Luận Văn Thạc Sĩ: Quản Lý Tài Chính Bệnh Viện Trung Ương Thái Nguyên Theo Cơ Chế Tự Chủ Tài Chính

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tài chính tại bệnh viện trung ương thái nguyên, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Nguyễn Bạch Hương Lan
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Nhuận Kiên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Tài Chính Theo Cơ Chế Tự Chủ Tại Bệnh Viện Trung Ương Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ
• 1.1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại các bệnh viện công theo cơ chế tự chủ
• 1.1.1. Một số khái niệm liên quan
• 1.2. Quản lý tài chính bệnh viện công
• 1.2.1. Khái niệm quản lý tài chính bệnh viện công
• 1.2.2. Mục tiêu của quản lý tài chính bệnh viện công
• 1.2.3. Nguyên tắc quản lý tài chính bệnh viện công
• 1.3. Cơ chế tự chủ tài chính đối với bệnh viện công
• 1.3.1. Nghị định 43/2006/NĐ-CP
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.4. Phương pháp xử lý thông tin
• 2.5. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.6. Hệ thống chỉ tiêu chủ yếu dùng trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH
• 3.1. Khái quát về hoạt động của Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển. Chức năng, nhiệm vụ của Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên
• 3.1.2. Cơ cấu tổ chức và nguồn nhân lực của Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên
• 3.1.3. Kết quả khám chữa bệnh tại Bệnh viện giai đoạn 2017 - 2019
• 3.2. Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên
• 3.2.1. Tình hình tài chính của Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên
• 3.2.2. Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên theo cơ chế tự chủ
• 3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên theo cơ chế tự chủ
• 3.3.1. Yếu tố bên ngoài
• 3.3.2. Yếu tố bên trong
• 3.4. Đánh giá chung về công tác quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tài chính của Bệnh viện đa Trung ương Thái Nguyên
• 3.4.1. Những ưu điểm trong công tác quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tài chính của Bệnh viện
• 3.4.2. Những hạn chế trong công tác quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tài chính của Bệnh viện
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH
• 4.1. Định hướng quản lý tài chính của Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên theo cơ chế tự chủ
• 4.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên theo cơ chế tự chủ tài chính
• 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện công tác lập dự toán tài chính
• 4.2.2. Giải pháp về công tác thực hiện thu chi tài chính
• 4.2.3. Giải pháp về công tác quyết toán
• 4.2.4. Giải pháp về công tác thanh tra, kiểm tra tài chính
• 4.2.5. Các giải pháp khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý tài chính bệnh viện công theo cơ chế tự chủ

Quản lý tài chính tại các bệnh viện công theo cơ chế tự chủ là một yêu cầu tất yếu trong bối cảnh đổi mới cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp y tế. Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên là một trong những bệnh viện công lớn tại khu vực miền núi phía Bắc, đã chuyển sang hoạt động theo cơ chế tự chủ từ năm 2006. Việc quản lý tài chính theo cơ chế này đòi hỏi sự chủ động trong việc huy động và sử dụng các nguồn lực tài chính, đảm bảo hiệu quả và công bằng trong cung cấp dịch vụ y tế. Cơ chế tự chủ tài chính giúp bệnh viện tăng cường khả năng tự chủ, nâng cao chất lượng dịch vụ và cải thiện đời sống cán bộ nhân viên.

1.1. Khái niệm và mục tiêu quản lý tài chính bệnh viện công

Quản lý tài chính bệnh viện công là quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm soát các hoạt động tài chính nhằm đảm bảo nguồn lực tài chính cho các hoạt động khám chữa bệnh, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Mục tiêu chính của quản lý tài chính là duy trì cân đối thu chi, huy động các nguồn vốn xã hội hóa, thúc đẩy tăng nguồn thu hợp pháp và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính. Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên đã áp dụng các nguyên tắc quản lý tài chính theo hướng hiệu quả và công bằng, đảm bảo lợi ích của Nhà nước, bệnh nhân và nhân viên y tế.

1.2. Cơ chế tự chủ tài chính và các quy định pháp lý

Cơ chế tự chủ tài chính được quy định trong các văn bản pháp lý như Nghị định 43/2006/NĐ-CP, Nghị định 16/2015/NĐ-CP, trao quyền tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp công lập trong việc tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính. Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên đã thực hiện cơ chế này từ năm 2006, tạo điều kiện để bệnh viện chủ động huy động nguồn tài chính, đầu tư cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng dịch vụ. Tuy nhiên, việc thực hiện cơ chế tự chủ cũng đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ và hiệu quả.

II. Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên

Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên đã đạt được những kết quả đáng kể trong công tác quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ. Tuy nhiên, bệnh viện cũng gặp phải nhiều khó khăn như nguồn kinh phí hạn hẹp, cơ sở vật chất chưa đáp ứng nhu cầu và áp lực tăng chi phí thường xuyên. Việc quản lý tài chính tại bệnh viện cần được hoàn thiện để đảm bảo hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

2.1. Tình hình tài chính và quản lý ngân sách

Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên đã thực hiện tốt công tác lập dự toán thu chi, quản lý các nguồn thu từ viện phí, bảo hiểm y tế và các dịch vụ khác. Tuy nhiên, nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu đầu tư và phát triển của bệnh viện. Việc quản lý ngân sách cần được tối ưu hóa để đảm bảo hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính.

2.2. Những thách thức trong quản lý tài chính

Một trong những thách thức lớn nhất của Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên là việc quản lý chi phí thường xuyên trong bối cảnh số lượng bệnh nhân ngày càng tăng. Bên cạnh đó, giá dịch vụ y tế theo quy định của nhà nước chưa tính đầy đủ các yếu tố chi phí, dẫn đến khó khăn trong việc cân đối thu chi. Việc tự chủ nguồn tài chính để đầu tư phát triển và nâng cao đời sống cán bộ nhân viên là yêu cầu cấp thiết.

III. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên

Để hoàn thiện công tác quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cần thực hiện các giải pháp đồng bộ, từ việc hoàn thiện công tác lập dự toán, quản lý thu chi đến tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tài chính. Các giải pháp này sẽ giúp bệnh viện nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính, đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân.

3.1. Hoàn thiện công tác lập dự toán và quản lý thu chi

Việc hoàn thiện công tác lập dự toán và quản lý thu chi là yếu tố quan trọng giúp Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên đảm bảo cân đối thu chi và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính. Bệnh viện cần tăng cường công tác dự báo nhu cầu chi tiêu, quản lý chặt chẽ các khoản thu từ viện phí, bảo hiểm y tế và các dịch vụ khác. Đồng thời, cần thực hiện tiết kiệm chi phí, tránh lãng phí trong các hoạt động thường xuyên.

3.2. Tăng cường công tác thanh tra kiểm tra tài chính

Công tác thanh tra, kiểm tra tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của quản lý tài chính. Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cần tăng cường công tác này để phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm trong quản lý tài chính. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế giám sát chặt chẽ, đảm bảo việc sử dụng các nguồn lực tài chính đúng mục đích và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang cơ chế tự chủ tài chính, việc quản lý tài chính tại các bệnh viện công lập trở thành vấn đề cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ y tế. Từ năm 2006, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên đã áp dụng cơ chế tự chủ tài chính, với quy mô hơn 1.300 giường bệnh và hơn 1.180 cán bộ viên chức, phục vụ hàng ngày khoảng 1.800 bệnh nhân ngoại trú và 1.600 bệnh nhân nội trú. Tuy nhiên, bệnh viện vẫn đối mặt với nhiều thách thức như nguồn kinh phí hạn hẹp, cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ nhu cầu, và mức thu dịch vụ y tế chưa phản ánh đầy đủ chi phí thực tế.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trong giai đoạn 2017-2019, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và cải thiện đời sống cán bộ viên chức. Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại bệnh viện này, tập trung vào các hoạt động lập dự toán, thực hiện thu chi, quyết toán và thanh tra tài chính. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ bệnh viện thích ứng với cơ chế thị trường, đồng thời đảm bảo công bằng và hiệu quả trong cung cấp dịch vụ y tế cho nhân dân khu vực miền núi phía Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý tài chính và cơ chế tự chủ tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập. Hai mô hình chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quản lý tài chính bệnh viện công: Quản lý tài chính là quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, quyết toán và kiểm tra các hoạt động tài chính nhằm đảm bảo cân đối thu chi, huy động nguồn vốn xã hội hóa, nâng cao chất lượng dịch vụ và công bằng y tế. Các khái niệm trọng tâm bao gồm: quản lý tài chính, cơ chế tự chủ tài chính, hạch toán chi phí, và công bằng trong chăm sóc sức khỏe.

2. Mô hình cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP: Quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập, bao gồm tự chủ về nguồn thu, chi thường xuyên, đầu tư, vay vốn và phân phối kết quả tài chính. Mục tiêu là tăng hiệu quả hoạt động, giảm bao cấp ngân sách, đồng thời đảm bảo quyền lợi người bệnh và cán bộ viên chức.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: dự toán thu chi, quyết toán tài chính, quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, quỹ bổ sung thu nhập, quỹ khen thưởng và quỹ phúc lợi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập thông tin thứ cấp, khai thác số liệu từ các báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách và các tài liệu pháp lý liên quan tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên giai đoạn 2017-2019. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel 2007 để thống kê, phân tích và trình bày dưới dạng bảng biểu, biểu đồ.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Thống kê mô tả: Mô tả hiện trạng quản lý tài chính, phản ánh các chỉ tiêu thu chi ngân sách nhà nước và sự nghiệp thường xuyên.
• Phương pháp so sánh: So sánh số liệu thu chi giữa các năm để đánh giá xu hướng biến động, tốc độ tăng trưởng và hiệu quả quản lý tài chính.
• Phân tích nhân tố ảnh hưởng: Đánh giá các yếu tố bên trong và bên ngoài tác động đến công tác quản lý tài chính tại bệnh viện.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ số liệu tài chính và báo cáo chuyên môn của Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trong 3 năm liên tiếp, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng nguồn thu và chi ngân sách: Tổng thu ngân sách nhà nước và thu sự nghiệp thường xuyên của bệnh viện tăng trung bình khoảng 12% mỗi năm trong giai đoạn 2017-2019. Cụ thể, tổng thu năm 2019 đạt khoảng 150 tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2017. Chi ngân sách cũng tăng tương ứng, chủ yếu tập trung vào chi tiền lương và mua sắm trang thiết bị y tế.

2. Cơ cấu nguồn thu đa dạng nhưng còn hạn chế: Nguồn thu viện phí và bảo hiểm y tế chiếm khoảng 60% tổng thu, trong khi nguồn thu từ dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu và liên doanh liên kết chỉ chiếm khoảng 15%. Việc thu phí dịch vụ chưa phản ánh đầy đủ chi phí thực tế do giá dịch vụ chưa tính đủ các yếu tố như khấu hao và chi phí quản lý.

3. Hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính chưa tối ưu: Tỷ lệ thực hiện chi ngân sách so với dự toán đạt khoảng 85%, cho thấy còn tồn tại sự chênh lệch giữa kế hoạch và thực tế. Các khoản chi thường xuyên như tiền lương, vật tư y tế chiếm tỷ trọng lớn, trong khi chi đầu tư phát triển cơ sở vật chất còn hạn chế, chỉ chiếm khoảng 10% tổng chi.

4. Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong và bên ngoài: Yếu tố con người như trình độ cán bộ quản lý tài chính còn hạn chế, chế độ đãi ngộ chưa tương xứng, cùng với áp lực tăng số lượng bệnh nhân đã ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý tài chính. Môi trường pháp lý và chính sách viện phí, bảo hiểm y tế tạo hành lang pháp lý nhưng còn nhiều bất cập trong thực thi.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên đã đạt được những tiến bộ trong quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ, thể hiện qua tăng trưởng nguồn thu và sự đa dạng hóa các nguồn tài chính. Tuy nhiên, việc chưa tính đầy đủ chi phí vào giá dịch vụ y tế dẫn đến hạn chế trong việc tự chủ tài chính hoàn toàn và ảnh hưởng đến khả năng đầu tư phát triển.

So sánh với các bệnh viện công lập khác như Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Tim Hà Nội, bệnh viện còn chưa phát huy tối đa hiệu quả quản lý tài chính do hạn chế về nguồn lực con người và cơ sở vật chất. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ thu chi và tốc độ tăng trưởng giữa các bệnh viện cho thấy Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cần cải thiện công tác lập dự toán và thực hiện chi tiêu để nâng cao hiệu quả tài chính.

Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học để bệnh viện điều chỉnh chính sách quản lý tài chính, hướng tới cân đối thu chi, tăng nguồn thu hợp pháp, đồng thời đảm bảo công bằng trong chăm sóc sức khỏe và nâng cao đời sống cán bộ viên chức.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác lập dự toán tài chính: Áp dụng phương pháp dự toán dựa trên phân tích chi phí đầy đủ, bao gồm cả chi phí khấu hao và chi phí quản lý. Mục tiêu đạt tỷ lệ dự toán sát với thực tế trên 95% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là phòng Tài chính kế toán phối hợp với các khoa, phòng chuyên môn.

2. Tăng cường quản lý và thực hiện thu chi tài chính: Xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ minh bạch, kiểm soát chặt chẽ các khoản chi thường xuyên và đầu tư. Đẩy mạnh công tác thu viện phí và dịch vụ y tế theo đúng quy định, nâng tỷ lệ thu đạt trên 90% dự toán. Thời gian thực hiện trong 1 năm, do Ban Giám đốc và phòng Tài chính kế toán chủ trì.

3. Nâng cao năng lực cán bộ quản lý tài chính: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ kế toán và quản lý tài chính nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới cơ chế tự chủ. Mục tiêu hoàn thành ít nhất 2 khóa đào tạo chuyên sâu trong năm 2022. Chủ thể thực hiện là phòng Tổ chức cán bộ phối hợp với các đơn vị đào tạo.

4. Đẩy mạnh xã hội hóa và huy động nguồn lực tài chính ngoài ngân sách: Phát triển các dịch vụ kỹ thuật cao, liên doanh liên kết, thu hút đầu tư để tăng nguồn thu và cải thiện cơ sở vật chất. Mục tiêu tăng nguồn thu ngoài ngân sách lên 20% trong 3 năm tới. Ban Giám đốc và phòng Kế hoạch đầu tư chịu trách nhiệm triển khai.

5. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tài chính: Thiết lập hệ thống giám sát nội bộ hiệu quả, thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc thực hiện dự toán và chi tiêu tài chính nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm. Thời gian thực hiện liên tục hàng năm, do Ban Kiểm soát và phòng Thanh tra phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám đốc các bệnh viện công lập: Nhận diện các vấn đề quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ, áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả tài chính và phát triển bền vững bệnh viện.

2. Phòng Tài chính kế toán bệnh viện: Áp dụng các phương pháp lập dự toán, quản lý thu chi và quyết toán tài chính, nâng cao năng lực chuyên môn và thực thi chính sách tài chính.

3. Cán bộ quản lý y tế và nhà hoạch định chính sách: Tham khảo cơ sở lý luận và thực tiễn về cơ chế tự chủ tài chính trong bệnh viện công, từ đó xây dựng chính sách phù hợp với điều kiện thực tế.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế y tế: Tài liệu tham khảo hữu ích về quản lý tài chính bệnh viện công theo cơ chế tự chủ, phương pháp nghiên cứu và phân tích số liệu thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ chế tự chủ tài chính trong bệnh viện công là gì?
   Cơ chế tự chủ tài chính cho phép bệnh viện công lập tự chủ trong việc lập kế hoạch, huy động và sử dụng nguồn tài chính, tự chịu trách nhiệm về hiệu quả tài chính, đồng thời vẫn đảm bảo các mục tiêu công bằng và chất lượng dịch vụ y tế.

2. Những khó khăn chính trong quản lý tài chính tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên là gì?
   Khó khăn gồm nguồn kinh phí hạn chế, giá dịch vụ chưa phản ánh đầy đủ chi phí, cơ sở vật chất chưa đáp ứng nhu cầu, và năng lực quản lý tài chính còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại bệnh viện?
   Cần hoàn thiện công tác lập dự toán, tăng cường kiểm soát thu chi, nâng cao năng lực cán bộ, đa dạng hóa nguồn thu và đẩy mạnh xã hội hóa, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra tài chính.

4. Vai trò của quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp trong bệnh viện là gì?
   Quỹ này dùng để đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, đào tạo nâng cao trình độ cán bộ và phát triển các dịch vụ kỹ thuật cao, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

5. Chính sách bảo hiểm y tế ảnh hưởng thế nào đến quản lý tài chính bệnh viện?
   BHYT là nguồn thu lớn và quan trọng, giúp bệnh viện cân đối thu chi, đảm bảo công bằng trong chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, giá dịch vụ BHYT chưa tính đủ chi phí thực tế gây khó khăn trong tự chủ tài chính.

Kết luận

• Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên đã đạt được tiến bộ trong quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ, với tăng trưởng nguồn thu và đa dạng hóa các nguồn tài chính.
• Hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính còn hạn chế do chưa tính đầy đủ chi phí vào giá dịch vụ và năng lực quản lý tài chính chưa đồng đều.
• Các yếu tố bên trong như trình độ cán bộ, chế độ đãi ngộ và áp lực tăng số lượng bệnh nhân ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác lập dự toán, quản lý thu chi, nâng cao năng lực cán bộ và đẩy mạnh xã hội hóa nhằm nâng cao hiệu quả tài chính bệnh viện.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách quản lý tài chính, góp phần phát triển bền vững Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trong giai đoạn tới.

Ban Giám đốc và các phòng ban liên quan cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tổ chức đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp với thực tiễn. Đề nghị các nhà quản lý và nghiên cứu tiếp tục theo dõi, cập nhật chính sách và thực tiễn quản lý tài chính bệnh viện để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ 1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại các bệnh viện công theo cơ chế tự chủ 1. Một số khái niệm liên quan ■ Khái niệm quản lý: Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hoà hoạt động của các khâu một cách hợp quy luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện biến động của môi trường. (Chính phủ, 2006) ■ Khái niệm quản lý tài chính: Quản lý tài chính là quản lý nguồn vốn.

Trong đó có nguồn vốn bằng tiền, tài sản và các quan hệ tài chính khác như khoản phải thu, khoản phải trả,… nhằm tăng hiệu quả hoạt động tài chính của đơn vị. (Chính phủ, 2002) 7 ■ Khái niệm cơ chế tự chủ: Theo quy định của Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 2 năm 2015, “Cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công” là các quy định về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính của đơn vị sự nghiệp công. Quản lý tài chính bệnh viện công a, Khái niệm quản lý tài chính bệnh viện công Quản lý tài chính bệnh viện công là sự tác động lên các đối tượng và hoạt động tài chính thông qua quá trình lập kế hoạch và tổ chức thực hiện các kế hoạch tài chính, quyết toán và kiểm tra tài chính tại bệnh viện nhằm xác định các nguồn thu và các khoản chi để phục vụ nhiệm vụ khám, chữa bệnh, đào tạo và nghiên cứu khoa học, đảm bảo đủ kinh phí và sử dụng kinh phí một cách hiệu quả và công bằng, góp phần thực hiện mục tiêu chung của bệnh viện công. (Chính phủ, 2006) b, Mục tiêu của quản lý tài chính bệnh viện công Để thực hiện mục tiêu của quản lý tài chính bệnh viện công là sử dụng các nguồn lực một cách hiệu quả và công bằng, quản lý tài chính bệnh viện công phải thực hiện được các mục tiêu cụ thể sau đây: - Duy trì cân đối thu chi: Đây là điều kiện bắt buộc và cần thiết nhất của quản lý tài chính bệnh viện công và cũng là tiêu chuẩn cho sự thành công trong cơ chế quản lý tài chính mới, tiến tới hạch toán chi phí.

- Huy động các nguồn vốn xã hội hóa đầu tư phục vụ công tác chuyên môn trên cơ sở hạch toán có hiệu quả mang lại lợi ích cho bệnh viện. - Thúc đẩy tăng nguồn thu bằng cách nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng phạm vi phục vụ một cách hợp pháp đáp ứng nhu cầu của nhân dân. - Đầu tư cải tạo và phát triển cơ sở vật chất, phát triển các dịch vụ kỹ thuật cao và các chuyên khoa chuyên sâu của bệnh viện. - Cải thiện chất lượng các hoạt động thông qua một số chỉ tiêu chuyên môn như: tỷ lệ tử vong, số lượng khám chữa bệnh thành công… 8 - Công bằng y tế cho các đối tượng phục vụ.

- Tăng thu nhập và nâng cao đời sống cán bộ công nhân viên, cải thiện điều kiện và phương tiện làm việc của bệnh viện. - Sử dụng các nguồn tài chính một cách có hiệu quả, đem lại giá trị gia tăng cho bệnh viện và các đối tượng có liên quan (người bệnh, cán bộ nhân viên của bệnh viện, Ban Giám đốc bệnh viện và Nhà nước). Mục tiêu hiệu quả gắn bó một cách hữu cơ với mục tiêu công bằng trong cung cấp dịch vụ y tế cho nhân dân, thể hiện qua 3 tiêu chí đánh giá: (i) Chất lượng chuyên môn; (ii) Hạch toán chi phí; (iii) Mức độ tiếp cận các dịch vụ bệnh viện của nhân dân trên địa bàn. c, Nguyên tắc quản lý tài chính bệnh viện công Cơ chế tự chủ tài chính cho phép bệnh viện chủ động, linh hoạt để có thể huy động và tạo đủ các nguồn thu và sử dụng chúng một cách hiệu quả trong khuôn khổ luật pháp, đem lại lợi ích cho cả xã hội và bệnh viện.

Song bệnh viện công là bệnh viện của Nhà nước, nên quản lý tài chính bệnh viện công đòi hỏi vừa phải tuân thủ các nguyên tắc, chế độ tài chính của Nhà nước đối với bệnh viện, vừa phải thực hiện các quy chế, quy định do bệnh viện đề ra đối với hoạt động tài chính bệnh viện. Để quản lý tài chính bệnh viện công theo hướng hiệu quả và công bằng, cần thực hiện các nguyên tắc sau: - Tiến hành thu - chi theo đúng pháp luật, đúng nguyên tắc của Nhà nước và các quy định của bệnh viện về quản lý tài chính. - Thúc đẩy tăng nguồn thu hợp pháp, quản lý các nguồn kinh phí ngân sách nhà nước cấp và các nguồn thu tại bệnh viện như: thu viện phí trực tiếp, thu viện phí qua bảo hiểm y tế, thu từ các dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu, thu từ các dịch vụ liên doanh, liên kết, viện trợ, tài trợ, đóng góp của nhân viên,… theo đúng quy định của pháp luật; sử dụng các khoản chi có hiệu quả, chống lãng phí, thực hành tiết kiệm trong chi tiêu. - Thực hiện chính sách ưu đãi và cải thiện tính công bằng trong khám, chữa bệnh cho các đối tượng ưu đãi và người nghèo.

9 - Bảo đảm hài hoà lợi ích của Nhà nước, cá nhân, tập thể và người bệnh, cụ thể là lợi ích của các nhóm đối tượng: Nhà nước, bệnh nhân, ban lãnh đạo và nhân viên của bệnh viện. - Công khai chi phí phải trả cho các loại dịch vụ khám chữa bệnh. Từng bước hạch toán đầy đủ các khoản chi phí cấu thành giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh. Cơ chế tự chủ tài chính đối với bệnh viện công a, Nghị định 43/2006/ NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ quy định về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập (Bệnh viện Trung ương Thái nguyên, 2017,2018,2019) Nghị định 43/2006/NĐ-CP Quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập.

Đây chính là cơ sở pháp lý của hoàn thiện quản lý tài chính bệnh viện công ở nước ta hiện nay. Mục tiêu thực hiện quyền tự chủ tự chịu trách nhiệm của Nghị định này là: - Trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho đơn vị sự nghiệp trong việc tổ chức công việc, sắp xếp lại bộ máy, sử dụng lao động và nguồn lực tài chính để hoàn thành nhiệm vụ được giao; phát huy mọi khả năng của đơn vị để cung cấp dịch vụ với chất lượng cao cho xã hội; tăng nguồn thu nhằm từng bước giải quyết thu nhập cho người lao động. - Thực hiện chủ trương xã hội hoá trong việc cung cấp dịch vụ cho xã hội, huy động sự đóng góp của cộng đồng xã hội để phát triển các hoạt động sự nghiệp, từng bước giảm dần bao cấp từ ngân sách nhà nước. - Thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với đơn vị sự nghiệp, Nhà nước vẫn quan tâm đầu tư để hoạt động sự nghiệp ngày càng phát triển; bảo đảm cho các đối tượng chính sách - xã hội, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn được cung cấp dịch vụ theo quy định ngày càng tốt hơn.

10 - Phân biệt rõ cơ chế quản lý nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp với cơ chế quản lý nhà nước đối với cơ quan hành chính nhà nước. Theo Nghị định 43 nêu trên, Nhà nước quy định cụ thể về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập như sau: * Thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước Đơn vị sự nghiệp có các hoạt động dịch vụ phải đăng ký, kê khai, nộp đủ các loại thuế và các khoản khác (nếu có), được miễn, giảm thuế theo quy định của pháp luật. * Huy động vốn và vay vốn tín dụng Đơn vị sự nghiệp có hoạt động dịch vụ được vay vốn của các tổ chức tín dụng, được huy động vốn của cán bộ, viên chức trong đơn vị để đầu tư mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động sự nghiệp, tổ chức hoạt động dịch vụ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tự chịu trách nhiệm trả nợ vay theo quy định của pháp luật. * Quản lý và sử dụng tài sản Đơn vị thực hiện đầu tư, mua sắm, quản lý, sử dụng tài sản nhà nước theo quy định của pháp luật về quản lý tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp.

Đối với tài sản cố định sử dụng vào hoạt động dịch vụ phải thực hiện trích khấu hao thu hồi vốn theo quy định áp dụng cho các doanh nghiệp nhà nước. Số tiền trích khấu hao tài sản cố định và tiền thu từ thanh lý tài sản thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước được để lại đơn vị để bổ sung Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp và để trả nợ vay. * Tài khoản giao dịch Đơn vị sự nghiệp mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để phản ánh các khoản kinh phí thuộc ngân sách nhà nước theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước; được mở tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước để phản ánh các khoản thu, chi của hoạt động dịch vụ. (Chính phủ, 2002) 11 b, Nghị định 85/2012/NĐ – CP ngày 15 tháng 10 năm 2012 của Chính phủ về Cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập và giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập.

Nghị định này quy định rõ cơ chế tài chính và phạm vi tự chủ trong cơ chế tài chính áp dụng cho các bệnh viện công lập Theo Nghị định này Nhà nước hướng dẫn cụ thể về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập như sau: * Quyền tự chủ về các khoản thu, mức thu: - Đối với các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh cung cấp cho người bệnh, kể cả người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế: Giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh được tính theo từng dịch vụ, kỹ thuật y tế hoặc tính theo trường hợp bệnh.