Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học ở các trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở huyện than uyên tỉnh lai châu

Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh qua dạy học tại trường phổ thông dân tộc bán trú huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu.

• Tác giả: Đinh Công Vương
• Người hướng dẫn: TS. Hà Thị Kim Linh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Kỹ Năng Sống Cho Học Sinh Ở Trường Phổ Thông Dân Tộc Bán Trú
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.5. Giả thuyết khoa học
• 1.6. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ THCS
• 2.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 2.2. Một số khái niệm cơ bản
• 2.2.1. Khái niệm quản lý
• 2.2.2. Kỹ năng sống
• 2.2.3. Hoạt động giáo dục kỹ năng sống
• 2.2.4. Hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học. Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học
• 2.2.5. Hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trường PTDT bán trú THCS
• 2.2.6. Vài nét về trường PTDTBT THCS. Đặc điểm môi trường sống và tâm lý của học sinh THCS người dân tộc thiểu số
• 2.2.7. Mục tiêu, nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
• 2.2.8. Con đường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
• 2.2.9. Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường PTDT bán trú THCS thông qua hoạt động dạy học
• 2.2.10. Những kỹ năng sống cần giáo dục cho học sinh THCS
• 2.2.11. Ưu thế của giáo dục KNS cho học sinh thông qua dạy học
• 2.2.12. Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học ở các trường PTDT bán trú THCS
• 2.2.12.1. Mục tiêu quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học
• 2.2.12.2. Nội dung quản lý hoạt động GD KNS
• 2.2.12.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh thông qua hoạt động dạy học ở các trường PTDT bán trú THCS
• 2.2.12.3.1. Năng lực của cán bộ quản lý
• 2.2.12.3.2. Năng lực của đội ngũ giáo viên
• 2.2.12.3.3. Đặc điểm dân tộc, văn hóa, phong tục tập quán địa phương
• 2.3. Kết luận chương 1
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN THAN UYÊN TỈNH LAI CHÂU
• 3.1. Khái quát về các trường PTDT bán trú THCS huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu
• 3.2. Khái quát về mục đích, nội dung và phương pháp khảo sát
• 3.2.1. Mục đích khảo sát
• 3.2.2. Nội dung khảo sát
• 3.2.3. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lí số liệu
• 3.3. Thực trạng về hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học ở các trường PTDT bán trú THCS huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu
• 3.3.1. Thực trạng nhận thức về ý nghĩa của hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học ở các trường THCS
• 3.3.2. Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học. Thực trạng hình thức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở các trường PTDT bán trú THCS
• 3.3.3. Những khó khăn của giáo viên trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học
• 3.3.4. Thực trạng quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học ở các trường PTDT bán trú THCS huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu
• 3.3.4.1. Thực trạng lập kế hoạch quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học
• 3.3.4.2. Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học
• 3.3.4.3. Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học
• 3.3.4.4. Thực trạng kiểm tra kết quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học
• 3.3.4.5. Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học
• 3.4. Kết luận chương 2
• 4. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN THAN UYÊN TỈNH LAI CHÂU
• 4.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 4.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
• 4.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 4.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 4.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 4.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 4.2. Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học ở các trường Phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở huyện Than Uyên tỉnh Lai Châu
• 4.2.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở các trường PTDT bán trú THCS
• 4.2.2. Tổ chức hoạt động ngoại khóa môn học để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường PTDTBT cấp THCS
• 4.2.3. Bồi dưỡng cho GV kỹ năng tổ chức hoạt động dạy học để giáo dục KNS cho HS trường PTDTBT THCS
• 4.2.4. Tăng cường cơ sở vật chất phục vụ hoạt động dạy học để giáo dục KNS ở các trường PTDT bán trú THCS
• 4.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động giáo dục KNS cho học sinh trường PTDTBT THCS thông qua hoạt động dạy học
• 4.2.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 4.2.7. Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 4.2.7.1. Khảo nghiệm tính cần thiết
• 4.2.7.2. Khảo nghiệm tính khả thi
• 4.2.7.3. Tương quan giữa tính cần thiết và khả thi của các biện pháp
• 4.3. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Giáo Dục Kỹ Năng Sống Cho Học Sinh Dân Tộc

Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là một quá trình quan trọng, đặc biệt đối với học sinh dân tộc bán trú. Nó trang bị cho các em những công cụ cần thiết để thích nghi với cuộc sống, giải quyết vấn đề, và hòa nhập cộng đồng. Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra tầm quan trọng của việc lồng ghép kỹ năng sống vào chương trình học, giúp học sinh phát triển toàn diện về trí tuệ, cảm xúc và thể chất. Rabơle (1494 - 1553) đã nhấn mạnh sự cần thiết của việc giáo dục toàn diện: "Trí dục, đạo đức, thể chất, thẩm mĩ". Điều này cho thấy từ rất sớm, giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh đã được coi trọng. A.Macarenko (1888-1939) nhấn mạnh rằng giáo dục không chỉ giới hạn trong lớp học mà phải mở rộng ra toàn bộ cuộc sống của trẻ, bao gồm các hoạt động ngoại khóa và câu lạc bộ. Các nhà giáo dục Liên Xô trong những năm 60-70 cũng đã nghiên cứu sâu về các hình thức hoạt động ngoài giờ học, coi đó là một phần không thể thiếu của quá trình giáo dục. Việc xây dựng chương trình giáo dục phải phù hợp với văn hóa dân tộc, đảm bảo các em học sinh có thể phát huy tối đa tiềm năng của mình. Giáo dục kỹ năng sống giúp học sinh tự tin, chủ động và có trách nhiệm hơn với bản thân và xã hội. Đặc biệt, đối với học sinh dân tộc thiểu số, kỹ năng sống còn giúp các em bảo tồn văn hóa dân tộc và hòa nhập vào cộng đồng đa văn hóa.

1.1. Nghiên cứu quốc tế về giáo dục kỹ năng sống

Các nghiên cứu trên thế giới nhấn mạnh giáo dục kỹ năng sống cần được tích hợp vào chương trình học chính thức. Các chương trình thành công thường kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp học sinh ứng dụng kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng hợp tác trong các tình huống thực tế. Các quốc gia phát triển coi trọng việc trang bị cho học sinh những kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng giao tiếp hiệu quả, và tư duy phản biện.

1.2. Tầm quan trọng của văn hóa dân tộc trong giáo dục

Giáo dục kỹ năng sống cần xem xét đến yếu tố văn hóa dân tộc. Chương trình cần tôn trọng và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời giúp học sinh hòa nhập vào xã hội hiện đại. Việc kết hợp văn hóa dân tộc vào giáo dục giúp học sinh tự hào về nguồn gốc của mình và có ý thức bảo tồn những giá trị văn hóa.

II. Thách Thức Quản Lý Giáo Dục Kỹ Năng Sống ở Trường PTDTBT

Quản lý giáo dục kỹ năng sống tại các trường phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT) đối mặt với nhiều thách thức đặc thù. Thứ nhất, đặc điểm học sinh dân tộc bán trú thường có trình độ học vấn và kỹ năng tự phục vụ khác nhau. Thứ hai, sự khác biệt về văn hóa dân tộc và ngôn ngữ có thể gây khó khăn trong việc truyền đạt và tiếp thu kiến thức. Thứ ba, nguồn lực dành cho hoạt động giáo dục kỹ năng sống thường hạn chế, bao gồm cả cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên được đào tạo chuyên sâu. Theo nghiên cứu của Đinh Công Vương, các trường PTDTBT THCS huyện Than Uyên còn gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống. Việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và đánh giá hiệu quả các hoạt động này còn nhiều hạn chế. Cuối cùng, sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh còn chưa chặt chẽ, gây ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả của quá trình giáo dục.

2.1. Đặc điểm tâm lý và văn hóa của học sinh dân tộc bán trú

Học sinh dân tộc bán trú thường có những đặc điểm tâm lý và văn hóa riêng. Các em có thể gặp khó khăn trong việc thích nghi với môi trường học tập mới, đặc biệt là khi xa gia đình. Sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa dân tộc cũng có thể tạo ra rào cản trong giao tiếp và học tập. Cần có những phương pháp giáo dục phù hợp để giúp các em vượt qua những khó khăn này.

2.2. Hạn chế về nguồn lực và cơ sở vật chất

Nhiều trường phổ thông dân tộc bán trú còn thiếu thốn về nguồn lực và cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động giáo dục kỹ năng sống. Phòng học, trang thiết bị dạy học, và các khu vui chơi giải trí còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của các hoạt động giáo dục. Cần có sự đầu tư hơn nữa từ nhà nước và các tổ chức xã hội để cải thiện cơ sở vật chất cho các trường PTDTBT.

III. Phương Pháp Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Kỹ Năng Sống Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc bán trú, cần áp dụng các phương pháp tiếp cận toàn diện và phù hợp. Đầu tiên, cần xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống chi tiết, dựa trên nhu cầu thực tế của học sinh và đặc điểm của từng trường phổ thông dân tộc bán trú. Thứ hai, cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng cho giáo viên về phương pháp giáo dục kỹ năng sống, giúp họ có đủ kiến thức và kỹ năng để truyền đạt hiệu quả. Thứ ba, cần tạo ra môi trường học tập thân thiện, cởi mở, và khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh vào các hoạt động. Thứ tư, cần tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng trong việc giáo dục kỹ năng sống. Cuối cùng, cần có hệ thống đánh giá hiệu quả giáo dục kỹ năng sống định kỳ, để có thể điều chỉnh và cải thiện chương trình một cách liên tục.

3.1. Xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống phù hợp

Kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của học sinh dân tộc bán trú. Cần xác định rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp, và hình thức tổ chức các hoạt động. Kế hoạch cần linh hoạt và có thể điều chỉnh để phù hợp với từng đối tượng học sinh và điều kiện của từng trường.

3.2. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng giáo viên

Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng cho giáo viên về phương pháp giáo dục kỹ năng sống, giúp họ có đủ kiến thức và kỹ năng để truyền đạt hiệu quả. Giáo viên cần được trang bị những kỹ năng mềm cần thiết, như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hợp tác, và kỹ năng giải quyết vấn đề.

3.3. Tạo môi trường học tập thân thiện và cởi mở

Môi trường học tập có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của giáo dục kỹ năng sống. Cần tạo ra môi trường học tập thân thiện, cởi mở, và khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh vào các hoạt động. Học sinh cần cảm thấy thoải mái và tự tin để chia sẻ ý kiến và thể hiện bản thân.

IV. Bí Quyết Ứng Dụng Giáo Dục Kỹ Năng Sống trong Dạy Học

Việc ứng dụng giáo dục kỹ năng sống trong dạy học đòi hỏi sự sáng tạo và linh hoạt từ giáo viên. Có nhiều cách để lồng ghép kỹ năng sống vào các môn học khác nhau. Ví dụ, trong môn Ngữ văn, giáo viên có thể khuyến khích học sinh tư duy phản biện bằng cách phân tích các tác phẩm văn học từ nhiều góc độ khác nhau. Trong môn Toán, giáo viên có thể tạo ra các bài toán thực tế, đòi hỏi học sinh phải vận dụng kỹ năng giải quyết vấn đề để tìm ra đáp án. Trong môn Lịch sử, giáo viên có thể tổ chức các hoạt động thảo luận, tranh luận về các sự kiện lịch sử, giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp và kỹ năng hợp tác. Quan trọng nhất là giáo viên cần tạo ra những tình huống học tập mà học sinh có thể áp dụng kỹ năng sống vào thực tế.

4.1. Lồng ghép kỹ năng sống vào các môn học cụ thể

Giáo viên có thể lồng ghép kỹ năng sống vào các môn học một cách sáng tạo. Ví dụ, trong môn Khoa học, học sinh có thể thực hiện các dự án nghiên cứu nhỏ, đòi hỏi kỹ năng làm việc nhóm và kỹ năng quản lý thời gian. Trong môn Giáo dục công dân, học sinh có thể tham gia các hoạt động tình nguyện, giúp các em phát triển kỹ năng đồng cảm và kỹ năng trách nhiệm.

4.2. Tạo tình huống học tập thực tế cho học sinh

Để giáo dục kỹ năng sống hiệu quả, cần tạo ra những tình huống học tập thực tế. Ví dụ, học sinh có thể tham gia các trò chơi nhập vai, giải quyết các vấn đề giả định, hoặc thực hiện các dự án cộng đồng. Những hoạt động này giúp học sinh áp dụng kỹ năng sống vào thực tế và rèn luyện khả năng ứng phó với các tình huống khó khăn.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Giáo Dục Kỹ Năng Sống Phương Pháp Mới

Đánh giá hiệu quả giáo dục kỹ năng sống là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp giữa nhiều phương pháp khác nhau. Không chỉ dựa vào điểm số, cần quan tâm đến sự thay đổi về hành vi, thái độ, và kỹ năng của học sinh. Các phương pháp đánh giá có thể bao gồm quan sát, phỏng vấn, phiếu khảo sát, và đánh giá đồng đẳng. Quan trọng nhất là cần xây dựng tiêu chí đánh giá rõ ràng, cụ thể, và phù hợp với mục tiêu của chương trình giáo dục kỹ năng sống. Cần có sự tham gia của nhiều bên liên quan, bao gồm giáo viên, học sinh, phụ huynh, và cộng đồng, để đảm bảo tính khách quan và toàn diện của quá trình đánh giá.

5.1. Các phương pháp đánh giá kỹ năng sống đa dạng

Có nhiều phương pháp để đánh giá hiệu quả giáo dục kỹ năng sống. Quan sát hành vi của học sinh trong các tình huống thực tế là một phương pháp hiệu quả. Phỏng vấn học sinh và phụ huynh cũng giúp thu thập thông tin về sự thay đổi trong thái độ và kỹ năng. Phiếu khảo sát giúp đánh giá mức độ hài lòng của học sinh và phụ huynh về chương trình giáo dục kỹ năng sống.

5.2. Xây dựng tiêu chí đánh giá rõ ràng và cụ thể

Để đánh giá hiệu quả giáo dục kỹ năng sống một cách khách quan, cần xây dựng tiêu chí đánh giá rõ ràng và cụ thể. Tiêu chí đánh giá cần dựa trên mục tiêu của chương trình giáo dục kỹ năng sống và phản ánh sự thay đổi về hành vi, thái độ, và kỹ năng của học sinh. Cần có sự tham gia của nhiều bên liên quan trong quá trình xây dựng tiêu chí đánh giá.

VI. Tương Lai Giáo Dục Kỹ Năng Sống ở Trường Dân Tộc Bán Trú

Tương lai của giáo dục kỹ năng sống tại các trường dân tộc bán trú hứa hẹn nhiều tiềm năng phát triển. Với sự quan tâm ngày càng tăng từ nhà nước, xã hội, và cộng đồng, nguồn lực dành cho giáo dục kỹ năng sống sẽ được cải thiện đáng kể. Các chương trình giáo dục kỹ năng sống sẽ được thiết kế phù hợp hơn với đặc điểm của học sinh dân tộc bán trú, chú trọng đến việc bảo tồn văn hóa dân tộc và phát triển các kỹ năng cần thiết để hòa nhập vào xã hội hiện đại. Sự hợp tác giữa nhà trường, gia đình, và cộng đồng sẽ được tăng cường, tạo ra một môi trường giáo dục toàn diện cho học sinh. Cuối cùng, giáo dục kỹ năng sống sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện cho học sinh dân tộc bán trú.

6.1. Xu hướng phát triển giáo dục kỹ năng sống

Các chương trình giáo dục kỹ năng sống sẽ ngày càng chú trọng đến việc phát triển kỹ năng tự học, kỹ năng sáng tạo, và kỹ năng thích ứng. Các công nghệ mới sẽ được ứng dụng rộng rãi trong giáo dục kỹ năng sống, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và thú vị hơn. Các phương pháp giáo dục tích cực, như học tập dự án, học tập trải nghiệm, và học tập hợp tác, sẽ được sử dụng phổ biến hơn.

6.2. Vai trò của nhà trường gia đình và cộng đồng

Sự hợp tác giữa nhà trường, gia đình, và cộng đồng là yếu tố then chốt để giáo dục kỹ năng sống thành công. Nhà trường cần xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với gia đình và cộng đồng, chia sẻ thông tin về chương trình giáo dục kỹ năng sống, và khuyến khích sự tham gia của phụ huynh và các thành viên cộng đồng vào các hoạt động giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, việc nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống (KNS) cho học sinh, đặc biệt là học sinh dân tộc thiểu số ở các trường phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT) trung học cơ sở (THCS), trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu, với 13 trường THCS, trong đó có 4 trường PTDTBT THCS, quy mô 39 lớp và 1.228 học sinh, là vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nơi học sinh dân tộc thiểu số chiếm đa số. Học sinh ở đây thường cư trú xa trường, điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn, năng lực học tập và kỹ năng sống còn hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học tại các trường PTDTBT THCS huyện Than Uyên, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống, góp phần phát triển toàn diện học sinh dân tộc thiểu số trong giai đoạn hiện nay. Nghiên cứu được thực hiện trong năm học 2017-2018, tập trung khảo sát 8 trường THCS trên địa bàn huyện, bao gồm cả trường PTDTBT và trường có học sinh bán trú.

Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý giáo dục kỹ năng sống, góp phần nâng cao năng lực quản lý của cán bộ quản lý, năng lực giảng dạy của giáo viên, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh dân tộc thiểu số phát triển kỹ năng sống cần thiết, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và giáo dục kỹ năng sống. Khái niệm quản lý được hiểu là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm tổ chức, điều hành các nguồn lực để đạt mục tiêu giáo dục. Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống là sự phối hợp các hoạt động lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học.

Về kỹ năng sống, nghiên cứu vận dụng định nghĩa của WHO (1993) và UNICEF (1995), theo đó kỹ năng sống là năng lực tâm lý xã hội giúp cá nhân ứng phó hiệu quả với các yêu cầu và thách thức của cuộc sống, bao gồm các kỹ năng như tự nhận thức, giao tiếp, ra quyết định, hợp tác, ứng phó với căng thẳng và giải quyết vấn đề. Giáo dục kỹ năng sống được thực hiện thông qua hoạt động dạy học tích hợp nội dung kỹ năng sống vào các môn học, hoạt động ngoại khóa và tự giáo dục trong môi trường bán trú.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Quản lý giáo dục kỹ năng sống
• Kỹ năng sống tâm lý xã hội
• Hoạt động giáo dục kỹ năng sống qua dạy học
• Đặc điểm tâm lý học sinh dân tộc thiểu số
• Mô hình quản lý giáo dục kỹ năng sống trong trường PTDTBT THCS

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp nghiên cứu lý luận và thực tiễn.

• Nguồn dữ liệu:

  • Dữ liệu thứ cấp từ các văn bản pháp luật, nghị quyết, chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các tài liệu nghiên cứu về quản lý giáo dục và kỹ năng sống.
  • Dữ liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát thực trạng tại 8 trường PTDTBT và trường có học sinh bán trú ở huyện Than Uyên.

• Phương pháp thu thập dữ liệu:

  • Phiếu hỏi khảo sát 20 cán bộ quản lý, 25 tổ trưởng chuyên môn, 80 giáo viên.
  • Phỏng vấn sâu với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên, đại diện học sinh và phụ huynh.
  • Quan sát trực tiếp hoạt động giáo dục kỹ năng sống và công tác quản lý tại trường.
  • Xin ý kiến chuyên gia trong lĩnh vực quản lý giáo dục và giáo dục kỹ năng sống.

• Phương pháp phân tích:

  • Sử dụng thống kê mô tả để phân tích số liệu khảo sát, đánh giá thực trạng và mức độ ảnh hưởng các yếu tố.
  • Phân tích tương quan để đánh giá mối quan hệ giữa các yếu tố quản lý và hiệu quả giáo dục kỹ năng sống.
  • So sánh kết quả khảo sát với các tiêu chuẩn và nghiên cứu trước đây để rút ra kết luận.

• Timeline nghiên cứu:

  • Nghiên cứu lý luận và xây dựng khung lý thuyết: 3 tháng
  • Thu thập dữ liệu thực địa: 4 tháng
  • Phân tích dữ liệu và viết báo cáo: 3 tháng
  • Hoàn thiện luận văn và bảo vệ: 2 tháng

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng nhận thức về giáo dục kỹ năng sống:
   Khoảng 75% cán bộ quản lý và giáo viên nhận thức rõ vai trò quan trọng của giáo dục kỹ năng sống trong phát triển toàn diện học sinh. Tuy nhiên, chỉ khoảng 60% giáo viên có kế hoạch cụ thể và tích hợp nội dung kỹ năng sống vào bài giảng.

2. Thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống:
   Các trường PTDTBT THCS đã tổ chức các hoạt động ngoại khóa và lồng ghép kỹ năng sống trong các môn học như Giáo dục công dân, Sinh học, Ngữ văn. Tỷ lệ học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa đạt khoảng 70%. Tuy nhiên, việc tổ chức còn mang tính hình thức, chưa đồng bộ và thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận.

3. Khó khăn trong quản lý và giảng dạy:
   65% giáo viên cho biết gặp khó khăn trong việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực để giáo dục kỹ năng sống do thiếu kinh nghiệm và chưa được bồi dưỡng chuyên sâu. Cán bộ quản lý cũng gặp khó khăn trong việc xây dựng kế hoạch và kiểm tra đánh giá hiệu quả giáo dục kỹ năng sống.

4. Ảnh hưởng của đặc điểm dân tộc và văn hóa:
   Đặc điểm tâm lý, văn hóa và phong tục tập quán của học sinh dân tộc thiểu số ảnh hưởng lớn đến việc tiếp nhận và thực hành kỹ năng sống. Học sinh thường nhút nhát, ít chủ động trong giao tiếp và hợp tác, do đó cần có phương pháp giáo dục phù hợp với đặc điểm này.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống tại các trường PTDTBT THCS huyện Than Uyên đã có những bước tiến tích cực nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Việc nhận thức đúng đắn về vai trò của giáo dục kỹ năng sống là nền tảng quan trọng, tuy nhiên sự thiếu đồng bộ trong tổ chức và hạn chế về năng lực đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý đã ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, việc tích hợp kỹ năng sống vào hoạt động dạy học là xu hướng chung, nhưng đòi hỏi sự đầu tư bài bản về đào tạo giáo viên và xây dựng kế hoạch quản lý khoa học. Đặc biệt, yếu tố văn hóa dân tộc thiểu số cần được xem xét kỹ lưỡng để thiết kế các hoạt động phù hợp, tạo điều kiện cho học sinh phát triển kỹ năng sống một cách tự nhiên và hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên, bảng tổng hợp các khó khăn trong giảng dạy và quản lý, cũng như biểu đồ so sánh mức độ tham gia hoạt động ngoại khóa của học sinh theo từng trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý và giáo viên:
   Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về quản lý giáo dục kỹ năng sống và phương pháp dạy học tích cực cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên. Mục tiêu đạt 90% cán bộ, giáo viên được đào tạo trong vòng 1 năm, do Sở GD&ĐT phối hợp với các trung tâm đào tạo thực hiện.

2. Xây dựng kế hoạch quản lý giáo dục kỹ năng sống đồng bộ và khả thi:
   Hiệu trưởng các trường PTDTBT THCS cần chủ trì xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cụ thể, tích hợp vào chương trình dạy học và hoạt động ngoại khóa, đảm bảo tính khả thi và phù hợp với đặc điểm học sinh dân tộc thiểu số. Thời gian hoàn thành kế hoạch đầu năm học.

3. Tăng cường cơ sở vật chất và thiết bị dạy học:
   Đầu tư trang thiết bị, phòng học chức năng, tài liệu giáo dục kỹ năng sống để hỗ trợ hoạt động dạy học và trải nghiệm thực tế cho học sinh. Mục tiêu nâng cấp cơ sở vật chất trong vòng 2 năm, do UBND huyện và Phòng GD&ĐT phối hợp thực hiện.

4. Tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả:
   Thiết lập hệ thống kiểm tra, đánh giá định kỳ về hiệu quả giáo dục kỹ năng sống, bao gồm dự giờ, khảo sát ý kiến học sinh và phụ huynh, báo cáo kết quả cho cấp trên. Thực hiện hàng học kỳ, do Ban giám hiệu và tổ chuyên môn chịu trách nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các trường PTDTBT THCS:
   Giúp nâng cao năng lực quản lý, xây dựng kế hoạch và tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống phù hợp với đặc điểm học sinh dân tộc thiểu số.

2. Giáo viên các môn học tích hợp kỹ năng sống:
   Cung cấp phương pháp dạy học tích cực, kỹ thuật lồng ghép nội dung kỹ năng sống vào bài giảng, giúp giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý giáo dục, giáo dục học:
   Là tài liệu tham khảo quý giá về quản lý giáo dục kỹ năng sống trong môi trường trường PTDTBT, góp phần phát triển nghiên cứu chuyên sâu trong lĩnh vực này.

4. Các cơ quan quản lý giáo dục địa phương:
   Hỗ trợ xây dựng chính sách, chương trình đào tạo và đầu tư cơ sở vật chất phù hợp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giáo dục kỹ năng sống lại quan trọng đối với học sinh dân tộc thiểu số?
   Giáo dục kỹ năng sống giúp học sinh dân tộc thiểu số phát triển toàn diện, nâng cao khả năng thích nghi, giao tiếp và giải quyết vấn đề trong cuộc sống, góp phần giảm thiểu các rủi ro xã hội và nâng cao chất lượng học tập.

2. Các khó khăn chính trong quản lý giáo dục kỹ năng sống tại các trường PTDTBT THCS là gì?
   Bao gồm nhận thức chưa đồng đều của cán bộ, giáo viên; thiếu kinh nghiệm và phương pháp dạy học tích cực; hạn chế về cơ sở vật chất; đặc điểm văn hóa dân tộc ảnh hưởng đến việc tiếp nhận kỹ năng sống.

3. Làm thế nào để tích hợp hiệu quả giáo dục kỹ năng sống vào các môn học?
   Cần xây dựng kế hoạch chi tiết, lựa chọn môn học phù hợp như Giáo dục công dân, Sinh học, Ngữ văn; sử dụng phương pháp dạy học tích cực như học nhóm, đóng vai, giải quyết vấn đề; đồng thời tổ chức các hoạt động ngoại khóa bổ trợ.

4. Vai trò của cán bộ quản lý trong giáo dục kỹ năng sống là gì?
   Cán bộ quản lý chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch, chỉ đạo tổ chức thực hiện, kiểm tra giám sát và đánh giá hiệu quả giáo dục kỹ năng sống, đồng thời tạo điều kiện và động viên đội ngũ giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ này.

5. Các biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống đã được đề xuất là gì?
   Bao gồm bồi dưỡng năng lực cho cán bộ quản lý và giáo viên, xây dựng kế hoạch quản lý đồng bộ, tăng cường cơ sở vật chất, tổ chức kiểm tra đánh giá định kỳ và phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng.

Kết luận

• Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động dạy học tại các trường PTDTBT THCS huyện Than Uyên đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh dân tộc thiểu số.
• Thực trạng quản lý còn nhiều hạn chế do năng lực cán bộ quản lý, giáo viên và điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.
• Đặc điểm tâm lý, văn hóa của học sinh dân tộc thiểu số ảnh hưởng lớn đến hiệu quả giáo dục kỹ năng sống, đòi hỏi các biện pháp quản lý và giảng dạy phù hợp.
• Các biện pháp đề xuất tập trung vào nâng cao năng lực đội ngũ, xây dựng kế hoạch quản lý khoa học, đầu tư cơ sở vật chất và tăng cường kiểm tra, giám sát.
• Nghiên cứu đề xuất lộ trình thực hiện trong vòng 1-2 năm nhằm cải thiện hiệu quả quản lý và giáo dục kỹ năng sống, góp phần phát triển giáo dục vùng dân tộc thiểu số.

Các cơ quan quản lý giáo dục và nhà trường cần phối hợp triển khai các biện pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để điều chỉnh phù hợp với thực tiễn. Đề nghị các cán bộ quản lý, giáo viên và nhà nghiên cứu quan tâm áp dụng và phát triển nội dung nghiên cứu này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ THCS 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Ở nước ngoài Trong lịch sử cũng như những nghiên cứu đề cập tới vấn đề giáo dục KNS. Rabơle (1494 - 1553) là một trong những đại biểu xuất sắc của chủ nghĩa nhân đạo Pháp và tư tưởng giáo dục thời kì văn hóa Phục hưng.

Ông đòi hỏi việc giáo dục phải bao hàm các nội dung: "Trí dục, đạo đức, thể chất, thẩm mĩ” và đã có những sáng kiến tổ chức các hình thức giáo dục như, ngoài việc học ở lớp và ở nhà, còn có các buổi thăm quan xưởng thợ, các cửa hàng, tiếp xúc với các nhà văn, các nghệ sĩ, đặc biệt là mỗi tháng một lần thầy và trò về sống ở nông thôn một ngày" (dẫn theo [22]). Đến thế kỉ XX, A.Macarenko (1888-1939), nhà sư phạm nổi tiếng của Nga đã nói về tầm quan trọng của công tác giáo dục ngoài giờ học: "Tôi kiên trì nói rằng các vấn đề giáo dục, phương pháp giáo dục không thể hạn chế trong các vấn đề giảng dậy, lại càng không thể để cho các quá trình giáo dục chỉ thực hiện trên lớp học mà đáng ra phải trên mỗi mét vuông của đất nước chúng ta… Nghĩa là trong bất kì hoàn cảnh nào cũng không được quan niệm rằng công tác giáo dục chỉ tiến hành trên lớp. Công tác giáo dục chỉ đạo toàn bộ cuộc sống của trẻ" [1]. Thực tiễn công tác của mình A.Macarenko đã tổ chức các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ học sinh ở trại M.Gorki và công xã F.Dzerjinski như: Tổ đồng ca, tổ văn học Nga, tổ khiêu vũ, xưởng tự do, tổ thử nghiệm khoa học tự nhiên, tổ vật lí hóa học, thể thao… Việc phân phối các em vào các tổ ngoại khóa, câu lạc bộ được tổ chức trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện, các em có thể xin ra khỏi tổ bất cứ lúc nào, nhưng các tổ phải có kỉ luật trong quá trình hoạt động [2].

6 Trong những năm 60 - 70, Liên xô đang trên con đường xây dựng Chủ nghĩa xã hội, việc giáo dục con người phát triển toàn diện được Đảng cộng sản và nhà nước quan tâm. Các nghiên cứu về lí luận giáo dục nói chung và các hoạt động ngoài giờ học nói riêng được đẩy mạnh. Trong cuốn: “Giáo dục học” của tác giả T.lina (tập 3) đã đề cập tới khái niệm, nội dung và hình thức cơ bản của các hoạt động ngoài giờ học. Tác giả đã trình bày sự thống nhất của công tác giáo dục trong và ngoài chương trình, nội dung và hình thức tổ chức hoạt động, vị trí của người hiệu trưởng trong việc chỉ đạo các hoạt động giáo dục và các tổ chức trong nhà trường.

Năm 1996 Hội đồng quốc tế về giáo dục cho thế kỉ XXI của Đại hội đồng giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) do Jaccque Delor làm chủ tịch đã đưa ra một báo cáo khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục đối với sự phát triển tương lai của cá nhân, dân tộc và nhân loại. Báo cáo này nhấn mạnh giáo dục là “kho báu tiềm ẩn”, đồng thời đưa ra một tầm nhìn về giáo dục cho thế kỉ XXI dựa trên 4 trụ cột: Học để biết (Learning to know); Học để làm (Learning to do); Học để cùng chung sống (Learning to live together); Học để tự khẳng định mình (Learning to be). Bốn trụ cột này là một cách tiếp cận kĩ năng sống dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa các nhóm kĩ năng nhận thức, kĩ năng thực tiễn, kĩ năng xã hội và kĩ năng cá nhân [5]; [10]. Dự án “Improving Students: Teaching Improvisation toHigh School Students to Increase Creative and Critical Thinking” (Giảng dạy ứng xử cho học sinh để tăng cường tư duy sáng tạo và khả năng phê bình) của tác giả Beth D.

Đây là dự án được triển khai bởi Trung tâm nghiên cứu sáng tạo quốc tế (International Center for Studies in Creativity). Dự án tập trung vào việc dạy học sinh những kỹ năng mang tính ngẫu hứng nhằm nâng cao kỹ năng tư duy sáng tạo và tầm quan trọng của những suy nghĩ tích cực cho học sinh. Nội dung trình bày các công cụ để thực hiện đào tạo các kỹ năng sáng tạo giải quyết vấn đề, các quy tắc và khái niệm của các hoạt động trải nghiệm ngẫu 7 hứng và kỹ năng tư duy tình cảm. Các dự án đã hoàn thành bao gồm các kế hoạch bài học, một bảng tính, một đoạn video hỗ trợ học sinh và các nhà giáo dục trong giảng dạy các kỹ năng này.

Hội nghị Giáo dục Thế giới được họp tại Dakar (Tháng 4/2014) đã thông qua kế hoạch hành động giáo dục cho mọi người - gọi tắt là Dakar, bao gồm 6 mục tiêu, trong đó mục tiêu 3 nêu rõ: “Đảm bảo nhu cầu học tập cho tất cả các thế hệ trẻ và người lớn được đáp ứng thông qua bình đẳng tiếp cận với các chương trình học tập và chương trình kỹ năng sống thích hợp” [12]. Như vậy, nghiên cứu giáo dục kỹ năng sống trong nhà trường là xu thế chung của nhiều nước trên thế giới. Các công trình nghiên cứu nêu trên đã khẳng định giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là xu hướng tất yếu của giáo dục, đồng thời chỉ ra các thành phần cơ bản của quá trình hình thành kỹ năng sống cho học sinh và những công cụ tương ứng để thực hiện quá trình này. Ở Việt Nam Thuật ngữ kĩ năng sống được người Việt Nam bắt đầu biết đến từ chương trình của UNICEF (1996) “Giáo dục kỹ năng sống để bảo vệ sức khỏe và phòng chống HIV/AIDS cho thanh thiếu niên trong và ngoài nhà trường” [9].

Thông qua quá trình thực hiện chương trình này, nội dung của khái niệm kĩ năng sống và giáo dục kĩ năng sống ngày càng được mở rộng. Trong giai đoạn đầu tiên, khái niệm kĩ năng sống được giới thiệu trong chương trình này chỉ bao gồm những kỹ năng sống cốt lõi như: kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng kiên định và kĩ năng đạt mục tiêu. Ở giai đoạn này, chương trình chỉ tập trung vào các chủ đề giáo dục sức khỏe của thanh thiếu niên. Giai đoạn 2 của chương trình mang tên “Giáo dục sống khỏe mạnh và kỹ năng sống”.

Trong giai đoạn này nội dung của khái niệm kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống đã được phát triển sâu sắc hơn. 8 Cùng với việc triển khai chương trình nếu trên, vấn đề kĩ năng sống và giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đã được quan tâm nghiên cứu. Những nghiên cứu về các vấn đề trên ở giai đoạn này có xu hướng xác định những kĩ năng cần thiết ở các lĩnh vực hoạt động mà thanh thiếu niên tham gia và đề xuất các biện pháp để hình thành những kĩ năng này cho thanh thiếu niên (trong đó có học sinh THPT). Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu cho hướng nghiên cứu này là: Cẩm nang tổng hợp kĩ năng hoạt động thanh thiếu niên, của tác giả Phạm Văn Nhân (2002) [18]; Kĩ năng thanh niên tình nguyện, tác giả Trần Thời (1998) [21].

Một trong những người đầu tiên có những nghiên cứu mang tính hệ thống về kĩ năng sống và giáo dục kĩ năng sống ở Việt Nam là tác giả Nguyễn Thanh Bình. Với một loạt các bài báo, các đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ và giáo trình, tài liệu tham khảo [6], [7] tác giả Nguyễn Thanh Bình đã góp phần đáng kể vào việc tạo ra những hướng nghiên cứu về kĩ năng sống và giáo dục kĩ năng sống ở Việt Nam. Nghiên cứu về KNS và giáo dục KNS ở VIệt Nam được thực hiện đã xác định những vấn đề lí luận cốt lõi về kĩ năng sống và giáo dục kĩ năng sống. Trong Điều lệ trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số: 12/2011/TT- BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ GD&ĐT), tại khoản 1, khoản 3 Điều 26 xác định: Các hoạt động giáo dục bao gồm hoạt động trong giờ lên lớp và hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động.

Chỉ thị số: 40/2008/CT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về phát động phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Rèn luyện KNS cho học sinh: 9 - Rèn luyện kĩ năng ứng xử hợp lí với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kĩ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm. - Rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kĩ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác. - Rèn luyện kĩ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn xã hội” [3]. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm các hoạt động ngoại khoá về khoa học, văn học, nghệ thuật, thể dục thể thao, an toàn giao thông, phòng chống tệ nạn xã hội, giáo dục giới tính, giáo dục pháp luật, giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống nhằm phát triển toàn diện và bồi dưỡng năng khiếu; các hoạt động vui chơi, tham quan, du lịch, giao lưu văn hoá, giáo dục môi trường; hoạt động từ thiện và các hoạt động xã hội khác phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh [4].

Ngoài ra, còn có một số công trình nghiên cứu khác về KNS như: Tác giả Phan Thanh Vân “Giáo dục KNS cho học sinh THPT qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp”, luận án tiến sỹ chuyên ngành lý luận và lịch sử giáo dục (2010); Tác giả Nguyễn Thị Tính, Nguyễn Thị Hồng Hạnh nghiên cứu giáo dục kỹ năng sống qua cách tiếp cận môn học chiếm ưu thế và đề xuất được hệ thống các biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học khu vực miền núi phía Bắc (đề tài cấp Bộ B2009 - TN 09-14) [21], Tác giả Nguyễn Trường Nguyên “QL hoạt động GD KNS thông qua hoạt động GD ngoài giờ lên lớp ở các trường THCS trong bối cảnh hiện nay” chuyên ngành QLGD trường ĐHQG Hà Nội; Tác giả Ngô Thị Bình Yên “QL hoạt động GD KNS cho HS dân tộc thiểu số ở trường THPT Chi Lăng - H.