Doanh Nghiệp và Quản Trị Trong Thế Kỷ 21: Những Yếu Tố Tác Động

Khám phá vai trò của doanh nghiệp và quản trị trong thế kỷ 21, cùng những thách thức và cơ hội mới trong môi trường kinh doanh hiện đại.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Quản Trị Doanh Nghiệp Hiện Đại Trong Thế Kỷ 21
• Loại tài liệu: bài viết
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. 1. Những yếu tố tác động tới doanh nghiệp
• 1.1. Tính toàn cầu
• 1.2. Công nghệ
• 1.3. Tốc độ
• 1.4. Yêu cầu của khách hàng và nhân viên
• 1.4.1. Khách hàng hay thay đổi
• 1.4.2. Các nhân viên đòi hỏi nhiều
• 1.4.3. Yêu cầu của khách hàng
• 1.4.4. Yêu cầu của nhân viên
• 1.5. Vốn tri thức
• 1.5.1. Vốn tri thức và tài sản tri thức
• 1.5.2. Sử dụng vốn tri thức

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Doanh Nghiệp Hiện Đại

Quản trị doanh nghiệp hiện đại trong thế kỷ 21 đang đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội mới. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, toàn cầu hóa và thay đổi trong hành vi của khách hàng đã tạo ra một môi trường kinh doanh đầy biến động. Doanh nghiệp cần phải thích ứng nhanh chóng để duy trì lợi thế cạnh tranh. Việc hiểu rõ các yếu tố tác động đến quản trị doanh nghiệp là rất quan trọng để xây dựng chiến lược hiệu quả.

1.1. Các Yếu Tố Tác Động Đến Quản Trị Doanh Nghiệp

Các yếu tố như công nghệ, toàn cầu hóa và yêu cầu của khách hàng đang định hình lại cách thức quản lý doanh nghiệp. Công nghệ mới không chỉ cải thiện quy trình sản xuất mà còn thay đổi cách thức tương tác với khách hàng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Chiến Lược Kinh Doanh

Chiến lược kinh doanh rõ ràng giúp doanh nghiệp xác định mục tiêu và hướng đi. Việc xây dựng chiến lược dựa trên phân tích thị trường và nhu cầu khách hàng là rất cần thiết.

II. Thách Thức Trong Quản Trị Doanh Nghiệp Hiện Đại

Doanh nghiệp hiện đại phải đối mặt với nhiều thách thức như sự cạnh tranh khốc liệt, thay đổi nhanh chóng trong công nghệ và yêu cầu ngày càng cao từ khách hàng. Những thách thức này đòi hỏi doanh nghiệp phải có khả năng thích ứng và đổi mới liên tục.

2.1. Cạnh Tranh Toàn Cầu

Sự toàn cầu hóa đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Doanh nghiệp cần phải tìm cách tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm để giữ vững vị thế trên thị trường.

2.2. Thay Đổi Trong Hành Vi Khách Hàng

Khách hàng ngày nay trở nên khó tính hơn và có nhiều lựa chọn hơn. Doanh nghiệp cần phải nắm bắt được xu hướng và nhu cầu của khách hàng để đáp ứng kịp thời.

III. Phương Pháp Quản Trị Doanh Nghiệp Hiện Đại

Để quản trị doanh nghiệp hiệu quả trong thế kỷ 21, các phương pháp quản lý hiện đại cần được áp dụng. Những phương pháp này bao gồm việc sử dụng công nghệ thông tin, quản lý nhân sự và quản lý tài chính một cách hiệu quả.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Trị

Công nghệ thông tin giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình làm việc và nâng cao hiệu suất. Việc áp dụng các phần mềm quản lý hiện đại là cần thiết để theo dõi và phân tích dữ liệu.

3.2. Quản Lý Nhân Sự Hiệu Quả

Quản lý nhân sự không chỉ là tuyển dụng mà còn là phát triển và giữ chân nhân tài. Doanh nghiệp cần tạo ra môi trường làm việc tích cực và cơ hội phát triển cho nhân viên.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Quản Trị Doanh Nghiệp

Việc áp dụng các lý thuyết quản trị vào thực tiễn là rất quan trọng. Doanh nghiệp cần phải có những nghiên cứu và phân tích cụ thể để đưa ra quyết định đúng đắn.

4.1. Nghiên Cứu Thị Trường

Nghiên cứu thị trường giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về nhu cầu và hành vi của khách hàng. Từ đó, doanh nghiệp có thể điều chỉnh chiến lược kinh doanh cho phù hợp.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Doanh

Đánh giá hiệu quả kinh doanh giúp doanh nghiệp nhận diện được điểm mạnh và điểm yếu. Việc này cần được thực hiện định kỳ để có những điều chỉnh kịp thời.

V. Kết Luận Về Quản Trị Doanh Nghiệp Hiện Đại

Quản trị doanh nghiệp hiện đại trong thế kỷ 21 đòi hỏi sự linh hoạt và sáng tạo. Doanh nghiệp cần phải không ngừng đổi mới và cải tiến để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Tương lai của quản trị doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh chóng trong môi trường kinh doanh.

5.1. Tương Lai Của Quản Trị Doanh Nghiệp

Tương lai của quản trị doanh nghiệp sẽ gắn liền với sự phát triển của công nghệ và sự thay đổi trong hành vi của khách hàng. Doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng cho những thay đổi này.

5.2. Đổi Mới Và Sáng Tạo

Đổi mới và sáng tạo là yếu tố sống còn để doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Việc khuyến khích nhân viên tham gia vào quá trình đổi mới sẽ tạo ra động lực lớn cho doanh nghiệp.

Nội dung chính

Giáo Trình Quản Trị Doanh Nghiệp Hiện Đại Trong Thế Kỷ 21: Cấu Trúc Học Thuật, Khung Lý Thuyết Và Thực Tiễn Ứng Dụng

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Quản trị doanh nghiệp hiện đại trong thế kỷ 21 là tài liệu học tập và nghiên cứu thuộc khối kiến thức chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị chiến lược và Quản trị tổ chức ở bậc đại học và sau đại học. Tài liệu được biên soạn nhằm hệ thống hóa những biến động sâu sắc trong môi trường kinh doanh toàn cầu, đồng thời cung cấp hệ thống lý thuyết quản trị đương đại thích ứng với bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và nền kinh tế tri thức.

Mục tiêu học tập (learning outcomes) của giáo trình bao gồm:

• Phân tích các yếu tố tác động đa chiều từ môi trường vĩ mô thế kỷ 21, bao gồm toàn cầu hóa chuỗi giá trị, sự phát triển công nghệ (Big Data, IoT, Điện toán đám mây), các tiêu chuẩn báo cáo phát triển bền vững (GRI) và sự biến đổi trong hành vi của khách hàng cùng người lao động thế hệ Y.
• Làm chủ và vận dụng các mô hình quản trị chiến lược, chiến thuật và tác nghiệp (Ma trận BCG, Phân tích cạnh tranh của Porter, Năng lực cốt lõi của Prahalad & Hamel, Mô hình EFQM, Sản xuất đáp ứng nhanh, Mô hình vai trò nhóm Belbin).
• Nắm vững bản chất của vốn tri thức, cơ chế cấu trúc tổ chức linh hoạt (Agile Organization), các nguyên lý tăng năng suất lao động tri thức và kỹ năng tự quản trị của nhà lãnh đạo.
• Đánh giá và xử lý các vấn đề thực tiễn thông qua nghiên cứu trường hợp doanh nghiệp thực tế tại Việt Nam.

Cấu trúc tiếp cận của giáo trình đi từ việc nhận diện các biến số môi trường vĩ mô, đối chiếu mô hình tổ chức truyền thống với mô hình hiện đại, đến việc đi sâu vào phân tích các công cụ quản trị chiến lược, năng lực lãnh đạo và minh chứng thực nghiệm thông qua nghiên cứu tình huống doanh nghiệp bất động sản điển hình. Điểm đặc sắc của tài liệu là sự kết hợp chặt chẽ giữa các lý thuyết kinh điển với các khảo sát định lượng và dữ liệu vận hành thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai theo tiến trình logic từ môi trường kinh doanh tổng thể đến phương thức vận hành chi tiết và thực hành nghiên cứu:

1. Các yếu tố tác động đến doanh nghiệp thế kỷ 21: Phân tích tính toàn cầu hóa thông qua chuỗi giá trị phân tán (nghiên cứu tại Đức, thiết kế tại Trung Quốc, sản xuất tại Việt Nam, lắp ráp và phân phối tại Mỹ) cùng những rủi ro liên đới; môi trường công nghệ số với việc thu thập dữ liệu thời gian thực (như hệ thống theo dõi của Amazon), yêu cầu chỉ số KPI bền vững theo chuẩn GRI; yếu tố tốc độ trong quản trị; sự thay đổi hành vi của khách hàng đa kênh và nhu cầu phát triển cá nhân của nhân viên thế hệ mới.
2. Quản trị vốn tri thức và tài sản vô hình: Định nghĩa và phân loại cấu trúc vốn tri thức (con người, cấu trúc, tài sản tri thức) và 5 dạng sở hữu trí tuệ (patents, copyrights, trademarks, trade secrets, know-how). Phân tích khoảng cách giữa giá trị sổ sách và thị giá thị trường; trích dẫn số liệu tổn thất thực tế từ nghiên cứu của KPMG (1999) khi doanh nghiệp mất nhân sự chủ chốt (43% tổn thất quan hệ khách hàng, 50% mất thông tin trọng yếu, 10% sụt giảm doanh thu).
3. Hệ thống các mô hình quản trị đương đại:
   • Mô hình chiến lược: Ma trận BCG (Boston Consulting Group thập niên 1970), Mô hình phân tích cạnh tranh ngành (Porter, 1998), Mô hình năng lực cốt lõi (Prahalad & Hamel, 1990).
   • Mô hình chiến thuật: Mô hình hoàn thiện tổ chức EFQM, Mô hình sản xuất đáp ứng nhanh.
   • Mô hình tác nghiệp: Mô hình vai trò nhóm (Belbin, 1985), Mô hình bốn góc thay đổi.
4. Chuyển dịch mô hình tổ chức và năng suất lao động tri thức: Bảng hệ thống hóa đối chiếu 22 đặc tính giữa mô hình truyền thống (tầng nấc, chuyên môn hóa hẹp, đánh giá tài chính một chiều) và mô hình thế kỷ 21 (cấu trúc mạng lưới, đa chức năng, đánh giá 360 độ). Phân tích luận điểm của Peter Drucker về cuộc cách mạng thông tin (chuyển trọng tâm từ công nghệ "T" sang ý nghĩa thông tin "I") và 6 yếu tố quyết định năng suất lao động tri thức.
5. Mô hình tổ chức linh hoạt (Agile Organization): Khảo sát chuyển đổi từ mô hình tổ chức cơ học (Taylor, Ford) sang mô hình cơ thể sống; phân loại 4 trạng thái doanh nghiệp theo ma trận độ linh hoạt và mức độ trưởng thành (Mắc bẫy, Khởi nghiệp, Quan liêu, Linh hoạt); các phương pháp điều hành như MBWA (quản trị bằng cách đi vòng quanh) kết hợp MBO (quản trị theo mục tiêu) và lập kế hoạch cuốn chiếu 12 tháng.
6. Kỹ năng lãnh đạo và quản trị bản thân: Phân tích 10 tiêu chuẩn về trí tuệ và phẩm chất của nhà lãnh đạo thế kỷ 21; khung 4 yếu tố tác động đến hiệu quả cá nhân (Vai trò, Năng lực, Động cơ, Điều kiện làm việc); 7 nguyên tắc tự quản trị (cảm xúc, thời gian, ưu tiên theo công thức 80/15/5, năng lượng, tư duy 1 phút > 1 giờ, lời nói, đời sống cá nhân).
7. Nghiên cứu tình huống và thực nghiệm tại Việt Nam: Khảo sát thực tế tại Tập đoàn Novaland với quá trình tăng vốn từ 400 triệu đồng (1992) lên trên 19.000 tỷ đồng (2023), phân tích cơ cấu tài chính (báo cáo quý 1/2022: nợ phải trả trên 180.000 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu trên 43.000 tỷ đồng), các chính sách pháp lý liên quan (Thông tư 22/NHNN, Nghị định 41/2020/NĐ-CP) và kết quả nghiên cứu hồi quy về hành vi chia sẻ tri thức của 197 nhân viên (yếu tố định hướng học hỏi đạt hệ số Beta = 0,389).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng khối kiến thức nền tảng dựa trên các trụ cột học thuật:

• Lý thuyết quản trị học cổ điển và hiện đại: Sự tiếp nối và phản biện giữa lý thuyết quản lý theo khoa học của Frederick Taylor, mô hình dây chuyền sản xuất của Henry Ford với lý thuyết quản trị tổ chức linh hoạt và quản trị tri thức của Peter Drucker.
• Nguyên lý phân tích chiến lược kinh doanh: Khung cấu trúc 4 thành phần chiến lược (Mục tiêu chiến lược, Phạm vi chiến lược, Lợi thế cạnh tranh, Hoạt động chiến lược và năng lực cốt lõi) gắn liền với hệ thống Thẻ điểm cân bằng (BSC) và hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả cốt yếu (KPI).
• Hệ thống đo lường hiệu quả tài chính và phi tài chính: Các chỉ số định lượng (ROI, ROE, ROA, tỷ lệ đòn bẩy tài chính) kết hợp với các thước đo vô hình về mức độ gắn kết của nhân viên, trải nghiệm khách hàng và quản trị quan hệ khách hàng điện tử (eCRM).

Kỹ năng phát triển

Người học được rèn luyện các nhóm kỹ năng mang tính hệ thống:

• Kỹ năng phân tích và hoạch định chiến lược: Khả năng vận dụng ma trận BCG, mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Porter và mô hình năng lực cốt lõi để xác định vị thế doanh nghiệp trong ngành; kỹ năng xây dựng kế hoạch đẩy tới 12 tháng (rolling plan).
• Kỹ năng thiết kế và tối ưu hóa tổ chức: Nhận diện và sắp xếp vai trò đội ngũ theo Belbin; phân tích các điểm nghẽn trong tổ chức quan liêu để tái cấu trúc theo mô hình mạng lưới linh hoạt (Agile).
• Kỹ năng xử lý dữ liệu và nghiên cứu thực nghiệm: Năng lực phân tích số liệu tài chính doanh nghiệp, phân tích hồi quy các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi tổ chức từ mẫu khảo sát định lượng.
• Kỹ năng quản trị bản thân và truyền thông: Kỹ thuật phân bổ nguồn lực theo ma trận ưu tiên (80% cho thế mạnh, 15% cho học hỏi, 5% cho việc cần thiết khác); phương pháp truyền thông đa chiều và kiểm soát trí tuệ cảm xúc trong môi trường làm việc đa văn hóa.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế tương thích với các phương pháp sư phạm đại học và sau đại học hiện đại:

Phương pháp	Hình thức triển khai	Mục tiêu đạt được
Thuyết giảng có tương tác (Interactive Lecturing)	Giảng viên trình bày các khung lý thuyết, sử dụng bảng so sánh 22 đặc tính tổ chức để đối chiếu mô hình cổ điển và hiện đại.	Hệ thống hóa kiến thức nền tảng và hiểu rõ bản chất chuyển dịch mô hình quản trị.
Phân tích tình huống thực nghiệm (Case-based Learning)	Phân tích dữ liệu thực tế của Tập đoàn Novaland: cơ cấu tài sản - nguồn vốn quý 1/2022, tác động từ Thông tư 22/NHNN và Nghị định 41/2020/NĐ-CP, đặc điểm văn hóa mua nhà 3 miền Bắc - Trung - Nam.	Phát triển năng lực nhận diện rủi ro và ra quyết định chiến lược trong bối cảnh thực tế.
Bài tập nhóm & Đóng vai (Role-playing)	Sinh viên áp dụng mô hình Belbin để tự phân loại vai trò trong nhóm làm việc; giải quyết các tình huống xung đột và tái thiết kế công việc.	Hình thành kỹ năng phối hợp đa chức năng và năng lực làm việc trong cấu trúc phẳng.
Học tập vi mô (Micro-learning) & Tự học	Áp dụng các mô-đun học tập ngắn hạn (tham khảo nền tảng Acabiz), duy trì nhật ký quản trị bản thân theo quy tắc 1 phút > 1 giờ và kế hoạch phân bổ ưu tiên.	Rèn luyện năng lực tự học suốt đời và khả năng làm chủ các công cụ chuyển đổi số.

Về phương pháp đánh giá (Assessment methods), giáo trình đề xuất kết hợp đánh giá quá trình (40% - thông qua các bài tập phân tích tình huống, bài tập ma trận chiến lược và mức độ tham gia thảo luận) cùng đánh giá tổng kết (60% - thông qua đề án nghiên cứu tái cấu trúc tổ chức hoặc bài thi viết phân tích chuyên sâu).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình phản ánh nhiều điểm cập nhật so với các tài liệu quản trị truyền thống:

• Tích hợp các số liệu nghiên cứu quốc tế mới nhất:

  • Dữ liệu từ MarketWatch về tốc độ tăng trưởng 20%/năm của thị trường Tự động hóa quy trình bằng robot (RPA).
  • Báo cáo Tương lai công việc của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) chỉ ra 35% kỹ năng cốt lõi bị biến đổi trong chu kỳ 5 năm.
  • Báo cáo Global Human Capital Trends 2019 của Deloitte ghi nhận 83% doanh nghiệp tăng cường đầu tư tái đào tạo kỹ năng trước tác động của tự động hóa.
  • Khảo sát năm 2019 của McKinsey trên 2.500 doanh nghiệp cho thấy chỉ 10% đạt mức linh hoạt ở cấp bộ phận, dù 68% khẳng định tính cấp thiết của việc chuyển đổi sang mô hình Agile.

• Đổi mới nhận thức về công nghệ và thông tin: Trích dẫn luận điểm học thuật về việc dịch chuyển từ trọng tâm dữ liệu (chữ "T" trong IT) sang ý nghĩa và mục đích sử dụng thông tin (chữ "I" trong IT), khẳng định vai trò của việc tái định nghĩa công việc thông qua thông tin quản trị.

• Tiếp cận khái niệm quản trị phi ranh giới: Trích dẫn nhận định của Stephen Kobrin về sự suy giảm ranh giới địa lý trong quản lý kinh tế quốc gia trước sự mở rộng của các công ty đa quốc gia (MNCs) và nền kinh tế số toàn cầu.

• Cơ sở dữ liệu thực nghiệm chi tiết tại Việt Nam: Cung cấp bộ dữ liệu khảo sát 197 nhân viên kinh doanh bất động sản, phân tích chi tiết các biến nhân khẩu học (giới tính: 67,5% nam, 32,5% nữ; trình độ: 51,3% đại học, 47,7% trung cấp/cao đẳng; độ tuổi và thâm niên) và chỉ số Beta trong mô hình hồi quy nhân tố định hướng học hỏi.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng học thuật và thực hành cụ thể:

• Sinh viên đại học năm thứ 3 và năm thứ 4: Thuộc các ngành Quản trị kinh doanh, Kinh doanh quốc tế, Quản trị nhân lực, Marketing và Hệ thống thông tin quản lý. Giáo trình đóng vai trò là tài liệu học tập chính khóa cho các học phần Quản trị học nâng cao, Quản trị chiến lược và Quản trị sự thay đổi.
• Học viên cao học (Thạc sĩ Quản trị kinh doanh - MBA): Sử dụng làm tài liệu tham khảo nghiên cứu về cấu trúc tổ chức linh hoạt, quản trị vốn tri thức và phương pháp luận thiết kế nghiên cứu khảo sát định lượng trong quản trị.
• Giảng viên và chuyên gia nghiên cứu: Làm khung tài liệu giảng dạy, biên soạn bài giảng tình huống (case study) và định hướng các đề tài nghiên cứu khoa học về hành vi chia sẻ tri thức và chuyển đổi số trong doanh nghiệp.
• Cán bộ quản lý và nhà lãnh đạo doanh nghiệp: Tài liệu tham khảo ứng dụng nhằm chuẩn hóa quy trình ra quyết định chiến lược, tối ưu hóa năng suất lao động tri thức và tái thiết kế cấu trúc vận hành phòng ban.

Yêu cầu tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần nền tảng bao gồm Những nguyên lý cơ bản của Quản trị học, Kinh tế học vi mô, Thống kê ứng dụng trong kinh doanh và Nguyên lý Kế toán.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào nhất?

Tài liệu được thiết kế chuyên biệt cho sinh viên chuyên ngành khối kinh tế - quản trị từ năm thứ ba trở lên, học viên cao học MBA, giảng viên đại học và các nhà quản lý đang tìm kiếm khung lý thuyết hệ thống để chuyển đổi tổ chức.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận giáo trình?

Người học cần có kiến thức cơ bản về các chức năng quản trị (hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra), các khái niệm kế toán tài chính cơ bản (đọc hiểu bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh) và các chỉ số thống kê mô tả.

3. Điểm khác biệt lớn nhất giữa giáo trình này với các sách quản trị học truyền thống là gì?

Điểm khác biệt thể hiện ở bảng đối chiếu toàn diện 22 đặc tính tổ chức thế kỷ 21, cách tiếp cận tổ chức như một cơ thể sống (Agile Organization) thay vì cỗ máy cơ học, sự chú trọng đặc biệt vào vốn tri thức và năng suất lao động tri thức theo luận điểm Peter Drucker, cùng dữ liệu khảo sát thực nghiệm định lượng cụ thể tại Việt Nam.

4. Làm thế nào để tự học giáo trình này đạt hiệu quả cao?

Người học nên kết hợp việc đọc lý thuyết với việc giải quyết các câu hỏi tình huống ở cuối mỗi chương, thực hành lập bảng ma trận chiến lược cho các doanh nghiệp tự chọn, và áp dụng ngay các kỹ năng quản trị bản thân (như công thức ưu tiên 80/15/5 và nguyên tắc tư duy tập trung) vào công việc thực tế.

5. Giáo trình có cung cấp các dữ liệu thực nghiệm và case study đi kèm không?

Có. Giáo trình tích hợp nghiên cứu tình huống sâu về Tập đoàn Novaland bao gồm số liệu báo cáo tài chính quý 1/2022, bối cảnh chính sách pháp lý (Thông tư 22, Nghị định 41), đặc điểm khách hàng vùng miền và kết quả khảo sát thống kê trên 197 nhân sự về hành vi chia sẻ tri thức.

---

Kết luận

Giáo trình Quản trị doanh nghiệp hiện đại trong thế kỷ 21 cung cấp một hệ thống lý thuyết hoàn chỉnh và cập nhật về khoa học quản trị trong môi trường kinh doanh số hóa và toàn cầu hóa. Bằng việc tích hợp các mô hình chiến lược kinh điển với các nghiên cứu thực nghiệm định lượng, tài liệu xác lập lộ trình học tập khoa học: đi từ phân tích bối cảnh vĩ mô, làm chủ công cụ quản trị chiến lược - tác nghiệp, đến việc phát triển năng lực lãnh đạo và tối ưu hóa tổ chức linh hoạt. Đây là tài liệu học thuật nền tảng phục vụ công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu ứng dụng trong quản trị kinh doanh hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

DOANH NGHIỆP VÀ QUẢN TRỊ TRONG THẾ KỶ 21 1. Những yếu tố tác động tới doanh nghiệp 1. Tính toàn cầu Khái niệm toàn cầu hóa đã trở nên quen thuộc với nhiều quốc gia và là xu thế tất yếu từ sau chiến tranh thế giới thứ 2. Nó mang lại nhiều hệ quả cho các doanh nghiệp, đặc biệt là những công ty đa quốc gia.

Toàn cầu hóa đã tạo ra cơ hội và thị trường mới nhưng cũng thúc đẩy sự cạnh tranh khốc liệt bằng cách tận dụng chi phí sản xuất thấp hơn. Sự toàn cầu hóa của chuỗi giá trị (value chain) của một công ty với nghiên cứu ở Đức, thiết kế ở Trung Quốc, sản xuất tại Việt Nam, lắp ráp cuối cùng và bán hàng tại Mỹ ẩn tàng những rủi ro hoạt động mới. Khủng hoảng tài chính dễ dàng lan rộng từ quốc gia này sang quốc gia khác và bất ổn chính trị khu vực có thể dẫn đến hậu quả trên toàn thế giới cho các công ty. Công nghệ Trong hiện thực ngày nay, tất cả mọi thứ được đo lường nhưng không được quản lý.

Đầu tiên là các số liệu kế toán tài chính, dữ liệu kinh tế phi tài chính và dữ liệu hỗn hợp bao gồm đánh giá của tất cả các lĩnh vực của công ty và các đối thủ cạnh tranh. Công nghệ mới, như công nghệ của Amazon được áp dụng ở một số nước, cho phép có thể gắn thẻ nhân viên và đếm số lượng bước đi của họ, tính số nhấp chuột trên mạng và nhận được thông tin phản hồi thời gian thực trên hiệu suất nhân viên. Sự thừa thãi các dữ liệu kinh doanh phải được phân tích để tạo thành kinh doanh một cách thông minh. Trong khi đó, báo cáo phát triển bền vững theo nguyên tắc GRI đòi hỏi hàng trăm KPIs để được theo dõi, các quản lý phải tập trung vào một vài con số trong số đó.

Môi trường công nghệ trong tiếng Anh là Technological environment. Môi trường công nghệ bao gồm các yếu tố gây tác động đến công nghệ mới, sáng tạo sản phẩm và cơ hội thị trường mới. Nhận xét + Đây là nhân tố có ảnh hưởng mạnh, trực tiếp đến doanh nghiệp. Các yếu tố công nghệ thường được biểu hiện như những phương pháp sản xuất mới, kỹ thuật mới, vật liệu mới, thiết bị sản xuất, các bí quyết, các phát minh sáng chế, các phần mềm ứng dụng.

+ Trong môi trường kinh doanh nhiều biến động như hiện nay, các sản phẩm, dịch vụ của các doanh nghiệp đều liên quan đến công nghệ cho dù mức độ quyết định, gắn kết, liên quan có thể khác nhau. Tác động của môi trường công nghệ đến doanh nghiệp Công nghệ và sự phát triển của công nghệ ảnh hưởng mạnh mẽ đến quá trình sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp. Ở rất nhiều phương diện khác nhau, nhưng khi phân tích thường đánh giá ở hai góc độ ảnh hưởng: Thứ nhất, công nghệ và sự phát triển của công nghệ đã tác động mạnh mẽ đến các doanh nghiệp sử dụng các phương pháp sản xuất tiên tiến, các quy trình kỹ thuật hiện đại, các thiết bị tiên tiến và những vật liệu hữu ích mới để sản xuất ra các sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao hơn cung ứng cho xã hội. Thứ hai, công nghệ và sự phát triển công nghệ có thể ứng dụng để thực thi các công việc ngoài sản xuất chính của doanh nghiệp làm cho năng suất được cải thiện, hiệu quả kinh doanh cao hơn.

Ví dụ: Công nghệ phần mềm quản lí, phân tích số liệu, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí doanh nghiệp. Yêu cầu đối với doanh nghiệp Để quản trị hệ thống công nghệ đạt hiệu quả, khi tiếp nhận, ứng dụng công nghệ mới, doanh nghiệp cần phải quan tâm đến một số nội dung: + Sự phù hợp của công nghệ với môi trường, với điều kiện thực tế của doanh nghiệp. + Tính đồng bộ của công nghệ sản xuất và công nghệ quản lí. + Năng lực đầu tư tài chính và nguồn huy động vốn đầu tư + Hạ tầng cơ sở để tiếp nhận công nghệ (nhà, xưởng, thiết bị khác .) + Lực lượng lao động được đào tạo để có thể làm chủ công nghệ sản xuất 1.

Tốc độ Trong quản lý liệu có yếu tố “tốc độ”? Thế còn về quản lý: Có tồn tại khái niệm “tốc độ” trong công tác quản lý hay không? Xin khẳng định là có. Thậm chí, vấn đề “tốc độ” quản lý còn lớn hơn vấn đề “tốc độ” kinh doanh. Nói một cách rõ ràng, tốc độ quản lý chính là tiền đề bắt buộc và là sự đảm bảo cho tốc độ kinh doanh. Đáng tiếc, thực tế rất nhiều doanh nghiệp thường bỏ qua điều này.

Thậm chí thường dồn hết sức để né tránh “tốc độ” trong quản lý để đảm bảo “tốc độ” cần đạt được trong kinh doanh. Lý luận kiểu như: Bây giờ là thời điểm quan trọng để thực hiện mục tiêu kinh doanh. Sự ổn định là trên hết. Nhất định không được để yếu tố khác gây rối loạn.

Một môi trường quản lý ổn định (hay tương đối ổn định) là điều kiện bắt buộc để đạt được mục tiêu kinh doanh, hay đảm bảo tốc độ kinh doanh. Nhưng môi trường quản lý nếu quá cứng nhắc, thì ngược lại, sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến việc đạt được mục tiêu kinh doanh. Yêu cầu mới về vấn đề “tốc độ” quản lý từ đây mới nảy sinh. Doanh nghiệp cần có sự đổi mới và tối ưu hóa vấn đề quản lý nếu muốn đảm bảo đạt được mục tiêu kinh doanh.

Hiện thực hóa thông qua những hành động nhanh chóng. Doanh nghiệp sẽ đánh mất đi sức sống nếu chỉ có sự thúc đẩy của mục tiêu kinh doanh thôi mà không có sự đổi mới trong quản lý làm nền tảng: Mục tiêu hay đến đâu, lý tưởng cao xa thế nào rồi sẽ chỉ trở thành khẩu hiệu sáo rỗng. Mỗi ngày sinh hoạt trong môi trường cứng nhắc, nhân sự rồi cũng dần suy giảm nhuệ khí. Sự đổi mới trong quản lý cung cấp cho nhân viên động cơ vĩnh cửu và cảm hứng làm việc, cống hiến không ngừng.

Nhân viên sẵn sàng dùng hết tinh thần tập trung hoàn thành mục tiêu kinh doanh. Dĩ nhiên, mỗi sự đổi mới trong quản lý đều cần phải được suy nghĩ kỹ lưỡng, phải xuất phát từ thực tế và có thể giải quyết được vấn đề, chữa lành được điểm đau. Thế nhưng, quá nhiều sự do dự, quá nhiều đánh giá sẽ khiến quản lý đánh mất đi ưu thế về mặt “tốc độ”. Theo đó, sự đổi mới quản lý cũng mất đi.

Cho dù một việc đã từng làm thất bại, nhưng theo sự thay đổi của thời gian, địa điểm, con người và các nhân tố hoàn cảnh khác vẫn có thể thành công. Vấn đề “tốc độ” quản lý cũng có tính tương đối. Bất kỳ thứ gì trải qua quá trình thử nghiệm hoặc thực tế chứng minh đều là một thứ tốt, và cần có một hạn bảo hành nhất định. Trong thời hạn này, không nên tạo ra thêm sự thay đổi gì quá lớn.

Cùng lắm là điều chỉnh, cải tiến đi một chút. Và nhà quản lý nhất định cần phải nhạy bén nhận ra đầu tiên khi cái hạn bảo hành ấy trôi qua. Đồng thời, nhà quản lý phải ngay lập tức áp dụng một cách quyết đoán biện pháp đổi mới. Làm được điều này, mới có thể giữ mãi “tuổi thanh xuân” cho quản lý.

Đừng đắn đo suy nghĩ nữa. Muốn phát triển bền vững, bất kỳ doanh nghiệp nào, dù là product hay outsourcing hãy ghi nhớ và bắt tay thực hiện ngay theo khẩu hiệu về “tốc độ” như sau: Luôn luôn cập nhật, bắt kịp thông tin – Tóm lấy thời cơ – Nhanh chóng thực hiện. Khác biệt lớn nhất của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 so với các cuộc cách mạng khác, chính là yếu tố “tốc độ”. Điều này thể hiện qua việc ứng dụng công nghệ trên phạm vi toàn cầu đang rất nhanh, mức độ chuẩn hóa và tiêu dùng công nghệ tính theo năm, doanh nghiệp nào không áp dụng công nghệ sẽ nhanh lụi bại.

Nhìn theo hướng tích cực, nếu doanh nghiệp biết tận dụng công nghệ, đây là thời điểm “sẽ không lập lại”. “Tốc độ” sẽ làm thay đổi cục diện trên toàn cầu và các quốc gia hàng đầu thế giới đang đi tìm nguồn nhân lực có khả năng học điều mới mẻ nhanh nhất để áp dụng vào công việc chuyển đổi số. Công cuộc chuyển đổi số không thay đổi cách doanh nghiệp làm kinh doanh, mà cho phép doanh nghiệp thực hiện những công việc trên với tốc độ nhanh hơn, kết hợp được giữa sản phẩm, nhân viên, khách hàng và dịch vụ mà doanh nghiệp đang thực hiện… Tất cả các công việc kinh doanh trên của doanh nghiệp đều làm được nhờ vào nhóm công nghệ chính của chuyển đổi số, là điện toán đám mây; các thiết bị thông minh cá nhân giống như cảm biến thu thập thông tin – giống như một điệp viên; IoT; Big Data… 1. Yêu cầu của khách hàng và nhân viên Khách hàng hay thay đổi "Khách hàng là thượng đế".

Ngày nay các thượng đế ngày càng khó tính vì họ có thể truy cập vào những thông tin của cùng một mặt hàng và có sự so sánh trước khi đưa ra quyết định mua. Khách hàng hay thay đổi và không trung thành đối với nhãn hiệu không phải là một hiện tượng mới, nhưng đã đạt đến một cấp độ mới ngày càng nhận thấy rõ trên mạng Internet và truyền thông xã hội: quyết định mua hàng bị ảnh hưởng bởi nhận thức về ảnh hưởng của hành vi đạo đức (đối với tiêu dùng cá nhân hoặc các giao dịch doanh nghiệp với doanh nghiệp), giá và chất lượng được niêm yết minh bạch dẫn đến áp lực giá cả và các email trực tiếp báo sự thay đổi về giá thay thế kinh nghiệm bán lẻ cổ điển. Doanh thu sau khi bán hàng từ các dịch vụ và phụ tùng đều bị áp lực cạnh tranh khi mà các khách hàng trở nên khó tính. Các nhân viên đòi hỏi nhiều "Tôi muốn được đào tạo "Tôi muốn có môi trường làm việc tốt" Ngày nay, lương cao không còn là tiêu chí hàng đầu để giữ chân nhân viên nữa.

"Cuộc chiến" trong việc tuyển dụng và giữ chân nhân tài trong các nền kinh tế phát triển đã khốc liệt hơn. Một công việc để kiếm sống dường như là một khái niệm lỗi thời và do đó đầu tư vào nhân viên thông qua đào tạo trở thành vấn đề. Thêm vào đó thế hệ Y mới đã phát triển các đạo đức làm việc khác nhau và tìm kiếm nhiều thời gian rảnh rỗi và tự hoàn thiện hơn.