Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý phát triển ĐNGV. Chương 2: Thực trạng quản lý phát triển ĐNGV ở Trường Đại học Chính trị, BQP. Chương 3: Giải pháp quản lý phát triển ĐNGV ở Trường Đại học Chính trị, BQP. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN 1.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu về quản lý phát triển đội ngũ giảng viên 1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ nhà giáo Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa là người thầy giáo vĩ đại, vừa là nhà tư tưởng giáo dục có đóng góp to lớn đối với sự phát triển về lý luận giáo dục cách mạng của đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao vai trò của giáo viên, Người khẳng định “Nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục, không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế, văn hoá”; “Dù là tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh” [29, tr. Tư tưởng “Học không biết chán, dạy không biết mỏi” của Khổng Tử và “Học, học nữa, học mãi” của Lê Nin được Hồ Chí Minh thường xuyên đề cập đến để động viên nhắc nhở các thầy, cô giáo “dù khó khăn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt.phải phấn đấu nâng cao chất lượng văn hoá và chuyên môn.
Người khuyên cán bộ và giáo viên “chớ tự túc, tự mãn, cho là giỏi rồi thì dừng lại, mà dừng lại là lùi bước, là lạc hậu, mình tự đào thải trước” [31, tr. Hồ Chí Minh cũng đặt ra những yêu cầu về nhiều mặt để giáo viên phấn đấu đạt tới "Người huấn luyện của đoàn thể phải làm kiểu mẫu về mọi mặt: tư tưởng, đạo đức, lối làm việc” [43, tr. Từ đó, Hồ Chí Minh yêu cầu, giáo viên và cán bộ làm công tác giáo dục phải: là người có nhân cách mẫu mực; là người có năng lực sư phạm tốt; là người tiêu biểu cho tinh thần tự học, tự giáo dục. Những giá trị cốt lõi khi đề cập tới nhà giáo và xây dựng đội ngũ nhà giáo trong Tư tưởng Hồ Chí Minh đó là: Đề cao vai trò của đội ngũ giáo viên; xác định chức năng, nhiệm vụ của giáo viên; đặt ra yêu cầu đối với giáo viên.
Những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nhà giáo là những định hướng cơ bản cho quá trình xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo của đất nước 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trong suốt tiến trình cách mạng; đồng thời đây còn là những cơ sở lý luận - thực tiễn hết sức quan trọng cho sự nghiệp xây dựng phát triển đội ngũ nhà giáo hiện nay. Hệ thống quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về xây dựng đội ngũ nhà giáo Trong suốt quá trình lãnh đạo sự nghiệp cách mạng, Đảng và Nhà nước ta luôn coi giáo dục là quốc sách, là động lực to lớn để thúc đẩy đất nước phát triển. Đồng thời đã có nhiều chủ trương, giải pháp đúng đắn trong xây dựng đội ngũ nhà giáo. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII khẳng định “Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phải phát triển mạnh GD, ĐT, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững”, "đội ngũ nhà giáo là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục" [14, tr.
Đội ngũ nhà giáo có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng khẳng định: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt” [17, tr.130,131] Ý thức sâu sắc tầm quan trọng của đội ngũ nhà giáo, trong quá trình phát triển sự nghiệp GD, ĐT, xây dựng đất nước, Đảng và Nhà nước đặt ra yêu cầu chung nhất đối với giáo viên, cán bộ quản lí giáo dục là “phải có đủ đức, đủ tài”. “Không bố trí người kém phẩm chất, đạo đức làm giáo viên, kể cả giáo viên hợp đồng.
Nghị quyết về giáo dục của Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 37/2004/QH11 nêu rõ: “phải tập trung xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đạt chuẩn 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com về trình độ đào tạo”. Ngày 15/6/2004, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 40 - CT/TƯ về việc “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”. “Phát triển GD, ĐT là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp xây dựng phát triển đất nước, là điều kiện để phát huy nhân tố con người. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục là lực lượng nòng cốt” [1, tr.1] Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP của Chính phủ ngày 02/11/2005 về đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoa ̣n 2006-2020 chỉ rõ: “Xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục đại học đủ về số lượng, có phẩm chất đạo đức và lương tâm nghề nghiệp, có trình độ chuyên môn cao, phương pháp giảng dạy và quản lý tiên tiến” [10, tr.
Ngày 11/01/2005 Thủ tướng chính phủ đã ra Quyết định số 09/2005/TTg về việc phê duyệt Đề án “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục theo hướng chuẩn hoá, nâng cao chất lượng, bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn của nhà giáo thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả của sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế” [38, tr.1] Đề án đổi mới giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006- 2020 của chính phủ đã đề ra mục tiêu xây dựng ĐNGV đến năm 2010 và đến năm 2020; đề xuất giải pháp xây dựng ĐNGV về phẩm chất chính trị đạo đức, trình độ chuyên môn, giảng dạy tiên tiến hiện đại. Một trong các nhiệm vụ giải pháp chủ yếu để đổi mới nền giáo dục đại học một cách cơ bản, toàn diện là: “Xây dựng ĐNGV, cán bộ quản lý giáo dục đại học có bản lĩnh chính trị, có phẩm chất đạo đức và lương tâm nghề nghiệp, có trình độ chuyên môn cao, phong cách quản lý và giảng dạy tiên tiến” [10, tr.13] 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luật giáo dục năm 2005 cũng đã đề cao vai trò của nhà giáo. Tại Điều 15, Luật xác định: “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục. Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện nêu gương tốt cho người học”; nhiệm vụ, tiêu chuẩn của nhà giáo (Điều 70); nhiệm vụ và quyền hạn của nhà giáo (Điều 72,73); trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo (Điều 77); chính sách đối với nhà giáo (Điều 80,81,82).
Luật Giáo dục Đại học năm 2012 cũng đã quy định rõ về GV (Điều 54), nhiệm vụ và quyền của GV (Điều 55), chính sách đối với GV (Điều 56). Trong đó, Khoản 1, Điều 54 của Luật cũng quy định rõ "GV trong các cơ sở giáo dục đại học là người có thân nhân rõ ràng; có phẩm chất đạo đức tốt; có sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; đạt trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ quy định tại điểm e, khoản 1, Điều 77 của Luật giáo dục" Khái quát các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng phát triển đội ngũ nhà giáo nổi lên các nội dung chính là: Khẳng định địa vị pháp lí của nhà giáo; đề cao vị trí, vai trò của nhà giáo; xác định rõ yêu cầu đối với nhà giáo; thực hiện tốt công tác quản lý phát triển đội ngũ nhà giáo như: Qui hoạch đội ngũ giáo viên; quản lí sử dụng, phát triển đội ngũ giáo viên; công tác đào tạo, bồi dưỡng, tuyển chọn giáo viên; việc quan tâm xây dựng môi trường và thực hiện chế độ chính sách đối với đội ngũ nhà giáo. Các văn bản, chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về xây dựng đội ngũ nhà giáo trong Quân đội nhân dân Việt Nam Quán triệt và thực hiện tốt những tư tưởng, quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Đảng và Nhà nước ta, những năm qua, QUTW, BQP đã có nhiều chủ trương, giải pháp thiết thực trong xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo nhà trường quân đội. Những quan điểm của QUTW, BQP về xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo quân đội được thể hiện cụ thể trong các nghị quyết, qui định, chỉ thị của QUTW, BQP như: NQ93/ĐUQSTW về "Tiếp tục đổi mới công tác đào tạo cán bộ và xây dựng nhà trường chính quy phục vụ 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cho yêu cầu quân đội thời kỳ công cuộc đổi mới đất nước" đã xác định rõ nhiệm vụ xây dựng ĐNGV như: bồi dưỡng ĐNGV và quản lý giáo dục; đổi mới kiến thức, nâng cao trình độ học vấn, kinh nghiệm thực tiễn và phương pháp sư phạm; thực hiện tiêu chuẩn hoá ĐNGV và tổ chức đào tạo bồi dưỡng ĐNGV theo chức danh quy định.
NQ94/ĐUQSTW về "Xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội trong thời kỳ mới", gần đây nhất là NQ86/ĐUQSTW về "Công tác GD, ĐT trong tình hình mới" xác định việc phát triển đội ngũ nhà giáo quân đội tập trung vào các vấn đề như “chú trọng về nâng cao trình độ học vấn, năng lực và tay nghề sư phạm, kinh nghiệm thực tiễn…Bố trí cán bộ đủ phẩm chất, năng lực làm công tác giảng dạy và quản lý giáo dục. Thực hiện tốt quy trình, kế hoạch tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo theo tiêu chuẩn chức danh” [20, tr. Một trong những quan điểm chỉ đạo trong Đề án kiện toàn, phát triển đội ngũ nhà giáo quân đội đến năm 2010 đó là: “1.