phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, khóa luận đƣợc chia làm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu Chƣơng 2: Cơ sở lý luận của quản trị quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đƣờng biển của Công ty TNHH vận tải quốc tế MTL Chƣơng 3: Thực trạng quản trị quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đƣờng biển của Công ty TNHH vận tải quốc tế MTL Chƣơng 4: Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản trị quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đƣờng biển của Công ty TNHH vận tải quốc tế MTL 5 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN TRỊ QUY TRÌNH NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƢỜNG BIỂN CỦA CÔNG TY TNHH VẬN TẢI QUỐC TẾ MTL 2. Một số khái niệm cơ bản 2. Khái niệm giao nhận hàng hóa quốc tế và người giao nhận Khái niệm nhập khẩu: Theo LTM 2005 Điều 28 khoản 1 về nhập khẩu hàng hoá “Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hoá đƣợc đƣa vào lãnh thổ Việt Nam từ nƣớc ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam đƣợc coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. Nhập khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bản trên phạm vi quốc tế, là quá trình trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia dựa trên nguyên tắc trao đổi ngang giả lấy tiền tệ là môi giới.
Mục tiêu hoạt động kinh doanh nhập khẩu là sử dụng hiệu quả nguồn ngoại tệ để nhập khẩu vật tƣ, dịch vụ, phục vụ cho quá trình tái sản xuất mở rộng, nâng cao năng suất lao động, tăng giá trị ngày công và giải quyết sự khan hiếm hàng hóa, vật tƣ trên thị trƣởng nội địa. Khái niệm dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng hóa: Theo Quy tắc mẫu của Hiệp Hội Giao Nhận Quốc Tế - FIATA về dịch vụ giao nhận: “Dịch vụ giao nhận là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lƣu hàng, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng nhƣ các dịch vụ tƣ vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa”. Theo Luật Thƣơng mại Việt Nam năm 2005, dịch vụ giao nhận là là hành vi thƣơng mại, theo đó ngƣời làm dịch vụ giao nhận nhận hàng từ ngƣời gửi, tổ chức vận chuyển, lƣu kho, lƣu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho ngƣời nhận theo sự uỷ thác của chủ hàng, của ngƣời vận tải hoặc ngƣời giao nhận khác Khái niệm người giao nhận: Theo Liên đoàn các Hiệp hội giao nhận vận tải quốc tế ( FIATA): “ Ngƣời giao nhận là ngƣời lo toan về hàng hóa chuyên chở theo hợp đồng ủy thác và hành động vì lợi ích của ngƣời ủy thác mà bản thân anh ta không phải là ngƣời chuyên 6 chở. Ngƣời giao nhận nhƣ bảo quản, lƣu kho trung chuyển, làm thủ tục hải quan, kiểm hóa,…”.
Theo Luật thƣơng mại Việt Nam 1997, ngƣời giao nhận đƣợc hiểu là ngƣời làm dịch vụ giao nhận hàng hóa là thƣơng nhân có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa. Nội dung dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường biển Theo những chỉ dẫn giao hàng của ngƣời nhập khẩu, ngƣời giao nhận sẽ: + Thay mặt ngƣời nhận hàng giám sát việc vận chuyển hàng hóa từ khi ngƣời nhận hàng lo liệu vận tải hàng. + Kiểm tra tất cả chứng từ liên quan đến việc vận chuyển hàng hoá. + Nhận hàng của ngƣời chuyên chở và thanh toán cƣớc (nếu cần).
+ Thu xếp việc khai báo hải quan và trả lệ phí và những chỉ phí khác cho hải quan và những cơ quan khác. + Giao hàng đã làm thủ tục hải quan cho ngƣời nhận hàng. + Nếu cần giúp đỡ ngƣời nhận hàng tiền hành khiếu nại đối với ngƣời chuyên chở về những tôn thất của hãng hoá nếu có. + Giúp ngƣời giao nhận hàng trong việc lƣu kho và phân phối nếu cần.
+ Những dịch vụ khác Ngoài những dịch vụ đã nêu ở trên, ngƣời giao nhận cũng có thể làm mội dịch vụ khác nảy sinh trong quá trình chuyên chở và cả những dịch vụ đặc biệt khác nhƣ gom hàng có liên quan đến hàng công trình: vận chuyển máy móc, thiết bị cho các công trình xây dựng lớn, vận chuyển quần áo may sẵn trong các container đến thăng của hàng, vận chuyên hàng trin lãm ra nƣớc ngoài. Ngƣời giao nhận cũng có thể thông báo khách hàng của mình về nhu cầu tiêu dùng. Phân loại dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển - Dịch vụ khai báo hải quan và thông quan hàng hoá: Hiện nay thủ tục khai báo hải quan điện tử đã thay thế cho việc khai báo hải quan bằng giấy, giúp các doanh nghiệp có nhu cầu thực hiện thủ tục hải quan trở nên nhanh chóng, hiệu quả hơn, tránh đƣợc nhiều rủi ro hơn khi khai thủ tục hải quan theo cách truyền thống. Dịch vụ này sẽ thay mặt cho doanh nghiệp của bạn thực hiện các thủ tục thông quan 7 hàng hóa theo đúng quy định của pháp luật.
Có hai hình thức trong dịch vụ khai báo hải quan: Khai thuê hải quan và Đại lý hải quan: + Khai thuê hải quan: Doanh nghiệp sẽ làm giấy giới thiệu và sau đó u quyền cho một đơn vị cung cấp dịch vụ khai báo hải quan. Sau đó, đơn vị cung cấp dịch vụ khai báo hải quan sử dụng giấy giới thiệu và thay mặt cho doanh nghiệp để làm thủ tục thông quan. Đơn vị trực tiếp làm dịch vụ thông qua giấy giới thiệu sẽ không xuất hiện tên pháp nhân trên các chứng từ hải quan. + Đại lý hải quan: đơn vị cung cấp dịch vụ khai báo hải quan sẽ đứng tên cùng với chữ ký số xuất hiện trong tờ khai.
Sau đó, chứng từ sẽ đƣợc sao y nguyên để nộp hồ sơ hải quan. Với hình thức này, công ty kinh doanh dịch vụ cũng sẽ sử dụng chính tên đơn vị mình để làm dịch vụ thông quan cho khách hàng. Sau khi khai báo hải quan, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ giao nhận sẽ tiếp tục thực hiện trình diện hồ sơ, hàng hóa cho Hải quan để kiểm tra. Nếu không có bất kỳ điểm nào chƣa phù hợp với quy định thì hàng hóa sẽ đƣợc thông quan nhanh chóng.
Ngƣợc lại nếu có thì sẽ phải khai bổ sung thông tin đối với hàng hóa luồng vàng và kiểm tra thực tế hàng hoá đối với hàng hoá bị phân vào luồng đỏ. - Dịch vụ vận chuyển đƣờng bộ: Sau khi hàng hóa đƣợc thông quan, nếu bên khách hàng có nhu cầu vận chuyển hàng hóa từ cảng, kho bãi về địa điểm giao hàng mà khách hàng mong muốn nhƣ: xƣởng sản xuất, địa điểm kinh doanh, … thì khách hàng có thể ký thêm hợp đồng vận chuyển hàng hóa với bên doanh nghiệp cung cấp dịch vụ giao nhận. Tuỳ vào khối lƣợng và loại hàng hoá mà bên doanh nghiệp cung cấp dịch vụ giao nhận sẽ tìm phƣơng tiện vận tải phù hợp: xe tải hạng nhẹ/ trung/ nặng/ siêu trƣờng siêu trọng; xe thùng kín, xe tải lạnh, … - Dịch vụ cho thuê kho, thuê bãi: Khách hàng có thể sử dụng dịch vụ này nhằm tối ƣu hoá chi phí cũng nhƣ để bảo quản hàng hoá. Ví dụ nhƣ thuê kho ngoại quan: ƣu điểm chính của nó là hoãn việc nộp thuế hải quan.
Giống nhƣ kho tiêu chuẩn, kho ngoại quan cho phép các doanh nghiệp lƣu trữ hàng hóa của họ gần hơn với khách hàng ở nƣớc ngoài để giao hàng nhanh hơn, với ƣu điểm là đẩy nhanh việc thanh toán thuế hải quan cho đến khi hàng hóa đƣợc đƣa ra khỏi kho ngoại quan. Loại kho này có thể đƣợc sử dụng để lƣu trữ hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu. Khi gửi hàng tại kho ngoại quan, doanh nghiệp có thể trực tiếp ủy quyền cho 8 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thực hiện các thủ tục nhƣ phân chia, đóng gói, điều hòa, bảo dƣỡng hàng hóa,… Ngoài ra, còn có thể chuyển hàng hóa hai chiều giữa các kho và thực hiện đƣợc các thủ tục xuất nhập khẩu 2. Khái niệm quản trị quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đƣờng biển 2.
1 Khái niệm về quản trị quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Giao nhận vận chuyền hàng hóa là một bộ phận cấu thành quan trọng trong thƣơng mại quốc tế, là một khâu không thẻ thiếu trong quá trình lƣu thông nhằm đƣa hàng hóa từ nơi giao hàng đến nơi nhận hàng. Hoạt động giao nhận vận chuyền này là một quy trình nhiều công việc mà nhà quản trị sẽ phải lựa chọn và đƣa ra các quyết định tổ chức giao nhận, vận chuyển và thực hiện các quyết định đó nhằm đạt đƣợc. mục tiêu của doanh nghiệp là tăng cƣờng hiệu quả, giảm chỉ phí và đảm bảo an toàn cho hàng hóa trong quá trình di chuyển. Bài khóa luận này sẽ xem xét hoạt động quản trị quy trình giao nhận vận chuyển hàng hóa quốc tế dƣới cả góc độ của ngƣời cung cấp dịch vụ giao nhận vận chuyển lập kế hoạch.
Quản trị quy trình giao nhận vận chuyển hàng hóa quốc tế là việ tổ chức và giám sát điều hành quá trình giao nhận vận chuyển hàng hóa giữa hai địa điểm (một địa điểm bốc hàng và một địa điểm dỡ hàng) lại hai quốc gia khác nhau, có xem xét đến toàn, hiệu quả và chỉ phí. Nội dung quản trị quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đƣờng biển 2.1 Lập kế hoạch nhận hàng nhập khẩu bằng đƣờng biển Để thực hiện quy trình nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đƣờng biển, ngƣời giao nhận cần lên kế hoạch. Việc lập kế hoạch cần dựa trên một số căn cứ: - Hợp đồng vận tài: Dựa trên hợp đồng vận tài, ngƣời giao nhận sẽ xác định đƣợc loại hàng hóa, càng bốc hàng (POL), cảng dỡ hàng (POD), khối lƣợng hàng (volume), thời gian giao hàng dự kiến (ETD), thời gian nhận hàng dự kiến (ETA), phƣơng thức vận chuyển đƣờng biển quốc tế hay đƣờng biển nội địa vận chuyển container hay hàng lẻ LCL - Khối lƣợng và đặc điểm hàng hóa: Mỗi loại hàng hóa có đặc điểm bốc xếp, bảo quản, vận chuyển khác nhau nên ngƣời giao nhận dựa trên khối lƣợng hàng hóa để tối ƣu hóa tải trọng của phƣơng tiện, từ đó tối ƣu hóa đƣợc chi phí đồng thời phải 9 căn cứ vào đặc điểm của hàng hóa để lựa chọn phƣơng tiện đảm bảo an toàn cho hàng hóa trong quá trình giao nhận vận chuyển.