Quy Hoạch Kiến Trúc Nhà Ở Nông Thôn Vùng Đồng Bằng Bắc Bộ

Nghiên cứu kiến trúc nhà ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ là một nhiệm vụ cấp thiết trong bối cảnh xây dựng… 157 trang · Trường Đại Học Xây Dựng Hà Nội · 1995.

• Trường học: Trường Đại Học Xây Dựng Hà Nội
• Chuyên ngành: Kiến Trúc
• Đề tài: Quy Hoạch Kiến Trúc Nhà Ở Nông Thôn Vùng Đồng Bằng Bắc Bộ
• Loại tài liệu: Luận Án
• Năm xuất bản: 1995
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI TÁC GIẢ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ NÔNG THÔN ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ - ĐIỀU KIỆN VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH NHÀ Ở NÔNG THÔN VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
• 2. CHƯƠNG II: TỔ CHỨC KHÔNG GIAN Ở CHO MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP QUY HOẠCH VÀ KIẾN TRÚC NHÀ Ở CHO VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ - KIẾN NGHỊ MỘT SỐ MẪU NHÀ
• NHỮNG KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHỦ YẾU
• CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quy Hoạch Kiến Trúc Nhà Ở Nông Thôn ĐBBB 55

Nghiên cứu kiến trúc nhà ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ là một nhiệm vụ cấp thiết trong bối cảnh xây dựng nông thôn mới hiện nay. Quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, đòi hỏi sự thay đổi trong quy hoạch kiến trúc nông thôn để phù hợp với cuộc sống hiện đại, đồng thời vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống. Việc xây dựng nhà ở nông thôn cần đảm bảo hài hòa giữa yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường. Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến vấn đề này, thể hiện qua các chính sách và quan điểm phát triển nông thôn mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa. "Phát triển kinh tế gắn với xây dựng nông thôn mới" là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu để ổn định tình hình kinh tế-xã hội. Theo tác giả, mục đích của việc quy hoạch và xây dựng này nhằm tạo ra môi trường sống phù hợp với đời sống được đổi mới, vừa thoả mãn yêu cầu sinh hoạt của mỗi gia đình, vừa thoả mãn yêu cầu sinh hoạt của cộng đồng nhằm xoá bỏ dần khác biệt giữa thành và nông thôn.

1.1. Vai trò của quy hoạch nông thôn mới trong phát triển ĐBBB

Quy hoạch đóng vai trò then chốt trong việc định hình không gian sống, làm việc và sinh hoạt của cư dân nông thôn. Quy hoạch nông thôn mới cần đảm bảo tính khoa học, hợp lý và bền vững, đồng thời phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của từng địa phương. Bên cạnh đó, quy hoạch cũng cần chú trọng đến việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt là trong phong cách kiến trúc nhà ở nông thôn. Theo đó cần có một quá trình quy hoạch bài bản và định hướng rõ ràng, kết hợp yếu tố truyền thống với hiện đại để bảo tồn bản sắc văn hóa và xây dựng một cộng đồng phát triển và bền vững.

1.2. Lịch sử hình thành kiến trúc nhà ở tại Đồng bằng Bắc Bộ

Lịch sử hình thành và phát triển kiến trúc nhà ở đồng bằng Bắc Bộ gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của nền văn minh lúa nước. Từ thời Hùng Vương, nhà ở đã mang những đặc trưng riêng, phản ánh điều kiện tự nhiên và xã hội của vùng. Trải qua các giai đoạn lịch sử, kiến trúc nhà ở không ngừng biến đổi, tiếp thu những ảnh hưởng từ các nền văn hóa khác, nhưng vẫn giữ được những nét đặc trưng riêng. Theo tài liệu, từ thời nhà Lý, bộ mặt nhà nông thôn ĐBBB vẫn gồm các dạng kiến trúc quy mô của các trang ấp, kiến trúc thờ cúng và kiến trúc giản dị của các hộ nông dân.

II. Thách Thức Quy Hoạch Kiến Trúc Hiện Nay ở Nông Thôn 59

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong quy hoạch kiến trúc, nhà ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng dẫn đến những thay đổi lớn trong lối sống, sinh hoạt của người dân, gây áp lực lên quy hoạch. Tình trạng xây dựng tự phát, thiếu quy hoạch, không tuân thủ quy chuẩn quy hoạch xây dựng nông thôn diễn ra khá phổ biến. Thêm vào đó, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong kiến trúc cũng gặp nhiều khó khăn. Tài liệu cũng chỉ ra nhiều vấn đề bất cập trong chương trình nhà ở của Bộ Xây Dựng, từ đó cần thay đổi định mức sử dụng đất, các quy chuẩn quy hoạch để phù hợp hơn với tình hình thực tế.

2.1. Xây dựng tự phát và phá vỡ quy hoạch sử dụng đất nông thôn

Tình trạng xây dựng tự phát không chỉ gây mất mỹ quan nông thôn, mà còn ảnh hưởng đến quy hoạch sử dụng đất, gây khó khăn cho việc phát triển hạ tầng và các công trình công cộng. Nhiều khu dân cư hình thành một cách tùy tiện, không tuân thủ các tiêu chuẩn thiết kế nhà ở nông thôn, dẫn đến tình trạng thiếu ánh sáng, thông gió, vệ sinh. Đây là một vấn đề cần được giải quyết triệt để để đảm bảo quy hoạch kiến trúc được thực hiện một cách hiệu quả.

2.2. Mất mát bản sắc trong thiết kế nhà ở nông thôn hiện đại

Xu hướng hiện đại hóa, đô thị hóa đang dần làm mất đi bản sắc văn hóa truyền thống trong thiết kế nhà ở. Nhiều mẫu nhà nông thôn mới được xây dựng theo kiểu dáng hiện đại, xa lạ với phong cách kiến trúc nhà ở nông thôn truyền thống. Việc sử dụng các vật liệu xây dựng nhà ở nông thôn hiện đại cũng làm mất đi vẻ đẹp tự nhiên, gần gũi của nhà ở nông thôn. Theo đó việc nghiên cứu và bảo tồn các giá trị văn hóa trong kiến trúc là vô cùng quan trọng.

III. Cách Quy Hoạch Kiến Trúc Nhà Ở Nông Thôn Bền Vững 58

Để quy hoạch kiến trúc nhà ở nông thôn một cách bền vững, cần có sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, giữa yếu tố kinh tế và văn hóa. Quy hoạch cần dựa trên cơ sở khoa học, đảm bảo tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Bên cạnh đó, cần có sự tham gia của cộng đồng trong quá trình quy hoạch, để đảm bảo quy hoạch đáp ứng được nhu cầu và nguyện vọng của người dân. Theo đó, việc quy hoạch cần phải kết hợp hài hòa giữa các yếu tố truyền thống và hiện đại, giữa phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa.

3.1. Bảo tồn và phát huy đặc điểm kiến trúc nhà ở truyền thống

Việc bảo tồn và phát huy đặc điểm kiến trúc nhà ở truyền thống là một trong những yếu tố quan trọng để giữ gìn bản sắc văn hóa của nông thôn. Cần nghiên cứu, khảo sát, đánh giá các giá trị kiến trúc truyền thống, từ đó có những giải pháp bảo tồn và phát huy phù hợp. Ví dụ, có thể khuyến khích việc sử dụng các vật liệu xây dựng địa phương, áp dụng các kỹ thuật xây dựng truyền thống, hoặc phục dựng các công trình kiến trúc cổ. Việc sử dụng các vật liệu xây dựng địa phương, áp dụng các kỹ thuật xây dựng truyền thống sẽ giúp bảo tồn được nét đặc trưng riêng của nhà ở nông thôn.

3.2. Ứng dụng công nghệ mới trong thiết kế nhà ở hiện đại

Việc ứng dụng công nghệ mới trong thiết kế nhà ở hiện đại có thể giúp nâng cao chất lượng sống của người dân, đồng thời giảm thiểu tác động đến môi trường. Có thể sử dụng các giải pháp thiết kế xanh, tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo, hoặc áp dụng các công nghệ xây dựng tiên tiến. Đồng thời, kết hợp hài hòa công nghệ hiện đại và giá trị truyền thống trong kiến trúc nhà ở.

3.3. Quy hoạch nhà vườn nông thôn đồng bằng Bắc Bộ hợp lý

Nhà vườn nông thôn đồng bằng Bắc Bộ là một mô hình kiến trúc độc đáo, kết hợp hài hòa giữa không gian sống và không gian sản xuất. Quy hoạch cần chú trọng đến việc bố trí nhà ở, vườn, ao, chuồng trại một cách hợp lý, đảm bảo tính thẩm mỹ, tiện nghi và hiệu quả kinh tế. Việc quy hoạch cũng cần tính đến yếu tố phong thủy, đảm bảo sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

IV. Bí Quyết Thiết Kế Mẫu Nhà Nông Thôn ĐBBB Tiết Kiệm 57

Thiết kế mẫu nhà nông thôn đồng bằng Bắc Bộ tiết kiệm chi phí là một yêu cầu quan trọng, đặc biệt đối với những gia đình có thu nhập thấp. Để thiết kế nhà ở tiết kiệm, cần lựa chọn mẫu nhà phù hợp với diện tích đất, sử dụng các vật liệu xây dựng giá rẻ, thi công đơn giản. Cần chú trọng đến việc tận dụng ánh sáng tự nhiên, thông gió tự nhiên để giảm chi phí năng lượng. Ngoài ra, cần có kế hoạch tài chính cụ thể, tránh phát sinh chi phí không cần thiết. Việc tận dụng tối đa ánh sáng, gió tự nhiên sẽ làm giảm chi phí năng lượng cho các hộ gia đình.

4.1. Chọn vật liệu xây dựng nhà ở nông thôn giá rẻ và bền

Việc lựa chọn vật liệu xây dựng giá rẻ và bền là một trong những yếu tố quan trọng để tiết kiệm chi phí xây dựng nhà ở. Có thể sử dụng các vật liệu địa phương như gạch không nung, tre, nứa, gỗ tái chế. Cần lựa chọn các vật liệu có chất lượng đảm bảo, độ bền cao, khả năng chống chịu thời tiết tốt. Bên cạnh đó, sử dụng vật liệu địa phương, giá thành rẻ giúp giảm chi phí vận chuyển cũng như góp phần vào bảo vệ môi trường.

4.2. Tối ưu hóa không gian sử dụng trong thiết kế nhà ở nhỏ

Đối với những mẫu nhà có diện tích nhỏ, cần tối ưu hóa không gian sử dụng để đảm bảo tính tiện nghi và thoải mái. Có thể sử dụng các giải pháp thiết kế thông minh như sử dụng nội thất đa năng, bố trí không gian mở, tận dụng chiều cao của nhà. Sử dụng nội thất đa năng, bố trí không gian mở sẽ giúp tối ưu hóa diện tích sử dụng cho ngôi nhà.

V. Nghiên Cứu Ứng Dụng Kiến Trúc Nhà Ở Nông Thôn 53

Nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp kiến trúc nhà ở nông thôn phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của từng vùng là rất quan trọng. Các nghiên cứu cần tập trung vào việc phát triển các mẫu nhà thích ứng với biến đổi khí hậu, tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo, bảo vệ môi trường. Cần có sự phối hợp giữa các nhà khoa học, kiến trúc sư, chính quyền địa phương và cộng đồng để triển khai các nghiên cứu và ứng dụng một cách hiệu quả. Theo đó, cần phát triển các mẫu nhà thích ứng với biến đổi khí hậu và sử dụng năng lượng tái tạo.

5.1. Ứng dụng giải pháp kiến trúc xanh cho nhà ở

Ứng dụng giải pháp kiến trúc xanh cho nhà ở có thể giúp giảm thiểu tác động đến môi trường, tiết kiệm năng lượng, nâng cao chất lượng sống. Có thể sử dụng các vật liệu xanh, thiết kế hệ thống thông gió tự nhiên, trồng cây xanh xung quanh nhà, sử dụng năng lượng mặt trời. Bên cạnh đó, giải pháp kiến trúc xanh không chỉ có tác động tích cực đến môi trường mà còn giúp tiết kiệm chi phí năng lượng.

5.2. Xây dựng nhà ở thích ứng với biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến nông thôn, đặc biệt là tình trạng ngập lụt, hạn hán, bão lũ. Cần xây dựng nhà ở có khả năng chống chịu với các hiện tượng thời tiết cực đoan, đảm bảo an toàn cho người dân. Có thể xây dựng nhà trên nền cao, sử dụng vật liệu chống thấm, thiết kế hệ thống thoát nước tốt. Nhà ở cần đảm bảo an toàn cho người dân trước những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

VI. Tương Lai Quy Hoạch Kiến Trúc và Phát Triển Bền Vững 55

Tương lai của quy hoạch kiến trúc và phát triển bền vững nông thôn phụ thuộc vào sự nỗ lực của toàn xã hội. Cần có sự thay đổi trong nhận thức, tư duy về quy hoạch, từ đó có những hành động cụ thể để xây dựng nông thôn ngày càng văn minh, hiện đại, giàu đẹp. Cần chú trọng đến việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực quy hoạch kiến trúc, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm. Cần có những thay đổi tích cực trong nhận thức về quy hoạch từ đó có hành động cụ thể.

6.1. Đào tạo nguồn nhân lực kiến trúc chất lượng cao

Việc đào tạo nguồn nhân lực kiến trúc chất lượng cao là rất quan trọng để đáp ứng nhu cầu phát triển của nông thôn. Cần có những chương trình đào tạo chuyên sâu về kiến trúc nông thôn, chú trọng đến việc thực hành, thực tế. Các kiến trúc sư cần có kiến thức về quy hoạch, xây dựng, văn hóa, xã hội để có thể đưa ra những giải pháp kiến trúc phù hợp. Cần chú trọng đào tạo kỹ năng thực hành, giúp các kiến trúc sư có thể áp dụng kiến thức vào thực tế.

6.2. Hợp tác quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm quy hoạch

Hợp tác quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm quy hoạch là một trong những cách tốt nhất để học hỏi những kiến thức mới, những giải pháp sáng tạo. Cần tăng cường giao lưu, trao đổi kinh nghiệm với các quốc gia có nền kiến trúc nông thôn phát triển, đồng thời tham gia các diễn đàn, hội thảo quốc tế về quy hoạch. Hợp tác quốc tế sẽ giúp chúng ta học hỏi được nhiều kinh nghiệm quý báu trong lĩnh vực quy hoạch và kiến trúc.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án Phó tiến sĩ Khoa học kỹ thuật chuyên ngành Quy hoạch không gian và xây dựng đô thị (Mã số: 2.05) với đề tài "Kiến trúc nông thôn vùng Đồng bằng Bắc Bộ (Những vấn đề quy hoạch kiến trúc và kiểu kiến trúc nhà ở)" do tác giả Nguyễn Sĩ Quế thực hiện tại Trường Đại học Xây dựng Hà Nội năm 1995, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Lâm Quang Cường và PGS.TS. Nguyễn Kim Luyện.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Dân cư nông thôn Việt Nam chiếm tỷ lệ lớn, xấp xỉ 80% dân số toàn quốc, trong đó Đồng bằng Bắc Bộ (ĐBBB) là địa bàn trọng điểm về mật độ dân số và truyền thống văn hóa. Sau thời kỳ Đổi mới (1986) và cơ chế Khoán 10 trong nông nghiệp, phương thức sản xuất thay đổi căn bản từ mô hình hợp tác xã tập trung sang kinh tế hộ gia đình tự chủ. Sự thay đổi phương thức sản xuất kéo theo sự biến đổi về phương thức sống và nhu cầu xây dựng nhà ở nông thôn. Tuy nhiên, các nghiên cứu kiến trúc trước đây chủ yếu tập trung vào khu vực đô thị hoặc các công trình tín ngưỡng cổ truyền, trong khi kiến trúc và quy hoạch nhà ở nông thôn chưa được khảo sát đồng bộ. Tình trạng tự xây dựng thiếu định hướng quy hoạch dẫn đến nguy cơ phá vỡ cảnh quan sinh thái, thiếu tiện nghi vệ sinh và không thích ứng với các biến đổi kinh tế - xã hội mới.

Mục tiêu nghiên cứu

Luận án xác định 3 mục tiêu cụ thể:

1. Đóng góp một số luận điểm về sự đổi mới lý thuyết quy hoạch nông thôn, xác lập nguyên tắc kết hợp quy hoạch từ trên xuống (về mạng lưới hạ tầng kỹ thuật và phân vùng chức năng) và từ dưới lên (về phân bổ đất ở theo cơ cấu các tầng lớp xã hội).
2. Xây dựng hệ thống sơ đồ công năng và cấu trúc không gian kiến trúc ở nông thôn ĐBBB theo các vùng địa lý sinh thái đặc thù.
3. Đưa ra trình tự phương pháp luận nghiên cứu và thiết kế khu ở, mẫu kiến trúc nhà ở phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội và tự nhiên của vùng ĐBBB.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Kiến trúc và quy hoạch nhà ở nông thôn vùng Đồng bằng Bắc Bộ, bao gồm cấu trúc khuôn viên hộ gia đình (nhà chính, nhà phụ, sân, vườn, ao, chuồng trại) và mối liên kết không gian làng xã.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ địa bàn vùng ĐBBB với các tiểu vùng địa hình: vùng ngập lũ ven sông, vùng chiêm trũng, vùng ven biển bãi bồi, vùng làng nghề, vùng thuần nông, vùng du lịch di tích, vùng thị tứ buôn bán, vùng đồi gò và vùng nông trường quốc doanh.
• Phạm vi thời gian: Khảo sát tiến trình lịch sử từ thời Hùng Vương, Bắc thuộc, phong kiến độc lập (Lý, Trần, Hồ, Lê, Nguyễn), thời kỳ Pháp thuộc, giai đoạn hòa bình lập lại (cải cách ruộng đất, hợp tác hóa) và trọng tâm là giai đoạn Đổi mới từ sau năm 1986 đến năm 1995.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án điểm lại các nhóm công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến nông thôn ĐBBB:

• Giai đoạn trước năm 1945: Các nghiên cứu xã hội học, dân tộc học và phong tục của Nguyễn Đồng Chi, Vũ Ngọc Phan, Toan Ánh, Phan Kế Bính; tác phẩm "Vấn đề dân cày" của Qua Ninh và Vân Đình (Trường Chinh và Võ Nguyên Giáp); các tài liệu khảo cứu địa lý, nhân văn của học giả phương Tây như Pierre Gourou ("Les paysans du Delta Tonkinois", 1936); các bản đạc họa kiến trúc chùa chiền, đền miếu của Viện Viễn Đông Bác Cổ (EFEO). Tác giả nhận định các công trình này chủ yếu phác thảo bức tranh xã hội, dân tộc học, chưa đi sâu vào khía cạnh tổ chức không gian kiến trúc nhà ở dân gian.
• Giai đoạn 1954–1985: Bác Hồ gửi thư cho Hội nghị thành lập Đoàn Kiến trúc sư năm 1948 nhấn mạnh việc tìm kiểu nhà nông thôn "giản dị, cao ráo, sáng sủa và rẻ tiền". Các đồ án thí điểm cải tạo làng xã tại thôn Đào Viên, xã Đại Phong, xã Định Công; các công trình nghiên cứu của Nguyễn Đức Thiềm về cấu trúc gian - vì kèo, sân truyền thống và tiểu hệ sinh thái ao - vườn; các nghiên cứu của Đặng Thái Hoàng, Nguyễn Văn Than, Trần Anh Tú; Chương trình Nhà ở của Bộ Xây dựng trong thập niên 1980 do GS. Phạm Văn Trình chủ trì; các nghiên cứu về quy hoạch mạng lưới dân cư huyện của Lâm Quang Cường, Trương Quang Thao.
• Nghiên cứu quốc tế: Các mô hình quy hoạch nông thôn tại Pháp, CHLB Đức, Thái Lan, Hàn Quốc, Liên Xô cũ. Tác giả chỉ ra rằng các mô hình này được xây dựng trên điều kiện tự nhiên và trình độ kinh tế - xã hội khác biệt, không thể áp dụng nguyên bản vào ĐBBB.

Khoảng trống nghiên cứu: Hầu hết các nghiên cứu trước đây được thực hiện trong bối cảnh kinh tế bao cấp hoặc tiếp cận thuần túy về mặt hình thức kiến trúc cổ truyền. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống về phương pháp luận quy hoạch phân vùng sinh thái - kinh tế cấp cơ sở kết hợp tổ chức khuôn viên nhà ở gắn với sự phân tầng kinh tế hộ gia đình sau khi thực hiện Khoán 10.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

• Mối quan hệ biện chứng giữa phương thức sản xuất và phương thức sống: Khi cơ chế quản lý chuyển sang kinh tế hộ gia đình, cấu trúc không gian ở nông thôn phải chuyển đổi từ mô hình phục vụ lao động tập thể sang mô hình tích hợp sản xuất - sinh hoạt gia đình (mô hình V-A-C: Vườn - Ao - Chuồng kết hợp Nhà - Sân).
• Lý thuyết quy hoạch tích hợp hai chiều: Kết hợp quy hoạch vĩ mô "từ trên xuống" (hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đường giao thông, cấp thoát nước, phân vùng trung tâm công cộng liên xã/huyện) và quy hoạch vi mô "từ dưới lên" (quy mô lô đất, nhu cầu chức năng theo sự phân tầng mức sống và loại hình ngành nghề của từng hộ).
• Thức kiến trúc và thước tầm truyền thống: Luận án dựa trên lý thuyết về tỷ lệ kiến trúc dân gian ĐBBB. Đơn vị mô-đun tính toán bộ vì kèo xác định theo tỷ lệ đứng/ngang = 2/3 (độ dốc mái ngói $i = 66,6%$ hoặc $60%$; mái rạ tranh $i = 70 - 75%$). Hệ thống kích thước toàn bộ ngôi nhà được mã hóa trên "thước tầm" (sào mực, thước mực) dựa trên đốt gốc ngón tay út của chủ nhà (chiều dài 1 thước xấp xỉ 0,4m).

Phương pháp nghiên cứu thực tế

• Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa: Thu thập số liệu kinh tế - xã hội, địa hình, thủy văn, đo đạc kích thước thực tế các ngôi nhà dân gian và ghi chép thước tầm tại các làng xã thuộc Hà Tây, Hải Hưng, Thái Bình, Nam Hà, Ninh Bình, Hà Bắc, Hải Phòng, ngoại thành Hà Nội.
• Phương pháp phân tích lịch sử - so sánh: Đối chiếu sự biến đổi không gian nhà ở qua các thời kỳ lịch sử và so sánh hình thái quần cư giữa các tiểu vùng địa lý trong ĐBBB.
• Phương pháp mô hình hóa và điển hình hóa: Thiết kế sơ đồ nguyên tắc quy hoạch điểm dân cư và lập bảng vẽ kiến nghị các mẫu nhà ở 1-2 tầng theo phân tầng kinh tế và tính chất nghề nghiệp.

Nguồn tư liệu và dữ liệu

• Bản vẽ đo đạc thực tế công trình kiến trúc cổ (như nhà Quan công Đỗ Thủy Nguyên thời Mạc tại làng Nội Duệ - Tiên Sơn - Bắc Ninh; các nhà dân gian tại Thanh Trì - Hà Nội, Nam Hà, Hà Tây).
• Thước tầm nguyên bản: Thước tầm nhà ông Đích (thôn Hoàng, Kim Thi, Hải Hưng - sử dụng từ 1944) và thước tầm nhà ông Phạm Minh Cương (Vạn Tường, Hà Bắc - sử dụng từ 1938).
• Tư liệu từ Chương trình cấp Nhà nước về đô thị hóa và nông thôn (28A-01-01), Đề tài cấp Bộ về xây dựng huyện nông - công nghiệp, Đề tài kỹ thuật phục vụ nông thôn (B94-KTNT), Niên giám thống kê và văn bản pháp quy lịch sử (Luật Gia Long, Văn kiện Đại hội Đảng VII).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Khái quát về nông thôn ĐBBB - Điều kiện và quá trình hình thành nhà ở nông thôn vùng ĐBBB

Chương I trình bày tổng quan điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và lịch sử tiến hóa của kiến trúc nhà ở ĐBBB:

• Điều kiện tự nhiên và địa lý: ĐBBB có diện tích khoảng 14.700 km², độ dốc 4–5 cm/km, độ cao bình quân 10m so với mực nước biển Đông, trải dài 220 km từ trung du ra biển. Vùng chiếm 5,2% diện tích tự nhiên, 35% dân số toàn quốc (gần 20 triệu người), 21,8% nguồn lao động, 24,8% thu nhập quốc dân, 21,2% sản lượng nông nghiệp và 140 làng nghề truyền thống. Hệ thống đê điều có tổng chiều dài 1.600 km, chiều cao đê từ 2,5m đến 14m (tại Việt Trì), bề rộng mặt đê 6–10m, chân đê 30–35m; đất trong đê 423.000 ha, đất chua mặn 328.000 ha. Khí hậu nhiệt đới gió mùa có mùa đông lạnh, nhiệt độ trung bình năm 22–23°C (tháng 1 trung bình 15,5°C, cực tiểu 2,7°C năm 1955; tháng nóng nhất 33–37°C, cực đại 42,8°C), lượng mưa 1.600–1.800 mm/năm, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ 8–13 cơn bão/năm, độ ẩm trung bình 80%, có hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn cuối đông.

Tỉnh / Thành phố	Số thành phố	Số thị xã	Số thị trấn huyện lỵ	Mật độ dân số (người/km²)	Ghi chú
Hà Nội	1	-	13	10.232	Thành phố là Thủ đô
Hà Tây	-	2	6	725	Hà Đông (thủ phủ), Sơn Tây (thị xã)
Hải Hưng	-	2	9	1.010	Hải Dương (thủ phủ), Hưng Yên (thị xã)
Thái Bình	-	1	8	1.015	Thị xã Thái Bình là thủ phủ
Nam Hà	1	1	9	695	Nam Định (thủ phủ), Hà Nam (thị xã)
Ninh Bình	-	2	6	586	Ninh Bình (thủ phủ), Tam Điệp (thị xã)
Hải Phòng	1	2	9	712	Đồ Sơn, Kiến An là thị xã

• Tiến trình lịch sử kiến trúc nhà ở:
  • Thời Hùng Vương: Nước Văn Lang (hình thành 2879 TCN), dân số 92.237 khẩu (trung bình 8 người/hộ). Tác giả lý giải người Việt ĐBBB không sử dụng nhà sàn như vùng núi hay Nam Bộ do địa hình bằng phẳng, ngập lũ dài ngày và gió bão lớn khiến kết cấu nhà sàn kém ổn định; cư dân lựa chọn đắp nền đất cao để dựng nhà trệt.
  • Thời Bắc thuộc: Xuất hiện cấu trúc trang ấp 9–12 phòng có tường bao quanh, lầu gác ở góc vườn; du nhập kỹ thuật nung gạch ngói, vữa vôi và cuốn cửa vòm (thế kỷ 6).
  • Thời phong kiến (Lý - Trần - Lê - Nguyễn): Thời Trần đắp đê ngăn mặn mở rộng điền trang. Thời Hồ thực hiện chính sách hạn điền (thứ dân sở hữu ruộng dưới 10 mẫu, nô tỳ không có đất). Thời Nguyễn, Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ (1828) tổ chức khai hoang lập hai huyện Kim Sơn (Ninh Bình) và Tiền Hải (Thái Bình) với hơn 4 vạn mẫu ruộng và hơn 4.000 đinh. Điều 156 Luật Gia Long hạn chế nghiêm ngặt kiến trúc dân gian: cấm xây nền hai cấp hoặc chồng hai mái, cấm sơn son thếp vàng, nhà thứ dân không được vượt quá 3 gian 5 vì kèo, cấm bố cục mặt bằng chữ Công và chữ Môn.
  • Thời Pháp thuộc: Cơ cấu ruộng đất phân hóa sâu sắc. Tầng lớp điền chủ chiếm 2–4% dân số nắm 15% đất canh tác; 70% nông dân nắm 70% đất nhưng manh mún; ruộng công chiếm 15%. Khoảng 60% hộ là trung nông lớp dưới ở nhà tranh vách đất; nhà ngói chỉ chiếm 2–5% (toàn xã) hoặc 10–30% ở các vùng khá giả. Chi phí làm nhà trung nông thời kỳ trước 1950 ước tính tương đương 100 công thợ mộc (~100 USD), tổng chi phí cơ ngơi khoảng 500–1.000 USD.
  • Giai đoạn sau 1954 đến Đổi mới: Cuộc cải cách ruộng đất chia lại đất ở, xóa bỏ bất bình đẳng; giai đoạn Hợp tác hóa quy hoạch lại đồng ruộng, mạng lưới thủy nông và trung tâm công cộng (trường học, trạm xá, nhà kho). Sau năm 1986 và Nghị quyết 10, nông dân được giao đất lâu dài, thúc đẩy phong trào ngói hóa và xây nhà kiên cố (hơn 70% hộ có điện lưới, phủ sóng truyền hình toàn vùng, than bánh thay thế chất đốt rơm rạ).

Chương II: Tổ chức không gian ở cho môi trường nông thôn ĐBBB

Chương II phân tích các nhân tố tác động và nguyên tắc tổ chức không gian khuôn viên ở:

• Chuyển dịch phương thức sống và phân tầng xã hội: Nông thôn ĐBBB phân hóa thành 3 nhóm hộ: hộ khá giả/giàu có, hộ trung bình và hộ nghèo khó. Cơ cấu gia đình chuyển từ đại gia đình truyền thống sang gia đình hạt nhân (quy mô 4–6 người đối với hộ hoàn chỉnh và 2–3 người đối với hộ phụ/neo đơn), tạo ra nhu cầu tách hộ và chia lô đất ở mới.
• Cơ cấu tổ chức khuôn viên hộ gia đình: Khuôn viên ở nông thôn ĐBBB là một chỉnh thể sinh thái bao gồm:
  • Nhà chính: Bố cục 3 gian hoặc 5 gian. Gian giữa là không gian mở dành cho bàn thờ tổ tiên và tiếp khách; các gian bên bố trí giường ngủ và phản gỗ.
  • Nhà phụ: Bố trí vuông góc với nhà chính (tạo thành dạng chữ Đinh hoặc chữ L), gồm bếp nấu, kho chứa nông cụ, lương thực và khu chế biến nghề phụ.
  • Sân gạch: Khoảng không gian đệm đa năng phía trước nhà chính dùng để phơi nông sản, tổ chức sinh hoạt gia đình và các sự kiện hiếu hỷ.
  • Vườn cây và ao cá: Cung cấp thực phẩm, tạo cảnh quan và cải thiện vi khí hậu. Ao còn đóng vai trò lấy đất đắp nền nhà và chứa nước mưa tưới tiêu.
  • Khu chăn nuôi và vệ sinh: Chuồng lợn, chuồng trâu bò, hố xí được bố trí cách ly phía cuối hướng gió chủ đạo để ngăn mùi xú uế.
• Giải pháp xử lý vi khí hậu truyền thống: Hướng nhà chính ưu tiên hướng Nam hoặc Đông Nam để đón gió mát mùa hè và tránh gió mùa Đông Bắc lạnh khô; khoảng hiên rộng che nắng chiếu xiên và ngăn mưa hắt; nền nhà tôn cao 0,6m chống ẩm và giảm bức xạ nhiệt từ mặt sân.

Chương III: Giải pháp quy hoạch và kiến trúc nhà ở cho vùng ĐBBB - Kiến nghị một số mẫu nhà

Chương III đưa ra giải pháp quy hoạch phân vùng và các mẫu thiết kế kiến trúc điển hình:

• Phân loại 9 vùng quy hoạch quần cư nông thôn ĐBBB:

  1. Vùng 1 (Vùng ven sông ngập lũ): Quy hoạch cụm dân cư có đê bao, tôn nền cao; kiến trúc nhà có gác lửng/tầng 2 để tránh lũ lớn; bố trí bến đỗ thuyền và sàn nâng bảo vệ gia súc, nông sản.
  2. Vùng 2 (Vùng đồng trũng chiêm trũng): Quy hoạch theo cụm liên xóm; đào ao bao quanh lấy đất đắp tôn nền khuôn viên; nhà ở kết hợp sân trước, sân sau, vườn trên dải đất cao và ao thả cá liên hoàn.
  3. Vùng 3 (Vùng ven biển bãi bồi ngăn mặn): Bố cục mạng lưới đường và lô đất theo ô cờ bám các tuyến đê lấn biển; thiết kế rặng phi lao chắn gió bão, cát bay; hệ thống mương cấp nước ngọt thau chua rửa mặn; nhà bố trí bể nước mưa dung tích lớn; kết cấu tường dày, mái thấp chống bão.
  4. Vùng 4 (Vùng làng nghề truyền thống và bán chuyên nghiệp): Lô đất dạng chia lô kéo dài; không gian ở kết hợp xưởng gia công nghề phụ, kho vật tư; hiên rộng mở ra sân phơi sản phẩm; đường trục làng mở rộng cho xe cơ giới vận chuyển.
  5. Vùng 5 (Vùng thuần nông nghiệp thâm canh lúa nước): Trung tâm xã tập trung trạm máy kéo cơ giới, sân phơi, kho HTX, trường PTCS, trạm y tế; nhà ở có chuồng trại gia súc lớn (trâu, bò) với lối đi riêng biệt lập.
  6. Vùng 6 (Vùng di tích lịch sử, cảnh quan du lịch): Phân định nghiêm ngặt khu vực cấm xây dựng bảo vệ di tích và vùng đệm cận thiên nhiên; nhà ở hộ làm dịch vụ du lịch kết hợp sân vườn sinh thái, hình thức mái ngói hài hòa với cảnh quan cổ kính.
  7. Vùng 7 (Vùng thị tứ, trung tâm buôn bán dịch vụ ven trục lộ): Nhà ở dạng chia lô tiếp giáp mặt đường; tầng 1 kết hợp cửa hàng dịch vụ phía trước, khu ở phía sau; tầng 2 bố trí phòng ngủ và sân phơi trên mái.
  8. Vùng 8 (Vùng kinh tế đồi gò ven trung du): Khuôn viên quy mô lớn kết hợp mô hình kinh tế trang trại vườn đồi (rừng cây, vườn quả); kiến trúc nhà bám theo sườn dốc địa hình.
  9. Vùng 9 (Vùng nông trường quốc doanh): Quy hoạch hạt nhân trung tâm gồm trụ sở nông trường, trạm máy kéo, bệnh xá; khu ở chia thành hai dạng: nhà ở thấp tầng độc lập có sân vườn cho hộ công nhân và cụm nhà ở trang trại tập trung.

• Hệ thống mẫu kiến trúc nhà ở kiến nghị: Luận án thiết kế chi tiết mặt bằng, mặt cắt, mặt đứng và phối cảnh các mẫu nhà 1-2 tầng phân loại theo quy mô diện tích lô đất và nhân khẩu:

  • Hộ khá giả (5–7 người): Diện tích lô đất từ 300–400 m² (vùng 4, 6, 8) hoặc lên tới 1.300–1.400 m² (vùng 1); nhà 2 tầng khung bê tông cốt thép kết hợp mái ngói, có gara xe cơ giới, phòng khách rộng, 3–4 phòng ngủ, khu vệ sinh khép kín và hệ thống sân vườn VAC hoàn chỉnh.
  • Hộ trung bình (4–6 người): Diện tích lô đất từ 180–300 m² (vùng 2, 7, 8) hoặc 1.000–1.200 m² (vùng 1); nhà 1 tầng mái ngói hoặc 2 tầng đơn giản, có sân phơi, hiên làm nghề phụ, chuồng gia súc và giếng nước riêng.
  • Hộ nghèo khó (2–3 người): Diện tích lô đất từ 80–120 m²; bố cục nhà cấp 4 gồm 1 gian đa năng kết hợp ngủ, tiếp khách, chái bếp nhỏ và sân phơi tối thiểu.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận

• Xác lập phương pháp luận quy hoạch nông thôn mới theo nguyên tắc kết hợp hai chiều "từ trên xuống" (hạ tầng, phân vùng chức năng) và "từ dưới lên" (nhu cầu đất ở theo phân tầng xã hội và phương thức kinh tế hộ).
• Hệ thống hóa các đặc trưng cấu trúc kiến trúc truyền thống ĐBBB (hệ mô-đun gian - vì kèo, độ dốc mái 2/3, thước tầm) và chứng minh khả năng kế thừa các quy luật vi khí hậu trong thiết kế kiến trúc hiện đại.
• Xây dựng khung phân loại không gian định cư nông thôn ĐBBB thành 9 phân vùng sinh thái - kinh tế chuyên biệt.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn

• Đề xuất hệ thống sơ đồ nguyên tắc quy hoạch tổng thể mặt bằng làng xã và cụm điểm dân cư cho 9 phân vùng địa lý ĐBBB.
• Cung cấp tập hợp các mẫu thiết kế nhà ở nông thôn (mặt bằng phân khu chức năng, mặt đứng, mặt cắt) tương thích với từng nhóm phân tầng xã hội (khá giả, trung bình, nghèo) và ngành nghề (thuần nông, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ du lịch).
• Đề xuất giải pháp cải thiện hạ tầng kỹ thuật vi mô: tách biệt khu phụ ô nhiễm, xử lý nước sinh hoạt bằng giếng thơi/bể nước mưa và mô hình hố xí hợp vệ sinh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Luận án tập trung khảo sát phạm vi không gian vùng Đồng bằng Bắc Bộ trong giai đoạn chuyển đổi đầu thời kỳ Đổi mới (cuối thập niên 1980 - đầu thập niên 1990); chưa có điều kiện so sánh định lượng sâu với các vùng sinh thái đặc thù khác như Đồng bằng sông Cửu Long hay vùng duyên hải Miền Trung. Các giải pháp mẫu nhà chủ yếu dựa trên khảo sát thực nghiệm và điều tra xã hội học định tính kết hợp phân tích kiến trúc công trình.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Theo dõi diễn biến đô thị hóa tại các làng ven đô; hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế kiến trúc điểm dân cư nông thôn mới; nghiên cứu công nghệ vật liệu xây dựng mới tại chỗ và giải pháp kỹ thuật xử lý rác thải, nước thải cụm làng nghề.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên: Cung cấp tài liệu tham khảo chuyên ngành về lịch sử tiến hóa kiến trúc nhà ở dân gian ĐBBB, cấu trúc thước tầm và phương pháp luận phân vùng quy hoạch nông thôn.
• Đối với cơ quan quản lý và quy hoạch: Cung cấp cơ sở khoa học cho Viện Quy hoạch Đô thị và Nông thôn, Sở Xây dựng các tỉnh ĐBBB (Hà Nội, Hà Tây, Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình, Hải Phòng) trong việc lập đồ án quy hoạch xây dựng cấp huyện, xã và ban hành mẫu nhà ở nông thôn.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống sơ đồ nguyên tắc quy hoạch 9 phân vùng sinh thái và bảng vẽ chi tiết các mẫu nhà ở kết hợp mô hình sản xuất VAC trong Chương III.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao người Việt cổ vùng Đồng bằng Bắc Bộ không sử dụng nhà sàn như một số dân tộc miền núi hoặc cư dân Nam Bộ?

Theo khảo cứu của tác giả, cư dân ĐBBB không sử dụng nhà sàn vì địa bàn đồng bằng có lũ lụt lớn tràn vào lâu ngày, bão to và gió giật mạnh khiến kết cấu nhà sàn bằng gỗ tranh tre không đảm bảo ổn định chịu lực. Do đó, người Việt ĐBBB chấp nhận nền đất ẩm và đắp nền cao để dựng nhà trệt kiên cố.

2. Điều 156 của Luật Gia Long quy định những giới hạn cụ thể nào đối với nhà ở của dân thường?

Điều 156 Luật Gia Long quy định: Nhà ở của thứ dân không được xây trên nền hai cấp hay làm chồng hai mái, không được sơn vẽ và không được trang trí; quy mô không được vượt quá 3 gian 5 vì kèo; cấm làm nhà có mặt bằng chữ Công hoặc chữ Môn; cấm sử dụng các màu vàng, đỏ, xanh, tím tươi và cấm chạm khắc các hình tượng rồng, hổ, rùa, phượng cũng như các loại gỗ quý.

3. Thước tầm trong kiến trúc nhà gỗ truyền thống ĐBBB được lập như thế nào và có ý nghĩa gì?

Thước tầm (sào mực) được người thợ cả lập dựa trên đơn vị đo cơ bản là đốt gốc ngón tay út của chủ nhà; 1 thước gồm 10 đơn vị cơ bản (chiều dài khoảng 0,4m). Toàn bộ kích thước 3 chiều và vị trí liên kết mộng của bộ khung gỗ được khắc dấu trực tiếp trên thước tầm. Quy ước này giúp mọi hiệp thợ mộc có thể tu sửa hoặc dựng lại ngôi nhà chuẩn xác mà không cần bản vẽ thiết kế trên giấy.

4. Luận án phân loại ĐBBB thành bao nhiêu vùng quy hoạch và giải pháp cho vùng ngập lũ hoặc vùng ven biển là gì?

Luận án phân loại ĐBBB thành 9 phân vùng quy hoạch. Trong đó:

• Vùng 1 (ngập lũ ven sông): Áp dụng giải pháp tôn cao nền, làm bờ bao, thiết kế nhà có gác lửng/tầng 2 phòng lũ và bến đỗ thuyền.
• Vùng 3 (ven biển bãi bồi ngăn mặn): Bố trí hệ thống rặng phi lao chắn bão cát, mương ngọt xả mặn, bể nước mưa lớn và xây tường dày mái thấp chống gió lốc.

5. Nguyên tắc quy hoạch kết hợp "từ trên xuống" và "từ dưới lên" được luận án luận giải ra sao?

Quy hoạch "từ trên xuống" là sự can thiệp của Nhà nước trong việc phân vùng lãnh thổ, định hướng phát triển hạ tầng kỹ thuật (giao thông, thủy lợi, cấp điện) và mạng lưới công trình công cộng cấp xã/huyện. Quy hoạch "từ dưới lên" là việc tổ chức quy mô lô đất và dây chuyền công năng khuôn viên xuất phát từ nhu cầu thực tế của từng hộ gia đình theo mức phân tầng kinh tế (khá giả, trung bình, nghèo) và loại hình nghề nghiệp cụ thể.

---

Kết luận

Luận án của tác giả Nguyễn Sĩ Quế là công trình nghiên cứu hệ thống về quy hoạch và kiến trúc nhà ở nông thôn vùng Đồng bằng Bắc Bộ trong giai đoạn chuyển đổi sang cơ chế kinh tế hộ gia đình. Bằng việc kết hợp giữa phân tích tiến trình lịch sử, khảo sát cấu trúc dân gian truyền thống và khảo sát thực địa kinh tế - xã hội, tác giả đã đề xuất thành công mô hình quy hoạch 9 phân vùng sinh thái cùng hệ thống mẫu nhà ở thích ứng với vi khí hậu và sự phân tầng xã hội. Công trình đóng góp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng cho công tác quy hoạch, xây dựng và cải tạo nông thôn mới tại các tỉnh Đồng bằng Bắc Bộ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

=: He =- - ` oe ` = a = ie a ee 7 we? Ge Ne ee kŠ — oo ca ` ` _ - ey PM fark a MS. sa = &_ i ` “= * X at _ ~ N ^ _ 2“ ¬ "ha Oe a ` `. ` :— hi hả pie pena “* *Z ~ =~ = = ~ 2 ee ala Se ee s2) ees se TC 2s s4 TT DA Go ig SS POE Se CD ÔN lộc) AC co.Anh Ghép CO3 CÓ DA C0” 2 cs 3 c a ee So = “ =. CD, eee oe ee co Ne cáo eee ae C8 ie : TT sa al BO GIAO DUC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG HÀ NỘI wt sa.

"NGUYÊN SĨ QUẾ KIỂN TRÚC NÔNG THÔN VUNG DONG BANG BAC BO (Những vấn 4ê 4u y hoạch kiến trúc và kiểu kiến trúc nhà J) Chuyên ngành: Quy hoach khéung giam cà xay dung db thi MZ 66: 2.05 Luan an Phe. titn si Khoa hoe kg thudt Những người hướng dẫn: .- Lam Quang Cuéng. Dh6 iáo sư - Ciến si \ ÀŠ(guyễn 2Xim -Đuyện. ⁄)któ Qiáo ae - Dhé titn si e ° `.

- on 7 Ar 1, ì Trey .5 ?2‡ i Hà nội - 1995 MUC LUC LUAN AN Trang LOI TAC GIA PHAN MO DAU ~ CHUONG | KHAI QUAT VE NONG THON DBBB - DIEU KIEN VA QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH NHÀ Ở NÔNG THÔN VÙNG ĐBBB. Vị trí của ĐBBB trong lịch sử. ĐBBB và kiến trúc nhà ở nông thôn thời Hùng Vương, thời kỳ Bắc thuộc. ĐBBB và kiến trúc nhà ở nông thôn thời phong kiến đến thời Pháp thuộc.

Kiến trúc nông thôn ĐBBB sau Hoà bình lập lại. Tính truyền thống của nhà ở nông thôn ĐBBB. Dân cư ĐBBB trong quá trình phát triển. 44 Kết luận | 08 CHƯƠNG II TỔ CHỨC KHÔNG GIAN Ở CHO MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN ĐBBB.

Một số tư kiệu kinh tế xã hội về nhà ở nông thôn ĐBBB. Về phương thức sống ở nông thôn ĐBBB hiện nay. Sự phân tầng nông thôn ĐBBB. Cơ cấu hộ gia đình nông thôn ĐBBB hiện nay và động thái nhà ở.

Tổ chức không gian ở cho môi trường nông thôn ĐBBB. TT Kết luận. 97 CHƯƠNG lIi GIẢI PHÁP QUY HOẠCH VÀ KIẾN TRÚC NHÀ Ở CHO VUNG ĐBBB - KIẾN NGHỊ MỘT SỐ MẪU NHÀ. Các quan niệm chung.

Hệ thống hóa một số đặc trưng của kiến trúc nhà ở nông thôn ĐBBB và các ứng dụng cùng các mô típ cấu trúc không. Phân loại các vùng quần cư và sơ đồ nguyên tắc bố cục, kiến nghị về cấu trúc nhà ở nông thôn ĐBBB. 126 NHỮNG KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHỦ YẾU. 127 CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIÁ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 147 DANH MỤC TAI LIEUTHAM KHAO.

148 LOI TAC GIA Tác giả luận án bắt đầu nghiên cứu và giảng day các vấn đề nhà ở đồ thị và nông thôn từ năm 1975. Năm 1980-1985 tham gia đề tài cấp Bộ về xây dựng huyện nông, công nghiệp do PTS Lâm Quang Cường, Trường Đại học Xây dựng Hà nội chủ trì năm 1988-1990 tham gia chương trình cấp Nhà nước đô thị hóa và nông thôn (28A-01-01) do PGS-PTS Trương Quang Thao chủ trị năm 1994 tham gia chương trình cấp Bộ về chương trình kỹ thuật phục vụ nông thôn (B94-KTNT) do PGS-PTS Phùng Thiện Thuật chủ trì Tác giả tập trung nghiên cứu cho địa bản đồng bằng Bắc bộ để có điều kiện đề xuất các kiến nghị một cách cụ thể. Đề tải này hình thành tỪ cuỗÍ những năm 1980, nhận được sự giúp đổ to lớn đầu tién cua PGS-PTS Truong Quang Thao, TS Nguyễn Mạnh Thu. Song do điêu kiện đi công tác xa, hai cán bộ này đã không tiép tục hướng dẫn trong những năm qua.