Quản Lý Nhà Nước Của Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Về Tiêu Chuẩn Đo Lường Chất Lượng Sản Phẩm, Hàng Hóa

Tìm hiểu về vai trò của ủy ban nhân dân tỉnh trong quản lý tiêu chuẩn đo lường chất lượng sản phẩm hàng hóa, đảm bảo sự phát triển bền vững.

• Tác giả: Lê Thị Huế
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ. Nguyễn Thị Minh
• Trường học: Trường Đại Học Luật TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Hiến Pháp và Luật Hành Chính
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Tiêu Chuẩn Đo Lường Chất Lượng Sản Phẩm, Hàng Hóa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Nhà Nước Về Tiêu Chuẩn Đo Lường

Hoạt động quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Nó tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực, từ sản xuất kinh doanh đến nghiên cứu khoa học, bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn cho người dân. Việc xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật phù hợp giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong công tác này, đòi hỏi sự nỗ lực và phối hợp đồng bộ từ các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp. Theo nghiên cứu của Lê Thị Huế, "Hoạt động tiêu chuẩn đo lường chất lượng sản phẩm, hàng hóa ngày càng khẳng định vai trò quan trọng của mình đối với sự phát triển kinh tế - xã hội".

1.1. Tiêu Chuẩn Đo Lường Chất Lượng Định Nghĩa và Vai Trò

Tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng là ba yếu tố then chốt trong hoạt động sản xuất và kinh doanh. Tiêu chuẩn là quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý, đo lường là quá trình xác định các đại lượng vật lý, hóa học, sinh học, và chất lượng là mức độ đáp ứng các yêu cầu đã định. Việc áp dụng đồng bộ các tiêu chuẩn giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng sản phẩm, nâng cao năng suất và giảm thiểu rủi ro. Theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2006, tiêu chuẩn được phân loại dựa trên chủ thể ban hành và phạm vi áp dụng.

1.2. Tầm Quan Trọng của Quản Lý Nhà Nước trong Lĩnh Vực Này

Quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng sản phẩm hàng hóa đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, điều phối và kiểm soát các hoạt động liên quan đến tiêu chuẩn, đo lường, và chất lượng. Điều này đảm bảo sự tuân thủ pháp luật, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho các doanh nghiệp. Các cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm xây dựng chính sách, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.

II. Thách Thức Quản Lý Chất Lượng Sản Phẩm Tại Tỉnh

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, công tác quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng sản phẩm tại các tỉnh vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng sản phẩm vẫn diễn ra phức tạp, gây thiệt hại cho người tiêu dùng và ảnh hưởng đến uy tín của các doanh nghiệp chân chính. Bên cạnh đó, nguồn lực dành cho công tác kiểm tra chất lượng, đo lường kiểm định còn hạn chế, đội ngũ cán bộ còn thiếu về số lượng và yếu về chuyên môn, và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa thực sự hiệu quả. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như ISO, VietGAP, HACCP còn chậm chạp.

2.1. Hàng Giả Kém Chất Lượng Vấn Nạn Nhức Nhối Hiện Nay

Tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng sản phẩm tràn lan trên thị trường là một vấn nạn nhức nhối hiện nay. Các sản phẩm này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho người tiêu dùng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng của họ. Các biện pháp kiểm tra chất lượng và xử lý vi phạm hiện nay chưa đủ sức răn đe để ngăn chặn triệt để tình trạng này. Các sản phẩm vi phạm thường tập trung vào các nhóm hàng như: thiết bị điện gia dụng, đồ chơi trẻ em, mặt hàng thực phẩm...

2.2. Nguồn Lực Hạn Chế Cho Kiểm Định Đo Lường Thực Trạng

Nguồn lực dành cho công tác kiểm định đo lường, kiểm tra chất lượng tại các tỉnh còn hạn chế về cả nhân lực và vật lực. Đội ngũ cán bộ còn thiếu về số lượng và yếu về chuyên môn, trang thiết bị kiểm nghiệm còn lạc hậu, và kinh phí hoạt động còn eo hẹp. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng.

2.3. Phối Hợp Liên Ngành Điểm Nghẽn Trong Quản Lý Chất Lượng

Sự phối hợp giữa các sở, ban, ngành trong công tác quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng đôi khi còn thiếu đồng bộ và hiệu quả. Thiếu sự thống nhất trong việc xây dựng chính sách, thực hiện thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan cũng gây khó khăn cho công tác quản lý.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Chất Lượng Của Tỉnh

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng sản phẩm, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Một trong những giải pháp quan trọng là hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ, đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm. Đồng thời, cần có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến và nâng cao năng lực cạnh tranh.

3.1. Hoàn Thiện Pháp Luật Tạo Hành Lang Pháp Lý Vững Chắc

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về tiêu chuẩn đo lường chất lượng để phù hợp với tình hình thực tế và yêu cầu hội nhập quốc tế. Cần quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp, và chế tài xử lý vi phạm. Quan trọng là việc cụ thể hóa các điều khoản để dễ dàng thực thi.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Chìa Khóa Thành Công

Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác tiêu chuẩn đo lường chất lượng để nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ. Cần có chính sách thu hút và giữ chân cán bộ giỏi, đồng thời tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các khóa đào tạo, hội thảo trong và ngoài nước.

3.3. Đầu Tư Cơ Sở Vật Chất Nền Tảng Cho Hoạt Động Hiệu Quả

Cần đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại cho các phòng thí nghiệm, trung tâm kiểm nghiệm để đáp ứng yêu cầu kiểm tra chất lượng ngày càng cao. Cần trang bị các thiết bị đo lường kiểm định chính xác và tin cậy, đồng thời nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin để phục vụ công tác quản lý và điều hành.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Kiểm Soát Chất Lượng Tỉnh

Việc triển khai các giải pháp nêu trên cần được thực hiện một cách đồng bộ và quyết liệt. Các cơ quan quản lý nhà nước cần phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp và người dân để tạo sự đồng thuận và ủng hộ. Đồng thời, cần tăng cường công tác giám sát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Khi các doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng, các cơ quan chức năng của tỉnh cần hỗ trợ để tăng cường chứng nhận chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm.

4.1. Chứng Nhận Chất Lượng và Truy Xuất Nguồn Gốc Giải Pháp

Khuyến khích và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm tiên tiến như ISO, VietGAP, HACCP. Tăng cường công tác chứng nhận chất lượng cho các sản phẩm đạt tiêu chuẩn, đồng thời xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm.

4.2. Tăng Cường Kiểm Tra Chất Lượng và Xử Lý Vi Phạm Răn Đe

Tăng cường tần suất và phạm vi kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa trên thị trường. Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về tiêu chuẩn đo lường chất lượng, bao gồm cả xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự. Công khai thông tin về các doanh nghiệp vi phạm để người tiêu dùng biết và tránh xa.

4.3. Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Công Bố Hợp Quy Hợp Chuẩn

Các cơ quan chức năng cần hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy theo quy định của pháp luật. Tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn về các quy trình, thủ tục liên quan đến công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy.

V. Cơ Chế Phối Hợp và Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Chất Lượng

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, cần xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các sở, ban, ngành liên quan, cũng như giữa các cấp chính quyền. Đồng thời, cần tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trong việc áp dụng các tiêu chuẩn đo lường chất lượng tiên tiến, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc hỗ trợ này có thể bao gồm đào tạo, tư vấn, hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện tiếp cận thông tin.

5.1. Xây Dựng Cơ Chế Phối Hợp Liên Ngành Hiệu Quả

Thành lập các tổ công tác liên ngành để giải quyết các vấn đề phức tạp liên quan đến tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Tổ chức các cuộc họp định kỳ để trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và thống nhất hành động. Xây dựng quy chế phối hợp cụ thể để tránh chồng chéo và bỏ sót trách nhiệm.

5.2. Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ Động Lực Phát Triển

Xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm. Cung cấp thông tin về các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, các phương pháp đo lường kiểm định và các hệ thống quản lý tiên tiến. Tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn miễn phí hoặc chi phí thấp cho doanh nghiệp.

5.3. Tạo Điều Kiện Tiếp Cận Thông Tin và Đào Tạo Nghiệp Vụ

Xây dựng cổng thông tin điện tử về tiêu chuẩn đo lường chất lượng để cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời và chính xác cho doanh nghiệp. Tổ chức các khóa đào tạo nghiệp vụ cho cán bộ, công nhân viên của doanh nghiệp về các kỹ năng liên quan đến tiêu chuẩn đo lường chất lượng.

VI. Tương Lai Quản Lý Chất Lượng Sản Phẩm Tại Tỉnh

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, công tác quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng sản phẩm tại các tỉnh cần phải được nâng cao hơn nữa. Cần chủ động hội nhập các tiêu chuẩn quốc tế, áp dụng các công nghệ quản lý tiên tiến, và xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp. Chỉ khi đó, mới có thể bảo vệ được quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam. Việc phân tích rủi ro và đánh giá sự phù hợp sẽ trở thành công cụ quan trọng.

6.1. Chủ Động Hội Nhập Tiêu Chuẩn Quốc Tế Yếu Tố Then Chốt

Nghiên cứu, rà soát và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Tham gia tích cực vào các tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn đo lường chất lượng để học hỏi kinh nghiệm và đóng góp vào việc xây dựng các tiêu chuẩn chung. Điều này giúp sản phẩm, hàng hóa của tỉnh có thể tiếp cận thị trường toàn cầu.

6.2. Áp Dụng Công Nghệ Quản Lý Tiên Tiến Bước Đột Phá

Áp dụng các công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) vào công tác quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu tập trung, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để nâng cao hiệu quả kiểm tra chất lượng và xử lý vi phạm. Các công cụ phân tích rủi ro cũng cần được chú trọng.

6.3. Đánh Giá Sự Phù Hợp Công Cụ Quản Lý Hiện Đại

Sử dụng các phương pháp đánh giá sự phù hợp tiên tiến để đảm bảo rằng sản phẩm, hàng hóa đáp ứng các yêu cầu về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Thực hiện đánh giá sự phù hợp một cách khách quan, minh bạch và công bằng. Cần xây dựng đội ngũ chuyên gia có trình độ chuyên môn cao để thực hiện công tác đánh giá sự phù hợp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH VỀ TIÊU CHUẨN ĐO LƯỜNG CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM, HÀNG HÓA 1.1 Khái niệm tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và hoạt động quản lý tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa 1.1 Khái niệm tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa 1.1 Tiêu chuẩn: là quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý dùng làm chuẩn để phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của các đối tượng này. 2 Tiêu chuẩn được phân loại dựa trên các tiêu chí sau: * Căn cứ vào chủ thể ban hành tiêu chuẩn: Có 2 loại tiêu chuẩn là: Tiêu chuẩn quốc gia ( ký hiệu: TCVN): là tiêu chuẩn do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ tổ chức xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, công bố theo trình tự thủ tục quy định. 3 Tiêu chuẩn cơ sở ( ký hiệu TCCS): là tiêu chuẩn do tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp và các cơ quan, tổ chức khác công bố để áp dụng trong các hoạt động của tổ chức đó 4. * Căn cứ vào phạm vi áp dụng: Có các loại tiêu chuẩn sau: Tiêu chuẩn cơ bản: quy định những đặc tính, yêu cầu áp dụng chung cho một phạm vi rộng hoặc chứa đựng các quy định chung cho một lĩnh vực cụ thể.

Ví dụ: TCVN ISO 9001:2008 - Hệ thống quản lý chất lượng - Các yêu cầu; Tiêu chuẩn thuật ngữ: quy định tên gọi, định nghĩa đối với đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn. Ví dụ: TCVN 5438:2004 - Ximăng - Thuật ngữ, định nghĩa; 2 Khoản 1 Điều 3 Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2006 3 Khoản 3.3 Thông tư số 21/2007/TT-BKHCN ngày 28 tháng 9 năm 2007 hướng dẫn về xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn 4 Khoản 3.3 Thông tư số 21/2007/TT-BKHCN ngày 28 tháng 9 năm 2007 hướng dẫn về xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn 8 Tiêu chuẩn yêu cầu kỹ thuật : quy định về mức, chỉ tiêu, yêu cầu đối với đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn. Ví dụ: TCVN 5408:2007 - Lớp phủ kẽm nhúng nóng trên bề mặt sản phẩm gang và thép. Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử; Tiêu chuẩn phương pháp thử : quy định phương pháp lấy mẫu, phương pháp đo, phương pháp xác định, phương pháp phân tích, phương pháp kiểm tra, phương pháp khảo nghiệm, phương pháp giám định các mức, chỉ tiêu, yêu cầu đối với đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn.

Ví dụ: TCVN 8219:2009 Hỗn hợp bê tông thủy công và bê tông thủy công. Phương pháp thử; Tiêu chuẩn ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản: quy định các yêu cầu về ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản sản phẩm, hàng hóa. Ví dụ: TCVN 1457 - 83: chè đen, chè xanh - Bao gói, ghi nhãn, vận chuyển, bảo quản. Năm 2006 Quốc hội ban hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, bên cạnh 2 cấp tiêu chuẩn ( Tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn cơ sở) còn quy định thêm hệ thống QCKT bắt buộc áp dụng.

QCKT là quy định về mức giới hạn của đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý mà sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trư ờng và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội phải tuân thủ để đảm bảo an toàn, vệ sinh, sức khỏe con người, bảo vệ động vật, thực vật, môi trường, bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia, quyền lợi của người tiêu dùng và các yêu cầu thiết yếu khác. 5 QCKT cũng được phân loại theo 02 tiêu chí như phân loại tiêu chuẩn. * Căn cứ vào chủ thể ban hành: Có 02 loại QCKT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia ( QCVN): là quy chuẩn kỹ thuật do Bộ trưởng các Bộ, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành để bắt buộc áp dụng trong phạm vi toàn quốc đối với đối tượng thuộc phạm vi ngành, lĩnh vực được Chính phủ phân công quản lý. 6 Quy chuẩn kỹ thuật địa phương ( QCĐP): là quy chuẩn kỹ thuật do Chủ tịch ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành để bắt buộc áp 5 Khoản 2 Điều 3 Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2006 6 Khoản 3.3 Thông tư số 23/2007/TT-BKHCN ngày 28 tháng 9 năm 2007 hướng dẫn xây dựng, thẩm định và ban hành quy chuẩn kỹ thuật 9 dụng trong phạm vi quản lý của địa phương đối với các sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình đặc thù và yêu cầu cụ thể về môi trường của địa phương.

7 * Căn cứ vào phạm vi áp dụng: QCKT bao gồm các loại sau: Quy chuẩn kỹ thuật chung: bao gồm các quy định về kỹ thuật và quản lý áp dụng cho một lĩnh vực quản lý hoặc một nhóm sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình. Ví dụ: QCVN 4:2009/BKHCN - QCVN về an toàn thiết bị điện và điện tử Quy chuẩn kỹ thuật an toàn bao gồm: Các quy định về mức, chỉ tiêu, yêu cầu liên quan đến an toàn sinh học, an toàn cháy nổ, an toàn cơ học, an toàn công nghiệp, an toàn xây dựng, an toàn nhiệt, an toàn hóa học, an toàn điện, an toàn thiết bị y tế, tương thích điện từ trường, an toàn bức xạ và hạt nhân. Ví dụ: QCVN 01:2008/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện; QCVN 5:2010/BKHCN - QCVN về an toàn bức xạ. Miễn trừ khai báo, cấp giấy phép.

Các quy định về mức, chỉ tiêu, yêu cầu liên quan đến an toàn vệ sinh thực phẩm, an toàn dược phẩm, mỹ phẩm đối với sức khỏe con người. Ví dụ: QCVN 4- 10:2010/BYT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phụ gia thực phẩm – Phẩm màu. Các quy định về mức, chỉ tiêu, yêu cầu liên quan đến vệ sinh, an toàn thức ăn chăn nuôi, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, chế phẩm sinh học và hóa chất dùng cho động vật, thực vật. Ví dụ: QCVN 01-11:2009/BNNPTNT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Thức ăn chăn nuôi - Hàm lượng kháng sinh, vi sinh vật và kim loại nặng tối đa cho phép trong thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh cho vịt.

Quy chuẩn kỹ thuật môi trường: quy định về mức, chỉ tiêu, yêu cầu về chất lượng môi trường xung quanh, về chất thải. Ví dụ: QCVN 05:2009/BTNMT - QCVN về chất lượng không khí xung quanh; QCVN 07:2009/BTNMT - QCVN về ngưỡng chất thải nguy hiểm. Quy chuẩn kỹ thuật quá trình: quy định yêu cầu về vệ sinh, an toàn trong quá trình sản xuất, khai thác, chế biến, bảo quản, vận hành, vận chuyển, sử dụng, bảo trì sản phẩm, hàng hóa. Ví dụ: QCVN 01-19:2010/BNNPTNT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Quy trình kỹ thuật xông hơi khử trùng; Quy chuẩn kỹ thuật dịch vụ: quy định yêu cầu về an toàn, vệ sinh trong dịch vụ kinh doanh, thương mại, bưu chính, viễn thông, xây dựng, giáo dục, tài chính, khoa 7 Khoản 3.3 Thông tư số 23/2007/TT-BKHCN ngày 28 tháng 9 năm 2007 hướng dẫn xây dựng, thẩm định và ban hành quy chuẩn kỹ thuật 10 học và công nghệ, chăm sóc sức khỏe, du lịch, giải trí, văn hóa, thể thao, vận tải, môi trường và dịch vụ trong các lĩnh v ực khác.

Ví dụ: QCVN 1:2008/BTTTT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về dịch vụ bưu chính công ích; Như vậy, bên cạnh hệ thống 2 cấp tiêu chuẩn ( tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn cơ sở) còn có hệ thống quy chuẩn bắt buộc áp dụng cũng bao g ồm 2 cấp ( quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật địa phương). Hệ thống này đã thay thế và giải quyết được các mâu thuẫn, chồng chéo của hệ thống tiêu chuẩn 3 cấp (quốc gia - ngành - cơ sở) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tạo bước tiến rõ rệt về năng suất, chất lượng của các sản phẩm, dịch vụ trong nước, phù hợp với thông lệ quốc tế. Việc phân định rõ khái niệm về TC, QCKT trong pháp luật hiện hành có tầm quan trọng đặc biệt bởi vì TC do tổ chức ( tổ chức kinh tế, cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp) xây dựng và công bố để tự nguyện áp dụng còn QCKT chỉ do cơ quan nhà nước ( Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND tỉnh) xây dựng, ban hành để bắt buộc áp dụng đối với các sản phẩm, hàng hóa, quá trình, dịch vụ, môi trường có khả năng gây mất an toàn ( hay còn gọi là sản phẩm, hàng hóa nhóm 2). Đo lường Đo lường là một lĩnh v ực có phạm vi ảnh hưởng rộng lớn và liên quan mật thiết tới sản xuất, kinh doanh và đời sống của con người.

Có thể nói trong hoạt động hàng ngày của con người không ai lại không liên quan đến các hoạt động đo lường, đó là các phép đo sử dụng trong mua bán hàng hóa ( một cân thịt, một mét vải, một lít xăng .), trong dịch vụ khám chữa bệnh, trong công nghiệp. Tuy nhiên vì hoạt động này thường ẩn sau các hoạt động khác nên người tiêu dùng khó hoặc ít có khả năng nhận biết. Chính vì vậy, việc làm rõ khái niệm đo lường có tầm quan trọng đặc biệt giúp người tiêu dùng nhận thức được bản chất của hoạt động đo lường, từ đó có cách bảo vệ quyền lợi của mình khi bị vi phạm. Trước khi Luật Đo lường được ban hành, khái niệm “ Đo lường” đã được xác định trong Pháp lệnh Đo lường năm 1990 và Pháp lệnh Đo lường năm 1999.

Theo Pháp lệnh Đo lường 1990, “ Đo lường là hoạt động để xác định giá trị của đại lượng cần đo, có quan hệ mật thiết đến sản xuất, kinh doanh và đời sống của nhân dân” 8 8 Điều 1 Pháp lệnh Đo lường năm 1990 11 Pháp lệnh Đo lường 1999 xác định “ Đo lường là việc xác định giá trị của đại lượng cần đo” 9 Luật Đo lường năm 2011 “ Đo lường là việc xác định, duy trì giá trị đo của đại lượng cần đo” 10 Pháp lệnh Đo lường 1990 và 1999 đều chỉ quy định: Đo lường là việc xác định giá trị đo của đại lượng cần đo, đến Luật Đo lường năm 2011 mới quy định thêm: Đo lường là việc xác định, duy trì giá trị đo của đại lượng cần đo.