CHƯƠNG 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CUU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN VE QUAN TRI TINH GON 1. Tổng quan về tinh hình nghiên cứu quản trị tinh gọn 1. Tình hình nghiên cứu quản trị tỉnh gọn trên thế giới Tình hình nghiên cứu về quản trị tỉnh gọn trên thế giới đã thu hút sự quan tâm lớn trong thập kỷ qua. Nguồn gốc của quan tri tinh gọn có thé nói là từ lý thuyết phân công lao động của Adam Smith, đó là cách thức chia nhỏ công việc lớn thành các công việc phụ cho nhiều người cùng thực hiện thay vì một người làm công việc lớn.
Điều này đã giúp các nhà sản xuất nâng cao hiệu quả lao động và tiết kiệm thời gian. Tiếp đó, sự ra đời của "tiêu chuẩn" (Eli Whitney 1765 - 1825) cho sản phẩm đã giúp các nhà sản xuất hoàn thành công việc tốt hon, sản pham được tạo ra có chất lượng cao hơn. Lý thuyết về quản trị tỉnh gọn tiếp tục được Frederick Taylor - kỹ sư cơ khí người Mỹ góp phan xây dựng lên với quan điểm "quan lý theo khoa hoc". Ông cho rằng để nâng cao năng suất công nghiệp, cần nghiên cứu cần thận quá trình làm việc dé khai thác chính xác chuỗi thao tác và "làm theo cách tốt nhất".
Kết hợp các tư tưởng tiến bộ của lý thuyết trước đó, Henry Ford (1863- 1947), ông đã tạo ra bước ngoặt trong ngành công nghiệp sản xuất ô tô thế giới và là cha đẻ của phương pháp sản xuất hàng loạt. Kiichiro Toyoda (1894-1952), người đã học hỏi từ hệ thống và cách làm của Ford, áp dụng ý tưởng về JIT và đưa vào công ty ô tô tại Toyota, cùng với cach sử dung dây chuyền sản xuất tinh gọn theo phong cách Nhật Bản. Edward Deming (1900-1993) là người đưa ra quy trình PDCA (Plan - Do - Check - Act) mà đến nay van đang được áp dụng rộng rãi trên thế giới. Người có đóng góp quan trọng tiếp theo là Taiichi Ohno, chả đẻ của phương pháp sản xuất Toyota (TPS), phát triển chi tiết hơn về khái niệm JIT và Jidoka cũng như cách kết hợp chúng trong sản xuất tại Tập đoàn Toyota Nhật Bản.
Theo tư duy quản tri tinh gọn, Thomas L. Jackson (1996) đã chỉ ra một doanh nghiệp muốn xây dựng được hệ thống sản xuất tinh gọn cần phải có hệ thông quản trị tỉnh gọn trước, vì: + Doanh nghiệp cần chiến lược phát triển dai hạn và đủ cam kết dé chuyên sang phương pháp sản xuất mới. + Quá trình chuyển đổi từ mô hình sản xuất cũ sang mô hình sản xuất mới cần những thay đổi về quy chế, quy trình vận hành, cơ cấu tổ chức cũng như con người, máy móc, thiết bị. + Quyết định chuyền đổi từ mô hình sản xuất cũ sang sản xuất tinh gọn cần nhiệt tâm của người lãnh đạo có quyền ra quyết định cao nhất trong tô chức.
Các nghiên cứu về quản trị tinh gọn đều đã tập trung vào nhiều khía cạnh khác nhau, bao gồm cả lý thuyết và thực tiễn. Các nhà nghiên cứu đã đi sâu vào tìm hiểu về nguyên lý và khái niệm của quản trị tinh gon, cũng như áp dụng nó vào các mô hình quản lý và tô chức. Nghiên cứu quản trị tinh gọn tập trung vào việc cải thiện hiệu suất và hiệu quả của các quy trình và hoạt động trong t6 chức. Nó giúp giảm bớt lãng phí, tăng cường sự linh hoạt và tạo ra sự tương tác hiệu quả giữa các thành viên trong tô chức.
Các nghiên cứu cũng đã xem xét ứng dung của quản tri tinh gọn trong các ngành công nghiệp khác nhau, chăng hạn như sản xuất, dịch vụ, y té, hau cần và hơn thé nữa. Các nghiên cứu trường hợp đã được tiến hành dé phan tích cách các tổ chức đã áp dụng quản trị tỉnh gọn và những kết quả mà họ đạt được. Ngoài ra, tình hình nghiên cứu cũng tập trung vào các công cụ va phương pháp cụ thé của quản trị tinh gọn, chang hạn như Lean Six Sigma, Kanban, 5S, Kaizen và nhiều hon nữa. Cac nghién cuu da dé xuat va phan tích sự hiệu qua của các công cu nay trong việc cai thiện quy trình và hoạt động trong tô chức.
Nghiên cứu về quản trị tỉnh gọn trên thế giới đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển và ứng dụng của phương pháp này trong lĩnh vực quản lý và kinh doanh. Các nghiên cứu đã xem xét các khía cạnh khác nhau cua quản tri tinh gọn và đưa ra những đóng góp quan trọng dé nâng cao hiệu suất và cạnh tranh của các tổ chức kinh doanh. Các nghiên cứu về quản trị tỉnh gọn trong nước Như đã thảo luận ở phan trước, nguyên tắc của quan trị tinh gọn đã được nghiên cứu, phát triển và áp dụng rộng rãi trên khắp thế giới. Sử dụng quản trị tinh gon sẽ gia tăng hiệu quả hoạt động sản xuất bên trong và ngoài tổ chức, đồng thời tạo nên lợi thế cạnh tranh thông qua các nguyên tac "tinh gon," quy trình được định hình, va các công cu hỗ trợ (Imai, 1986, 1997; Womack và đồng nghiệp, 1990; Nishiguchi, 1994; Fujimoto, 1999; Emiliani và đồng nghiệp, 2003).
Tuy nhiên, việc áp dung phải linh hoạt và tùy chỉnh dé phù hợp với bối cảnh kinh doanh và đặc điểm của từng doanh nghiệp, cũng như từng vùng địa lý khác nhau. Trong nước Việt Nam, nghiên cứu về quản trị tỉnh gọn cũng đã thu hút sự quan tâm và nghiên cứu từ các học giả và chuyên gia trong lĩnh vực quản trị và kinh doanh. Một số ví dụ về các nghiên cứu quản trị tính gọn trong Việt Nam: "Ứng dụng quan trị tinh gọn vào ngành sản xuất": Nghiên cứu này tập trung vào việc áp dụng phương pháp quản trị tinh gọn trong ngành sản xuất ở Việt Nam. Nghiên cứu về lợi ích và thách thức của việc áp dụng quản tri tinh gọn trong việc tăng cường năng suất, cải thiện chất lượng và tối ưu hóa quy trình sản xuất.
"Quản tri tinh gọn trong ngành dịch vu": Nghiên cứu này tập trung vào ứng dụng quản tri tinh gon trong các doanh nghiệp dich vụ, như ngành khách sạn, nhà hàng, du lịch và bán lẻ. Nghiên cứu về cách quản tri tinh gọn có thê giúp nâng cao trải nghiệm khách hàng, tăng cường hiệu suất hoạt động và tạo ra sự cạnh tranh trong ngành dịch vụ. "Quản trị tinh gọn và cải tiến liên tục": Nghiên cứu nay tập trung vào tư duy liên tục cải tiến và quản trị tỉnh gọn trong các doanh nghiệp ở Việt Nam. Nghiên cứu khám phá cách áp dụng các phương pháp như Kaizen va 5S dé tạo ra môi trường làm việc tích cực, khuyến khích sáng tạo và cải thiện liên tục.
"Quản trị tỉnh gọn trong ngành y tế": Nghiên cứu này nghiên cứu về ứng dụng cua quan tri tinh gon trong hệ thong chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam. Nghiên cứu tìm hiểu cách quan trị tinh gọn có thé cải thiện hiệu quả quy trình chân đoán và điều trị, giảm thiểu thời gian chờ đợi và tăng cường sự hài lòng của bệnh nhân. "Quản tri tinh gọn và quy trình kinh doanh": Nghiên cứu nay tập trung vào ứng dụng quản tri tinh gọn trong quy trình kinh doanh của các doanh nghiệp ở Việt Nam. Nghiên cứu về cách tối ưu hóa quy trình kinh doanh, từ quá trình sản xuất đến quản lý hệ thống cung ứng và tương tác với khách hàng.
Ngoài ra, trong giai đoạn 2012-2013, Nguyễn Đăng Minh, một giảng viên tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, cùng nhóm nghiên cứu của ông đã thực hiện một dự án có tựa đề "Tình hình triển khai 5S tại các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa trong khu vực thành phố Hà Nội". Nội dung của dự án đã tóm tắt tình trạng triển khai 5S tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong cụm khu công nghiệp Từ Liêm và khu công nghiệp Sai Đồng. Kết quả nghiên cứu cho thấy 5S đã nhận được sự quan tâm đáng ké từ các doanh nghiệp và đã được công nhận về tầm quan trọng của nó trong việc giảm thiêu lãng phí không cần thiết dé nâng cao hiệu suất sản xuất. Nhóm tac giả cũng đưa ra một số giải pháp dé triển khai và duy trì 5S hiệu quả trong doanh nghiệp, bao gồm thay đổi chính sách, quyết tâm của người lãnh đạo và sự tư vấn từ các chuyên gia.
Tuy nhiên, việc tiếp cận 5S của các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa vẫn còn rất hạn chế. Năm 2013 cũng là thời điểm các tác giả, gồm Nguyễn Đăng Minh và các đồng nghiệp Đỗ Thị Cúc, Tạ Thị Hương Giang, Hoàng Thị Thu Hà, đã đăng bài viết "Áp dụng 5S tại các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa tại Việt Nam - Tình hình hiện tại và đề xuất". Trong bài viết này, tác giả đã phân tích tình hình áp dụng 5S tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) và chỉ ra rằng hiện tại chỉ có một số ít DNNVV mới bắt đầu áp dụng 5S, thường chỉ tập trung vào 3S/5S. Hơn nữa, tỷ lệ DNNVV tiếp cận 5S cũng rất thấp (1%).
Dựa trên tình trạng này, nhóm nghiên cứu đã xác định nguyên nhân và đưa ra một số giải pháp khuyến nghị dé phát triển áp dụng 5S tại Việt Nam. Vào năm 2014, Nguyễn Đăng Minh đã tiến hành nghiên cứu đề tài "Xây dựng mô hình quản trị hiệu quả nhằm tăng cường hoạt động của các doanh nghiệp Việt Nam". Nghiên cứu này tập trung vào lý thuyết quản trị hiệu quả và điều tra thực trạng cụ thể của các doanh nghiệp Việt Nam khi áp dụng phương pháp quản trị hiệu quả. Nghiên cứu đã xác định những khó khăn và ưu điểm của việc áp dụng quản trị hiệu quả, từ đó xây dựng một mô hình quản trị hiệu quả phù hợp với đặc điểm của doanh nghiệp Việt Nam.
Mục tiêu của nghiên cứu là nâng cao hiệu suất hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời đóng góp vào sự phát triển của doanh nghiệp và xây dựng nền kinh tế đất nước. Khoảng trồng nghiên cứu Việc áp dụng quản trị tỉnh gọn trong ngành sản xuất thiết bị công nghệ thông minh đã và đang trở thành một phần quan trọng của nghiên cứu và phát triên trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, vẫn còn một sô khoảng trông nghiên cứu quan trọng cân được giải quyêt đê tôi ưu hóa quá trình sản xuât và nâng cao hiệu quả trong ngành này. Các khoảng trống nghiên cứu trong lĩnh vực quản trị tinh gọn cho ngành sản xuất thiết bị công nghệ thông minh cần được nghiên cứu và xử lý có thê kê đên như: + Tối ưu hóa quy trình sản xuất đa dạng và tùy chỉnh: Trong ngành sản xuất thiết bị IoT, sản phẩm thường có sự đa dang cao và yêu cầu tùy chỉnh theo từng đơn hàng.