Luận văn thạc sĩ quyền của người khuyết tật nhìn từ góc độ lịch sử văn hóa pháp lý và thực tiễn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quyền của người khuyết tật nhìn từ góc độ lịch sử văn hóa pháp lý và thực tiễn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện

Trường đại học

Đại học quốc gia Hà Nội

Chuyên ngành

Luật học

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận văn thạc sĩ

2011

115

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

Lời cam đoan

Mục lục

1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUYỀN CỦA NGƯỜI KHUYẾT TẬT

1.1. Quan điểm, chủ trương, chính sách về quyền của người khuyết tật

1.1.1. Đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về quyền của người khuyết tật

1.1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ, giúp đỡ người khuyết tật

1.1.3. Bảo vệ, bảo đảm quyền lợi của người khuyết tật trong Bộ luật Hồng Đức

1.1.4. Những quan điểm cơ bản trong tư tưởng văn hóa về quyền của người khuyết tật

1.1.5. Tổng quan hệ thống pháp luật về người khuyết tật

1.1.5.1. Khái niệm người khuyết tật

1.1.5.2. Ảnh hưởng của khuyết tật đối với hoạt động của con người

1.1.5.3. Vai trò của pháp luật trong việc bảo đảm các quyền của người khuyết tật

1.1.5.4. Pháp luật về người khuyết tật sẽ góp phần vào việc xóa bỏ mọi hình thức phân biệt và kỳ thị với người khuyết tật

1.1.5.5. Pháp luật về người khuyết tật góp phần thay đổi cách nhìn nhận của xã hội đối với người khuyết tật và gia đình họ

1.1.5.6. Pháp luật về người khuyết tật góp phần vào việc làm rõ những đặc thù riêng về người khuyết tật ở nước ta

1.1.6. Pháp luật quốc tế về bảo vệ quyền của người khuyết tật

1.1.6.1. Tổng quan pháp luật quốc tế về bảo vệ quyền của người khuyết tật

1.1.6.2. Nội dung cơ bản của Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật

1.1.6.3. Ý nghĩa sự ra đời của Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật

1.1.7. Điều chỉnh pháp luật về người khuyết tật và quyền của người khuyết tật

1.1.7.1. Điều chỉnh pháp luật về người khuyết tật

1.1.7.2. Quyền cơ bản của người khuyết tật

1.1.7.2.1. Quyền chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng

1.1.7.2.2. Quyền về giáo dục

1.1.7.2.3. Quyền về dạy nghề và việc làm

1.1.7.2.4. Quyền về văn hóa, thể dục, thể thao, giải trí và du lịch

1.1.7.2.5. Quyền tiếp cận xây dựng, công trình công cộng, phương tiện giao thông, thông tin và truyền thông

1.1.7.2.6. Quyền được bảo trợ xã hội

2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN CỦA NGƯỜI KHUYẾT TẬT

2.1. Thực trạng pháp luật về quyền của người khuyết tật

2.2. Pháp luật quốc tế về quyền của người khuyết tật

2.2.1. Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật

2.2.2. Chương trình hành động ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương

2.2.3. Đối với các quốc gia trên thế giới

2.3. Pháp luật Việt Nam về quyền của người khuyết tật

2.3.1. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn

2.3.2. Công tác tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức

2.3.3. Thực thi pháp luật về quyền của người khuyết tật ở Việt Nam

2.3.3.1. Tình hình thực tế về người khuyết tật

2.3.3.2. Đánh giá việc thực thi pháp luật về quyền của người khuyết tật

2.3.3.3. Chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ nuôi dưỡng

2.3.3.4. Học văn hóa đối với người khuyết tật

2.3.3.5. Học nghề và tạo việc làm của người khuyết tật

2.3.3.6. Hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao và sử dụng các công trình công cộng

2.3.3.7. Các hoạt động khác

2.3.4. Kinh nghiệm quốc tế về quá trình xây dựng và tổ chức thực hiện pháp luật, chính sách trợ giúp người khuyết tật

2.3.4.1. Kinh nghiệm từ Công ước về quyền của người khuyết tật

2.3.4.1.1. Phương pháp tiếp cận

2.3.4.1.2. Phạm vi đối tượng

2.3.4.1.3. Các chính sách hỗ trợ

2.3.4.1.4. Phát triển phúc lợi và các dịch vụ cần thiết

2.3.4.1.5. Trách nhiệm của Nhà nước và các tổ chức

2.3.4.1.6. Sự tham gia giám sát

2.3.4.1.7. Các vấn đề được lựa chọn phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam

2.3.4.2. Kinh nghiệm từ pháp luật một số quốc gia

2.3.4.2.1. Luật cơ bản về người khuyết tật Nhật Bản

2.3.4.2.2. Luật về người khuyết tật của Malaysia

2.3.4.2.3. Kinh nghiệm từ Luật bảo vệ người khuyết tật của Trung Quốc

2.3.4.2.4. Các Đạo luật về người khuyết tật của Mỹ

2.3.5. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam

3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP BẢO VỆ VÀ BẢO ĐẢM QUYỀN CỦA NGƯỜI KHUYẾT TẬT

3.1. Quan điểm cơ bản về bảo vệ và bảo đảm quyền của người khuyết tật

3.2. Bảo vệ và bảo đảm quyền của người khuyết tật trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam

3.3. Một số giải pháp về bảo vệ và bảo đảm quyền của người khuyết tật

3.3.1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức của xã hội về quyền của người khuyết tật

3.3.2. Xây dựng ý thức đạo đức, ý thức pháp luật trong việc bảo vệ và bảo đảm quyền của người khuyết tật

3.3.3. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về người khuyết tật

3.3.4. Đẩy mạnh phòng ngừa khuyết tật

3.3.5. Tăng cường cơ chế thực thi và giám sát, đánh giá việc thực hiện các quyền của người khuyết tật

KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quyền của người khuyết tật Lịch sử và hiện tại

Quyền của người khuyết tật đã trở thành một vấn đề quan trọng trong xã hội hiện đại. Từ những năm đầu thế kỷ 20, các tổ chức quốc tế đã bắt đầu chú ý đến quyền lợi của nhóm người này. Tại Việt Nam, quyền của người khuyết tật được ghi nhận trong nhiều văn bản pháp luật, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước và xã hội. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực thi các quyền này.

1.1. Lịch sử hình thành quyền của người khuyết tật

Quá trình hình thành quyền của người khuyết tật bắt đầu từ những năm 1946 với Hiến pháp đầu tiên của Việt Nam. Các văn bản pháp luật sau này đã dần hoàn thiện và mở rộng quyền lợi cho người khuyết tật, từ việc chăm sóc sức khỏe đến giáo dục và việc làm.

1.2. Tình hình hiện tại về quyền của người khuyết tật

Hiện nay, Việt Nam có khoảng 5,3 triệu người khuyết tật, chiếm 6,34% dân số. Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng việc thực thi quyền lợi của họ vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và việc làm.

II. Vấn đề và thách thức trong việc bảo vệ quyền của người khuyết tật

Mặc dù có nhiều chính sách và quy định pháp luật, nhưng việc bảo vệ quyền của người khuyết tật vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như sự kỳ thị, thiếu thông tin và cơ sở vật chất không phù hợp vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến cuộc sống của họ.

2.1. Sự kỳ thị và phân biệt đối xử

Người khuyết tật thường phải đối mặt với sự kỳ thị trong xã hội, dẫn đến việc họ không được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội và cơ hội việc làm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn đến khả năng hòa nhập của họ.

2.2. Thiếu thông tin và hỗ trợ

Nhiều người khuyết tật không biết về quyền lợi của mình hoặc không có khả năng tiếp cận thông tin cần thiết. Điều này dẫn đến việc họ không thể yêu cầu sự hỗ trợ từ xã hội và chính quyền.

III. Phương pháp và giải pháp bảo vệ quyền của người khuyết tật

Để bảo vệ quyền của người khuyết tật, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng và cải thiện hệ thống pháp luật là rất cần thiết.

3.1. Nâng cao nhận thức cộng đồng

Cần tổ chức các chương trình tuyên truyền để nâng cao nhận thức của xã hội về quyền của người khuyết tật. Điều này sẽ giúp giảm thiểu sự kỳ thị và tạo điều kiện cho họ hòa nhập tốt hơn.

3.2. Cải thiện hệ thống pháp luật

Cần hoàn thiện các quy định pháp luật để đảm bảo quyền lợi của người khuyết tật được thực thi một cách hiệu quả. Việc xây dựng các chính sách hỗ trợ cụ thể sẽ giúp họ có cơ hội phát triển và hòa nhập.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quyền của người khuyết tật

Nghiên cứu về quyền của người khuyết tật đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực trong việc cải thiện đời sống của họ. Tuy nhiên, vẫn cần nhiều nỗ lực hơn nữa để đảm bảo quyền lợi của họ được thực thi đầy đủ.

4.1. Kết quả từ các chương trình hỗ trợ

Nhiều chương trình hỗ trợ đã được triển khai, giúp người khuyết tật tiếp cận giáo dục và việc làm. Những kết quả này cho thấy sự quan tâm của xã hội đối với nhóm người yếu thế này.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ quốc tế

Việc học hỏi từ các quốc gia khác trong việc bảo vệ quyền của người khuyết tật sẽ giúp Việt Nam cải thiện chính sách và thực tiễn. Các mô hình thành công từ nước ngoài có thể được áp dụng để nâng cao hiệu quả hỗ trợ.

V. Kết luận và tương lai của quyền của người khuyết tật

Quyền của người khuyết tật là một vấn đề cần được quan tâm và cải thiện liên tục. Tương lai của họ phụ thuộc vào sự nỗ lực của toàn xã hội trong việc xây dựng một môi trường không rào cản.

5.1. Tầm quan trọng của sự tham gia xã hội

Sự tham gia của người khuyết tật vào các hoạt động xã hội là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp họ phát triển mà còn tạo ra một xã hội công bằng hơn.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có những định hướng phát triển rõ ràng để đảm bảo quyền lợi của người khuyết tật được thực thi. Việc xây dựng các chính sách hỗ trợ bền vững sẽ là chìa khóa cho sự phát triển của họ trong tương lai.

19/08/2025

Bạn đang xem trước tài liệu:

Luận văn thạc sĩ quyền của người khuyết tật nhìn từ góc độ lịch sử văn hóa pháp lý và thực tiễn

Tải đầy đủ

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo số liệu của Liên hợp quốc, hiện có hơn 600 triệu người khuyết tật trên toàn cầu, chiếm khoảng 10% dân số thế giới. Ở Việt Nam, theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người khuyết tật chiếm khoảng 10% dân số, tương đương khoảng 5,3 triệu người, trong đó gần 1,5 triệu người khuyết tật nặng cần được trợ giúp thường xuyên. Tỷ lệ này phản ánh một nhóm đối tượng xã hội có quy mô lớn, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt về mặt pháp lý, văn hóa và xã hội.

Luận văn tập trung nghiên cứu quyền của người khuyết tật từ góc độ lịch sử, văn hóa, pháp lý và thực tiễn tại Việt Nam, trong bối cảnh đất nước đang phát triển và hội nhập quốc tế sâu rộng. Mục tiêu chính là phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật và thực thi quyền của người khuyết tật, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm bảo vệ và đảm bảo quyền lợi cho nhóm đối tượng này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật hiện hành, các chính sách hỗ trợ, cũng như các yếu tố văn hóa và lịch sử ảnh hưởng đến nhận thức xã hội về người khuyết tật.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức xã hội, hoàn thiện hệ thống pháp luật và thúc đẩy sự hòa nhập của người khuyết tật vào cộng đồng, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và tiến bộ xã hội. Các chỉ số như tỷ lệ người khuyết tật được tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm và các dịch vụ xã hội là những thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả của các chính sách và pháp luật hiện hành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên phương pháp luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật, kết hợp với các lý thuyết về quyền con người và mô hình xã hội về khuyết tật. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

Lý thuyết quyền con người: Nhấn mạnh quyền bình đẳng, không phân biệt đối xử và quyền được bảo vệ của mọi công dân, trong đó có người khuyết tật. Lý thuyết này làm nền tảng cho việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật bảo vệ quyền của người khuyết tật.
Mô hình xã hội về khuyết tật: Xem khuyết tật không chỉ là vấn đề cá nhân mà là kết quả của sự tương tác giữa người khuyết tật và các rào cản xã hội, môi trường. Mô hình này thúc đẩy việc xóa bỏ các rào cản vật chất, văn hóa và thái độ xã hội để người khuyết tật có thể hòa nhập bình đẳng.

Các khái niệm chính bao gồm: quyền của người khuyết tật, hòa nhập xã hội, bình đẳng cơ hội, phân biệt đối xử, và các quyền cơ bản như quyền giáo dục, y tế, việc làm, tiếp cận công trình công cộng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp định lượng, bao gồm:

Thu thập dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp, phân tích các văn bản pháp luật, chính sách, báo cáo nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến quyền của người khuyết tật.
Phân tích thống kê: Sử dụng số liệu từ các cơ quan chức năng như Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, WHO, Liên hợp quốc để đánh giá thực trạng người khuyết tật tại Việt Nam.
So sánh pháp luật quốc tế và trong nước: Đánh giá sự phù hợp và hiệu quả của hệ thống pháp luật Việt Nam so với các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt là Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật.
Phân tích nội dung và tổng hợp: Đánh giá các chính sách, chương trình hành động, cũng như các quan điểm văn hóa, lịch sử ảnh hưởng đến quyền của người khuyết tật.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các văn bản pháp luật, báo cáo chính thức và các tài liệu học thuật có liên quan. Phương pháp chọn mẫu tập trung vào các tài liệu có tính đại diện và có giá trị pháp lý, khoa học cao. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 1998 đến 2011, tập trung vào giai đoạn hoàn thiện pháp luật và thực thi quyền của người khuyết tật tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Hệ thống pháp luật về người khuyết tật đã được hoàn thiện nhưng còn nhiều hạn chế
Việt Nam đã ban hành Luật Người khuyết tật năm 2010, cùng với 19 luật chuyên ngành có quy định liên quan. Tuy nhiên, hệ thống văn bản chưa đồng bộ, chưa đầy đủ các quyền và nghĩa vụ, chưa tiếp cận đầy đủ các yêu cầu của Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật. Ví dụ, các chính sách hỗ trợ về y tế, giáo dục, việc làm chưa đáp ứng hết nhu cầu thực tế, dẫn đến tỷ lệ người khuyết tật có việc làm ổn định chỉ khoảng 4%.
Nhận thức xã hội về người khuyết tật còn nhiều định kiến và phân biệt đối xử
Khảo sát tại một số tỉnh thành cho thấy 40% người dân cho rằng người khuyết tật không thể có cuộc sống bình thường, 56-65% cho rằng khuyết tật là do số phận, và 17% cho rằng gặp người khuyết tật là gặp vận đen. Trong gia đình, có tới 40% người khuyết tật bị coi là gánh nặng, 14% bị lăng mạ, 10% bị khóa/xích trong nhà.
Tư tưởng văn hóa và lịch sử ảnh hưởng sâu sắc đến cách nhìn nhận và chính sách đối với người khuyết tật
Tư tưởng Hồ Chí Minh nhấn mạnh "thương binh tàn nhưng không phế", coi trọng sự đồng cảm và hỗ trợ người yếu thế. Bộ luật Hồng Đức thời phong kiến cũng có các quy định nhân đạo bảo vệ người tàn tật. Tuy nhiên, các tư tưởng kỳ thị như phát xít từng gây ra thảm họa cho người khuyết tật, ảnh hưởng đến nhận thức xã hội hiện đại.
Thực thi pháp luật và chính sách còn nhiều khó khăn
Công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát việc thực hiện quyền của người khuyết tật chưa hiệu quả, chưa lan tỏa rộng khắp. Việc huy động nguồn lực xã hội còn hạn chế, chưa tạo được sự quan tâm sâu rộng. Tỷ lệ người khuyết tật được tiếp cận giáo dục chỉ đạt khoảng 41% biết đọc biết viết, và chỉ 3% được đào tạo nghề chuyên môn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên xuất phát từ sự chưa đồng bộ trong hệ thống pháp luật, thiếu cơ chế giám sát và thực thi hiệu quả, cũng như nhận thức xã hội còn nhiều định kiến. So với các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Mỹ, Việt Nam còn nhiều hạn chế trong việc xây dựng môi trường pháp lý và xã hội thuận lợi cho người khuyết tật.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ người khuyết tật tiếp cận giáo dục, việc làm, cũng như bảng so sánh các chính sách hỗ trợ giữa Việt Nam và các nước trong khu vực. Việc nâng cao nhận thức xã hội là yếu tố then chốt để giảm thiểu kỳ thị và phân biệt đối xử, từ đó tạo điều kiện cho người khuyết tật phát huy khả năng và hòa nhập cộng đồng.

Đề xuất và khuyến nghị

Hoàn thiện hệ thống pháp luật về người khuyết tật
Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật để đảm bảo đồng bộ, phù hợp với Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật, đặc biệt là các quy định về y tế, giáo dục, việc làm và tiếp cận công trình công cộng. Thời gian thực hiện trong 2-3 năm, do Quốc hội và Bộ Tư pháp chủ trì.
Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội
Triển khai các chiến dịch truyền thông rộng rãi nhằm thay đổi thái độ, giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với người khuyết tật. Đối tượng thực hiện là các cơ quan truyền thông, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các tổ chức xã hội trong vòng 1-2 năm.
Xây dựng và phát triển các chương trình hỗ trợ đào tạo nghề và tạo việc làm cho người khuyết tật
Tăng cường các chính sách ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho người khuyết tật tham gia thị trường lao động. Các doanh nghiệp và cơ sở đào tạo nghề cần phối hợp thực hiện trong 3-5 năm.
Tăng cường cơ chế giám sát và đánh giá việc thực thi quyền của người khuyết tật
Thiết lập các cơ quan giám sát độc lập, phối hợp với các tổ chức xã hội dân sự để kiểm tra, đánh giá và báo cáo định kỳ về việc thực hiện các quyền của người khuyết tật. Thời gian triển khai trong 1-2 năm, do Chính phủ và các bộ ngành liên quan đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước
Giúp hiểu rõ thực trạng pháp luật và thực thi quyền của người khuyết tật, từ đó xây dựng chính sách phù hợp, hiệu quả hơn.
Các tổ chức xã hội và phi chính phủ hoạt động vì người khuyết tật
Cung cấp cơ sở khoa học và pháp lý để phát triển các chương trình hỗ trợ, vận động xã hội và giám sát thực thi quyền.
Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành luật, xã hội học, chính sách công
Là tài liệu tham khảo quan trọng cho nghiên cứu về quyền con người, quyền của người khuyết tật và phát triển xã hội.
Doanh nghiệp và nhà tuyển dụng
Hiểu rõ quyền và nhu cầu của người khuyết tật để tạo môi trường làm việc bình đẳng, phát huy năng lực và trách nhiệm xã hội.

Câu hỏi thường gặp

Quyền của người khuyết tật được pháp luật Việt Nam bảo vệ như thế nào?
Luật Người khuyết tật năm 2010 quy định rõ các quyền cơ bản như quyền giáo dục, y tế, việc làm, tiếp cận công trình công cộng và bảo trợ xã hội, nhằm đảm bảo người khuyết tật được hưởng bình đẳng và đầy đủ các quyền con người.
Tại sao nhận thức xã hội về người khuyết tật vẫn còn nhiều định kiến?
Do ảnh hưởng của các tư tưởng truyền thống, thiếu thông tin và giáo dục đúng đắn, cũng như sự thiếu vắng các chiến dịch tuyên truyền hiệu quả, dẫn đến kỳ thị và phân biệt đối xử vẫn tồn tại.
Các chính sách hỗ trợ người khuyết tật hiện nay có hiệu quả không?
Mặc dù có nhiều chính sách và chương trình hỗ trợ, nhưng hiệu quả còn hạn chế do thiếu đồng bộ, nguồn lực chưa đủ và việc thực thi chưa triệt để, dẫn đến tỷ lệ người khuyết tật được tiếp cận dịch vụ còn thấp.
Làm thế nào để người khuyết tật có thể hòa nhập tốt hơn vào xã hội?
Cần xóa bỏ các rào cản vật chất và xã hội, nâng cao nhận thức cộng đồng, phát triển các chương trình đào tạo nghề, tạo việc làm và hỗ trợ phục hồi chức năng phù hợp.
Vai trò của gia đình và cộng đồng trong việc bảo vệ quyền của người khuyết tật là gì?
Gia đình và cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc chăm sóc, hỗ trợ và tạo điều kiện cho người khuyết tật phát huy khả năng, đồng thời góp phần xây dựng môi trường xã hội thân thiện, không kỳ thị.

Kết luận

Luận văn làm rõ quyền của người khuyết tật từ góc độ lịch sử, văn hóa, pháp lý và thực tiễn tại Việt Nam, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách.
Phân tích thực trạng pháp luật và thực thi quyền của người khuyết tật cho thấy nhiều tồn tại cần khắc phục, đặc biệt về nhận thức xã hội và hiệu quả thực thi.
Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật, nâng cao nhận thức, phát triển chương trình hỗ trợ và tăng cường giám sát thực thi.
Nghiên cứu có giá trị tham khảo cho các nhà hoạch định chính sách, tổ chức xã hội, học giả và doanh nghiệp trong việc thúc đẩy quyền và hòa nhập của người khuyết tật.
Tiếp tục nghiên cứu và theo dõi tiến trình thực hiện các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2024-2027 để đánh giá hiệu quả và điều chỉnh phù hợp.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng một xã hội công bằng, bao dung và phát triển bền vững cho tất cả mọi người, trong đó có người khuyết tật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUYỀN CỦA NGƯỜI KHUYẾT TẬT 1. Quan điểm, chủ trương, chính sách về quyền của người khuyết tật 1. Đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về quyền của người khuyết tật Trong tiến trình phát triển kinh tế- xã hội của đất nước, người khuyết tật luôn được Đảng, Nhà nước và xã hội chăm sóc và giúp đỡ. Đại hội Đảng lần thứ VI chỉ rõ: Từng bước xây dựng chính sách bảo trợ xã hội đối với toàn dân, theo phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm", mở rộng và phát triển sự nghiệp bảo trợ xã hội, tạo lập nhiều hệ thống và hình thức bảo trợ xã hội cho những người có công với cách mạng và những người gặp khó khăn.

Nghiên cứu bổ sung chính sách, chế độ bảo trợ xã hội phù hợp với quá trình đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, quản lý xã hội [52]. Quan điểm của Đảng nêu trên đã thể hiện rõ sự quan tâm của Đảng đến các đối tượng bảo trợ xã hội, trong đó có người khuyết tật. Tiếp theo đó, Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (6/1991) đã cũng chỉ rõ: "Không ngừng nâng cao đời sống vật chất của mọi thành viên trong xã hội. Chăm lo đời sống những người già cả, neo đơn, tàn tật, mất sức lao động và trẻ mồ côi" [53].

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII tiếp tục nhấn mạnh: "Thực hiện các chính sách bảo trợ trẻ em mồ côi, lang thang cơ nhỡ, người già neo đơn, nạn nhân chiến tranh, người tàn tật" và "tiến tới xây dựng luật về bảo trợ người tàn tật" [54]. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Việc ban hành Dự án Luật nhằm cụ thể hóa cương lĩnh của Đảng, Hiến pháp của Nhà nước, từng bước luật pháp hóa các quan hệ chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội và các chính sách liên quan đến người khuyết tật, tạo môi trường pháp lý, điều kiện và cơ hội bình đẳng, không rào cản đối với người khuyết tật [54]. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X khẳng định: Mục tiêu và phương hướng tổng quát của 5 năm 2006 - 2010 là: nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, huy động và sử dụng tốt mọi nguồn lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; phát triển văn hóa; thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; tăng cường quốc phòng và an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại; chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế [55]. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) đã nêu quan điểm xây dựng Luật Người tàn tật là phải thể hiện rõ truyền thống thương người như thể thương thân, lá lành đùm lá rách của người Việt Nam; phải thể chế hóa được tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về người tàn tật; làm rõ quyền và trách nhiệm của người tàn tật, tạo điều kiện để họ phát huy khả năng tàn nhưng không phế, có chế tài kèm theo; làm rõ chức năng quản lý của Nhà nước về người tàn tật; xã hội hóa việc chăm sóc, trợ giúp người tàn tật.

Hiến pháp các năm 1946, 1959, 1980, 1992 đều khẳng định người khuyết tật là công dân, thành viên của xã hội, có quyền lợi và nghĩa vụ của một công dân, được chung hưởng thành quả xã hội. Vì khuyết tật, người khuyết tật có quyền được xã hội trợ giúp để thực hiện quyền bình đẳng và tham gia tích cực vào đời sống xã hội, đồng thời vì khuyết tật họ được miễn trừ một số nghĩa vụ công dân. Hiến pháp năm 1992 được sửa đổi, bổ sung 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com theo Nghị quyết số 51/2001/QH10, ngày 25 tháng 12 năm 2001 của Quốc hội khóa 10, kỳ họp thứ 10 quy định: "Người già, người tàn tật, trẻ em mồ côi không nơi nương tựa được Nhà nước và xã hội giúp đỡ" [66, Điều 67]; "Nhà nước và xã hội tạo điều kiện cho trẻ em khuyết tật được học văn hóa và học nghề phù hợp" [66, Điều 59]. Đồng thời khẳng định mọi thành viên, bao gồm cả người khuyết tật đều được nhà nước bảo đảm quyền công dân như nhau và đều được hưởng các thành quả chung của sự phát triển xã hội.

Ngày 09 tháng 01 năm 2006 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 01/2006/CT-TTg về việc đẩy mạnh thực hiện các chính sách trợ giúp người tàn tật, theo đó Thủ tướng Chính phủ đã chỉ thị cho các Bộ, ngành tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các chính sách trợ giúp người khuyết tật, trong đó giao cho Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội: Tiếp tục rà soát, đánh giá kết quả triển khai thực hiện Pháp lệnh về người tàn tật và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan; chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất biện pháp sửa đổi, bổ sung hoặc trình cơ quan có thẩm quyền sửa đổi bổ sung các chính sách đối với người tàn tật. Xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ Đề án hỗ trợ người tàn tật giai đoạn 2006-2010; tổ chức thực hiện Đề án sau khi được phê duyệt [40]. Tiếp theo đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 239/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 24/10/2006 về phê duyệt Đề án trợ giúp người tàn tật giai đoạn 2006-2010. Ngày 30 tháng 7 năm 1998, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Pháp lệnh về Người tàn tật.

Pháp lệnh gồm có 35 điều, 8 chương. Với quan điểm chỉ đạo Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho người tàn tật thực hiện bình đẳng các quyền về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và phát huy khả năng của mình để ổn định đời sống, hòa nhập cộng đồng, tham gia các hoạt động xã hội. Người tàn tật được Nhà nước và xã hội trợ giúp chăm 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, tạo việc làm phù hợp và được hưởng các quyền khác theo quy định của pháp luật. Pháp lệnh đã quy định nội dung, nguyên tắc, tổ chức thực hiện, phân công trách nhiệm các cơ quan, tổ chức và chính quyền các cấp đảm người tàn tật thực hiện các quyền và trách nhiệm của người tàn tật và sống hòa nhập cộng đồng xã hội; gia đình người tàn tật thực hiện các trách nhiệm bảo vệ, nuôi dưỡng chăm sóc giúp đỡ người khuyết tật của gia đình; Nhà nước và xã hội đối thực hiện các chương trình, đề án, chính sách đối với người tàn tật trên các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và nuôi dưỡng, học văn hóa, học nghề và việc làm, hoạt động văn hóa, thể dục thể thao và sử dụng công trình công cộng… đối với người tàn tật.

Sự ra đời của Pháp lệnh về người tàn tật đã góp phần vào cải thiện đời sống của người khuyết tật, đồng thời có nhiều thay đổi tích cực về mặt kinh tế, xã hội. Pháp lệnh cũng là cơ sở pháp lý, nguyên tắc để Chính phủ, các Bộ, ngành đưa cá vấn đề liên quan đến người khuyết tật vào các Luật chuyên ngành để trình quốc hội thông qua, đồng thời xây dựng và ban hành các chính sách, chương trình, dự án đề án trợ giúp người tàn tật hòa nhập cộng đồng, tổ chức huy động nguồn lực quốc tế, trong nước trợ giúp người tàn tật có hiệu quả. Để người khuyết tật được hưởng đầy đủ và bình đẳng các quyền con người, quyền tự do cơ bản mang tính toàn cầu và tạo điều kiện tham gia bình đẳng vào các hoạt động xã hội; đồng thời xây dựng xã hội không rào cản, theo cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế trong việc thực hiện Thập kỷ lần thứ II về người khuyết tật và yêu cầu hội nhập, cần nghiên cứu xây dựng luật để thay thế Pháp lệnh về người tàn tật. Do vậy, tại kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 17 tháng 6 năm 2010, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII đã thông qua Luật người khuyết tật, góp phần hoàn thiện hơn nữa hệ thống chính sách dành cho người khuyết tật.

Trong những năm qua, chính sách của Đảng và Nhà nước về người khuyết tật được thể chế hóa trong các quy phạm pháp luật, đã tạo ra khung 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com pháp lý về quyền của người khuyết tật, trách nhiệm của các cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương trong việc bảo đảm các quyền của người khuyết tật. Tuy nhiên theo đánh giá về tình hình thực hiện các quy định của pháp luật về người khuyết tật còn có nhiều tồn tại nhất định, cụ thể: Thứ nhất, hệ thống các văn bản chưa đồng bộ, chưa quy định đầy đủ quyền và nghĩa vụ, còn chưa tiếp cận được với các yêu cầu của Công ước quốc tế về người tàn tật, chưa dựa trên nhu cầu thực tế của người khuyết tật trong xã hội. Thứ hai, quy định về các chính sách hỗ trợ người khuyết tật về y tế, giáo dục, dạy nghề, việc làm, tiếp cận các công trình công cộng chưa phù hợp với nhu cầu của người khuyết tật, đã tạo ra sự phân biệt đối xử cho người khuyết tật với người khác. Điều đó, đã làm cho người khuyết tật tự mình tách biệt ra khỏi cộng đồng bởi tâm lý tự ti, xấu hổ.

Thứ ba, công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát quá trình tổ chức thực hiện các vấn đề về người khuyết tật, về hoạt động của các cơ quan, các tổ chức liên quan đến người khuyết tật. Dẫn đến, hoạt động không hiệu quả, không triệt để, rộng khắp đến những người khuyết tật. Thứ tư, chưa có chính sách hoàn chỉnh về xã hội hóa việc trợ giúp người khuyết tật, vì thế chưa huy động được nguồn lực lớn mạnh trong xã hội, chưa tạo được mối quan tâm của xã hội. Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ, giúp đỡ người khuyết tật Trong các giá trị truyền thống Việt Nam, tinh thần nhân nghĩa, truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái là những nét hết sức đặc sắc.

Hồ Chủ tịch thường nhấn mạnh, nhân dân ta đã từ lâu sống với nhau có tình có nghĩa. Tình nghĩa ấy được Người nâng lên cao đẹp hơn, trở thành tình nghĩa đồng bào, đồng chí, tình nghĩa năm châu bốn biển một nhà. Ngay từ năm 1947, trong khi cuộc chiến chống thực dân Pháp đang diễn ra quyết liệt, người đã 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ