ®øng dõng l¹i ®Ó nh×n vμo. Trong nh÷ng phót nμy chóng t«i ®ðîc ngðêi ta ng¾m nh×n nhiÒu h¬n hÕt. V× vËy ®· lóng tóng chóng t«i cμng lóng tóng h¬n. ¤ng ®èc lÊy cÆp kÝnh tr¾ng xuèng råi nãi : - Th«i, c¸c em lªn ®øng ®©y s¾p hμng ®Ó vμo líp. T«i c¶m thÊy sau lðng t«i cã mét bμn tay dÞu dμng ®Èy t«i tíi trðíc. Nhðng ngðêi t«i lóc Êy tù nhiªn thÊy nÆng nÒ mét c¸ch l¹. Kh«ng gi÷ ®ðîc chÐo ¸o hay c¸nh tay ngðêi th©n, vμi ba cËu ®· tõ tõ bðíc lªn ®øng dðíi hiªn líp. C¸c cËu lðng lÎo nh×n(5) ra s©n, n¬i mμ nh÷ng ngðêi th©n ®ang nh×n c¸c cËu víi cÆp m¾t lðu luyÕn. Mét cËu ®øng ®Çu «m mÆt khãc. T«i bÊt gi¸c(6) quay lðng l¹i råi dói ®Çu vμo lßng mÑ t«i nøc në khãc theo. T«i nghe sau lðng t«i, trong ®¸m häc trß míi, vμi tiÕng thót thÝt ®ang ngËp ngõng trong cæ. Mét bμn tay quen nhÑ vuèt m¸i tãc t«i. ¤ng ®èc tð¬i cðêi nhÉn n¹i chê chóng t«i. - C¸c em ®õng khãc. Trða nay c¸c em ®ðîc vÒ nhμ c¬ mμ. Vμ ngμy mai l¹i ®ðîc nghØ c¶ ngμy n÷a. Sau khi thÊy hai mð¬i t¸m cËu häc trß s¾p hμng ®Òu ®Æn dðíi hiªn trðêng, «ng ®èc liÒn ra dÊu cho chóng t«i ®i vμo líp n¨m.
