phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị dạy học thực hành tại các Trường Đại học ngoại ngữ. Thực trạng quản lý thiết bị dạy học thực hành tại Trường Đại học Ngoại Ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội. Biện pháp quản lý thiết bị dạy học thực hành tại Trường Đại học Ngoại Ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội.
6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC THỰC HÀNH TẠI CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ 1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Nghiên cứu ngoài nước Nhà giáo dục vĩ đại Tiệp Khắc J. Komensky ( 1592 - 1679) đã đặt nền móng cho cái gì có thể tri giác được hãy để cho nhìn, cái nghe được hãy để cho nghe…đó là quy tắc vàng đối với trẻ em, đối với dạy học.
Nhà giáo dục người Nga Usinsky (1824 - 1870) và các học trò của ông tiếp tục phát triển nguyên tác dạy học trực quan, dựa trên các thành tựu mới về tâm lý học và sinh lý học. Ông khẳng định trực quan là cái ban đầu, là nguồn gốc của tri thức, cảm giác cung cấp tài liệu cho hoạt động trí tuệ. Usinsky viết: Không có cái gì có thể giúp anh san bằng bức tường ngăn cách giữ giáo viên và học sinh như là việc đưa cho học sinh xem một bức tranh và giải thích nó, đứa trẻ suy nghĩ bằng hình dạng, bằng màu sắc, âm thanh và bằng cảm giác nói chung. Nhà giáo dục lỗi lạc người Thụy Sỹ J.
Pestaloji (1746 - 1827) đã phát triển nguyên tắc dạy học trực quan Komensky với tư tưởng chỉ rõ mối quan hệ hữu cơ giữa tri thức cảm tính với sự phát triển tư duy. Nhà triết học vĩ đại V. Lê-nin (1870 - 1924) khi phân tích bản chất của quá trình nhận thức cũng đã chỉ ra quy luật nhận thức của con người là: “Từ trực quan sinh động đến tư suy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn là con đường biên chứng của sự nhận thức chân lý, nhận thức hiện tượng khách quan”. Năm 1984, Hội nghị quốc tế về Giáo Dục lần thứ 39 họp tại Giơ-ne-vơ cũng như nhiều hội nghị về TBDH ở các nước XHCN đã khằng định ngành giáo dục cần phải được đổi mới thường xuyên về mục đích, cấu trúc, nội dung, TBDH và phương pháp để tạo cho tất cả các HS có những cơ hội học 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tập, tùy theo hoàn cảnh kinh tế, kỹ thuật và xã hội tất cả các nước trên thế giới đều có khuynh hướng hoàn thiện CSVC và TBDH nhằm phù hợp với sự hiện đại hóa nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.
Các nước có nền kinh tế phát triển đều quan tâm đến việc nghiên cứu, thiết kế, sản xuất các TBDH hiện đại đạt chất lượng cao, cần thiết cho nhu cầu phát triển mỗi nước như Tiệp Khắc, Hungari, Pháp, Mỹ, Đức,… Tóm lại, vấn đề về quản lý - nâng cao thiết bị dạy học thực hành đã được các nhà nghiên cứu trên thế giới nghiên cứu từ rất sớm đề ngày càng nâng cao, hoàn thiết, áp dụng những thiết bị dạy học vào quá trình đào tạo. Không chỉ học trên lý thuyết mà thực hành luôn là yếu tố quyết định con người trong môi trường thực hành, đi làm hay bất kể đâu. Việc học lý thuyết chỉ có tác dụng khi chúng ta thực hành nó, từ đó rút ra được những kinh nghiệm, những lợi ích và hạn chế để đạt kết quả cao nhất đối với từng lĩnh vực, từng chuyên ngành. Cùng từ những tư tưởng tiến bộ, trên thế giới ngày càng phát triển yếu tố con người tạo ra năng suất lao động, tạo ra những thành tựu khoa học từ sau những quá trình thực hành thất bại đến thành công.
Nghiên cứu trong nước Thiết bị dạy học là một trong những thành tố cơ bản hỗ trợ tối đa cho hoạt động dạy học. Yêu cầu đổi mới nội dung và phương pháp dạy học tất yếu kéo theo việc đổi mới cơ sản vật chất nói chung và thiết bị dạy học nói riêng, đặc biệt là hoạt động quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học, quá trình có tác động trực tiếp đến chất lượng và hiệu quả của hoạt động dạy và học, thể hiện cụ thể nội dụng dạy học và hỗ trợ thực hiện các phương pháp dạy học tích cực,. Trong những năm gần đây, các thiết bị điện tử, máy vi tính, rô bốt, các đồng hồ điện từ số đo chính xác cao, ti vi, video, máy báo cáo phát âm, các ứng dụng dạy học,. đã được nghiên cứu, thiết kế và tăng cường cho các trường phổ thông, cao đẳng, đại học.
Đi liền với việc đầy tư TBDH cho các 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com trường học là vấn đề quản lý cơ sở vật chất trường học nói chung và quản lý sử dụng TBDH nói riêng cũng được đặt ra. Công trình Quản lý Nhà trường của tác giả Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thành Vinh [6] đã giới thiệu các nội dung liên quan đến quản lý nhà trường như: quản lý hoạt động dạy học và giáo dục, kiểm định chất lượng dạy - học, hỗ trợ hoạt động dạy học, quản lý nhân sự, tài chính, cơ sở vật chất - kỹ thuật của nhà trường. Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc (chủ biên) cuốn “Quản lý giáo dục một số vấn đề lý luận và thực tiễn”[28] đã đề cập đến một số vấn đề về lý luận quản lý giáo dục, các mô hình quản lý, các cách tiếp cận lý luận quản lý, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch trong quản lý, tổ chức bộ máy quản lý, lãnh đạo, chỉ đạo, thanh tra, kiểm tra cà các vấn đề trong quản lý giáo dục. Tác giả Nguyễn Thị Tuyết Hạnh (chủ biên) cuốn giáo trình “Khoa học quản lý giáo dục” [16] đã trình bày những khái niệm, đặc điểm, bản chất và nội dung của khoa học quản lý giáo dục; mục tiêu, quan điểm, mô hình, chức năng, nguyên tắc và phương pháp của quản lý giáo dục, trong đó có đề cập đến nội dung quản lý hoạt động học tập trong nhà trường.
Nghiên cứu về quản lý TBDH, các tác giả trình bày các quan điểm về TBDH, cơ sở phân loại và vai trò của TBDH trong nhà trường. VD: Trong công trình: Phương tiện dạy học [36] tác giả Tô Xuân Giáp đã đưa ra những cơ sở phân loại hương tiện dạy học, cách thức lựa chọn, thiết kế, chế tạo, sử dụng phương tiện dạy học và các điều kiệu để đảm bảo sử dụng có hiệu quả phương tiện dạy học. Theo tác giả: “Phương tiện dạy học được sử dụng đúng, có tác dụng làm tăng hiệu quả sư phạm của nội dung và phương pháp dạy học lên rất nhiều” [36,tr. Trong cuốn: “Quản lý giáo dục” [17] do Bùi Minh Hiển chủ biên, ở chương 10 các tác giả đã đề cập dến các vấn đề lý luận về vai trò của TBDH 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com trong sự phát triển hệ thống giáo dục quóc dân, phân loại các nhóm TBDH mà người quản lý cần bao quát và đưa ra một số nguyên tác và giải pháp quản lý TBDH ở trường phổ thông.
Năm 2005, chủ nhiệm đề tài Ngô Quang Sơn đã bảo vệ thành công đề tài cấp Bộ về: “Một số biện phát quản lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị giáo dục, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông tại các trung tâm GDTX và trung tâm học tập cộng đồng” mã số B 2004-53-17; Tác giả khẳng định vai trò quan trọng của TBDH trong các hoạt động giảng dạy, giáo dục và học tập, đó là: “TBDH vừa là một thành tố, vừa là một phương tiện, một phương hướng, vừa hàm chứa nội dung của quá trình dạy học, đồng thời tạo hứng thú nhận thức cho học viên. TBDH là một trong những điều kiện giúp giáo viên và học viên thực hiện tốt phương châm dạy học phát huy tính tích cực của học viên, tích cực hóa quá trình nhân thức, quá trình tư duy của học viên…”, đồng thời tác giả đã đưa ra hệ thống 8 giải pháp quản lý nhắm nâng cao hiệu quả của việc trang bị, sử dụng và bảo quản TBDH. Năm 2008, luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thu Hằng, Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng với đề tài: “Biện pháp quản lý CSVC trường học ở trường THPT chuẩn quốc gia của Thành Phố Hải Phòng”. Tác giả đã đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này trên địa bàn nói chung và trong các trường THPT chuẩn quốc gia nói riêng.
Năm 2013, luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thanh, tỉnh Hưng Yên với đề tài: “Quản lí thiết bị dạy học ở trường THPT huyện Thi Ân, tỉnh Hưng Yên”. Tác giả đã đề xuất 6 biện pháp quản lý TBDH. Năm 2013, luận văn Thạc sĩ của tác giả Trần Văn Long với đề tài: “Thực trạng và giải pháp quản lý cơ sở vật chất các trường tiểu học tỉnh Khách Hòa”, tác giả đánh giá thực trạng quản lý CSVC các trường tiểu học, 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com góp phần phát triển dạy học, nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục tiểu học phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Khánh Hòa. Trần Duy Hân với đề tài: “Biện pháp quản lý phương tiện dạy học của Hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn thành phố Huế đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay”, tác giả đã nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng việc quản lý phương tiện dạy học của Hiệu trưởng, xác lập các biện pháp quản lý phương tiện dạy học có hiệu quả của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THCS trên địa bàn thành phố Huế, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
Lê Thanh Giang với đề tài: “Thực trạng và giải pháp quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học của Giáo viên trường Trung học phổ thông tỉnh Cà Mau”, qua đề tài tác giả đã khảo sát và phân tích thực trạng quản lý và sử dụng TBDH ở một số trường THPT tỉnh Cà Mau, từ đó đề xuất một số giải pháp quản lý việc sử dụng TBDH của giáo viên nhằm nâng cao hiệu quả sử dung TBDH ở các trường THPT tỉnh Cà Mau. Theo giáo trình: “Lý luận dạy học ở trường THCS” [5] do Nguyễn Ngọc Bảo và Trần Kiềm viết đã dành một chương (chương 5) để viết về phương tiện dạy học.