Khóa luận quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và trị bệnh cho đàn lợn con tại Trại lợn Hòa Yên

Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng lợn con từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi tại trại Hòa Yên là một trong những yếu tố quyết… 56 trang · Đại học Thái Nguyên · 2022.

• Tác giả: Hoàng Thị Thơm
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hoan
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Phòng Và Trị Bệnh Cho Đàn Lợn Con Từ Giai Đoạn Sơ Sinh Đến 28 Ngày Tuổi Tại Trại Lợn Hòa Yên (Hòa Phát), Thôn Khe Lụa, Xã Lương Thịnh, Huyện Trấn Yên, Tỉnh Yên Bái
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu
• 1.2.1. Mục đích của chuyên đề
• 1.2.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Điều kiện khí hậu
• 2.1.2. Điều kiện về địa hình và giao thông
• 2.1.3. Điều kiện về kinh tế - xã hội
• 2.1.3.1. Điều kiện xã hội
• 2.1.3.2. Cơ sở vật chất
• 2.2. Cơ cấu đàn lợn của trại từ năm 2019 - 2021
• 2.3. Tình hình sản xuất
• 2.4. Tình hình chăn nuôi lợn của trang trại
• 2.5. Đánh giá chung
• 2.5.1. Thuận lợi
• 2.5.2. Khó khăn
• 2.6. Cơ sở khoa học
• 2.6.1. Đặc điểm của lợn con theo mẹ
• 2.6.1.1. Đặc điểm tiêu hóa
• 2.6.1.2. Khả năng miễn dịch của lợn con
• 2.6.1.3. Cơ năng điều tiết thân nhiệt
• 2.6.1.4. Hệ vi sinh vật đường ruột
• 2.6.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của lợn con
• 2.6.2.1. Ảnh hưởng của khí hậu
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian thực tập
• 3.2. Nội dung tiến hành
• 3.3. Một số chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại chăn nuôi Hòa Yên (Hòa Phát), thôn Khe Lụa, xã Lương Thịnh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• 4.2. Kết quả công tác chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn con từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi tại trại
• 4.3. Công tác phòng bệnh
• 4.3.1. Biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.3.2. Công tác chẩn đoán bệnh
• 4.3.3. Công tác điều trị bệnh
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn con từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi

Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng lợn con từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi tại trại Hòa Yên là một trong những yếu tố quyết định đến sự phát triển và sức khỏe của đàn lợn. Giai đoạn này rất quan trọng vì lợn con cần được chăm sóc đặc biệt để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh trưởng tốt nhất. Việc áp dụng các kỹ thuật chăm sóc đúng cách sẽ giúp lợn con phát triển khỏe mạnh, giảm thiểu bệnh tật và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

1.1. Đặc điểm sinh lý của lợn con sơ sinh

Lợn con sơ sinh có nhiều đặc điểm sinh lý đặc biệt. Chúng cần được bú sữa mẹ ngay sau khi sinh để nhận được kháng thể và dinh dưỡng cần thiết. Trong giai đoạn này, hệ tiêu hóa của lợn con chưa hoàn thiện, do đó việc cung cấp thức ăn phù hợp là rất quan trọng.

1.2. Tầm quan trọng của việc chăm sóc lợn con

Chăm sóc lợn con đúng cách giúp tăng tỷ lệ sống sót và phát triển. Việc này bao gồm việc theo dõi sức khỏe, cung cấp thức ăn và nước uống đầy đủ, cũng như đảm bảo môi trường sống sạch sẽ và an toàn.

II. Những thách thức trong quy trình nuôi dưỡng lợn con

Trong quá trình nuôi dưỡng lợn con, nhiều thách thức có thể xảy ra, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của chúng. Các vấn đề như bệnh tật, dinh dưỡng không đầy đủ và điều kiện môi trường không thuận lợi có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

2.1. Bệnh thường gặp ở lợn con

Lợn con thường mắc phải một số bệnh như tiêu chảy, viêm da tiết dịch và viêm khớp. Những bệnh này có thể gây ra tỷ lệ tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

2.2. Ảnh hưởng của môi trường đến sức khỏe lợn con

Môi trường sống của lợn con cần được duy trì ở mức độ ổn định về nhiệt độ và độ ẩm. Nếu không, lợn con sẽ dễ bị stress và mắc bệnh, ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng.

III. Phương pháp chăm sóc lợn con hiệu quả tại trại Hòa Yên

Trại Hòa Yên áp dụng nhiều phương pháp chăm sóc lợn con hiệu quả để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển tối ưu. Các phương pháp này bao gồm việc cung cấp thức ăn dinh dưỡng, theo dõi sức khỏe thường xuyên và thực hiện các biện pháp phòng bệnh.

3.1. Kỹ thuật cho ăn cho lợn con

Thức ăn cho lợn con cần được lựa chọn kỹ lưỡng, đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng. Thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh được sử dụng để đáp ứng nhu cầu phát triển của lợn con trong giai đoạn này.

3.2. Biện pháp phòng bệnh cho lợn con

Việc tiêm phòng vắc xin và thực hiện vệ sinh chuồng trại là rất quan trọng để ngăn ngừa bệnh tật. Trại Hòa Yên thực hiện lịch tiêm phòng định kỳ cho lợn con để bảo vệ sức khỏe cho đàn.

IV. Kết quả nuôi dưỡng lợn con tại trại Hòa Yên

Kết quả nuôi dưỡng lợn con tại trại Hòa Yên cho thấy tỷ lệ sống sót cao và sự phát triển tốt của đàn lợn. Các biện pháp chăm sóc và nuôi dưỡng đã được áp dụng hiệu quả, giúp lợn con phát triển khỏe mạnh và đạt tiêu chuẩn chất lượng.

4.1. Tỷ lệ sống sót của lợn con

Tỷ lệ sống sót của lợn con tại trại Hòa Yên đạt trên 90%, cho thấy hiệu quả của quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng. Điều này giúp nâng cao năng suất chăn nuôi và giảm thiểu thiệt hại kinh tế.

4.2. Sự phát triển của lợn con

Lợn con phát triển nhanh chóng về trọng lượng và sức khỏe. Việc áp dụng các kỹ thuật chăm sóc hiện đại đã giúp lợn con đạt được trọng lượng tối ưu trong thời gian ngắn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong nuôi dưỡng lợn con

Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng lợn con tại trại Hòa Yên đã đạt được nhiều thành công. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả chăn nuôi trong tương lai.

5.1. Đề xuất cải tiến quy trình chăm sóc

Cần nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới trong chăm sóc lợn con để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Việc này sẽ giúp trại Hòa Yên duy trì vị thế cạnh tranh trên thị trường.

5.2. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đang có nhiều tiềm năng phát triển. Việc áp dụng các kỹ thuật tiên tiến sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu thị trường ngày càng cao.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn thực phẩm và duy trì thu nhập cho người sản xuất. Tuy nhiên, bối cảnh ngành chăn nuôi trong giai đoạn nghiên cứu chịu tác động bất lợi kép từ sự bùng phát của bệnh Dịch tả lợn Châu Phi (ASF) và đại dịch COVID-19. Xu thế phát triển chung của ngành đòi hỏi sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình trang trại công nghiệp tập trung quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại và kiểm soát an toàn sinh học nghiêm ngặt.

Trong chu kỳ sản xuất lợn giống và lợn thịt, giai đoạn lợn con theo mẹ từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi là thời kỳ nhạy cảm nhất. Ở giai đoạn này, cơ thể lợn con chưa phát triển hoàn thiện về hệ tiêu hóa, cơ chế điều hòa thân nhiệt kém và hoàn toàn phụ thuộc vào miễn dịch thụ động từ sữa mẹ. Những bất lợi từ môi trường, dinh dưỡng và mầm bệnh dễ dẫn đến tỷ lệ hao hụt cao. Khóa luận được thực hiện nhằm kiểm chứng và hoàn thiện quy trình chăm sóc, phòng trị bệnh thực tế tại cơ sở sản xuất quy mô công nghiệp.

Mục tiêu của đề tài được tác giả xác định cụ thể gồm:

1. Hiểu rõ và thành thạo quy trình chăm sóc đối với đàn lợn con từ giai đoạn sơ sinh đến 28 ngày tuổi.
2. Nắm được quy trình và các bước thực hiện biện pháp phòng bệnh trên đàn lợn con.
3. Học được kỹ năng quan sát để chẩn đoán và điều trị một số bệnh trên đàn lợn con giai đoạn từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi.

Nhiệm vụ/Yêu cầu của chuyên đề bao gồm:

1. Thực hiện được quy trình chăm sóc nuôi dưỡng cho đàn lợn con theo mẹ giai đoạn từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi.
2. Thực hiện được quy trình phòng và trị bệnh trên đàn lợn con theo mẹ từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi.

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn con từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi được nuôi dưỡng tại Trại lợn Hòa Yên thuộc Công ty Cổ phần Phát triển Chăn nuôi Hòa Phát. Phạm vi không gian đặt tại thôn Khe Lụa, xã Lương Thịnh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái (trang trại có diện tích 44 ha, hoạt động từ năm 2016). Phạm vi thời gian nghiên cứu và theo dõi thực tế kéo dài 6 tháng, từ ngày 22/06/2021 đến ngày 22/12/2021.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên các cơ sở sinh lý học và bệnh lý học thú y chuyên biệt cho lợn con theo mẹ:

• Sinh lý tiêu hóa và hiện tượng Hypohydric: Dung tích dạ dày lợn con tăng gấp 3 lần sau 10 ngày tuổi, song trong tháng đầu đời, dịch vị dạ dày chưa tiết axit clohydric (HCl) tự do mà nhanh chóng kết hợp với dịch nhầy (hiện tượng hypohydric). Enzyme pepsin chưa được hoạt hóa hoàn toàn, việc tiêu hóa protein sữa chủ yếu dựa vào trypsin của tuyến tụy tại ruột non. Khả năng tiết HCl tự do chỉ xuất hiện từ 25 - 30 ngày tuổi và chức năng diệt khuẩn hoàn thiện rõ ở 40 - 50 ngày tuổi.
• Miễn dịch học lợn sơ sinh: Lợn con sinh ra hầu như không có kháng thể trong máu; khả năng miễn dịch hoàn toàn thụ động nhờ lượng gamma-globulin (chiếm 32 - 36% tổng protein) hấp thu qua sữa đầu trong vòng 24 giờ đầu sau sinh. Lượng globulin giảm dần ở tuần thứ 3 - 4 và bắt đầu tự tổng hợp đạt mức bình thường (65 mg/100 ml máu) vào tuần thứ 5 - 6.
• Cơ chế điều tiết thân nhiệt và tiểu khí hậu: Thân nhiệt lợn con giảm mạnh khi rời bụng mẹ (từ 38,5 - 39°C xuống nhiệt độ môi trường). Do cơ quan điều nhiệt chưa hoàn chỉnh trong 2 tuần đầu, chuồng nuôi đòi hỏi ô úm duy trì 32 - 35°C trong tuần đầu, sau đó giảm dần xuống 21 - 27°C đến khi cai sữa.
• Sinh lý thiếu sắt sơ sinh: Lợn con cần 40 - 50 mg sắt (khoảng 7 mg/ngày, tổng cộng 210 mg trong 30 ngày đầu), trong khi sữa mẹ chỉ cung cấp 1 - 2 mg/ngày (tổng 36 - 60 mg/tháng). Sự thiếu hụt 150 - 180 mg sắt dẫn đến giảm nồng độ hemoglobin (Hb) từ 10,9 mg/100 ml xuống còn 4 - 5 mg/100 ml sau 10 ngày, gây hội chứng bần huyết và tiêu chảy.
• Căn nguyên bệnh truyền nhiễm thường gặp: Vi khuẩn Escherichia coli, Salmonella, virus PED gây hội chứng tiêu chảy; Staphylococcus hyicus gây viêm da tiết dịch; Streptococcus suis gây viêm khớp.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trên thực địa:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thống kê số liệu kỹ thuật, cơ cấu đàn lợn của trang trại qua hệ thống sổ sách giai đoạn 2019 - 2021 kết hợp số liệu theo dõi trực tiếp trong 6 tháng thực tập.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Theo dõi trạng thái cơ thể, phản xạ bú, màu sắc và độ đặc của phân, tình trạng khớp và bề mặt da hàng ngày vào mỗi đầu giờ sáng; đánh dấu cá thể ốm bằng sơn màu.
• Phương pháp thực nghiệm kỹ thuật và điều trị: Thực hiện thao tác đỡ đẻ, lau bột Mistral, úm nhiệt, cố định đầu vú, tiêm bổ sung sắt Dextran (Intrafer-200 B12), nhỏ thuốc phòng cầu trùng (Diacoxin 5%), thiến lợn đực thương phẩm, tập ăn sớm và áp dụng phác đồ điều trị bằng các nhóm kháng sinh (Amoxicillin trong Vetrimoxin L.A, Enrofloxacin trong Octacin, Gentamycin, Ketofen 10%).
• Phương pháp xử lý số liệu: Tính toán các tỷ lệ phần trăm cơ cấu, tỷ lệ sống, tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ điều trị khỏi trên phần mềm Microsoft Excel.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại chịu áp lực từ dịch tả lợn Châu Phi và COVID-19. Tác giả khẳng định tầm quan trọng của việc hoàn thiện kỹ thuật chăm sóc lợn con từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi nhằm nâng cao năng suất con giống, đồng thời xác lập mục đích và các yêu cầu kỹ thuật cụ thể của chuyên đề tốt nghiệp.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Hệ thống hóa điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ tầng và cơ cấu tổ chức của Trại lợn Hòa Yên (Yên Bái). Tổng hợp cơ sở lý luận chuyên sâu về đặc điểm giải phẫu - sinh lý tiêu hóa, miễn dịch thụ động, cơ chế điều nhiệt và nhu cầu vi khoáng (sắt) của lợn con. Phân tích chi tiết quy trình kỹ thuật chăm sóc (đỡ đẻ, cắt rốn, mài nanh, cắt đuôi, thiến, úm nhiệt), quy trình dinh dưỡng (bú sữa đầu, tập ăn sớm bằng sữa bột và cám hỗn hợp, kỹ thuật cai sữa) và bệnh học thú y (hội chứng tiêu chảy, viêm da tiết dịch, viêm khớp do Streptococcus suis). Điểm qua các công trình nghiên cứu trong nước (Trần Thị Dân, Đào Trọng Đạt, Đoàn Thị Kim Dung, Phạm Ngọc Thạch...) và quốc tế (Sokol, Smith, Clostridium perfringens...) về vi sinh vật đường ruột và dịch bệnh sơ sinh.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định cụ thể đối tượng nghiên cứu là đàn lợn con theo mẹ tại trang trại Hòa Yên từ ngày 22/06/2021 đến 22/12/2021. Mô tả chi tiết quy trình theo dõi các chỉ tiêu lâm sàng, phương pháp đánh giá sinh trưởng, lịch trình sát trùng chuồng trại định kỳ trong tuần và phác đồ can thiệp dược lý áp dụng tại đơn vị.

Thứ trong tuần	Chuồng phối	Chuồng mang thai	Chuồng đẻ	Chuồng cai sữa	Ngoài chuồng	Ngoài khu chăn nuôi
Thứ 2	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Quét/rắc vôi	Phun sát trùng + rắc vôi
Thứ 3	Phun sát trùng	Phun vôi đường đi	Phun vôi đường đi	Xịt gầm, dội vôi	-	-
Thứ 4	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Xịt gầm, dội vôi	Rắc vôi	Rắc vôi
Thứ 5	Phun vôi đường đi	Phun ghẻ	Xịt gầm, dội vôi	Xịt gầm, dội vôi	-	-
Thứ 6	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng + rắc vôi
Thứ 7	Tổng vệ sinh	Tổng vệ sinh	Phun sát trùng + rắc vôi	Tổng vệ sinh	Tổng vệ sinh	-
Chủ nhật	Phun diệt gián	Phun diệt gián	Phun diệt gián	Phun diệt gián	-	-

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Đánh giá toàn diện các chỉ tiêu sản xuất, kỹ thuật thú y và công tác điều trị thực tế tại trang trại qua các nhóm kết quả:

• Tình hình chăn nuôi của trại (2019 - 2021): Tổng đàn nái duy trì ở mức 1.378 con năm 2021 (gồm 347 hậu bị, 38 nái chờ phối, 835 nái chửa, 158 nái nuôi con). Do ảnh hưởng của ASF, quy mô đàn nái chửa giảm từ 964 con (2019) xuống 835 con (2021); đàn lợn con theo mẹ đạt 1.970 con và lợn con cai sữa đạt 3.120 con vào năm 2021. Năng suất nái bình quân đạt 2,4 - 2,5 lứa/năm; số con sơ sinh bình quân 12,86 con/đàn; số con cai sữa bình quân 10,80 con/đàn; khối lượng cai sữa trung bình đạt 6 kg/con.
• Kết quả đỡ đẻ và tỷ lệ nuôi sống: Trong 6 tháng thực tập (tháng 7, 8, 9, 10, 12/2021), tác giả đã đỡ đẻ trực tiếp và hỗ trợ 1.840 lợn con sơ sinh (715 con đực, 1.125 con cái), số con sống đạt 1.824 con (tỷ lệ 99,10%), chết 16 con (0,90%). Tỷ lệ nuôi sống từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi đạt 99,13% (đực đạt 99,16%, cái đạt 99,11%).
• Kỹ thuật chăm sóc và phòng bệnh bằng vắc xin: Tiêm sắt Intrafer-200 B12 (1 ml) và nhỏ Diacoxin 5% phòng cầu trùng ở 4 ngày tuổi đạt 1.323 con (100% an toàn); tiêm vắc xin Ingelvac Myco + Circo (2 ml) phòng suyễn và Circo ở 21 ngày tuổi đạt 998 con (100%). Hoàn thành 100% khối lượng vệ sinh chuồng trại (172 lần), phun sát trùng (180 lần), quét rắc vôi (77 lần), xịt gầm dội vôi (48 lần).
• Chẩn đoán và hiệu quả điều trị bệnh (trên đàn theo dõi trực tiếp n = 740 con):
  • Hội chứng tiêu chảy (E. coli): 28 con mắc (3,78%); điều trị bằng Gentamycin/Enrofloxacin (0,3 - 0,5 ml/con hoặc Octacin 5% 1 ml/20 kg thể trọng kết hợp Atropin cầm nôn) chữa khỏi 24 con, đạt tỷ lệ 85,7% (chết 4 con, chiếm 14,3%).
  • Viêm da tiết dịch (Staphylococcus): 8 con mắc (1,08%); điều trị bằng tiêm Vetrimoxin L.A (1 ml/con) kết hợp tắm cồn iodine và bôi xanh methylen chữa khỏi 7 con, đạt tỷ lệ 87,5% (chết 1 con, chiếm 12,5%).
  • Viêm khớp (Streptococcus suis): 12 con mắc (1,62%); điều trị bằng tiêm kết hợp Vetrimoxin L.A (0,5 - 1 ml/con, cách 48h) và Ketofen 10% (0,3 ml/con) chữa khỏi 12 con, đạt tỷ lệ 100%.
• Các công tác thú y khác: Truyền dịch hồi sức tĩnh mạch tai (dung dịch NaCl, Glucose 20% và Canxi-B12) cho 33 lợn nái đang sinh con thứ 6 - 7 đạt tỷ lệ thành công 100%; tham gia xuất bán 3.955 lợn con đạt 100%; thụ tinh nhân tạo cho 41 nái đạt 100%.

Chỉ tiêu chăn nuôi và thú y	2019	2020	2021	Giai đoạn thực tập (6 tháng 2021)
Tổng đàn đực giống (con)	29	31	33	-
Nái hậu bị (con)	172	262	347	-
Nái đã phối / chửa (con)	964	845	835	-
Nái nuôi con (con)	185	204	158	-
Tổng lợn con đỡ đẻ (con)	-	-	-	1.840 (Sống: 1.824; Chết: 16)
Tỷ lệ sống sơ sinh (%)	-	-	-	99,10%
Tỷ lệ nuôi sống đến 28 ngày (%)	-	-	-	99,13% (Đực: 99,16%; Cái: 99,11%)
Tiêm sắt & nhỏ cầu trùng (con)	-	-	-	1.323 (Tỷ lệ an toàn: 100%)
Phẫu thuật mổ thoát vị rốn/Hecni (ca)	-	-	-	9 (Khỏi: 8; Chết: 1; Tỷ lệ: 88,90%)

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết những kết quả chính về sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống và hiệu quả phòng trừ dịch bệnh của đàn lợn con. Tác giả đề xuất các kiến nghị cụ thể: nâng cao ý thức trách nhiệm của công nhân trực tiếp đứng chuồng; siết chặt quản lý kỹ thuật phối giống và kiểm soát khẩu phần ăn của nái mang thai trong tháng cuối trước sinh; tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác đào tạo thực tập giữa Nhà trường và trang trại.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về quá trình ứng dụng quy trình kỹ thuật tại một trang trại chăn nuôi công nghiệp quy mô lớn:

[Tiêu chảy E. coli: 28 con]                                 [Viêm da tiết dịch: 8 con]    [Viêm khớp S. suis: 12 con]
  - Khỏi: 24 con (85,7%)                                      - Khỏi: 7 con (87,5%)         - Khỏi: 12 con (100%)
  - Phác đồ: Enrofloxacin/Gentamycin                          - Phác đồ: Vetrimoxin L.A     - Phác đồ: Vetrimoxin L.A
             + Atropin cầm nôn                                           + Tắm cồn Iodine              + Ketofen 10%

• Các kết quả định lượng cụ thể:
  • Trực tiếp thực hiện đỡ đẻ 1.840 con lợn sơ sinh với tỷ lệ sống đạt 99,10%.
  • Tỷ lệ nuôi sống đàn lợn con theo mẹ từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi đạt 99,13% (trên tổng đàn 1.840 con theo dõi đỡ đẻ, 709/715 đực và 1.115/1.125 cái).
  • Tiến hành can thiệp ngoại khoa mổ hecni 9 ca, đạt tỷ lệ thành công 88,90% (8 ca an toàn, 1 ca chết).
  • Thực hiện tiêm sắt, phòng cầu trùng trên 1.323 con đạt độ an toàn 100%; tiêm vắc xin phòng bệnh suyễn và Circo cho 998 con đạt 100%.
  • Khảo sát bệnh học trên 740 lợn con đứng chuồng: Tỷ lệ mắc tiêu chảy do E. coli là 3,78% (điều trị khỏi 85,7%); tỷ lệ mắc viêm da tiết dịch là 1,08% (điều trị khỏi 87,5%); tỷ lệ mắc viêm khớp là 1,62% (điều trị khỏi 100%).
• Giải pháp và khuyến nghị kỹ thuật từ tác giả:
  • Áp dụng công thức tính thức ăn cho lợn nái tiết sữa từ ngày thứ 10 sau đẻ: $N = 1,5 + 0,45 \times X$ (với lứa 1 cơ số duy trì là 1,5 kg; lứa 2 - 3 là 2,0 kg; lứa 4 trở lên là 2,5 kg; $X$ là số con đang nuôi).
  • Giảm dần khẩu phần ăn của nái chửa trước ngày đẻ dự kiến 3 ngày (mỗi ngày giảm 0,5 kg, đến ngày đẻ còn 1,5 kg/con/ngày) nhằm tránh chèn ép thai và hạn chế sốt sữa.
  • Tập cho lợn con làm quen máng sữa từ 2 ngày tuổi và tập ăn thức ăn khô từ 8 ngày tuổi để kích thích hệ tiêu hóa tiết dịch vị sớm.
  • Thiết lập phác đồ truyền dịch phục hồi thể trạng cho nái suy kiệt trong khi đẻ (tại thời điểm đẻ được 6 - 7 con) qua tĩnh mạch tai bằng dung dịch NaCl kết hợp Glucose 20% và Canxi-B12.
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận chứng minh tính khả thi và hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vệ sinh an toàn sinh học, lịch dùng thuốc - vắc xin định kỳ trong việc duy trì tỷ lệ sống cao (>99%) cho lợn con theo mẹ tại các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế được ghi nhận từ văn bản:
  • Thời gian theo dõi bị gián đoạn cục bộ tại khu đẻ: Tác giả được điều động chuyển công tác lên khu bầu và khu phối trong tháng 11/2021, do đó số liệu đỡ đẻ trực tiếp tại khu đẻ chỉ ghi nhận trong 5 tháng (tháng 7, 8, 9, 10 và tháng 12/2021).
  • Mẫu theo dõi bệnh lý chuyên sâu và thử nghiệm phác đồ điều trị giới hạn ở quy mô 1 chuồng nuôi do tác giả trực tiếp phụ trách đứng chuồng (n = 740 con), chưa bao quát toàn bộ tổng đàn lợn con sinh ra trong kỳ.
  • Một số thao tác kỹ thuật chọn giống quan trọng (xăm tai, bấm nanh, cắt đuôi lúc 24 giờ tuổi) thuộc thẩm quyền quản lý độc quyền của tổ di truyền trang trại, sinh viên thực tập không trực tiếp thực hiện.
  • Thao tác phẫu thuật ngoại khoa (mổ hecni) còn có sai sót kỹ thuật do tay nghề chưa hoàn thiện, dẫn đến tỷ lệ nhiễm trùng/chết là 11,10% (1/9 ca).
• Hướng nghiên cứu mở rộng:
  • Cần kéo dài thời gian theo dõi qua các chu kỳ thời tiết khác nhau trong năm (đặc biệt là mùa đông lạnh vùng núi phía Bắc) để đánh giá toàn diện ảnh hưởng của nhiệt độ thấp đến tỷ lệ mắc PED và tiêu chảy do lạnh.
  • Khảo sát chuyên sâu hơn về tính kháng kháng sinh của các chủng E. coli và vi khuẩn đường ruột phân lập tại địa phương nhằm tối ưu hóa phác đồ điều trị thay thế.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thực tiễn hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ Thú y: Cung cấp quy trình chuẩn về kỹ thuật đỡ đẻ, thao tác truyền dịch tĩnh mạch tai cho lợn nái, kỹ thuật tiêm sắt sau tai, kỹ thuật tập ăn sớm và biểu mẫu ghi chép lâm sàng trong trại công nghiệp.
• Kỹ thuật viên và quản lý trang trại chăn nuôi lợn: Tham khảo lịch sát trùng chi tiết theo tuần, định mức thức ăn cho lợn nái nuôi con theo lứa đẻ, bảng tỷ lệ pha sữa và thức ăn tập ăn 4 tuần tuổi, cùng phác đồ can thiệp 3 bệnh phổ biến (E. coli, viêm da tiết dịch, viêm khớp).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Quy trình tiêm sắt và phòng bệnh cầu trùng cho lợn con tại Trại lợn Hòa Yên được thực hiện ở thời điểm nào với liều lượng bao nhiêu? Việc tiêm sắt và phòng cầu trùng được thực hiện đồng thời khi lợn con đủ 4 ngày tuổi. Lợn con được tiêm bắp ở vị trí gáy sau gốc tai 1 ml thuốc Intrafer-200 B12 (những con gầy yếu, da trắng bệch được tiêm nhắc lại lần 2 với liều 2 ml), kết hợp cho uống 1 ml thuốc Diacoxin 5% để phòng bệnh cầu trùng.

2. Phác đồ điều trị bệnh viêm khớp do Streptococcus suis trên lợn con tại trại đạt tỷ lệ khỏi là bao nhiêu và gồm những loại thuốc nào? Phác đồ điều trị viêm khớp đạt tỷ lệ khỏi bệnh 100% (12/12 con). Phác đồ gồm tiêm bắp kháng viêm giảm đau Ketofen 10% (liều 0,3 ml/con hoặc 1 ml/33 kg thể trọng, tiêm liên tục hàng ngày) kết hợp tiêm bắp kháng sinh Vetrimoxin L.A chứa Amoxicillin (liều 0,5 - 1 ml/con hoặc 1 ml/10 kg thể trọng, tiêm cách nhau 48 giờ một mũi, liệu trình 3 - 5 mũi).

3. Tỷ lệ nuôi sống đàn lợn con từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi tại trại đạt bao nhiêu trong thời gian thực hiện chuyên đề? Trong 6 tháng thực tập, tỷ lệ nuôi sống từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi đạt 99,13% trên tổng số 1.840 con theo dõi đỡ đẻ (trong đó lợn con đực sống đạt 99,16% và lợn con cái sống đạt 99,11%).

4. Khẩu phần ăn hàng ngày của lợn nái nuôi con từ ngày thứ 10 sau đẻ trở đi được tính toán theo công thức nào? Khẩu phần được xác định theo công thức: $N = 1,5 + 0,45 \times X$ (trong đó $N$ là số kg thức ăn/ngày; mức duy trì thay đổi theo lứa: lứa 1 là 1,5 kg, lứa 2 - 3 là 2,0 kg, lứa 4 trở lên là 2,5 kg; 0,45 là số kg thức ăn nái cần để tiết sữa nuôi 1 lợn con; $X$ là số lợn con nái đang nuôi).

5. Vì sao kết quả phẫu thuật mổ hecni trên lợn con trong đợt thực tập không đạt tỷ lệ an toàn tuyệt đối? Trong 9 ca mổ hecni có 8 ca an toàn (tỷ lệ 88,90%) và 1 ca chết (11,10%). Nguyên nhân được tác giả xác nhận là do kỹ năng ngoại khoa và tay nghề thực hành còn hạn chế, dẫn đến việc xử lý vết mổ chưa triệt để hoặc gây nhiễm trùng sau phẫu thuật.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Thơm phản ánh trung thực và chi tiết quy trình chăn nuôi, chăm sóc, phòng và trị bệnh cho đàn lợn con theo mẹ từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi tại Trại lợn Hòa Yên (Yên Bái). Các dữ liệu thực nghiệm khẳng định việc kiểm soát chặt chẽ an toàn sinh học, tiêm phòng vắc xin đầy đủ và áp dụng phác đồ điều trị kịp thời đã đem lại tỷ lệ nuôi sống cao (99,13%) và kiểm soát tốt các bệnh tiêu chảy, viêm khớp, viêm da tiết dịch. Công trình mang giá trị thực tiễn cao, là tài liệu đối chiếu hữu ích cho công tác đào tạo chuyên ngành Thú y và vận hành kỹ thuật tại các trang trại lợn công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây dịch tả lợn Châu Phi đang làm điêu đứng người chăn nuôi Việt Nam, không những thế tình dịch covid - 19 của người cũng gây ảnh hưởng rất lớn đến thị trường chăn nuôi. Nhưng ngành chăn nuôi ở nước ta vẫn ngày một phát triển, đặc biệt là ngành chăn nuôi lợn, vì chúng mang lại nguồn dinh dưỡng, thu nhập cho người chăn nuôi và góp phần ổn định đời sống của người dân. Trong bối cảnh xã hội hiện nay thì tình hình chăn nuôi của người dân đang có những bước đột phá mới, người dân đang chuyển dần từ loại hình chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình chăn nuôi tập chung trang trại, từ đó đã giúp cho ngành chăn nuôi lợn nước ta đạt được bước phát triển không ngừng cả về mặt chất lượng và số lượng. Xã hội ngày càng phát triển nhu cầu về thực phẩm của người dân ngày càng đòi hỏi cao về mặt chất lượng, chính vì vậy việc áp dụng kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến đối với ngành chăn nuôi lợn là vô cùng cần thiết và quan trọng để có thể đưa ra thị trường những sản phẩm thịt tốt nhất, chất lượng nhất.

Tuy nhiên, đối với chăn nuôi quy mô trang trại lớn việc quản lý, chăm sóc và nuôi dưỡng cũng phải đương đầu với vô vàn những khó khăn trong công tác phòng và điều trị cho đàn lợn. Xuất phát từ thực tế trên đồng thời nhận được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và giảng viên hướng dẫn, em đã tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng phòng và trị bệnh cho đàn lợn con giai đoạn từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi tại trại lợn Hòa Yên (Hòa Phát), thôn Khe Lụa, xã Lương Thịnh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái”. Mục tiêu và yêu cầu 1. Mục đích của chuyên đề Hiểu rõ và thành thạo quy trình chăm sóc đối với đàn lợn con từ giai đoạn sơ sinh đến 28 ngày tuổi.

Nắm được quy trình và các bước thực hiện biện pháp phòng bệnh trên đàn lợn con. 2 Học được kỹ năng quan sát để chẩn đoán và điều trị một số bệnh trên đàn lợn con giai đoạn từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi. Yêu cầu của chuyên đề Thực hiện được quy trình chăm sóc nuôi dưỡng cho đàn lợn con theo mẹ giai đoạn từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi. Thực hiện được quy trình phòng và trị bệnh trên đàn lợn con theo mẹ từ sơ sinh đến 28 ngày tuổi.

3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Trang trại chăn nuôi lợn Hòa Yên (Hòa Phát), được xây dựng trên địa bàn thôn Khe Lụa, xã Lương Thịnh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái.

Trại nằm ở phía đông nam tỉnh Yên Bái, cách quốc lộ 37 Văn Chấn 50m. Trại được xây dựng cách xa khu dân cư. Điều kiện khí hậu: Yên Bái là một tỉnh có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nắng và mưa nhiều, có nền nhiệt cao. Nhiệt độ ít biến động trong năm, mức nhiệt trung bình khoảng từ 18 - 20 C.

Tổng lượng mưa trung bình năm là 1. Độ ẩm không khí trung bình trong năm đạt mức 84%. Điều kiện về địa hình và giao thông Địa hình: đồi núi gồ ghề nhưng đã được quy hoạch và san lấp bằng phẳng vào năm 2014, đến năm 2015 trại đi vào khởi công xây dựng với tổng diện tích của trại là 44ha, năm 2016 trại chăn nuôi Hòa Yên đi vào hoạt động và được quy hoạch thành các khu như sau: + Khu chăn nuôi Khu ao hồ Đất trồng trọt Khu sinh hoạt chung + Khu nhà điều hành + Đường giao thông Giao thông: được bố trí gần trục đường chính nên việc đi lại, vận chuyển con giống, thức ăn, vật phẩm. Tương đối thuận tiện.

Điều kiện về kinh tế - xã hội Điều kiện xã hội Trong suốt khoảng thời gian từ năm 2016 đến nay trại chăn nuôi Hòa Yên đã tạo ra những con giống có năng suất, chất lượng tốt nhất để cung cấp cho thị trường chăn nuôi trong nước, đặc biệt là các cơ sở thuộc hệ thống chăn nuôi lợn Hòa Phát khắp các trại từ Bắc vào Nam. Cơ cấu nhân sự gồm: + Nhóm quản lý bao gồm: đứng đầu là ông Đậu Bá Phi trưởng trại, 5 quản lý khu là: khu thịt, khu bầu, khu đẻ, khu cai sữa và tổ di truyền. + Nhóm kỹ thuật bao gồm: 8 kỹ sư chăn nuôi, 5 kỹ thuật điện, 1 thủ kho nái, 1 thủ kho thịt, 1 nhân viên nhập liệu, 2 kế toán phụ trách chuyên môn khu ngoài hành chính. + Nhóm công nhân bao gồm: 30 công nhân, 5 bảo vệ, 2 tạp vụ khu nái, 2 tạp vụ khu thịt, 1 công nhân làm vườn, 3 sinh viên thực tập.

Cơ sở vật chất gồm: Khu nhà điều hành, khu nhà ở cho quản lý, kỹ sư, công nhân, bếp ăn tập thể rộng có ti vi cho mọi người xem giải trí sau 1 ngày làm việc mệt mỏi, có wifi đầy đủ, có sân chơi thể thao, khu tập gym cho công nhân rèn luyện sức khỏe. Khu chăn nuôi có hàng rào, hệ thống chuồng trại bao gồm: + Khu bầu - phối: có 1 chuồng đực giống, 1 chuồng phát triển hậu bị, 2 chuồng phối và 3 chuồng mang thai. + Khu đẻ: có 6 chuồng nuôi. + Khu cai sữa: có 4 chuồng nuôi.

+ Khu thịt: có 13 chuồng nuôi hậu bị và lợn thịt, 1 chuồng phát triển đực giống. + 1 phòng Lab pha chế tinh lợn được trang bị đầy đủ các thiết bị, dụng cụ phục vụ cho quá trình pha chế như: kính hiển vi, nhiệt kế, đèn cồn, máy ép ống tinh, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, panh, kéo… Hệ thống chuồng nuôi được xây dựng theo quy mô khép kín hoàn toàn. Khu vực đầu mỗi chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống giàn mát, cuối chuồng là hệ thống 5 quạt hút gió và khử mùi, đối với khu đẻ có trang bị đầy đủ bóng đèn hồng ngoại để sưởi ấm, lồng úm cho lợn con, luôn đảm bảo nhiệt độ chuồng nuôi ở mức phù hợp nhất. Mỗi một chuồng nuôi đều có hệ thống thức ăn và nước uống chạy tự động bằng máy móc hiện đại, để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày trại có lắp đặt hệ thống vòi nước khu vực giữa chuồng để dễ dàng thực hiện công việc, cuối mỗi chuồng có hệ thống thoát phân và nước thải, gầm chuồng thiết kế dốc thoải để dễ dàng trong việc xịt gầm.

Trại xây dựng một nhà kho xử lý nước và đun nước nóng riêng giữa khu đẻ và khu cai sữa nhằm phục vụ pha sữa cho lợn con và vệ sinh cho lợn nái đẻ. Để đảm bảo an toàn sinh học cho chăn nuôi thì việc tắm sát trùng là bắt buộc nên trại có xây dựng 2 phòng tắm sát trùng cho công nhân và kỹ thuật khi xuống chuồng. Cuối khu xây dựng một kho UV hủy nhau thai, lợn chết, rác sẽ được chuyển xuống kho để chiếu UV trước khi mang đi thiêu hủy. Ngoài ra trại xây dựng một nhà kho thuốc riêng được lắp đặt điều hòa để bảo quản thuốc ở nhiệt độ thích hợp và có tủ bảo quản vắc xin chuyên dụng.

Quy mô đàn Dưới đây là bảng cơ cấu đàn lợn của công ty trong 3 năm gần đây từ năm 2019 - 2021. Cơ cấu đàn lợn của trại từ năm 2019 - 2021 STT Tên chỉ tiêu 2019 2020 2021 1 Tổng đàn (cái và đực) 1.411 2 Tổng đàn đực 29 31 33 3 Tổng đàn nái 1.378 4 Hậu bị 172 262 347 5 Nái chờ phối 12 24 38 6 Nái đã phối 964 845 835 7 Nái nuôi con 185 204 158 8 Lợn con theo mẹ 2.186 9 Lợn con cai sữa 3.1 cho thấy, từ năm 2019 thị trường chăn nuôi lợn có nhiều biến động bất lợi cho người chăn nuôi, cụ thể là số lượng lợn con theo mẹ, lợn con cai sữa và lợn thịt giảm về số lượng khá là lớn, sự biến động này chủ yếu là do gánh chịu ảnh hưởng từ dịch tả lợn Châu Phi và dịch Covid - 19 ở người gây ra. Tuy nhiên trại vẫn luôn luôn cố gắng nỗ lực để giải quyết vấn đề đưa trại trở lại phát triển. Tình hình sản xuất Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống, các giống lợn cụ kỵ của trại được nhập khẩu từ Đan Mạch và được tuyển chọn một cách kỹ lưỡng nên vô cùng đảm bảo.

Các giống lợn con được nuôi tại trại và xuất bán gồm các giống Landrace, Yorkshire, Duroc, con lai giữa Landrace × Yorkshire, con giống được cung cấp cho các trại thuộc hệ thống công ty cổ phần phát triển chăn nuôi Hòa Phát các tỉnh phía Bắc và trong miền Nam như: Hòa Bình, Bắc Giang, Thái Bình, Bình Phước và các trại khác. Sức sản xuất trung bình một năm của lợn nái là 2,4 - 2,5 lứa/năm. Số con sơ sinh trung bình là 12,86 con/đàn và số con cai sữa trung bình là 10,80 con/đàn. Lợn con sẽ được tiến hành cai sữa sớm nhất khoảng 21 ngày tuổi và muộn nhất là 28 ngày tuổi.

Tình hình chăn nuôi lợn của trang trại Trại chăn nuôi Hòa Yên là trại sản xuất con giống, chuyên cung cấp con giống khắp cả nước. Ngoài ra trại còn đầu tư vào chăn nuôi lợn thịt. Hiện tại tổng đàn nái tại trại là 1.378 nái trong đó 347 lợn nái hậu bị, 38 nái chờ phối, 835 nái đã phối và 158 nái nuôi con.970 lợn con theo mẹ và lợn con cai sữa, 4. Thức ăn được trại sử dụng trong chăn nuôi là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao của công ty thức ăn chăn nuôi Hòa Phát, đảm bảo đầy đủ thành phần và hàm lượng các chất dinh dưỡng, đáp ứng nhu cầu cho từng loại lợn ở các giai đoạn khác nhau.

7 Chăm sóc: hàng ngày người chăn nuôi kiểm tra sức khỏe của đàn lợn vào mỗi đầu giờ sáng, công tác kiểm tra đàn lợn bao gồm kiểm tra tình trạng sức khỏe của lợn và chuồng nuôi, những lợn có biểu hiện bất thường phải lấy sơn đánh dấu để sau khi làm xong các công việc sẽ quay lại điều trị, sau đó tiến hành vệ sinh chuồng trại, thu gom phân, nước tiểu, cho ăn, khi phát hiện lợn mắc bệnh tiến hành điều trị, với những trường hợp đặc biệt phải báo cáo ngay cho kỹ thuật để có biện pháp xử lý kịp thời. Đánh giá chung 2. Thuận lợi Thuận tiện đường giao thông, địa hình và khí hậu thích hợp.