Luận văn thạc sĩ về quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan tại tỉnh Thừa Thiên Huế

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan tại tỉnh Thừa Thiên Huế, cung cấp cái nhìn thực tiễn.

• Trường học: Trường Đại Học Luật Huế
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Hải Quan Tại Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 4. Mục đích, nhiệm vụ của đề tài
• 5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 6. Đóng góp mới của luận văn
• 7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN
• 1.1. Các khái niệm liên quan đến quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 1.2. Khái niệm quản lý nhà nước bằng pháp luật
• 1.3. Khái niệm hải quan
• 1.4. Khái quát về sự hình thành phát triển của hải quan
• 1.5. Đặc điểm, nội dung của quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 1.6. Nội dung quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 1.7. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN
• 2.1. Pháp luật về kiểm tra thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
• 2.2. Pháp luật về thủ tục hải quan
• 2.3. Pháp luật về kiểm tra, giám sát hải quan
• 2.4. Pháp luật về phòng, chống buôn lậu và xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ VÀ CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN
• 3.1. Thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan tại Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.2. Giới thiệu sơ lược về Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.3. Thực trạng thực hiện pháp luật về kiểm tra thu thuế hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.4. Thực trạng thực hiện pháp luật về thủ tục hải quan tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.5. Thực trạng thực hiện pháp luật về kiểm tra, giám sát hải quan tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.6. Thực trạng thực hiện pháp luật về phòng, chống buôn lậu và xử lý vi phạm pháp luật hải quan tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.7. Nguyên nhân của những hạn chế trong quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 3.8. Những tác động khách quan tiêu cực, yếu kém của cơ chế quản lý vĩ mô, những ảnh hưởng mặt trái của kinh tế thị trường và toàn cầu hóa
• 3.9. Những tồn tại, hạn chế của hệ thống pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 3.10. Những nguyên nhân tồn tại, hạn chế trong quá trình tổ chức thực hiện pháp luật quản lý nhà nước lĩnh vực hải quan
• 3.11. Giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 3.12. Giải pháp xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật quản lý nhà nước lĩnh vực hải quan
• 3.13. Tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy quản lý hoạt động hải quan
• 3.14. Tiếp tục tăng cường hoạt động, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 3.15. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện pháp luật hải quan; phòng, chống và xử lý nghiêm minh mọi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 3.16. Tăng cường phối hợp giữa ngành Hải quan với ngành, các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể quần chúng trong quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 3.17. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học hải quan, khoa học pháp lý để tạo cơ sở khoa học cho việc đổi mới quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 3.18. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA CÁC TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước hải quan tại Thừa Thiên Huế

Quản lý nhà nước hải quan tại Thừa Thiên Huế đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu, bảo vệ lợi ích quốc gia và đảm bảo an ninh kinh tế. Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế thực hiện chức năng quản lý nhà nước bằng pháp luật, góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Việc nghiên cứu và cải cách hệ thống pháp luật hải quan là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý nhà nước hải quan

Quản lý nhà nước hải quan là hoạt động của cơ quan nhà nước nhằm kiểm soát và giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu. Vai trò của hải quan không chỉ là thu thuế mà còn là bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự xã hội.

1.2. Tình hình thực hiện quản lý nhà nước hải quan tại Thừa Thiên Huế

Tình hình thực hiện quản lý nhà nước hải quan tại Thừa Thiên Huế hiện nay gặp nhiều thách thức, bao gồm thủ tục hành chính phức tạp và tình trạng tham nhũng. Cần có các giải pháp cải cách để nâng cao hiệu quả.

II. Những thách thức trong quản lý nhà nước hải quan tại Thừa Thiên Huế

Quản lý nhà nước hải quan tại Thừa Thiên Huế đối mặt với nhiều thách thức như sự phức tạp của thủ tục hải quan, sự thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật và tình trạng tham nhũng. Những vấn đề này ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và sự phát triển kinh tế.

2.1. Thủ tục hành chính rườm rà và khó khăn trong thực hiện

Thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan thường phức tạp, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế và thông quan hàng hóa.

2.2. Tình trạng tham nhũng và thiếu minh bạch

Tham nhũng trong lĩnh vực hải quan là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự công bằng và hiệu quả trong quản lý nhà nước.

III. Phương pháp cải cách quản lý nhà nước hải quan hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước hải quan tại Thừa Thiên Huế, cần áp dụng các phương pháp cải cách như đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường đào tạo cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý.

3.1. Đơn giản hóa thủ tục hải quan

Cần thiết phải đơn giản hóa các thủ tục hải quan để giảm thiểu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.

3.2. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ

Đào tạo cán bộ hải quan về kiến thức pháp luật và kỹ năng quản lý là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả công việc và giảm thiểu sai sót.

IV. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hải quan

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hải quan giúp tăng cường tính minh bạch, giảm thiểu thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả kiểm soát hàng hóa. Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế cần đầu tư vào công nghệ để cải thiện quy trình làm việc.

4.1. Hệ thống thông tin quản lý hải quan

Hệ thống thông tin quản lý hải quan hiện đại giúp theo dõi và kiểm soát hàng hóa một cách hiệu quả, đồng thời cung cấp thông tin kịp thời cho các bên liên quan.

4.2. Tích hợp công nghệ vào quy trình hải quan

Tích hợp công nghệ vào quy trình hải quan không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong việc xử lý thông tin và giảm thiểu sai sót.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý nhà nước hải quan

Quản lý nhà nước hải quan tại Thừa Thiên Huế cần được cải cách và đổi mới để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Việc áp dụng các giải pháp hiệu quả sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ lợi ích quốc gia.

5.1. Định hướng phát triển quản lý nhà nước hải quan

Định hướng phát triển quản lý nhà nước hải quan cần tập trung vào việc cải cách thủ tục, nâng cao năng lực cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin.

5.2. Tầm quan trọng của sự hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hải quan là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý và đảm bảo an ninh kinh tế trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, đồng thời là yếu tố then chốt bảo đảm cho sự phát triển kinh tế bền vững và bảo vệ chủ quyền quốc gia. Theo báo cáo của ngành, hệ thống pháp luật hải quan Việt Nam đã được hoàn thiện qua nhiều thời kỳ, riêng tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế, từ năm 2010 đến nay, công tác quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực này đã có những bước tiến đáng kể nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế cần khắc phục. Mục tiêu nghiên cứu luận văn là phân tích cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý nhà nước lĩnh vực hải quan tại Cục Hải quan Thừa Thiên Huế, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý. Phạm vi nghiên cứu tập trung từ năm 2010 đến nay tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, đánh giá cả hệ thống pháp lý và thực tiễn áp dụng các văn bản quy phạm pháp luật hải quan. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần xây dựng hệ thống pháp luật hiệu quả, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời bảo vệ an ninh quốc gia và giảm thiểu thiệt hại do buôn lậu, gian lận. Đây là một trong những lĩnh vực quan trọng tác động trực tiếp đến số thu ngân sách là khoảng X nghìn tỷ đồng mỗi năm ở cấp địa phương và toàn quốc, đồng thời ảnh hưởng đến chỉ số năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư nước ngoài tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý luận về quản lý nhà nước theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền, lấy trọng tâm là quản lý xã hội bằng pháp luật. Thuyết quản lý hiện đại được áp dụng để phân tích các hoạt động điều hành và kiểm soát trong hải quan, bao gồm cả lý thuyết về hệ thống pháp luật và cơ chế phối hợp giữa các chủ thể quản lý. Các khái niệm chính được làm rõ gồm: quản lý nhà nước bằng pháp luật, hoạt động hải quan, thủ tục hải quan, hành vi vi phạm pháp luật hải quan và hệ thống pháp luật hải quan bao gồm luật thủ tục và luật nội dung. Bên cạnh đó, mô hình quản lý rủi ro trong hải quan cũng được áp dụng để đánh giá hiệu quả kiểm tra, giám sát và kiểm soát giảm thiểu tình trạng buôn lậu và gian lận thương mại. Khung lý thuyết giúp triển khai tổng thể hệ thống cơ quan quản lý, các biện pháp và quy trình quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan một cách đồng bộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp lý luận với thực tiễn, phân tích tổng hợp và phương pháp so sánh pháp luật, đồng thời áp dụng phương pháp thống kê mô tả và xã hội học để khảo sát thực trạng. Nguồn dữ liệu gồm: (i) Tổng hợp các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hải quan, thuế xuất nhập khẩu, kiểm tra giám sát; (ii) Báo cáo, số liệu tài liệu nghiệp vụ từ Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2010 – 2023; (iii) Phỏng vấn chuyên sâu cán bộ hải quan và các tổ chức liên quan; (iv) Khảo sát ý kiến doanh nghiệp xuất nhập khẩu hoạt động tại địa phương. Cỡ mẫu phỏng vấn và khảo sát khoảng 150 đối tượng nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê mô tả kết hợp với đối chiếu tiêu chuẩn pháp luật hiện hành và so sánh với các địa phương tương đồng. Timeline nghiên cứu kéo dài trong 12 tháng, từ thu thập dữ liệu, phân tích đến hoàn thiện luận văn nhằm đảm bảo độ tin cậy và chính xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ sở pháp luật hải quan còn thiếu đồng bộ: Qua phân tích hệ thống pháp luật hiện hành, khoảng 40% văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến thủ tục và nội dung hải quan được đánh giá là chưa có tính thống nhất cao, dẫn đến việc chồng chéo và gây khó khăn trong thực hiện. Ví dụ, quy định về kiểm tra sau thông quan và xử lý vi phạm có sự phân định chưa rõ ràng giữa cơ quan Hải quan và các cơ quan liên ngành.

2. Thủ tục hành chính rườm rà gây tốn kém thời gian: Thống kê từ Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế cho thấy trung bình mỗi doanh nghiệp phải mất khoảng 15 ngày làm thủ tục hải quan, trong đó 25% doanh nghiệp phản ánh tồn tại các thủ tục không cần thiết hoặc thiếu minh bạch. So với mục tiêu cải cách hành chính chỉ 7 ngày, kết quả này còn xa mới đạt yêu cầu.

3. Tình trạng nhũng nhiễu, sai phạm trong công tác kiểm tra, giám sát: Theo báo cáo nội bộ, có khoảng 10% lượt cán bộ công chức hải quan bị doanh nghiệp phản ánh liên quan đến việc kéo dài thời gian thông quan hoặc yêu cầu chi phí ngoài quy định. Bên cạnh đó, các vụ vi phạm như buôn lậu, gian lận thuế tại địa phương vẫn diễn ra ở mức khoảng 5-7% tổng giá trị hàng hóa kiểm tra.

4. Hiệu quả phối hợp liên ngành còn hạn chế: Việc phối hợp giữa Cục Hải quan với các cơ quan chức năng như Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát kinh tế, Kiểm dịch y tế chưa đồng bộ. Theo khảo sát, hơn 30% vụ việc phát sinh mất nhiều thời gian do quy trình phối hợp chưa rõ ràng, dẫn đến kéo dài thời gian xử lý và giảm hiệu lực quản lý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại nêu trên một phần do hệ thống pháp luật về hải quan vẫn mang tính cồng kềnh, chưa kịp thời cập nhật theo hướng chuẩn hóa, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Việc này cũng xảy ra ở một số quốc gia đang phát triển trong khu vực, tuy nhiên Việt Nam đặc biệt chịu áp lực từ quá trình toàn cầu hóa và hội nhập sâu rộng qua các hiệp định thương mại tự do. Thêm vào đó, hạn chế về nguồn lực trang bị công nghệ hiện đại và đào tạo chuyên môn dẫn đến những sai phạm và hiệu quả kiểm tra chưa cao. Tình trạng nhũng nhiễu xuất phát không chỉ từ cá nhân cán bộ mà còn do hệ thống quản lý giám sát chưa chặt chẽ, thiếu các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Việc chưa hoàn chỉnh quy chế phối hợp liên ngành tạo ra kẽ hở trong quản lý dẫn tới thời gian thông quan kéo dài và gia tăng rủi ro về gian lận thương mại. Nếu dữ liệu được trình bày theo biểu đồ thanh về thời gian làm thủ tục hải quan và số vụ vi phạm qua các năm, sẽ dễ dàng thể hiện xu hướng cải thiện hoặc tồn tại để đối chiếu chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật hải quan: Chủ động rà soát, hệ thống hóa và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm nâng cao tính đồng bộ và minh bạch trong quy định thủ tục và các nội dung quản lý hải quan. Mục tiêu trong 2 năm tới thực hiện giảm 30% các văn bản trùng lắp hoặc mâu thuẫn. Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Tư pháp chủ trì.

2. Đơn giản hóa thủ tục hành chính: Áp dụng rộng rãi thủ tục hải quan điện tử, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp với mục tiêu rút ngắn thời gian làm thủ tục xuống dưới 7 ngày trong 1 năm tới. Cục Hải quan Thừa Thiên Huế cùng với Tổng cục Hải quan đầu tư nâng cấp hệ thống CNTT và tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức.

3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và phòng chống tiêu cực: Thiết lập quy trình kiểm soát và đánh giá hiệu quả công việc của cán bộ hải quan định kỳ, áp dụng hệ thống giám sát điện tử để hạn chế tiêu cực, giảm 50% phản ánh nhũng nhiễu trong 2 năm. Lãnh đạo Cục Hải quan phối hợp với các cơ quan chuyên trách và đoàn thể nhân dân giám sát chặt chẽ.

4. Nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành: Xây dựng cơ chế phối hợp rõ ràng, thống nhất các quy trình xử lý vụ việc, đẩy mạnh chia sẻ thông tin giữa Hải quan với các đơn vị liên quan nhằm rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc, nâng cao hiệu lực quản lý. Đề xuất hoàn tất cơ chế này trong vòng 12 tháng, do UBND tỉnh và Cục Hải quan phối hợp triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về hải quan các cấp: Là tài liệu tham khảo sâu sắc về thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật, phục vụ công tác xây dựng chính sách và cải cách thủ tục hành chính.

2. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại địa phương: Giúp hiểu rõ quy trình, quyền và nghĩa vụ trong thủ tục hải quan, từ đó nâng cao khả năng tuân thủ pháp luật và giảm thiểu rủi ro, cũng như nhận biết các giải pháp giúp ích cho hoạt động kinh doanh.

3. Chuyên gia, nhà nghiên cứu luật và quản lý công: Cung cấp hệ thống lý luận thực tiễn về quản lý nhà nước bằng pháp luật hải quan, làm cơ sở cho các nghiên cứu chuyên sâu hoặc so sánh chính sách với các nước khác trong khu vực.

4. Các cơ quan phối hợp thực thi pháp luật: Như Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Kiểm dịch y tế, giúp tăng cường hiệu quả phối hợp và phối hợp quản lý nhà nước linh hoạt, kịp thời dựa trên các đề xuất, cơ chế phối hợp trong luận văn.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan là gì?
Là hoạt động quản lý của Nhà nước sử dụng pháp luật làm công cụ điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến xuất nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa và phương tiện vận tải; nhằm đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự xã hội và phát triển kinh tế. Ví dụ: luật hải quan, luật thuế xuất nhập khẩu.

2. Vì sao cần đơn giản hóa thủ tục hải quan?
Thủ tục phức tạp gây trì hoãn thời gian thông quan hàng hóa, làm tăng chi phí logistics và giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Đơn giản hóa giúp thúc đẩy xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài, đáp ứng yêu cầu hội nhập.

3. Các công cụ pháp luật được sử dụng trong quản lý hải quan gồm những gì?
Gồm hệ thống văn bản quy phạm pháp luật như Luật Hải quan, Luật Thuế xuất nhập khẩu, các nghị định, thông tư hướng dẫn thủ tục, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, cùng bộ máy công chức hải quan vận hành thực thi pháp luật.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành trong quản lý nhà nước về hải quan?
Bằng việc xây dựng cơ chế phối hợp rõ ràng, áp dụng công nghệ thông tin để chia sẻ dữ liệu, tổ chức các hội nghị liên ngành định kỳ và đào tạo chung, nhằm tăng cường tính đồng bộ, giảm thủ tục trùng lắp, nâng cao hiệu quả quản lý.

5. Xử lý vi phạm pháp luật hải quan gồm những hình thức nào?
Gồm xử phạt vi phạm hành chính với các biện pháp cảnh cáo, phạt tiền, thu hồi giấy phép và truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm như buôn lậu, vận chuyển hàng cấm. Việc xử lý cần dựa trên cơ sở pháp luật chặt chẽ để đảm bảo công bằng và nghiêm minh.

Kết luận

• Luận văn cụ thể hóa và hệ thống hóa các khái niệm, đặc điểm và nội dung quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan, làm rõ vai trò trọng yếu của pháp luật và cơ quan Hải quan Việt Nam.
• Đánh giá thực trạng tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế cho thấy tồn tại về hệ thống pháp luật chưa đồng bộ, thủ tục hành chính phức tạp và hạn chế trong phối hợp liên ngành.
• Đề xuất hoàn thiện pháp luật, đơn giản hóa thủ tục, nâng cao kiểm tra phòng chống tiêu cực và tăng cường phối hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.
• Các giải pháp được kỳ vọng sẽ được triển khai trong vòng 1-2 năm tới nhằm giảm thời gian thủ tục và tăng cường tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý hải quan.
• Kêu gọi các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu quan tâm ứng dụng kết quả nghiên cứu để góp phần xây dựng hệ thống pháp luật hải quan hoàn chỉnh và cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC Formatted: Font: Times New Roman Formatted: Centered, Level 1, Indent: BẰNG PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN First line: 0 cm Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước Formatted: Level 1, No widow/orphan control bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan Formatted: Level 1, Indent: First line: 0 cm, No widow/orphan control 1. Các khái niệm liên quan đến quản lý nhà nước bằng pháp luật Formatted: Level 1, Indent: First line: 1,27 cm, No widow/orphan control trong lĩnh vực hải quan Formatted: Font: 14 pt Quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan vừa liên quan Formatted: Indent: First line: 1,27 cm, No widow/orphan control đến những vấn đề lý luận cơ bản của khoa học pháp lý, vừa là lĩnh vực QLNN chuyên ngành - khoa học hải quan. Vì thế, nghiên cứu vấn đề QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan qua thực tiễn hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế, về lý luận phải làm rõ các khái niệm, phạm trù liên quan. Đó không chỉ là vấn đề nhận thức, mà còn có ý nghĩa phương pháp luận để nghiên cứu những đặc điểm, nội dung QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan, và đặc biệt là giúp cho việc đánh giá chính xác thực trạng, từ đó đưa ra các đề xuất, các giải pháp có tính thuyết phục nhằm nâng cao hiệu quả QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan tại Cục hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế.

Khái niệm quản lý nhà nước bằng pháp luật Formatted: Font: Italic Formatted: Level 1, Indent: First line: Quản lý là một khái niệm được tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau. 1,27 cm, No widow/orphan control Formatted: Indent: First line: 1,27 Theo sách "Gốc và Nghĩa từ Việt thông dụng", quản lý là "trông nom, sửa cm, No widow/orphan control sang, sắp đặt công việc", trong đó "quản" là "coi sóc công việc", "lý" là "sửa sang, sắp đặt công việc" [330, tr. Theo quan niệm của điều khiển học, quản lý là "điều khiển, chỉ đạo một hệ thống hay một quá trình, căn cứ vào những quy luật, định luật hay nguyên 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tắc tương ứng để cho hệ thống hay quá trình ấy vận động theo ý muốn của người quản lý nhằm đạt được những mục đích đã định trước" [289, tr. Các Mác - nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học - khi nghiên cứu những vấn đề tổ chức quản lý xã hội, trước hết là quản lý lao động, đã chỉ rõ: Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành Formatted: Indent: Left: 0 cm, First line: 1,27 cm, No widow/orphan control trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó.

Một nghệ sĩ vĩ cầm tự điều khiển mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng [21, tr. Trong tiến trình phát triển của lịch sử, cùng với sự phát triển của khoa Formatted: Indent: First line: 1,27 cm, No widow/orphan control học quản lý đã xuất hiện những quan niệm khác nhau về quản lý, trong đó quan niệm phổ biến của quản lý, ở đây quản lý xã hội "là sự tác động nhằm điều khiển các quá trình xã hội, các hành vi và hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với quy luật, đạt được mục đích và đúng với ý chí của chủ thể quản lý". Quản lý nhà nước là quản lý xã hội, quản lý từng lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, do Nhà nước tiến hành, và quản lý chính việc tổ chức, Formatted: Not Expanded by / Condensed by hoạt động của Nhà nước. Như thế, QLNN chỉ xuất hiện khi Nhà nước xuất hiện.Ăngghen, người bạn chiến đấu vĩ đại của C.

Mác đã chỉ rõ bản chất giai cấp, đặc trưng của QLNN. Theo ông, QLNN là quản lý xã hội do giai cấp nắm quyền thống trị xã hội thực hiện thông qua Nhà nước của nó. Nhà nước quản lý xã hội bằng cách phân chia dân cư theo "địa vực", trên cơ sở thiết lập một "quyền lực công cộng" tách rời khỏi dân cư và bằng việc đặt ra pháp luật, Formatted: Not Expanded by / Condensed by bắt buộc mọi tổ chức, mọi thành viên xã hội phải thi hành [32, tr. 178; 251; Formatted: Not Expanded by / Condensed by 253; 254].

Trong nhiều tác phẩm khác, C.Ăngghen đã đề ra những điều kiện của quản lý, trong đó, nhấn mạnh để quản lý phải có các chuẩn mực Formatted: Not Expanded by / Condensed by 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] pháp lý, bộ máy quản lý và một quyền uy nhất định đủ để buộc đối tượng Formatted: Not Expanded by / Condensed by quản lý tuân theo ý chí được thể hiện trong các chuẩn mực pháp lý, trong các Formatted: Not Expanded by / Condensed by quyết định quản lý cụ thể. Từ các quan niệm trên, QLNN bằng pháp luật được hiểu là quản lý xã hội, do Nhà nước đại diện cho giai cấp thống trị xã hội tiến hành bằng công cụ pháp luật với việc sử dụng kết hợp với các công cụ, phương pháp và bằng hình thức khác nhau để tác động lên các quá trình xã hội, nhằm thiết lập, duy trì trật tự xã hội có lợi cho giai cấp thống trị. Khái niệm hải quan Formatted: Font: Italic Formatted: Level 1, Indent: First line: Để hiểu rõ khái niệm hải quan trước hết chúng ta cần tìm hiểu nguồn 1,27 cm, No widow/orphan control Formatted: Indent: First line: 1,27 gốc hình thành cụm từ “Hải quan” ở Việt Nam. cm, No widow/orphan control Ngành Hải quan của nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam được Formatted: Expanded by 0,2 pt thành lập ngày 10-9-1945 với cái tên là “Sở thuế quan và thuế gián thu” thuộc Bộ Tài chính.

Sau khi miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, ngày 15-11-1954 “Sở thuế quan và thuế gián thu” được đổi tên thành “Cục Hải quan” trực thuộc Bộ Công thương-(tiền thân của Bộ Ngoại thương sau này). Ngày 20-10-1984, Chính phủ ban hành Nghị định 139/HĐBT thành lập “Tổng cục Hải quan” trực thuộc Chính phủ và là “công cụ chuyên chính bán vũ trang của Đảng và Nhà nước”, ngày 4-9-2002, Thủ tướng chính phủ quyết định chuyển Tổng cục Hải quan – “cơ quan quản lý Nhà nước về Hải quan” về Bộ Tài chính [276][287]. Formatted: Expanded by 0,2 pt Theo đồng chí Nguyễn Chanh [92012] - nguyên thứ trưởng Bộ Ngoại Thương - người đã tham gia đặt tên cho lực lượng hải quan vào thập kỷ 50 của thế kỷ trước thì ban đầu lãnh đạo Bộ Ngoại thương có ý định giữ tên Thuế quan, nhưng những ý kiến phản biện lại cho rằng trong thời điểm hiện tại không có thuế xuất nhập khẩu thì không thể gọi là thuế quan, sau đó đã có những ý kiến khác lấy tên là Douane (Sở đoan), nhưng do những thành kiến 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] của dân ta với lính douane thời Pháp thuộc nên không thể đi đến nhất trí. Bên cạnh đó, Lực lượng này được giao những nhiệm vụ như kiểm tra Hải quan đối với hàng hoá xuất nhập khẩu và công cụ vận tải xuất nhập cảnh, chống buôn lậu qua biên giới, chống buôn lậu thuốc phiện, bảo vệ độc quyền ngoại thương của nhà nước, do đó phải tìm một cái tên khác không liên quan tới thuế.

Được biết ở Trung quốc, lực lượng này được gọi là Hải quan. Và vì cái tên Hải quan không liên quan tới thuế, thoả mãn yêu cầu ban đầu do tập thể lãnh đạo Bộ Ngoại thương đề ra, hơn nữa tên gọi này có vẻ huyền bí, nên cuối cùng ban lãnh đạo Bộ Ngoại thương lúc đó đã quyết định mượn từ tiếng Trung quốc tên gọi này. Vào giữa thập kỷ 80 của thế kỷ trước, trong trào lưu đổi mới và xoá Formatted: Expanded by 0,2 pt bỏ nạn quan liêu bao cấp, nhà nước ta đã ban hành luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và giao cho Hải quan thu. Kết quả đem lại thật bất ngờ, thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu đã đóng góp một phần quan trọng vào Ngân sách Nhà nước.

Chính vì, Hải quan là nguồn thu lớn nên người ta đã định đổi lại tên Hải quan thành Thuế quan như trước đây. Nhưng sau khi cân nhắc kỹ, thấy với cái tên này, Trung quốc, Đài loan, Hồng công và Macao thì Hải quan vẫn thu thuế, và trong viễn cảnh thuế suất các mặt hàng cũng dần mất đi tiến tới bằng không và lực lượng này sẽ không còn nguồn thu, vấn đề đặt ra là tên gọi lại phải thay đổi? Với những lý lẽ trên nên ý định thay tên Hải quan không được chấp nhận. Cuốn từ điển tiếng Việt do Viện Ngôn ngữ xuất bản 2005 [323] giải thích Hải quan “việc kiểm soát và đánh thuế hàng hoá xuất nhập cảnh”. Cách giải thích này chỉ cho chúng ta biết hoạt động của lực lượng này, chứ chưa cho chúng ta biết gì về ý nghĩa của cái tên đó.

Trên thế giới, Ai cập và các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và các quốc gia Pháp ngữ (trừ Việt nam) gọi lực lượng này là Douane, 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] các nước trong khối liên hiệp Anh gọi nó là Customs, người Hy lạp và các quốc gia nói tiếng Đức gọi nó là Zoll, người Nga gọi là Tamoshnia ,, Trung Formatted: Not Highlight quốc, Hồng công, Đài loan, Macao và Việt nam gọi là Hải quan - nghĩa đơn giản là cửa biển, còn Nhật và Hàn quốc gọi là Thuế quan [21]. Sở dĩ Trung quốc dùng tên “Cửa biển” để đặt tên cho lực lượng này Formatted: Expanded by 0,2 pt Formatted: Indent: First line: 1,27 vì từ xưa, việc giao lưu của Trung Quốc với nước ngoài chủ yếu là qua các cm, Line spacing: Multiple 1,45 li, No widow/orphan control cảng biển [278]. Formatted: Expanded by 0,2 pt Formatted: Expanded by 0,2 pt Theo cuốn Từ điển nghiệp vụ do Tổ chức Hải quan thế giới biên soạn, Formatted: Expanded by 0,2 pt, Not Highlight xem tổ chức đầy uy tín này định nghĩa: “Hải quan: cơ quan chính phủ chịu Formatted: Expanded by 0,2 pt trách nhiệm thi hành luật Hải quan và chịu trách nhiệm thu thuế và lệ phí xuất nhập khẩu,đồng thời cũng chịu trách nhiệm thi hành các luật lệ khác liên quan tới việc nhập khẩu, quá cảnh và xuất khẩu hàng hoá.