CHƯƠNG 1 : MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI MẶT HÀNG TƯƠNG 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm quản lý nhà nước Là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước và các mục tiêu đã xác định trong từng giai đoạn phát triển của đất nước. Khái niệm quản lý nhà nước về thương mại Quản lý nhà nước về thương mại là một bộ phận hợp thành của quản lý nhà nước về kinh tế, đó là sự tác động có hướng đích, có tổ chức của các cơ quan quản lý nhà nước về thương mại đến các đối tượng quản lý là thương nhân và chủ thể kinh tế khác cũng với hoạt động trao đổi mua bán của họ thông qua việc sử dụng các công cụ, chính sách, nguyên tắc và phương pháp quản lý nhằm đạt mục tiêu đã đặt ra trong từng giai đoạn phát triển.
Khái niệm mặt hàng tương Tương là một loại nước chấm lên men thịnh hành trong ẩm thực Việt Nam, được làm từ gạo nếp đồ xôi, đậu tương, nước sạch, muối. Những địa phương làm tương nổi tiếng là Bần và phố Hiến (Hưng Yên), Cự Đà (Hà Tây), Nam Đàn (Nghệ An). Cần phân biệt tương với xì dầu, mà phương ngữ miền Nam Việt Nam gọi là "nước tương". Một số lý thuyết liên quan quản lý nhà nước về thương mại 1.
Đặc điểm mặt hàng tương a, Đặc điểm mặt hàng tương Tương là một loại sản phẩm đặc biệt bởi từ xa xưa, nước mắm rất hiếm nên tương là gia vị chính trong bữa ăn của người dân được sản xuất theo phương thức chủ yếu tự sản tự tiêu công đoạn làm tương đều được làm thủ công nhưng vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm luôn được đảm bảo. Các dụng cụ làm tương đều được cọ rửa sạch sẽ và phơi khô trước khi làm, quá trình ủ mốc, lên men 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đều được tiến hành một cách công phu và cẩn thận. Tương thường được làm vào giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 10 hàng năm. Gạo phải chọn lọc loại gạo thật ngon về sôi chín, để nguội rồi đem dãi nong cho thật tơi.
Ủ gạo đến khi nong gạo lên mốc thì úp 2 nong vào nhau và ủ trong 1 tuần mới dồn tất cả vào thùng xốp, ủ tiếp trong 1 đến 2 ngày. Sau khi gạo ủ trong thùng xốp từ 1 đến 2 ngày thì chuyển gạo ra chum trộn cùng đỗ. Đỗ mua về đãi sạch được rang thơm chín rồi say nhuyễn thêm nước sôi để nguội ủ trong 10 ngày rồi mới cho trộn cùng gạo trong chum. Tương cho vào chum phơi nắng ít nhất 20 ngày mới sử dụng được (tương càng ủ được lâu càng ngon).
b,Thị trường tương hiện nay có một số đặc điểm nổi bật như sau: - Giá bán mặt hàng tương ở nước ta luôn ở mức phù hợp với mọi gia đình vì giá không quá cao. Mặc dù vậy việc tăng giá vẫn diễn ra thường xuyên từ năm này qua năm khác. Trên thị trường hiện nay các sản phẩm tương vô cùng đa dạng với hàng trăm mặt hàng và rất nhiều các làng nghề cạnh tranh với nhau cung cấp mặt hàng này, nhưng có một nghịch lý là người tiêu dùng vẫn phải mua tương với giá cao. Điều này một phần được các doanh nghiệp sản suất tương lý giải là do các doanh nghiệp sản suất chi nhiều cho hoạt động quảng cáo, tiếp thị, quảng bá làng nghề, vì thế đẩy giá sản phẩm lên cao, người tiêu dùng phải trả chi phí này khi mua tương.
Bản chất của Quản lý Nhà nước về thương mại mặt hàng tương Cơ quan QLNN về thương mại là người sẽ ra quyết định, người tổ chức, điều hành và tác động tới các doanh nghiệp, các tổ chức tiến hành hoạt động thương mại trên phạm vi thị trường cả nước, thị trường địa phương cũng như thị trường ngoài ước theo phạm vi phân công, phân cấp quản lý. Nhà nước sử dụng quyền lực của mình trong điều hành và quản lý thương mại thông qua ba loại cơ chế tác động, đó là cơ chế định hướng hoạt động đầu tư, kinh donh thương mại của các đơn vị, doanh nghiệp thông qua công cụ chiến lược, quy hoạch, các chương trình và kế hoạch phát triển thương mại, cơ chế điều tiết nhằm điều chỉnh phân bổ nguồn lực và các hoạt động mua bán, xuất nhập khẩu thông qua công cụ chính sách, luật pháp về thương mại, đòn bảy kinh tế như thuế, tỷ giá, lãi suất,…và cơ chế cưỡng bức bắt buộc thực thi các quy định của pháp luật liên quan đến lĩnh vực thương mại. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nhân tố ảnh hưởng đến Quản lý Nhà nước về thương mại mặt hàng tương a, Môi trường vĩ mô Môi trường thể chế chính sách có ảnh hưởng sâu sắc đến QLNN với mặt hàng thiết yếu nói chung và mặt hàng tương nói riêng.
Thể chế chính sách bao gồm hệ thống pháp luật, hành lang pháp lý, các quan điểm, đường lối chính sách của Nhà nước… do Chính phủ ban hành nhằm điều tiết hoạt động các chủ thể trong nền kinh tế. Các DN trong quá trình hoạt động bắt buộc phải tuân thủ pháp luật và các quy định thể chế chính sách. Do vậy, nếu môi trường thể chế chính sách rõ ràng, minh bạch, đồng bộ, nhất quán, kịp thời sẽ là điều kiện đảm bảo để hoạt động QLNN nói chung và QLNN đối với mặt hàng tương nói riêng sẽ dễ dàng, thuận lợi, hiệu lực thi hành và hiệu quả cao. Tuy nhiên nếu hệ thống luật pháp, chính sách và quy định của Nhà nước không chặt chẽ, thiếu đồng bộ không bao quát hết nội dung quản lý, hoặc chồng chéo, thậm chí lạc hậu so với thị trường sẽ là nhân tố cản trở, làm giảm hiệu lực và hiệu quả quá trình kiểm soát và QLNN với mặt hàng tương.
b, Môi trường kinh tế - xã hội địa phương Tình hình xã hội địa phương cho thấy cái nhìn tổng quát về địa phương trên khía cạnh xã hội ví dụ như quy mô, chất lượng dân số, xu hướng vận động của dân số, thu nhập, phân bố thu nhập và văn hóa tiêu dùng… những khía cạnh này có tác động đáng kể đến nhận thức cũng như nhu cầu mua sắm mặt hàng tương của người dân, từ đó ảnh hưởng đến các quyết định kinh doanh của các đơn vị phân phối và bán sản phẩm tương trên địa bàn. Cụ thể nếu như ở thành thị người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến tiêu chí chất lượng, thương hiệu và xuất xứ của mặt hàng tương thì ở thị trường nông thôn, giá cả là tiêu chí hàng đầu ảnh hưởng đến quyết định mua mặt hàng này của người dân. Từ đặc điểm này dễ dàng nhận thấy các mặt thiết yếu nói chung và mặt hàng tương nói riêng hiện nay được tiêu thụ chủ yếu tại các thành phố lớn và khu vực thành thị có kinh tế phát triển, cụ thể là Hà Nội, bởi thị trường này là nơi tập trung đông dân cư và đại bộ phận người dân ở đây có thu nhập và dân trí cao, còn tại các vùng nông thôn được tiêu dùng rất thấp. Căn cứ vào các đặc điểm này các cơ quan QLNN sẽ có chiến lược và chính sách phù hợp để nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý những mặt quan trọng ở địa phương.
Do vậy, các cơ quan QLNN cần đánh giá môi trường kinh tế xã hội của địa phương cũng như thực tế tồn tại trên từng địa 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phương, để có biện pháp và chính sách QLNN phù hợp và hiệu quả đối với mặt hàng này. c, Môi trường ngành Do sản xuất, kinh doanh tương trong huyện phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập từ các nơi khác do vậy mà giá mặt hàng tương phụ thuộc vào giá nguyên liệu biến động cũng như tình hình lạm phát trong nước. Tuy nhiên do nguồn lực cơ sở vật chất và nhân lực có hạn nên việc kiểm tra, giám sát các thành phần mới bổ sung vào tương gặp nhiều khó khắn, tốn kém chi phí và thời gian. Mặc dù có kiểm tra nhưng thường là kiểm tra mẫu, không quản lý được chất lượng của hầu hết các sản phẩm cũng như nhãn hiệu tương trên địa bàn.
Sự cần thiết của Quản lý Nhà nước về thương mại mặt hàng tương a, Hiện nay vấn đề an toàn thực phẩm là vấn đề nhức nhối được đặt lên hàng đầu vì hiện nay có rất nhiều doanh nghiệp làm ăn dối trá thay đổi chất lượng sản phẩm, pha trộn các chất cấm nhằm làm tăng lợi nhuận của họ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và quyền lợi của người tiêu dùng vì vậy QLNN về TM mặt hàng tương về vấn đề an toàn thực phẩm giúp cho chất lượng tương được đảm bảo đủ tính răn đe với các doanh nghiệp sản suất tương. b, Cùng với vấn đề an toàn thực phẩm là vấn đề cạnh tranh không lành mạnh của các doanh nghiệp sử dụng các chiêu trò gian lận thương mại làm cho các doanh nghiệp ở địa phương khó phát triển vì vậy việc QLNN về TM mặt hàng tương là không thể thiếu. c, Cuối cũng là việc quảng bá phát triển sản phẩm không thể thiếu sự giúp đỡ của các cơ quan nhà nước và chính quyền vì mặt hàng tương chưa đủ lớn mạnh để các doanh nghiệp chi đầu tư quảng bá phát triển sản phẩm. vì vậy vieekc QLNN về TM mặt hàng tương sẽ giúp cho không chỉ các doanh nghiệp có thể yên tâm đầu tư mà còn giúp cho thương hiệu tương ngày càng phát triển.
Nội dung và nguyên lý Quản lý Nhà nước về thương mại mặt hàng tương 1. Các nội dung Quản lý Nhà nước về thương mại mặt hàng tương QLNN với mặt hàng tương trên thị trường gồm 6 nội dung chủ yếu: a, Quản lý kiểm soát chất lượng các sản phẩm tương Để kiểm soát chất lượng các sản phẩm tương từ quá trình sản xuất tới khi thành phẩm và đến tay người tiêu dùng, Nhà nước cũng ban hành và áp dụng các quy định về lấy mẫu sản phẩm để mang đi kiểm định trước khi có chứng nhận 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com về chất lượng cho sản phẩm tương.