Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị giáo dục tại trường trung học phổ thông chuyên năng khiếu thể dục thể thao Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thiết bị giáo dục tại trường THPT chuyên năng khiếu thể dục thể thao Nguyễn Thị Định, thành phố Hồ Chí Minh Chương 3: Biện pháp quản lý thiết bị giáo dục của trường THPT chuyên năng khiếu thể dục thể thao Nguyễn Thị Định, thành phố Hồ Chí Minh 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ GIÁO DỤC TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN NĂNG KHIẾU THỂ DỤC THỂ THAO 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Thiết bị giáo dục là một thành tố của quá trình dạy học, được hình thành và phát triển cùng với lịch sử hình thành và phát triển của quá trình dạy học. Lúc đầu khi xã hội còn ở trình độ phát triển thấp nhà trường ở trạng thái đơn giản, cơ sở vật chất và thiết bị giáo dục có nội hàm đơn giản. Khi kinh tế, xã hội và giáo dục ngày càng phát triển thì thiết bị giáo dục ngày càng phát triển nhiều về số lượng, đa dạng về mẫu mã và chủng loại, thì vấn đề đặt ra là làm sao để tổ chức quản lý việc sử dụng TBGD cho hiệu quả.
Đây là nhiệm vụ nặng nề đối với các cấp quản lý giáo dục, mà trực tiếp là những nhà quản lý ở các cơ sở giáo dục. Chính vì vậy, vấn đề quản lý cơ sở vật chất trường học nói chung và quản lý việc sử dụng TBGD nói riêng đã được nhiều tổ chức và cá nhân nghiên cứu. Trần Quốc Bảo với đề tài: “Các biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất – kỹ thuật phục vụ cho việc dạy và học ở trường THPT công lập Thành phố Hồ Chí Minh” [1] qua đề tài tác giả khảo sát và phân tích thực trạng quản lý cơ sở vật chất – kỹ thuật ở trường tại thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất – kỹ thuật phục vụ cho việc dạy và học ở trường THPT công lập tại thành phố Hồ Chí Minh. Tô Xuân Giáp với công trình: “Phương tiện dạy học hướng dẫn chế tạo và sử dụng”[15].
Tác giả đã đưa ra những cơ sở phân loại và phân loại phương tiện dạy học, cách thức lựa chọn, thiết kế, chế tạo, sử dụng phương tiện dạy học và các điều kiện để đảm bảo sử dụng có hiệu quả phương tiện 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com dạy học. Theo tác giả: “Phương tiện dạy học được sử dụng đúng, có tác dụng làm tăng hiệu quả sư phạm của nội dung và phương pháp dạy học lên rất nhiều”[14, tr. Tác giả đã nghiên cứu cơ sở lý luận của việc sử dụng đa phương tiện trong dạy học và xây dựng quy trình sử dụng đa phương tiện trong dạy học môn Giáo dục học cho sinh viên cao đẳng sư phạm khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Trong cuốn: “Một số vấn đề lí luận và thực tiễn của việc xây dựng sử dụng cơ sở vật chất và TBGD ở trường phổ thông Việt Nam”[13] tác giả Trần Quốc Đắc chủ biên, đã đưa ra các quan điểm làm cơ sở cho việc sử dụng TBGD, xác định vị trí, vai trò của cơ sở vật chất TBGD ở trường phổ thông.
Các tác giả trong công trình nghiên cứu trên đã nhận định: “TBGD phải được sử dụng, hiệu quả sử dụng là mục tiêu cơ bản nhất và là mục tiêu duy nhất của toàn bộ công tác thiết bị trường học. Sử dụng có hiệu quả TBGD là một nhiệm vụ nặng nề, khó khăn của người thầy giáo. Điều này đòi hỏi người thầy giáo phải có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao với yêu cầu sử dụng TBGD. Người GV không những cần hiểu biết về TBGD, về kỹ thuật sử dụng chúng mà còn hiểu sâu về phương pháp dạy học với yêu cầu sử dụng TBGD: sử dụng TBGD với mục đích gì, lúc nào, liều lượng bao nhiêu, đặc điểm tâm lí HS ra sao; HS cần tham gia hoạt động như thế nào khi dạy học có sử dụng TBGD, sử dụng TBGD như thế nào để khơi dậy lòng say mê học tập, phát huy tính tích cực, năng lực sáng tạo và bồi dưỡng nhân cách cho HS” [13, tr.
Trong cuốn: “Quản lý giáo dục” [19] do Bùi Minh Hiền chủ biên, ở chương 10 đã đề cập đến các vấn đề lí luận về vai trò của TBGD trong sự phát triển hệ thống giáo dục quốc dân, phân loại các nhóm TBGD mà người quản lý cần bao quát và đưa ra một số nguyên tắc và giải pháp quản lý TBGD ở nhà trường THPT trong giai đoạn hiện nay. Ở Việt Nam, việc đầu tư, mua sắm TBGD còn hạn hẹp. Theo qui định của Thông tư số 30 Liên bộ Tài chính - GD&ĐT, ngày 24-7-1990 thì kinh phí dành cho mua sắm sách và thiết bị giáo dục là 6-10% ngân sách giáo dục, 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nhưng theo số liệu mới nhất, trong thực tế bình quân cả nước chỉ đạt 3,7%; trong đó dành cho mua sắm TBGD là 1,5%. Điều đó cho thấy TBGD còn thiếu nhiều so với yêu cầu, vì vậy vấn đề đặt ra cho các nhà quản lý giáo dục nói chung là cần phải nghiên cứu thực trạng đơn vị mình, có kế hoạch đầu tư, mua sắm TBGD phù hợp với điều kiện vùng miền và địa phương mình; công tác quản lý sử dụng TBGD cũng cần được tăng cường, nâng cao hơn nữa.
Nhận thức được vai trò của TBGD đối với đổi mới giáo dục và nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục, Sở GD&ĐT đã quan tâm chỉ đạo cho trường thực hiện các yêu cầu về quản lý, bảo quản, sử dụng TBGD, quy định trách nhiệm của Hiệu trưởng trường phổ thông trong việc: Tổ chức nghiệm thu và tiếp nhận TBGD; sử dụng phòng tốt nhất trong trường làm phòng chứa TBGD; cán bộ quản lý TBGD phải là người có năng lực được đào tạo và bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý và sử dụng TBGD, phải có nội quy phòng TBGD; phải có các loại sổ quản lý và sử dụng TBGD; việc sắp xếp TBGD phải đảm bảo tính khoa học thuận tiện cho việc sử dụng, quản lý và kiểm kê; phải coi trọng đúng mức việc bào quản, bảo dưỡng TBGD; Phải mua sắm bổ sung các TBGD đã tiêu hao hàng năm; Xây dựng phòng học bộ môn; Kiểm kê thiết bị cuối năm.Những quy định này đã phản ánh phần nào nội dụng quản lý TBGD tại trường THPT mà tác giả luận văn có thể dựa vào đó để làm sáng tỏ hơn nữa khái niệm “Quản lý thiết bị giáo dục tại trường THPT”. Cho đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu về quản lý TBGD tại trường THPT chuyên năng khiếu TDTT Nguyễn Thị Định. Do đó đề tài nghiên cứu về “Quản lý thiết bị giáo dục tại trường trung học phổ thông chuyên năng khiếu thể dục thể thao Nguyễn Thị Định-Thành phố Hồ Chí Minh” là hết sức cấp thiết. Một số vấn đề lý luận về thiết bị giáo dục của trƣờng trung học phổ thông chuyên năng khiếu thể dục thể thao 1.
Khái niệm “Thiết bị giáo dục”; “Trường PTTH chuyên năng khiếu TDTT” 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Thiết bị giáo dục Nói đến TBGD là nói đến mặt cơ sở vật chất của kết cấu nhà trường. Theo Phạm Văn Thuần: “Cơ sở vật chất – TBGD là những hệ thống các phương tiện vật chất và kỹ thuật khác nhau được sử dụng để phục vụ việc giáo dục và đào tạo toàn diện học sinh trong nhà trường hoặc cơ sở giáo dục [32, tr. Nó vận động, phát triển cùng với nhịp biến đổi của cơ sở vật chất toàn xã hội nói chung trong từng thời kỳ tiến hoá.
Khi xã hội còn ở trình độ phát triển thấp tương ứng với sự tồn tại của nhà trường ở trạng thái giản đơn, sơ khai thì nội hàm của TBGD trong nhà trường rất nhỏ, khi cần hiểu là dụng cụ sơ khai sử dụng trong quá trình dạy học. Nhưng khi xã hội phát triển ở trình độ cao, sự tham gia sâu rộng của công nghệ khoa học kỹ thuật vào mọi lĩnh vực của xã hội thì kết cấu vật chất của nhà trường đã phong phú hơn rất nhiều, kéo theo sự đa dạng trong phạm vi TBGD. Chính sự tác động mạnh mẽ, mang tính quyết liệt đó đã nảy sinh hiện tượng nhà trường hiện đại với sự xuất hiện của quá trình đào tạo hiện đại bao gồm nội dung, phương pháp mới và cơ sở vật chất tiên tiến, bắt kịp thời đại nhằm chuyển tải hiệu quả nhất những thay đổi trong bản chất nội dung, phương pháp đó. Bởi vậy, TBGD đóng vai trò như cầu nối các yếu tố trong quá trình chuyển tải nội dung đào tạo.
TBGD còn có những cách gọi khác nhau như công cụ dạy học, phương tiện dạy học, học cụ, đồ dùng dạy học,. nhưng cách gọi thống nhất và phổ biến nhất vẫn là TBGD. TBGD là một trong những thành tố của quá trình dạy học, có vai trò quan trọng ảnh hưởng đến kết quả hoạt động dạy học. Nó là tập hợp những vật mang tin và truyền tin, đóng vai trò hỗ trợ để thực hiện các mục đích, nhiệm vụ cũng như nội dung của quá trình dạy học.
Hay nói cách khác, TBGD chính là tập hợp toàn bộ những trang thiết bị đồ dùng, dụng cụ phục vụ cho việc giảng dạy và học tập. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tác giả Nguyễn Ngọc Quang nhìn nhận: “Phương tiện dạy học bao gồm mọi thiết bị kỹ thuật từ đơn giản đến phức tạp được dùng trong quá trình dạy học làm dễ dàng cho sự truyền đạt và lĩnh hội kiến thức, kỹ xảo”[27]. Trần Doãn Quế cho rằng: “Phương tiện dạy học là tất cả phương tiện cấp thiết giúp đỡ GV hay học sinh tổ chức và tiến hành hợp lý, hiệu quả quá trình giáo dục và giáo dưỡng ở các cấp học, ở các lĩnh vực các môn học để có thể thực hiện những yêu cầu của chương trình giảng dạy.” Có thể thấy, quan điểm của các nhà khoa học khi nói đến phương tiện dạy học chính là nói đến TBGD, thường trọng tâm vào hai ý chính: - TBGD là bộ phận xuất hiện trong quá trình dạy học. - TBGD được sử dụng nhằm mục đích truyền tải thông tin của quá trình dạy học tới người học.