CHƯƠNG I : KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG BẢO HIỂM HỎA HOẠN.1 : Sự cần thiết khách quan và vai trò của bảo hiểm hỏa hoạn. Từ hàng triệu năm về trước, việc tìm ra lửa đã đánh dấu bước ngoặt lớn trong tiến trình phát triển của loài người. Phát minh ra lửa và sử dụng lửa là một trong những phát minh vĩ đại nhất và lửa cũng đã mang lại cho con người bao nhiêu niềm vui, hạnh phúc và trở thành công cụ không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày cũng như trong sản xuất kinh doanh. Nhưng ngược lại lửa cũng gây ra không ít những hiểm họa cho cuộc sống con người.
Theo số liệu thống kê, trên thế giới hàng năm có khoảng 5 triệu vụ hỏa hoạn lớn nhỏ gây thiệt hại hàng trăm tỉ đô la và rất nhiều người thiệt mạng trong số đó. Hiện nay, các vật liệu đốt từ các nguồn tự nhiên ngày càng bị cạn kiệt dần, do đó để tồn tại và phát triển con người đã không ngừng nghiên cứu khoa học phát minh ra nhiều nhiên liệu thay thế sử dụng để phục vụ cuộc sống như : xăng dầu, ga , khí đốt, thiết bị điện tử, hóa chất,. Việc ứng dụng các thành tựu tiến bộ vào sản xuất và đời sống sinh hoạt của người dân ngày càng đa dạng. Thêm vào đó thì điều kiện tự nhiên ngày một khắc nghiệt cùng với sự hạn chế trong hiểu biết của người dân về việc phòng cháy chữa cháy ( PCCC) làm cho các vụ cháy ngày một gia tăng.
Hàng năm trên thế giới trung bình có khoảng 5 triệu vụ cháy lớn nhỏ với ước tính thiêt hại 800 tỉ USD. Hỏa hoạn không chỉ xảy ra với các nước chậm phát triển mà ngay cả các nước phát triển như Anh, Mỹ, Pháp, Đức,. và đối với các nước đang phát triển thì thiệt hại do cháy càng lớn và hậu quả càng nặng nề. Có những vụ cháy không thể phai mờ trong tiềm thức nhân loại, đó là vụ cháy thành phố London, nước Anh.
Đám cháy bắt đầu từ 02/09/1966 đến 09/09/1966 đã tiêu hủy 13200 căn nhà ( gần hết thành phố London lúc bấy giờ ). Còn ở Mỹ mỗi năm có khoảng 2,5 triệu vụ cháy, thiệt hại 300.000 mạng người, tổn thất khoảng 2 tỉ USD. Ở Việt Nam trong vòng 30 năm kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh phòng cháy chữa cháy ( 04/10/1961) và tính đến ngày 04/10/1991 cả nước đã xảy ra 566.036 vụ cháy lớn nhỏ gây thiệt hại về vật chất ước tính 950 tỷ đồng, làm chết SV: Trần Việt Anh Lớp: Bảo hiểm 50A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 4 GVHD: PGS.TS Phạm Thị Định 2574 người. Các vụ cháy lớn có tỉ lệ ngày càng tăng.
Năm 1990 số vụ cháy xảy ra là 902 vụ, chết và bị thương 380 người, gây thiệt hại hơn 113 tỷ đồng. Từ năm 1992 – 1993 cả nước có 1710 vụ cháy, làm chết 213 người, làm bị thương 350 người, thiệt hại vật chất ước tính 114,76 tỷ. Năm 1996 thống kê cho thấy có 961 vụ cháy lớn nhỏ xảy ra, gây thiệt hại 43,8 tỷ đồng, số người bị chết và bị thương là 162 người. Những vụ cháy gây thiệt hại lớn trong những năm tiếp theo điển hình là : - Ngày 26/06/1997 cháy kho xăng dầu Thủy Nguyên – Hải Phòng làm thiệt hại 31 tỷ đồng.
- Ngày 15/08/1998 cháy nhà máy giấy Đồng Nai thiệt hại ước tính 12 triệu đồng. - Năm 2000 đã xảy ra những vụ hỏa hoạn lớn có thể kể đến như vụ cháy công ty may Hải Sơn với thiệt hại 7,5 tỷ đồng; vụ cháy ở công ty TNHH Thịnh Khang thiệt hại ước tính 6,2 tỷ đồng; vụ cháy ở công ty Muraya Việt Nam với thiệt hại ước tính 6,25 tỷ đồng. - Vụ cháy xưởng sản xuất của công ty Interfood ngày 01/04/2003 làm thiệt hại hơn 5 triệu USD. - Ngày 09/05/2003 cháy dây chuyền sản xuất mì ăn liền của công ty chế biến lương thực Hà Việt – Pháp Vân – Thanh Trì – Hà Nội gây thiệt hại 8 tỷ đồng.
- Ngày 07/05/2004 vụ cháy công ty TNHH Trần Thành – Từ Liêm – Hà Nội gây thiệt hại gần 3,2 tỷ đồng. - Khoảng 2 giờ sáng ngày 29/03/2005 lửa phát cháy trong xưởng sản xuất giấy ăn và băng vệ sinh của Công ty TNHH Thống Nhất tại 670 Ngô Gia Tự - Phường Đức Giang – Quận Long Biên – Hà Nội, thiệt hại 7,4 tỷ đồng. - Ngày 01/06/2007 cháy kho thuốc nổ tại Cẩm Phả - Quảng Ninh, nguyên nhân chưa xác định rõ, thiệt hại ước tính 1,8 tỷ đồng. Bảo Việt đã tạm thời bồi thường cho công ty 500 triệu đồng.
- Ngày 07/12/2007 cháy kho hàng hóa màn tuyn của phân xưởng Văng Sấy, Phúc Yên, Vĩnh Phúc ( thuộc công ty dệt 10 -10 ). SV: Trần Việt Anh Lớp: Bảo hiểm 50A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 5 GVHD: PGS.TS Phạm Thị Định - Vào lúc 2 giờ 50 phút ngày 27/10/2008 một vụ cháy lớn đã xảy ra tại ga quốc nội của cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất làm rất nhiều kho hàng hóa vật chất bị thiêu rụi. - Năm 2009 xảy ra 2 vụ cháy tiêu biểu là cháy tại nhà kho của ga Giáp Bát, Hà Nội làm 5 người chết và 5 người bị thương; vụ cháy nhà kho của Công ty vận tải và du lịch Hoa Việt gây thiệt hại trên 100 tỷ đồng. - Khoảng 19 giờ tối ngày 08/08/2010 đã xảy ra một vụ cháy lớn tại kho của Công ty CP sản xuất Hữu Nghị ( tại Khu công nghiệp An Đồn, quận Sơn Trà, Đà Nẵng ) khiến hàng ngàn m2 hàng hóa bị thiêu rụi, thiệt hại lên đến hàng chục tỷ đồng.
- Năm 2011 xảy ra 2 vụ cháy tiêu biểu là cháy kho hàng dệt ở Hà Nam thiệt hại 121 tỷ đồng; cháy chợ Vinh – Nghệ An làm hàng trăm kiot bị thiêu rụi thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Trên đây chỉ là những con số thiệt hại về tài sản, thiệt hại về người còn những thiệt hại gián đoạn kinh doanh. vẫn chưa kể đến. Ta thấy rõ ràng khi hỏa hoạn xảy ra thì những thiệt hại mà nó gây ra thường rất lớn, có thể xảy ra ở bất cứ đâu bất kỳ lúc nào.
Do việc phòng cháy chữa cháy hiện nay đang là vấn đề cấp thiết đặt ra đối với nhiều quốc gia trên toàn thế giới và Việt Nam cũng là quốc gia mà tình hình cháy đang ở mức báo động. Hiện nay có hai biện pháp hữu hiệu để hạn chế tổn thất, giảm bớt thiệt hại do cháy gây ra là PCCC và bảo hiểm hỏa hoạn. PCCC sẽ giúp cho các doanh nghiệp và cá nhân đề phòng và hạn chế tổn thất khi có rủi ro cháy xảy ra. Và bảo hiểm hỏa hoạn với hai vai trò là “một giá đỡ” cho doanh nghiệp, cá nhân tham gia bảo hiểm, sẽ giúp cho họ có thể bảo toàn và nhanh chóng khắc phục hậu quả, giúp doanh nghiệp có thể trở lại quỹ đạo kinh doanh.2 : Quản trị rủi ro trong bảo hiểm hỏa hoạn 1.1 : Sự cần thiết khách quan phải quản trị rủi ro trong bảo hiểm hỏa hoạn Hỏa hoạn là dạng rủi ro mang tính hậu quả và thường gây ra những tổn thất nặng nề về người và tài sản.
Từ trước đến nay đã có nhiều biện pháp hạn chế và SV: Trần Việt Anh Lớp: Bảo hiểm 50A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 6 GVHD: PGS.TS Phạm Thị Định ngăn chặn rủi ro hỏa hoạn nhưng hình thức phổ biến và hữu hiệu nhất cho đến nay vẫn là PCCC và tham gia bảo hiểm hỏa hoạn. Khi tham gia bảo hiểm nói chung và bảo hiểm hỏa hoạn nói riêng, về phía cả người tham gia lẫn nhà bảo hiểm sẽ luôn mong không có rủi ro xảy ra, bởi vì khi rủi ro xảy ra người tham gia sẽ bị thiệt hại còn nhà bảo hiểm thì phải bồi thường mà chắc chắn số tiền bồi thường sẽ lớn hơn rất nhiều so với số phí thu được. Do đó để hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm hỏa hoạn, một công tác không thể thiếu đó là quản trị rủi ro để không những giúp công ty nâng cao hiệu quả kinh doanh của mình mà nó còn giúp hạn chế được thiệt hại đối với xã hội nói chung và người tham gia nói riêng. Công việc đầu tiên khi tiếp nhận một hợp đồng bảo hiểm là công ty bảo hiểm cần phải tiến hành đánh giá rủi ro của đối tượng được bảo hiểm để tìm các biện pháp nhằm quản trị rủi ro.
Đây là khâu rất quan trọng bởi vì quản trị rủi ro là hoạt động nhằm nhận dạng, đánh giá và đo lường các rủi ro ảnh hưởng đến cá nhân tổ chức, tài sản và đồng thời đưa ra các biện pháp nhằm hạn chế tổn thất có thể xảy ra cho người tham gia bảo hiểm. Bên cạnh đó chính công việc này sẽ giúp cho công ty bảo hiểm ngăn ngừa sự trục lợi của người mua bảo hiểm. Ngoài ra nó còn là cơ sở pháp lý để giải quyết khiếu nại đảm bảo tính công bằng cho người tham gia bảo hiểm và những người được quyền lợi bảo hiểm. Hơn nữa, công tác quản trị rủi ro còn tránh được trùng lặp trong nghiệp vụ.
Sau đó giai đoạn phân loại rủi ro sẽ được tiến hành để có những biện pháp phù hợp cho từng loại rủi ro ở các mức độ khác nhau nhằm đạt kết quả cao nhất. Cũng giống như các nghành nghề kinh doanh khác, thị trường kinh doanh bảo hiểm có sự cạnh tranh gay gắt với hàng chục công ty bảo hiểm trong nước và quốc tế với nhiều hình thức được đưa ra nhằm thu hút khách hàng như : mức phí thấp hơn so với đối thủ cạnh tranh, trả hoa hồng cao hơn hay chảo mời sản phẩm với dịch vụ khách hàng tốt hơn. Bởi vì bảo hiểm hỏa hoạn là một loại hình bảo hiểm tài sản và việc tính phí khá phức tạp, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, trong khi đó mỗi doanh nghiệp, cá nhân đều có thể gặp phải những loại rủi ro khác nhau với mức SV: Trần Việt Anh Lớp: Bảo hiểm 50A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 7 GVHD: PGS.TS Phạm Thị Định độ khác nhau. Bên cạnh đó mức phí bảo hiểm là yếu tố quyết định trong việc bán các sản phẩm bảo hiểm nên các doanh nghiệp này sẽ hạ mức phí xuống thấp nhất có thể để chiếm lĩnh thị trường và thu lợi nhuận.