Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Tiên Phong. Chương 4: Giải pháp nâng cao hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Tiên Phong.
3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Ngân hàng thương mại là một định chế tài chính trung gian luôn phải kinh doanh bằng tiền của người khác. Hoạt động tín dụng ở mọi thời kì luôn chiếm vị trí quan trọng bậc nhất trong việc đóng góp vào phần lợi nhuận của ngân hàng. Nhưng lợi nhuận càng cao thì rủi ro càng lớn, hoạt động tín dụng của ngân hàng luôn phải đối mặt với hàng loạt các khó khăn, trong đó phải kể đến rủi ro nợ quá hạn.
Vì vậy, tầm quan trọng của quản lý rủi ro tín dụng trong NHTM luôn luôn được đặt lên hàng đầu. Trong danh sách quản trị rủi ro các hoạt động của NHTM có rất nhiều luận văn, luận án, bài báo công trình nghiên cứu khoa học về đề tài này phải kể đến như: Với đề tài luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác QTRR trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam” (Trường Đại học kinh tế quốc dân, năm 2013), tác giả Đào Xuân Sơn đã phân tích và đưa ra hai trong những nguyên nhân dẫn tới rủi ro trong hoạt động cho vay của NHTM là: “Trình độ quản lý và năng lực chuyên môn của nhân viên ngân hàng còn hạn chế, thiếu kinh nghiệm trong công tác, yếu kém trong khâu phân tích, thẩm định khách hàng, hồ sơ vay vốn, đo lường rủi ro tín dụng”; “Do sự kiểm tra, giám sát khoản vay không thường xuyên, không phát hiện kịp thời các dấu hiệu cảnh báo rủi ro đối với khách hàng. Các hệ thống đánh giá và quản lý rủi ro tín dụng chưa đạt được yêu cầu về sự chặt chẽ, thống nhất và hợp lý”. Tác giả cũng đề xuất phương án để giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay là: “Tăng cường kiểm tra, kiểm soát sự tuân thủ quy trình tín dụng và nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra nội bộ.
Sự tuân thủ quy định tín dụng và định hướng cho vay trong từng thời kỳ là yêu cầu bắt buộc, có ý nghĩa quyết định đến chất lượng hoạt động cho vay của ngân hàng”. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đề tài luận văn thạc sĩ “Nâng cao chất lượng cho vay tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn” (Trường Đại học kinh tế quốc dân, năm 2011), tác giả Lê Thị Bích Lan đã xác định quy trình cho vay là một trong những yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng cho vay của NHTM, cụ thể: “Việc thiết lập và không ngừng hoàn thiện quy trình cho vay có ý nghĩa rất quan trọng đối với hoạt động cho vay của ngân hàng, nó góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng cho vay”. Tác giá đã đưa ra giải pháp đầu tiên nhằm nâng cao chất lượng cho vay tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn là: “Nâng cao chất lượng phân tích và thẩm định cho vay”. Cụ thể: “Phân tích tín dụng, thẩm định là khâu rất quan trọng trong toàn bộ quy trình cho vay.
Khâu này nếu thực hiện tốt sẽ góp phần đáng kể vào quản lý rủi ro tín dụng và từ đó nâng cao chất lượng tín dụng”. Để thấy được vai trò của phân tích tín dụng trong việc đề phòng và hạn chế rủi ro tín dụng ta hãy xét các mỗi quan hệ trình bày ở bảng 1.1: Tóm tắt mối quan hệ giữa phân tích tín dụng và rủi ro tín dụng Rủi ro Quyết định Phân tích, thẩm định cho vay cho vay cho vay Mục Đánh giá khả năng trả nợ của khách Giảm thiểu Ra quyết định tiêu hàng rủi ro đúng Phân tích tình Phân tích Cho vay hay Nội Rủi ro thế hình tài chính của và phương án không cho dung nào? doanh nghiệp SXKD vay Tốt + Khả thi Rủi ro thấp Cho vay Không khả Có thể cho Tốt + Có rủi ro thi vay Có thể cho Không tốt + Khả thi Có rủi ro vay Kết quả Không khả Không cho Không tốt + Rủi ro cao thi vay Phán đoán Đặc tính Phản ánh quá khứ + Kỳ vọng Kỳ vọng tương lai (Nguồn: Luận văn cao học “Nâng cao chất lượng cho vay tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn”, Trường Đại học kinh tế quốc dân, năm 2011, tác giả Lê Thị Bích Lan) 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Ngô Thị Thanh Trà (2015), với tiêu đề “Các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Nam Sài Gòn”, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã khái quát được các vấn đề cơ bản về rủi ro tín dụng như khái niệm về rủi ro tín dụng ngân hàng, phân loại rủi ro tín dụng, nguyên nhân gây ra những rủi ro tín dụng, những thiệt hại do rủi ro tín dụng, các mô hình đo lường rủi ro tín dụng, mục tiêu và chính sách tín dụng. Luận văn đã tiếp cận những lý luận cơ bản về quản trị rủi ro của ngân hàng trong nền kinh tế thị trường, so sánh với thực tiễn đánh giá hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Nam Sài Gòn giai đoạn 2012 - 2014. Luận văn nghiên cứu thực trạng và nguyên nhân rủi ro tín dụng cũng như các biện pháp phòng chống rủi ro tín dụng tại Chi nhánh, từ đó chỉ ra những mặt còn hạn chế cần khắc phục.
Qua quá trình nghiên cứu tác giả đã đề xuất thêm các giải pháp cụ thể nhằm tăng hiệu quả tối đa trong công tác hạn chế rủi ro tín dụng, nâng cao chất lượng tín dụng cho Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Nam Sài Gòn. Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Mạnh Hùng (2014), với tiêu đề: “Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam chi nhánh Thăng Long”, Học viện tài chính. Luận văn mang đến người đọc cái nhìn tổng quan thực trạng quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam chi nhánh Thăng Long, trong đó tập trung đánh giá tình hình nợ xấu của chi nhánh, nguyên nhân dẫn đến tình hình nợ xấu tăng cao trong những năm gần đây. Các nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó trước tiên là do mô hình quản trị RRTD còn nhiều bất cập, nghiệp vụ trong quản trị RRTD còn nhiều yếu kém.
Ngoài ra còn có nguyên nhân từ phía khách hàng và môi trường luật pháp chưa chặt chẽ, còn nhiều kẽ hở tạo cơ hội cho những hành vi lợi dụng gây thất thoát tài sản của Ngân hàng. Từ đó, tác giả đưa ra một số giải pháp trong quản trị RRTD tại chi nhánh nhằm hạn chế RRTD và giảm thiểu nợ xấu cho chi nhánh như: đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của khách hàng nhưng phải đúng quy trình, nguyên tắc; đề xuất mô hình quản trị RRTD mới có thể kết hợp được các thành phần trong Hội 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com đồng xử lý rủi ro, bổ sung bộ phận nghiên cứu thị trường; cần có chiến lược kinh doanh thích hợp, mở rộng mạng lưới khách hàng; xây dựng và hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu đánh giá, thiết lập các chỉ tiêu tín dụng, quản lý hạn mức tín dụng, mở rộng các hình thức đồng tài trợ để giảm thiểu rủi ro; xây dựng và phát triển hệ thống cảnh báo sớm; nâng cao vai trò của công tác kiểm soát nhằm hạn chế RRTD, tăng cường những cán bộ có trình độ, đã qua nghiệp vụ tín dụng để bổ sung cho phòng kiểm soát. Ở các công trình khoa học trên, mỗi đề tài đều có một cách tiếp cận và nội dung nghiên cứu khác nhau tùy vào tình hình thực tế và đặc điểm của từng ngân hàng, địa phương cụ thể. Các nghiên cứu đã đưa ra các giải pháp chung nhất và mang tính thời điểm, phạm vi trong một tổ chức cụ thể.
Do đó, đứng trước bối cảnh hiện nay và với một số tổ chức khác thì giải pháp không còn phù hợp nữa. Các công trình nghiên cứu trên đã mang lại những thông tin hữu ích và những bài học kinh nghiệm từ các NHTM trong và ngoài nước về quản trị rủi ro tín dụng. Qua đó, tác giả đã rút ra được một số bài học cho Ngân hàng TMCP Tiên Phong. Đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Tiên Phong” chỉ tham khảo các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng và cách phân tích để áp dụng phân tích công tác quản lý rủi ro tín dụng riêng của TPBank.
Luận văn đã bổ sung, hoàn thiện các vấn đề lý luận về rủi ro tín dụng của NHTM. Tác giả đã nghiên cứu những bài học kinh nghiệm từ NHTM trong nước về quản trị rủi ro tín dụng, qua đó rút ra một số bài học cho TPBank. Bên cạnh đó, luận văn đã phân tích có hệ thống thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại TPBank qua các năm 2014 – 2015 – 2016 để đưa ra những giải pháp góp phần vào việc từng bước hoàn thiện công tác quản trị tín dụng cũng như nâng cao chất lượng tín dụng tại TPBank trong thời gian tới. Các giải pháp đảm bảo được tính thực tiễn hoạt động của TPBank và phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của Việt Nam.
Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng thƣơng mại 1. Tín dụng ngân hàng thương mại 1. Khái niệm tín dụng 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tín dụng là một phạm trù kinh tế, ra đời và tồn tại nhiều hình thái kinh tế xã hội. Từ “tín dụng” có nguồn gốc từ tiếng Latinh là “credtium” có nghĩa là sự tin tưởng, dựa trên sự tin tưởng tín nhiệm đó sẽ thực hiện các quan hệ vay mượn một lượng giá trị biểu hiện dưới hình thái tiền tệ hoặc vật chất trong một thời gian nhất định.
Trong quá trình phát triển của nền kinh tế tất yếu xuất hiện quan hệ tín dụng giữa các cá nhân, tổ chức trong nền kinh tế.