Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở TRƯỜNG MẦM NON 1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu 1. Nghiên cứu về hoạt động giáo dục thể chất Hoạt động dạy học là hoạt động cốt lõi trong nhà trường, là con đường quan trọng nhất để đạt được mục đích nâng cao chất lượng GD. Timmons, Patti-Jean Naylor, and Karin A.
Pfeiffer cho rằng: Xu hướng đáng báo động về hiện tượng béo phì ở trẻ em ngay cả ở trẻ mẫu giáo đã tập trung sự chú ý vào tầm quan trọng của hoạt động thể chất ở lứa tuổi này. Mục đích của bài viết nhằm cung cấp bằng chứng khoa học về sự liên kết giữa hoạt động thể chất và phát triển sinh học, tâm lý xã hội trong thời gian đầu thời thơ ấu (2 - 5). Trọng tâm đặc biệt là sự tương tác giữa hoạt động thể chất và sự phát triển kỹ năng vận động ở trẻ. Bài viết cũng thảo luận về yếu tố quyết định mạnh nhất đến hoạt động thể chất ở trẻ em lứa tuổi mẫu giáo, bao gồm cả vai trò của môi trường sống của trẻ (ví dụ: gia đình, chăm sóc trẻ em và tình trạng kinh tế xã hội) [27].
Steve Stork, Stephen W. Sanders đi sâu xem xét tác động tích cực của hoạt động thể chất đối với sự phát triển nhận thức, xã hội và thể chất của trẻ nhỏ. Đồng thời, chỉ ra hạn chế của việc chưa coi trọng các trải nghiệm giáo dục thể chất phù hợp trong chương trình giáo dục mầm non. Mặc dù hạn chế về phạm vi, nghiên cứu cho thấy trẻ nhỏ học được nhiều hơn thông qua hoạt động thể chất với sự hướng dẫn phù hợp hơn là thông qua hoạt động thể chất ngẫu nhiên.
Trẻ cần các điều kiện cụ thể và có hệ thống để học các kỹ năng phát triển thể chất cơ bản. cho sự phát triển của cả cuộc đời. Đây là căn cứ để đưa giáo dục thể chất thành một nội dung chính trong chương trình giáo dục mầm non) [31]. 7 Melody Oliver, Grant M.
Kolt cho rằng: Định lượng hoạt động thể chất ở trẻ mẫu giáo là điều cần thiết để thiết lập tỷ lệ hoạt động thể chất với sức khỏe và hiệu quả can thiệp. Cho đến nay, phương pháp thực hành tốt nhất để đo hoạt động thể chất ở trẻ em trong độ tuổi mẫu giáo chưa được đánh giá cao. Bài viết cung cấp đánh giá về các công cụ đo lường hoạt động thể chất cho trẻ mẫu giáo, tổng quan về đo lường hoạt động thể chất của trẻ mẫu giáo. Các nghiên cứu đo lường chỉ ra rằng trẻ em mẫu giáo thể hiện mức độ hoạt động mạnh mẽ; các bé trai hoạt động nhiều hơn các bé gái và các mô hình hoạt động có xu hướng lẻ tẻ và đa hướng) [30].
David Crawford, Ph. Kylie, Hesketh Ph.Da trong nghiên cứu của mình với mục đích điều tra mối tương quan giữa hoạt động thể chất và sự phát triển của trẻ mẫu giáo. Kết quả cho thấy con trai hoạt động nhiều hơn con gái, trẻ em có cha mẹ năng động có xu hướng hoạt động nhiều hơn và trẻ em dành nhiều thời gian ngoài trời hoạt động nhiều hơn trẻ em dành ít thời gian ngoài trời. Những ảnh hưởng đến hành vi hoạt động thể chất của trẻ mẫu giáo là đa chiều.
Do đó, đi sâu tìm hiểu các khía cạnh ảnh hưởng này là điều vô cùng cần thiết) [28]. Kevin Finn PhD, Neil Johannsen, BonnySpecker PhD chỉ ra mục đích của nghiên cứu là xác định các yếu tố liên quan đến hoạt động thể chất ở trẻ nhỏ Những người tham gia là 214 trẻ em (từ 3-5 tuổi) đăng ký vào 10 trung tâm chăm sóc trẻ em được theo dõi hoạt động thể chất trong 2 ngày liên tục (48 giờ). Các yếu tố được điều tra là tuổi, trung tâm chăm sóc trẻ em, mùa, giới tính, chỉ số khối cơ thể (BMI), tiền sử sinh non, tham gia các hoạt động có tổ chức, BMI của cha mẹ và trình độ học vấn của cha mẹ. Kết quả cho thấy con trai hoạt động nhiều hơn con gái; Trẻ sinh non ít hoạt động hơn so với trẻ sinh đủ tháng và mức độ hoạt động cao ở trẻ có liên quan đến chỉ số BMI thấp ở các ông bố.
Kết luận: Các phát hiện chỉ ra rằng giới tính, lịch sử sinh non, trung tâm chăm sóc trẻ em và BMI của cha ảnh hưởng đến hoạt động thể chất hàng ngày của trẻ nhỏ)[29]. 8 Ở Việt Nam nghiên cứu về lĩnh vực GD TC cũng được nhiều tác giả quan tâm, trong đó có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như: Tác giả Nguyễn Thị Huyền (2017) với đề tài "Chăm sóc sức khoẻ trẻ mẫu giáo trong trường mầm non và đề xuất các giải pháp can thiệp”. Ở luận văn tác giả đã nêu lên tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo trong trường mầm non và đề xuất triển khai thực nghiệm các biện pháp chính có tính khả thi cao như: Nâng cao vai trò và trách nhiệm của GV về theo dõi tình trạng thể lực sức khoẻ của trẻ để phát hiện sớm trẻ mắc bệnh và đề phòng trẻ suy dinh dưỡng. Phối hợp các biện pháp GD sức khoẻ theo hướng tích hợp các chủ đề, đáp ứng yêu cầu đổi mới.
Nâng cao kiến thức và kỹ năng thực hành chăm sóc sức khoẻ cho trẻ của cán bộ, GV và cha mẹ. Nâng cao năng lực QL chăm sóc sức khoẻ của cán bộ kiêm nhiệm về y tế học đường. Những biện pháp đã giúp cho các nhà QL trường mầm non nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo [12] Phạm Thu Thúy (2016), với đề tài “Một số biện pháp can thiệp sớm tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ từ 18 đến 36 tháng ở trường mầm non”. Trong luận văn Phạm Thị Hòa đã đưa ra thực trạng về tỷ lệ trẻ em trong độ tuổi 18-36 tháng ở trường mầm non bị suy dinh dưỡng cao, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển TC cho trẻ sau này.
Tác giả cũng đã đưa ra những đề xuất kiến nghị với nhà trường, các bậc PH, xã hội cần quan tâm và can thiệp sớm với vấn đề này. Những nghiên cứu trên là nguồn tham khảo quý giá cho tác giả trong việc thực hiện luận văn này. Nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục thể chất Lê Hải, Thông qua việc tìm hiểu thực trạng công tác GDTC cho trẻ 5-6 tuổi theo chương trình GDMN mới tại một số trường mầm non nội và ngoại thành TP.HCM tác giả rút ra được một số kết luận: Cơ sở vật chất phục vụ GDTC còn hạn chế, số lượng trường mầm non công lập và tư thục không đáp ứng được nhu cầu cho trẻ đến trường của xã hội. Dụng cụ, sân bãi phục vụ công tác GDTC cho trẻ còn thiếu thốn, sân chơi ngoài trời cho trẻ còn thiếu từ 9 đó dẫn đến những khó khăn trong công tác GDTC cho trẻ mầm non nói chung và trẻ 5-6 tuổi nói riêng theo chương trình GDMN mới được ban hành; Số lượng giáo viên mầm non và cán bộ quản lý có trình độ Đại học và Sau Đại học còn thấp.
Số lượng giáo viên mầm non chưa được đào tạo qua trường lớp tuy chiếm tỷ lệ không cao nhưng cũng cần được lưu tâm. Cán bộ quản lý được đào tạo chuyên môn quản lý còn thấp so với nhu cầu thực tiễn; Mô hình chăm sóc trẻ tại các trường mầm non được các Phòng giáo dục công nhận tốt còn ít, chủ yếu tập trung tại các trường mầm non công lập. Trong khi số lượng các trường mầm non tư thục và nhóm trẻ gia đình lại chiếm số lượng cao hơn so với trường mầm non công lập [9]. Nguyễn Thị Huyền, Trong công trình nghiên cứu của mình tác giả đã phân tích thực trạng công tác quản lý giáo dục thể chất ở trường mầm non theo hướng đảm bảo chất lượng.
Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mầm non như: Bồi dưỡng kiến thức và nghiệp vụ quản lý hoạt động GDTC cho bộ quản lý các nhà trường mầm non của huyện Đông Anh; Phát triển kỹ năng kết hợp bài tập vận động với các yếu tố thiên nhiên và thiết bị tập luyện để nâng cao hiệu quả GDTC cho các bộ quản lý nhà trường mầm non của huyện Đông Anh; Nâng cao năng lực khai thác các trò chơi dân gian để giải quyết nhiệm vụ GDTC cho bộ quản lý các nhà trường mầm non của huyện Đông Anh [12]. Phạm Thị Long Quân, Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và khảo sát thực trạng hoạt động phát triển vận động, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động phát triển vận động nhằm nâng cao chất lượng phát triển vận động cho trẻ ở các trường Mầm non thành phố Nam Định. Nghiên cứu được thực hiện trên 12 CBQL và 100 giáo viên mầm non [21]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Nguyệt (2014) với đề tài “Các biện pháp tăng cường quản lí hoạt động Chăm sóc - Giáo dục trẻ của Hiệu trưởng các trường mầm non Quận 3 - Thành phố Hồ Chí Minh”.
Trong luận văn tác giả đã xây dựng được các biện pháp tăng cường quản lí hoạt động chăm sóc - giáo dục trẻ 10 phù hợp với điều kiện của các trường mầm non quận 3- Thành phố Hồ Chí Minh và có tính khả thi cao khi áp dụng vào thực tế. Luận văn Hà Thị Kim Oanh (2015) với đề tài “Quản lí hoạt động nuôi dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở các trường mầm non thành phố Hòa Bình” đã đưa ra các biện pháp quản lí hoạt động nuôi dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ có tính khả thi, các biện pháp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Phạm Thu Thủy (2016) với đề tài “Quản lí hoạt động phát triển thể chất cho trẻ ở các trường mầm non quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu của giáo dục thủ đô” đã đưa ra các biện pháp quản lí hoạt động phát triển thể chất cho trẻ ở các trường mầm non quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Các công trình nghiên cứu khoa học trên đã đề cập đến Cơ sở lí luận của hoạt động GD TC về mục đích, nội dung, hình thức …và đến công tác chỉ đạo, biện pháp QL ở các trường mầm non phương pháp nâng cao TC cho trẻ mầm non, các hình thức tổ chức nâng cao TC cho lứa tuổi mầm non, cách thức QL hoạt động TC.