phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường THCS. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường THCS Sơn Đồng, huyện Hoài Đức, Thành phố Hà Nội theo hướng nghiên cứu bài học. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường THCS Sơn Đồng,huyện Hoài Đức, Thành phố Hà Nội theo hướng nghiên cứu bài học. 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƢỚNG NGHIÊN CỨU BÀI HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Đổi mới căn bản và toàn diện trong giáo dục đòi hỏi giải quyết các vấn đề lớn, cốt lõi và quan trọng, từ lãnh đạo và quản lý nhà nước đến sự quản trị của các cơ sở giáo dục. Nó gồm có sự thay đổi về quan điểm, tư tưởng chỉ đạo, mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách và điều kiện thực hiện. Sự đổi mới này mở rộng từ sự lãnh đạo của Đảng và quản lý nhà nước đến sự quản trị của các cơ sở giáo dục và liên quan đến sự tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và người học. Nó bao trùm tất cả các cấp và lĩnh vực thuộc giáo dục.
Trong quá trình đổi mới, việc kế thừa và xây dựng trên những thành tựu hiện có, phát triển những yếu tố mới và chọn lọc kinh nghiệm quốc tế là rất quan trọng. Điều này đòi hỏi sự vào việc quyết liệt trong việc sửa đổi những hiểu lầm và chệch lệch cả về hiểu biết và hành động. Đổi mới phải đảm bảo tính thống nhất hệ thống, tầm nhìn dài hạn và sự phù hợp với nhu cầu của các đối tượng và cấp học khác nhau. Các giải pháp cần được triển khai một cách có hệ thống, khả thi, tập trung và điều chỉnh với các định mức thời gian và bước đi phù hợp.
Phát triển giáo dục nhằm nâng cao chuẩn mực trí tuệ và bồi dưỡng nguồn nhân lực. Nó nhấn mạnh sự chuyển đổi từ việc trang bị kiến thức chủ yếu sang sự phát triển toàn diện về năng lực và phẩm chất của người học. Học tập và hành động, lý luận và thực tiễn được kết hợp chặt chẽ, giáo dục trường học được tích hợp với giáo dục gia đình và xã hội. Phát triển giáo dục phải phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, đồng bộ với sự phát triển khoa học và công nghệ, tuân thủ quy luật khách quan.
Chuyển đổi phát triển giáo dục từ chất lượng và hiệu quả thay vì quy mô, thúc đẩy sâu rộng trong giáo dục. Dân chủ hóa và xã hội hóa giáo dục và đào tạo là cần thiết. Tham gia tích 6 cực vào quá trình hội nhập quốc tế để phát triển giáo dục và đào tạo, cam kết đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế cho sự phát triển đất nước. Thuật ngữ "Lesson Study hoặc Lesson Research”theo tiếng Nhật (jugyo kenkyu) có nghĩa là nghiên cứu và cải tiến bài học cho đến khi nó hoàn hảo (theo Catherine Lewis, 2006).
Xuất phát từ lịch sử giáo dục Nhật Bản trong thời kỳ Meiji (1868–1912), Lesson Study nhằm mục đích nâng cao kỹ năng nghề nghiệp của giáo viên thông qua nghiên cứu và cải tiến các hoạt động giảng dạy cụ thể. Mô hình này đã được áp dụng bởi nhiều quốc gia trên thế giới như Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, Hoa Kỳ, Đức, Úc, Trung Quốc, Hồng Kông và nhiều quốc gia khác. Lesson Study tập trung vào việc phân tích các vấn đề liên quan đến người học, như cách học sinh học, những khó khăn mà học sinh gặp phải, sự phù hợp của nội dung và phương pháp giảng dạy, cũng như cải thiện kết quả học tập của học sinh. Nó là động lực để khuyến khích giáo viên xác định nguyên nhân đằng sau thành tích của học sinh và tìm cách nâng cao chất lượng giảng dạy.
Trong những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp, như giảm công việc, tăng thời gian cho một số bài học và đặt nhiều tâm huyết hơn vào các hoạt động chuyên môn. Mô hình Lesson Study được giới thiệu như một dự án thử nghiệm tại một số trường Tiểu học ở tỉnh Bắc Giang trong năm học 2006-2007. Qua dự án “Nâng cao năng lực bồi dưỡng giáo viên theo cụm và quản lý nhà trường” của tổ chức JICA - Nhật Bản. Năm 2009, mô hình được giới thiệu đến các trường đại học, cao đẳng sư phạm thông qua Hội thảo quốc tế về nghiên cứu bài học tại Trường ĐHSP Hà Nội (do Viện Nghiên cứu Sư phạm tổ chức).
Năm 2010, Tổ chức Plan và Tổ chức cứu trợ trẻ em (SC) giới thiệu và xây dựng mô hình nghiên cứu bài học ở các trường Tiểu học trong một số tỉnh (Thái Nguyên, Phú Thọ, Quảng Bình, Quảng Trị, Lào Cai…). Năm 2013, mô hình nghiên cứu bài học được triển khai giới thiệu thí điểm ở một số tỉnh thông qua Chương trình đảm bảo chất lượng giáo dục (SEQAP). Ở Việt Nam, mô hình nghiên cứu bài học có nhiều cách gọi khác nhau như: Sinh hoạt chuyên môn mới; sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học; sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học hoặc sinh hoạt chuyên môn lấy học sinh làm trung tâm. Dù được gọi theo 7 những cách gọi khác nhau nhưng tóm lại vẫn được triển khai áp dụng thực hiện cơ bản theo triết lý, mục tiêu, phương pháp, kỹ thuật của nghiên cứu bài học.
Bởi vì hiệu quả của mô hình hoạt động chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, mô hình này cũng đã là trọng tâm của nhiều nhà nghiên cứu như Đặng Thị Hồng Doan (Bồi dưỡng năng lực cho giáo viên tiểu học thông qua nghiên cứu bài học [16]), Nguyễn Mậu Đức, Lê Huy Hoàng (Phương pháp phát triển năng lực chuyên môn cho giáo viên và sinh viên sư phạm thông qua mô hình nghiên cứu bài học [21]); Nguyễn Mậu Đức – Hoàng Thị Chiên (Đổi mới hoạt động chuyên môn của giáo viên thông qua mô hình nghiên cứu bài học tại Việt Nam [19]), Vũ Thị Sơn, Nguyễn Duân, Nguyễn Văn Khôi (Đổi mới hoạt động chuyên môn thông qua việc xây dựng văn hóa học tập trong trường qua nghiên cứu bài học. Nghiên cứu về quản lý nhà trường nói chung và quản lý các hoạt động chuyên môn trong trường học nói riêng là một trong những lĩnh vực quan trọng và cần thiết để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập trong các cơ sở giáo dục. Nhiều công trình nghiên cứu và đề tài nghiên cứu đã được dành cho lĩnh vực này. Cụ thể, tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đã có nhiều nghiên cứu về quản lý chuyên môn từ nhiều góc độ khác nhau, như quản lý hoạt động giảng dạy và giám sát các sáng kiến phát triển chuyên môn.
Những nghiên cứu này đều mở rộng ra các cấp học khác nhau, từ Tiểu học đến Trung học cơ sở, và thậm chí còn bao gồm các Trung tâm Giáo dục Thường xuyên. Nguyễn Tấn Đức - "Đổi mới sinh hoạt chuyên môn trong bối cảnh giáo dục hiện đại" (2021).[45] Gần đây, đã có các công trình nghiên cứu khám phá về quản lý các hoạt động của tổ chuyên môn trong các trường phổ thông, bao gồm nghiên cứu của Nguyễn Minh Đăng về biện pháp quản lý của tổ chuyên môn do hiệu trưởng trường trung học phổ thông ở huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc thực hiện [15]; nghiên cứu của Bùi Đức Tấn về quản lý các hoạt động của tổ chuyên môn do hiệu trưởng của một trường trung học phổ thông tại thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai thực hiện [40]; cuộc điều tra của Phạm Khánh Tường về các biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với giáo viên mới tại một số trường trung học phổ thông tại Hải Phòng [43]; nghiên cứu của Nguyễn Hữu Hòa về biện pháp quản lý cho các hoạt động của tổ chuyên môn do hiệu 8 trưởng của các trường trung học phổ thông tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng thực hiện [26]; nghiên cứu của Phùng Xuân Dự về quản lý các hoạt động chuyên môn thông qua nghiên cứu bài học tại Trường Trung học Cơ sở và Trung học Phổ thông Nguyễn Tất Thành, Hà Nội [17]; cùng nhiều luận văn khác. Tuy nhiên, đa số những nghiên cứu này tập trung vào các trường học ở khu vực Bắc Việt Nam. Trong những luận văn được đề cập, thông qua nghiên cứu của họ, các tác giả nói chung đã đề cập đến các khía cạnh khác nhau của sinh hoạt chuyên môn thông qua nghiên cứu bài học, như khái niệm về nghiên cứu bài học, các bước triển khai nghiên cứu bài học, và những lợi ích của nghiên cứu bài học.
Một số đề tài cũng đề cập đến các khía cạnh của quản lý sinh hoạt chuyên môn trong trường trung học phổ thông, như khái niệm về quản lý, vị trí và vai trò của tổ chuyên môn trong trường trung học phổ thông. Tuy nhiên, chưa có tác giả nào đi sâu vào nghiên cứu về quản lý sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường trung học cơ sở. Nghiên cứu về tổ chuyên môn và sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học Nghiên cứu về tổ chuyên môn và sinh hoạt chuyên môn dựa trên phương pháp nghiên cứu bài học có ảnh hưởng quan trọng đến việc cải thiện chất lượng giáo dục. Bằng cách áp dụng phương pháp này, nghiên cứu hướng đến việc hiểu rõ cách tổ chuyên môn tổ chức, thực hiện và đánh giá các hoạt động giảng dạy.
Lê Anh Vinh (2021) - "Nghiên cứu bài học trong đổi mới phương pháp dạy học".[46] Thông qua việc tiếp cận nghiên cứu bài học, tác giả tập trung vào việc thu thập dữ liệu chi tiết về cấu trúc và nội dung của sinh hoạt tổ chuyên môn. Sự kết hợp giữa phương pháp quan sát, phỏng vấn và đánh giá tài liệu giúp tác giả hiểu rõ hơn về cách các tổ này hướng dẫn, tương tác và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình giảng dạy. Nghiên cứu cũng tập trung vào việc xác định mức độ hiệu quả của các phương pháp giảng dạy được sử dụng bởi tổ chuyên môn. Bằng cách đo lường sự tiến triển của học sinh và đánh giá phản hồi từ cả học sinh và giáo viên, tác giả xác định được những thách thức và cơ hội để tối ưu hóa hiệu suất giảng dạy.
Nguyễn Văn Dũng (2022) - "Tổ chức sinh hoạt chuyên môn: Những mô hình hiệu quả".