Phân tích rủi ro tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại Agribank Kiên Giang

Phân tích rủi ro tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại Agribank Kiên Giang. Luận văn đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý rủi ro hiệu quả.

• Tác giả: Lê Thanh Điền
• Người hướng dẫn: TS. Trần Hùng Sơn
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Luật
• Chuyên ngành: Tài Chính- Ngân Hàng
• Đề tài: Phân Tích Rủi Ro Tín Dụng Khách Hàng Doanh Nghiệp Tại Ngân Hàng Agribank Chi Nhánh Tỉnh Kiên Giang
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Rủi ro tín dụng KHDN tại Agribank Kiên Giang Tổng quan

Hoạt động tín dụng doanh nghiệp là nguồn thu chủ lực của các ngân hàng thương mại. Tại Agribank Kiên Giang, mảng này đóng góp phần lớn vào lợi nhuận. Tuy nhiên, hoạt động này luôn tiềm ẩn rủi ro tín dụng KHDN. Đây là khả năng khách hàng không trả được nợ đúng hạn. Rủi ro này ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hoạt động tín dụng và kết quả kinh doanh. Việc nhận diện, đo lường và kiểm soát rủi ro là yêu cầu cấp thiết. Một hệ thống quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất. Nó còn giúp nâng cao chất lượng tín dụng và tạo lợi thế cạnh tranh. Bối cảnh kinh tế biến động đặt ra nhiều thách thức cho cả ngân hàng và doanh nghiệp. Đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại Kiên Giang. Các doanh nghiệp này thường có năng lực tài chính doanh nghiệp còn hạn chế. Do đó, việc phân tích sâu về thực trạng và tìm kiếm giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng KHDN tại Agribank Kiên Giang là nhiệm vụ chiến lược. Mục tiêu là đảm bảo tăng trưởng tín dụng bền vững, đi đôi với việc kiểm soát chặt chẽ nợ xấu KHDN. Luận văn của Lê Thanh Điền (2019) chỉ rõ, "thu nhập từ hoạt động tín dụng chiếm 97,63% trong tổng thu" tại Agribank Kiên Giang năm 2017. Con số này cho thấy sự phụ thuộc lớn vào mảng cho vay và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý rủi ro đi kèm. Việc xây dựng một chính sách tín dụng Agribank linh hoạt nhưng vẫn chặt chẽ là nền tảng để cân bằng giữa lợi nhuận và rủi ro, đặc biệt trong phân khúc khách hàng doanh nghiệp.

1.1. Bối cảnh hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Kiên Giang

Tỉnh Kiên Giang có nền kinh tế đa dạng. Nông nghiệp và thủy sản là các ngành mũi nhọn. Nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến, xuất khẩu. Nhu cầu vốn để sản xuất kinh doanh rất lớn. Agribank Kiên Giang là một trong những nhà cung cấp vốn chủ lực. Ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) Kiên Giang, phát triển. Tuy nhiên, đặc thù kinh tế địa phương cũng tạo ra rủi ro. Sự biến động của thị trường nông sản, thủy sản ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Do đó, việc đảm bảo hiệu quả cho vay doanh nghiệp đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về môi trường kinh doanh tại địa phương.

1.2. Tầm quan trọng của quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả

Một hệ thống quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả không chỉ là công cụ phòng ngừa rủi ro. Nó còn là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Quản trị rủi ro giúp ngân hàng đánh giá chính xác khách hàng. Từ đó, ngân hàng có thể đưa ra các quyết định cấp tín dụng hợp lý. Việc này bao gồm xác định hạn mức tín dụng KHDN phù hợp và yêu cầu tài sản đảm bảo tương xứng. Một quy trình quản trị tốt giúp phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo. Ngân hàng có thể can thiệp kịp thời trước khi khoản vay trở thành nợ xấu KHDN. Điều này giúp bảo vệ nguồn vốn, tối ưu hóa lợi nhuận và duy trì uy tín trên thị trường.

II. Phân tích thực trạng rủi ro tín dụng KHDN Agribank KG

Giai đoạn 2013-2017 chứng kiến nhiều biến động trong hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Agribank Kiên Giang. Thực trạng rủi ro tín dụng KHDN được thể hiện rõ qua các chỉ số quan trọng. Theo dữ liệu nghiên cứu, tỷ lệ nợ quá hạn khách hàng doanh nghiệp luôn ở mức cao. Cụ thể, "Nợ quá hạn tín dụng khách hàng doanh nghiệp năm 2016 là 3%, năm 2017 là 2,3% cao hơn tỷ lệ cho phép của Agribank là 1,3%" (Lê Thanh Điền, 2019). Tỷ lệ này cho thấy chất lượng tín dụng trong phân khúc này chưa thực sự ổn định. Nguyên nhân của tình trạng này đến từ nhiều phía. Về phía khách hàng, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh. Năng lực tài chính doanh nghiệp suy giảm dẫn đến mất khả năng trả nợ. Một số khác cố tình chiếm dụng vốn. Về phía ngân hàng, vẫn còn những hạn chế trong công tác thẩm định khách hàng doanh nghiệp. Việc giám sát sau cho vay đôi khi chưa được thực hiện chặt chẽ. Ngoài ra, các yếu tố vĩ mô như biến động kinh tế cũng tác động tiêu cực. Phân tích sâu hơn cho thấy nợ xấu KHDN tập trung chủ yếu ở một số ngành nghề có độ rủi ro cao như xây dựng. Việc không đa dạng hóa danh mục cho vay cũng là một yếu tố làm gia tăng rủi ro. Thực trạng này đòi hỏi ngân hàng phải có những đánh giá toàn diện để đưa ra các giải pháp phòng ngừa rủi ro và xử lý nợ xấu một cách triệt để.

2.1. Các nguyên nhân chính dẫn đến nợ xấu KHDN 2013 2017

Nguyên nhân gây ra nợ xấu KHDN tại Agribank Kiên Giang rất đa dạng. Thứ nhất, nguyên nhân từ khách hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp sử dụng vốn sai mục đích. Năng lực quản lý yếu kém dẫn đến kinh doanh thua lỗ. Một số trường hợp cố tình cung cấp thông tin tài chính sai lệch để được vay vốn. Thứ hai, nguyên nhân từ phía ngân hàng cũng đáng kể. Hạn chế trong công tác phân tích tín dụng và thẩm định ban đầu có thể dẫn đến quyết định sai lầm. Công tác giám sát sau cho vay chưa sát sao khiến ngân hàng không phát hiện kịp thời các dấu hiệu bất thường. Cuối cùng là các nguyên nhân khách quan. Sự thay đổi chính sách, biến động thị trường, thiên tai, dịch bệnh đều ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp và khả năng trả nợ.

2.2. Đánh giá tỷ lệ nợ xấu và chi phí dự phòng rủi ro

Tỷ lệ nợ xấu KHDN là thước đo trực tiếp chất lượng tín dụng. Trong giai đoạn 2013-2017, tỷ lệ này có xu hướng biến động. Đỉnh điểm là năm 2014 với 4,24%. Điều này buộc ngân hàng phải tăng cường trích lập dự phòng rủi ro. Chi phí dự phòng rủi ro là khoản tiền được trích lập để bù đắp các tổn thất có thể xảy ra. Tỷ lệ chi phí dự phòng trên tổng dư nợ KHDN năm 2017 là 1,13%. Mức trích lập cao ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng. Tuy nhiên, đây là biện pháp cần thiết để đảm bảo an toàn hoạt động tín dụng. Việc đánh giá đúng thực trạng nợ xấu giúp ngân hàng có kế hoạch xử lý nợ xấu và cơ cấu lại danh mục cho vay hiệu quả hơn.

III. Cách nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng doanh nghiệp

Giải pháp cốt lõi để hạn chế rủi ro tín dụng KHDN bắt nguồn từ khâu thẩm định. Nâng cao chất lượng công tác này là yêu cầu tiên quyết. Ngân hàng cần xây dựng một quy trình thẩm định khách hàng doanh nghiệp chặt chẽ và toàn diện. Quy trình này không chỉ dựa vào các báo cáo tài chính. Cán bộ tín dụng phải tiến hành điều tra thực tế. Họ cần xác minh thông tin qua nhiều kênh độc lập. Việc đánh giá không chỉ dừng lại ở năng lực tài chính doanh nghiệp tại thời điểm vay. Nó cần bao gồm cả việc phân tích triển vọng ngành, vị thế cạnh tranh và năng lực quản trị của ban lãnh đạo. Phân tích tín dụng phải là một quá trình khoa học, kết hợp cả yếu tố định tính và định lượng. Theo nghiên cứu, một trong những nguyên nhân gây rủi ro thuộc về ngân hàng là "sự yếu kém của đội ngũ cán bộ" cả về năng lực và đạo đức. Do đó, việc đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ tín dụng là cực kỳ quan trọng. Họ phải được trang bị kiến thức để nhận diện các dấu hiệu gian lận. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chéo để ngăn chặn các hành vi tiêu cực. Một khâu thẩm định chất lượng sẽ là tấm lá chắn vững chắc, giúp phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu và đảm bảo an toàn hoạt động tín dụng.

3.1. Hoàn thiện quy trình thẩm định khách hàng doanh nghiệp

Quy trình thẩm định khách hàng doanh nghiệp cần được chuẩn hóa. Nó phải bao gồm các bước rõ ràng: thu thập thông tin, phân tích hồ sơ, thẩm định thực tế, và lập báo cáo đề xuất. Thông tin thu thập phải đa chiều, từ CIC, cơ quan thuế, và các đối tác kinh doanh của khách hàng. Việc áp dụng các mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ tiên tiến sẽ giúp lượng hóa rủi ro. Báo cáo thẩm định phải trình bày đầy đủ các rủi ro tiềm ẩn và đề xuất các biện pháp kiểm soát. Sự phê duyệt cần có sự tham gia của các cấp quản lý có kinh nghiệm để đảm bảo tính khách quan.

3.2. Phương pháp đánh giá năng lực tài chính doanh nghiệp

Đánh giá năng lực tài chính doanh nghiệp là trọng tâm của thẩm định. Cán bộ tín dụng cần phân tích sâu các báo cáo tài chính. Các chỉ số quan trọng cần xem xét bao gồm khả năng thanh toán, cơ cấu vốn, hiệu quả hoạt động và khả năng sinh lời. Cần đối chiếu số liệu báo cáo với tình hình kinh doanh thực tế. Đặc biệt lưu ý đến các khoản phải thu, hàng tồn kho. Đây là những khu vực dễ ẩn chứa rủi ro. Ngoài ra, cần phân tích dòng tiền của doanh nghiệp để đánh giá khả năng tạo tiền trả nợ trong tương lai.

3.3. Tầm quan trọng của tài sản đảm bảo và tính pháp lý

Mặc dù phương án kinh doanh là yếu tố chính, tài sản đảm bảo vẫn là chốt chặn cuối cùng để thu hồi nợ. Việc định giá tài sản phải được thực hiện bởi các đơn vị độc lập, uy tín. Cần ưu tiên các tài sản có tính thanh khoản cao. Quan trọng hơn, tính pháp lý của tài sản đảm bảo và hồ sơ vay vốn phải được kiểm tra kỹ lưỡng. Mọi giấy tờ phải hợp lệ, không có tranh chấp. Một sai sót nhỏ về pháp lý có thể khiến ngân hàng không thể phát mãi tài sản khi rủi ro xảy ra, gây thất thoát vốn.

IV. Bí quyết quản trị rủi ro tín dụng KHDN toàn diện nhất

Để kiểm soát hiệu quả rủi ro tín dụng KHDN, cần một phương pháp quản trị toàn diện. Nó không chỉ dừng lại ở khâu thẩm định. Quá trình này phải kéo dài trong suốt vòng đời của khoản vay. Yếu tố then chốt là tăng cường giám sát sau cho vay. Cán bộ tín dụng phải thường xuyên kiểm tra tình hình hoạt động của doanh nghiệp. Họ cần kiểm tra mục đích sử dụng vốn vay và theo dõi biến động dòng tiền. Bất kỳ dấu hiệu bất thường nào cũng cần được báo cáo và xử lý kịp thời. Bên cạnh đó, đa dạng hóa danh mục là một chiến lược phòng ngừa rủi ro kinh điển. Ngân hàng cần tránh tập trung tín dụng quá mức vào một vài ngành hoặc một nhóm khách hàng. Việc phân bổ vốn cho nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) Kiên Giang có tiềm năng, sẽ giúp giảm thiểu tác động khi một ngành nào đó gặp khó khăn. Cuối cùng, một chính sách tín dụng Agribank rõ ràng và nhất quán là kim chỉ nam cho mọi hoạt động. Chính sách này cần xác định rõ khẩu vị rủi ro, các lĩnh vực ưu tiên và hạn chế cho vay. Việc tuân thủ nghiêm ngặt chính sách sẽ giúp đảm bảo an toàn hoạt động tín dụng trên toàn hệ thống, góp phần nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp và kiểm soát nợ xấu KHDN.

4.1. Tăng cường giám sát sau cho vay và phòng ngừa rủi ro

Công tác giám sát sau cho vay là một phần không thể thiếu của quản trị rủi ro tín dụng. Việc kiểm tra định kỳ và đột xuất giúp ngân hàng nắm bắt tình hình thực tế của khách hàng. Cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm dựa trên các chỉ số tài chính và phi tài chính. Khi phát hiện dấu hiệu suy giảm, ngân hàng cần chủ động làm việc với doanh nghiệp để tìm giải pháp, như cơ cấu lại nợ. Chủ động phòng ngừa rủi ro sẽ hiệu quả và ít tốn kém hơn việc xử lý nợ xấu.

4.2. Chiến lược đa dạng hóa danh mục cho vay doanh nghiệp

Đa dạng hóa là nguyên tắc vàng trong đầu tư và tín dụng. Agribank Kiên Giang cần xây dựng một danh mục cho vay cân đối. Cần phân bổ vốn hợp lý giữa các ngành kinh tế, giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) Kiên Giang. Đồng thời, cần thiết lập hạn mức tín dụng KHDN cho từng ngành, từng nhóm khách hàng. Chiến lược này giúp ngân hàng không bị phụ thuộc vào một phân khúc duy nhất. Rủi ro từ một khoản vay hoặc một ngành sẽ không ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn bộ danh mục.

4.3. Vai trò của chính sách tín dụng Agribank trong kiểm soát

Một chính sách tín dụng Agribank được xây dựng tốt là nền tảng cho hoạt động an toàn. Chính sách phải quy định rõ ràng về điều kiện cấp tín dụng, lãi suất, thời hạn cho vay, và các loại tài sản đảm bảo được chấp nhận. Chính sách cũng cần được cập nhật thường xuyên để phù hợp với tình hình kinh tế vĩ mô và định hướng kinh doanh của ngân hàng. Sự minh bạch và nhất quán trong việc áp dụng chính sách giúp giảm thiểu rủi ro đạo đức từ cán bộ tín dụng và đảm bảo sự công bằng cho tất cả khách hàng.

V. Giải pháp xử lý nợ xấu KHDN tại Agribank Kiên Giang

Bên cạnh việc phòng ngừa, xử lý nợ xấu là một nhiệm vụ quan trọng để làm sạch bảng cân đối kế toán. Khi một khoản vay trở thành nợ xấu KHDN, Agribank Kiên Giang cần có kế hoạch xử lý quyết liệt. Giải pháp đầu tiên là đôn đốc, làm việc trực tiếp với khách hàng. Ngân hàng có thể áp dụng các biện pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm một phần lãi suất nếu doanh nghiệp có thiện chí và có phương án phục hồi khả thi. Điều này giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn tạm thời và tiếp tục trả nợ. Đối với các khoản nợ không có khả năng thu hồi, biện pháp xử lý tài sản đảm bảo là cần thiết. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để tiến hành các thủ tục pháp lý. Tuy nhiên, việc phát mãi tài sản thường gặp nhiều khó khăn và tốn thời gian. Một giải pháp khác là bán nợ cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng (VAMC). Theo nghiên cứu, "năm 2015 Agribank đã bán phần dư nợ xấu khách hàng doanh nghiệp cho VAMC với số tiền 40 tỷ đồng". Việc này giúp ngân hàng nhanh chóng đưa nợ xấu ra khỏi sổ sách, cải thiện các chỉ số tài chính. Quá trình xử lý nợ xấu là một bài học kinh nghiệm quý giá, giúp ngân hàng nhận ra các lỗ hổng trong quy trình tín dụng để từ đó cải tiến và nâng cao chất lượng tín dụng.

5.1. Các phương pháp xử lý nợ xấu KHDN hiệu quả

Việc xử lý nợ xấu KHDN đòi hỏi một cách tiếp cận linh hoạt. Tùy vào từng trường hợp cụ thể, ngân hàng có thể lựa chọn các phương pháp khác nhau. Các biện pháp có thể bao gồm: tái cơ cấu nợ, đàm phán thu hồi nợ, khởi kiện ra tòa án, hoặc xử lý tài sản đảm bảo. Thành lập một bộ phận chuyên trách thu hồi nợ với các nhân sự có kinh nghiệm và kỹ năng đàm phán tốt sẽ nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp và thu hồi nợ. Việc phân loại nợ xấu theo mức độ rủi ro và nguyên nhân sẽ giúp ngân hàng ưu tiên nguồn lực xử lý các khoản nợ có khả năng thu hồi cao trước.

5.2. Kinh nghiệm thực tiễn trong việc quản lý nợ có vấn đề

Quản lý nợ có vấn đề là cả một nghệ thuật. Kinh nghiệm cho thấy việc phát hiện sớm là yếu tố quyết định. Ngay khi khoản vay có dấu hiệu chuyển nhóm, cán bộ tín dụng phải vào cuộc. Sự chủ động làm việc với khách hàng để tìm hiểu nguyên nhân và hỗ trợ họ xây dựng phương án trả nợ sẽ mang lại hiệu quả cao hơn. Việc duy trì mối quan hệ tốt với khách hàng ngay cả khi họ gặp khó khăn sẽ tạo ra sự hợp tác, thay vì đối đầu. Đây là chìa khóa để tối đa hóa khả năng thu hồi nợ và giảm thiểu tổn thất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Ơ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦ RO T N DỤN VỚ K Á N DO N N ỆP Ủ N ÂN N T ƯƠN M 1. Những vấn đề cơ bản về tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp 1. Khái niệm về tín dụng của ngân hàng Theo Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010 của NHNN quy định[11]: Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.

Theo thông tư 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của NHNN Việt Nam thì cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào một mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận trên nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Khái niệm tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp Từ hai khái niệm trên, có thể nói rằng tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp là sự chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ ngân hàng sang cho người sử dụng là doanh nghiệp để tiến hành các hoạt động kinh tế theo một kế hoạch nhất định để kiếm lợi nhuận. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp Trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay, tín dụng có các vai trò sau: + Thứ nhất: Đáp ứng nhu cầu vốn để duy trì quá trình sản xuất được liên tục 6 đồng thời góp phần đầu tư phát triển kinh tế. Việc phân phối vốn tín dụng đã góp phần điều hoà vốn trong toàn bộ nền kinh tế, tạo điều kiện cho quá trình sản xuất được liên tục.

Tín dụng còn là cầu nối giữa tiết kiệm và đầu tư. Nó là động lực kích thích tiết kiệm đồng thời là phương tiện đáp ứng nhu cầu về vốn cho đầu tư phát triển. Trong nền kinh tế sản xuất hàng hoá, tín dụng là một trong những nguồn vốn hình thành vốn lưu động và vốn cố định của doanh nghiệp. Vì vậy tín dụng đã góp phần động viên vật tư hàng hoá đi vào sản xuất, thúc đẩy tiến bộ khoa học kỹ thuật đẩy nhanh quá trình tái sản xuất xã hội.

+ Thứ hai: Thúc đẩy quá trình tập trung vốn và tập trung sản xuất. Hoạt động của ngân hàng là tập trung vốn tiền tệ tạm thời chưa sử dụng, trên cơ sở đó cho vay các đơn vị kinh tế. Mặt khác, quá trình đầu tư tín dụng được thực hiện một cách tập trung, chủ yếu là cho các xí nghiệp lớn, những xí nghiệp kinh doanh hiệu quả. + Thứ ba: Tín dụng là công cụ tài trợ cho các ngành kinh tế kém phát triển và ngành kinh tế mũi nhọn.

Trong thời gian tập trung phát triển nông nghiệp và ưu tiên cho xuất khẩu. Nhà nước đã tập trung tín dụng để tài trợ phát triển các ngành đó, từ đó tạo điều kiện phát triển các ngành khác. + Thứ tư: Góp phần tác động đến việc tăng cường chế độ hạch toán kinh tế của các doanh nghiệp. Đặc trưng cơ bản của vốn tín dụng là sự vận động trên cơ sở hoàn trả và có lợi tức, nhờ vậy mà hoạt động của tín dụng đã kích thích sử dụng vốn có hiệu quả.

Bằng cách tác động như vậy, đòi hỏi các doanh nghiệp khi sử dụng vốn tín dụng phải quan tâm đến việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, giảm chi phí sản xuất, tăng vòng quay của vốn, tạo điều kiện nâng cao lợi nhuận của doanh nghiệp. 7 + Thứ năm: Tạo điều kiện để phát triển các quan hệ kinh tế với nước ngoài. Trong điều kiện kinh tế “mở”, tín dụng đã trở thành một trong những phương tiện nối liền các nền kinh tế các nước với nhau. Phân loại tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp Trong thực tế khi đề cập đến tín dụng ngân hàng, thường chỉ xem xét trên giác độ ngân hàng là người cho vay.

Nếu xem xét ngân hàng dưới gốc độ là người cấp tín dụng, tín dụng khách hàng doanh nghiệp có thể được chia thành những loại sau đây: - Căn cứ vào loại hình doanh nghiệp + Cho vay DNTN +Cho vay DNNVV + Cho vay công ty TNHH + Cho vay công ty cổ phần + Cho vay DN 100% vốn nước ngoài + Cho vay doanh nghiệp liên doanh. - Căn cứ vào mục đích tín dụng + Tín dụng sản xuất kinh doanh: Ngân hàng cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh của các chủ thể trong nền kinh tế trên mọi lĩnh vực: công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp, giao thông vận tải, bưu điện, dịch vụ. + Tín dụng tiêu dùng: Phục vụ nhu cầu tiêu dùng của các cá nhân như: Mua sắm, trang trải các chi phí trong đời sống, cho vay thông qua phát hành thẻ tín dụng. - Căn cứ vào thời hạn tín dụng + Tín dụng ngắn hạn: Là tín dụng có thời hạn tối đa đến 12 tháng, nhằm phục vụ nhu cầu vốn lưu động sản xuất kinh doanh và chi tiêu ngắn hạn.

+ Tín dụng trung hạn: Là loại cho vay của ngân hàng với thời hạn từ trên 1 năm đến 5 năm. 8 + Tín dụng dài hạn: Là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm nhằm tài trợ cho việc mua sắm tài sản cố định, xây dựng nhà xưởng. phục vụ sản xuất kinh doanh. - Căn cứ vào tính chất khoản vay + Tín dụng không đảm bảo bằng tài sản: Ngân hàng cho vay dựa trên cơ sở uy tín, tín nhiệm bản thân khách hàng vay.

+ Tín dụng có đảm bảo bằng tài sản: Vốn vay được đảm bảo bằng tài sản của người đi vay hoặc bảo lãnh của bên thứ ba. - Căn cứ vào hình thức vốn tín dụng + Tín dụng bằng tiền: Là loại cho vay mà hình thức vốn tín dụng được ngân hàng cung cấp bằng tiền. + Tín dụng bằng tài sản: Là loại cho vay mà hình thức vốn tín dụng được ngân hàng cung cấp bằng tài sản, ví dụ như tín dụng thuê mua. - Căn cứ vào phương pháp hoàn trả + Tín dụng trả góp: Khách hàng vay phải hoàn trả dần vốn gốc và lãi theo định kỳ.

+ Tín dụng phi trả góp: Khách hàng vay phải hoàn trả toàn bộ vốn một lần khi đáo hạn. + Tín dụng hoàn trả theo yêu cầu: Là loại cho vay của ngân hàng mà việc thu nợ được thực hiện theo yêu cầu hoàn trả của người đi vay trên cở sở khả năng của người đi vay và trong thời hạn hợp đồng đã thỏa thuận. - Căn cứ vào tính chất hoàn trả + Tín dụng hoàn trả trực tiếp: Ngân hàng cho vay và việc hoàn trả được thực hiện trực tiếp bởi người đi vay. + Tín dụng hoàn trả gián tiếp: Việc trả nợ không được thực hiện trực tiếp bởi người đi vay mà gián tiếp thông qua người thụ lệnh của người đi vay.

Rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng 9 thương mại 1. Khái niệm rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại Rủi ro tín dụng là vấn đề đặc biệt được quan tâm không chỉ ở phạm vi các ngân hàng mà còn trong toàn nền kinh tế. Có nhiều khái niệm về rủi ro tín dụng, gồm: Theo hai nhà kinh tế A. Lange thì rủi ro tín dụng được định nghĩa là “khoản lỗ tiềm tàng khi ngân hàng cấp tín dụng cho một khách hàng, nghĩa là khả năng các luồng thu nhập dự tính mang lại từ khoản cho vay của ngân hàng không thể được thực hiện đầy đủ về cả số lượng và thời gian” Theo quan niệm của ủy ban Basel thì “Rủi ro tín dụng là khả năng khách hàng vay hoặc bên đối tác của ngân hàng không thực hiện đúng cam kết đã thỏa thuận”.

Theo khái niệm này thì rủi ro tín dụng có phạm vi khá rộng, không chỉ trong quan hệ tín dụng giữa ngân hàng với khách hàng mà trong cả các hoạt động khác như đầu tư, phái sinh mà ngân hàng thực hiện. Theo cách hiểu tại các ngân hàng Việt Nam thì “Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết”. Như vậy, từ nhiều định nghĩa khác nhau, đa dạng, có thể tóm lược nội dung về rủi ro tín dụng như sau: Rủi ro tín dụng là rủi ro do bên được cấp tín dụng, bên có nghĩa vụ hoặc đối tác không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình theo cam kết. Phân loại rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại Có nhiều cách phân loại rủi ro tín dụng, trong phạm vi luận văn, phân loại rủi ro tín dụng thành hai loại: (i) Rủi ro hệ thống và (ii) Rủi ro phi hệ thống.

- Rủi ro tín dụng hệ thống của NHTM 10 Rủi ro tín dụng hệ thống là loại rủi ro tác động đến toàn bộ hoặc hầu hết tài sản của NHTM và rủi ro tín dụng hệ thống sẽ bị ảnh hưởng bởi nhóm yếu tố vĩ mô (thất nghiệp, tăng trưởng, chỉ số giá cổ phiếu, tỷ giá.) và những thay đổi trong chính sách kinh tế - chính trị (chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, luật pháp) (Ahmad và cộng sự, 2006; Ariff, 2007; Aver, 2004; Sauders và Cornett, 2008) - Rủi ro tín dụng phi hệ thống của NHTM Rủi ro tín dụng phi hệ thống là loại rủi ro chỉ tác động đến một hoặc một nhóm tài sản của ngân hàng và rủi ro tín dụng phi hệ thống chịu tác động của yếu tố đặc trưng của ngân hàng như: hiệu quả chi phí, khả năng thanh khoản của ngân hàng. Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng thương mại 1. Nguyên nhân thuộc về ngân hàng Thứ nhất: Sự yếu kém của đội ngũ cán bộ. Sự yếu kém ở đây bao gồm cả về năng lực và phẩm chất đạo đức.

Nếu một cán bộ tín dụng non kém về trình độ, thiếu kiến thức, thiếu kinh nghiệm thì sẽ không có khả năng thẩm định và xử lý thông tin, đánh giá khách hàng thiếu chính xác, mức vay, lãi suất vay và kỳ hạn không phù hợp; dẫn đến chất lượng tín dụng thấp, rủi ro cao.