Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh các trường THCS theo hướng huy động cộng đồng. o Chương 2: Thực trạng hoạt động và quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh các trường THCS quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng theo hướng huy động cộng đồng. o Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh các trường THCS quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng theo hướng huy động cộng đồng. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO HƯỚNG HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG 1.
Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 1. Những nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh trung học cơ sở Hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp tại các trường THCS, trước đây là các hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa, đã được nghiên cứu sâu rộng bởi các nhà khoa học trong nhiều lĩnh vực như giáo dục học, tâm lý học, và các ngành khoa học khác. Những nghiên cứu này đã giúp làm rõ tầm quan trọng của các hoạt động này trong giáo dục học sinh. Từ những năm 1900, John Dewey, nhà triết học, tâm lý học và cũng là một nhà cải cách giáo dục nổi tiếng, đã có những quan điểm ảnh hưởng lớn đến ngành giáo dục.
Ông cho rằng giáo dục và cuộc sống không phải là hai quá trình tách biệt mà là hai yếu tố không thể tách rời, liên quan chặt chẽ với nhau trong cùng một vấn đề. Dewey đề cao phương pháp dạy học thông qua trải nghiệm, nơi học sinh tự thực hiện các hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp để hình thành và phát triển kiến thức, trí tuệ, phẩm chất, và năng lực một cách vững chắc. Ông nhấn mạnh rằng nhà trường phải được cấu tạo như một môi trường để học sinh học tập và trải nghiệm thực tế. Tư tưởng của Dewey đã góp phần hình thành nên quan điểm hiện đại về giáo dục trải nghiệm, nơi học sinh được khuyến khích tham gia trực tiếp vào quá trình học tập thông qua các hoạt động thực tế và tự khám phá [dẫn theo 42, tr.
Nghiên cứu của Kenny, Blustein, Haase, Jackson và Perry (2006), Setting the stage: Career development and the student engagement process, tập trung vào mối quan hệ giữa phát triển nghề nghiệp và quá trình tham gia học 9 tập của học sinh. Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nghề nghiệp từ giai đoạn đầu của quá trình học tập. Thông qua việc khảo sát và phân tích dữ liệu, nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự tham gia tích cực của học sinh vào các hoạt động liên quan đến phát triển nghề nghiệp không chỉ nâng cao nhận thức về con đường sự nghiệp mà còn cải thiện kết quả học tập và động lực cá nhân. Các tác giả đề xuất các chiến lược nhằm thúc đẩy sự tham gia của học sinh, bao gồm việc tích hợp các hoạt động phát triển nghề nghiệp vào chương trình giảng dạy và tạo ra môi trường hỗ trợ.
Nghiên cứu này đóng góp quan trọng vào lĩnh vực tâm lý học tư vấn, cung cấp những hiểu biết sâu sắc về cách hỗ trợ học sinh phát triển toàn diện và chuẩn bị cho tương lai nghề nghiệp [23]. Erlbaum và cộng sự (2012) trong nghiên cứu Integrating postsecondary college and career options in the middle level curriculum đã chỉ ra vệc tích hợp các lựa chọn đại học và nghề nghiệp sau trung học vào chương trình giảng dạy cấp trung học cơ sở. Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giúp học sinh trung học cơ sở hiểu rõ hơn về các lựa chọn học tập và nghề nghiệp trong tương lai. Thông qua các phương pháp giáo dục đổi mới và các chương trình giảng dạy tích hợp, nghiên cứu đề xuất các chiến lược để giới thiệu và chuẩn bị cho học sinh những cơ hội nghề nghiệp và học tập sau khi tốt nghiệp.
Nghiên cứu này có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiểu biết của học sinh về các hướng đi nghề nghiệp và con đường học vấn trong tương lai. Đồng thời, nó cũng hỗ trợ giáo viên và các nhà quản lý giáo dục xây dựng và phát triển các chương trình giảng dạy phù hợp, từ đó thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh trong giai đoạn trung học cơ sở [24]. Nghiên cứu của Carrie Sanders, Laura E. Welfare, Steve Culver (2017), Career Counseling in Middle Schools: A Study of School Counselor Self- Efficacy đã tập trung nghiên cứu thực trạng tư vấn nghề nghiệp ở các trường 10 trung học cơ sở và khả năng tự tin của các cố vấn học đường.
Thông qua việc khảo sát và phân tích dữ liệu, nghiên cứu đã chỉ ra những yếu tố ảnh hưởng đến sự tự tin của các cố vấn, bao gồm kinh nghiệm, đào tạo chuyên môn, và hỗ trợ từ nhà trường. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc nâng cao kĩ năng giáo dục trải nghiệm, hướng nghiệp của các cố vấn có thể cải thiện chất lượng dịch vụ tư vấn nghề nghiệp, giúp học sinh hiểu rõ hơn về các lựa chọn nghề nghiệp và chuẩn bị tốt hơn cho tương lai. Nghiên cứu này đóng góp quan trọng vào lĩnh vực giáo dục và tư vấn học đường, cung cấp những hiểu biết sâu sắc để cải thiện chương trình đào tạo và hỗ trợ chuyên môn cho các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Tại Việt Nam, nghiên cứu của Lê Thị Nga (2015) về việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh trong việc dạy học lịch sử địa phương tại trường THPT huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, đã làm rõ vai trò quan trọng của việc giảng dạy lịch sử địa phương đối với học sinh phổ thông.
Nghiên cứu này tập trung vào việc thiết kế và triển khai các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, với mục tiêu nâng cao hiệu quả học tập môn lịch sử cho học sinh trung học phổ thông. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc kết hợp các hoạt động trải nghiệm thực tế giúp học sinh hiểu sâu hơn về lịch sử địa phương, từ đó khơi dậy niềm đam mê và hứng thú học tập. Lê Thị Nga cũng đề xuất một số giải pháp cụ thể để cải thiện chất lượng dạy và học môn lịch sử, bao gồm việc tăng cường sự tham gia của học sinh vào các hoạt động ngoại khóa, tổ chức các chuyến tham quan di tích lịch sử, và sử dụng các phương pháp giảng dạy linh hoạt, sáng tạo. Nghiên cứu này đóng góp quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục lịch sử tại các trường THPT ở Hà Nội, đồng thời tạo điều kiện để học sinh phát triển kỹ năng và kiến thức toàn diện hơn [29].
Nghiên cứu của Đào Thị Ngọc Minh và Nguyễn Thị Hằng (2018) về “Học tập trải nghiệm - lý thuyết và vận dụng vào thiết kế tổ chức hoạt động trải 11 nghiệm, hướng nghiệp trong môn học ở nhà trường phổ thông” đã thực hiện phân tích chi tiết các lý thuyết có liên quan đến hoạt động trải nghiệm. Nghiên cứu này không chỉ làm rõ cơ sở lý luận mà còn đề xuất cách thức áp dụng những lý thuyết đó vào việc thiết kế và tổ chức các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh trong chương trình giáo dục phổ thông. Trong nghiên cứu này, các tác giả đã xem xét và tổng hợp những lý thuyết giáo dục tiên tiến nhằm hiểu rõ hơn về vai trò và hiệu quả của học tập trải nghiệm. Từ đó, họ đã đề xuất một số hướng vận dụng cụ thể để thiết kế và tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong chương trình giảng dạy tại các trường phổ thông.
Những hướng dẫn này bao gồm việc tạo ra môi trường học tập tương tác, thúc đẩy học sinh tham gia vào các dự án thực tế, và liên kết kiến thức lý thuyết với ứng dụng thực tiễn [18]. Nghiên cứu "Một số vấn đề về hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong chương trình giáo dục phổ thông mới" của Lê Huy Hoàng (2019) chỉ ra rằng, thông qua các hoạt động trải nghiệm, học sinh không chỉ được tiếp thu kiến thức một cách sinh động và thực tiễn hơn, mà còn phát triển các kỹ năng quan trọng như tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, và kỹ năng giao tiếp. Hoạt động trải nghiệm sáng tạo giúp học sinh kết nối lý thuyết với thực tiễn, từ đó rèn luyện và nâng cao năng lực cá nhân và phẩm chất đạo đức. Tác giả cũng đưa ra các đề xuất cụ thể để triển khai hiệu quả các hoạt động này trong chương trình giáo dục phổ thông mới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và chuẩn bị tốt hơn cho học sinh trong cuộc sống và sự nghiệp tương lai [26] Các nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp của các nhà khoa học trong và ngoài nước đã cung cấp nhiều tư tưởng và tri thức quý báu về lý luận cũng như thực tiễn, tạo nên nền tảng vững chắc để xây dựng cơ sở lý luận về các hoạt động này.
Những nghiên cứu này chỉ ra rằng, hoạt động trải nghiệm không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách sinh động mà còn 12 phát triển các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống và công việc sau này. Việc áp dụng các lý thuyết và phương pháp này trong giáo dục, đặc biệt là đối với học sinh THCS, giúp nâng cao hiệu quả dạy và học, đồng thời trang bị cho học sinh kỹ năng cần thiết để chuẩn bị cho tương lai. Những nghiên cứu này khẳng định rằng, tổ chức các hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp là yếu tố quan trọng trong việc phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất của học sinh. Những nghiên cứu về quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh trung học cơ sở Một số nghiên cứu trong lĩnh vực quản lý giáo dục đã tập trung vào quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục cho học sinh.
Nguyễn Thị Hải Yến (2018) trong nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệm tại các trường THPT quận Cái Răng, TP Cần Thơ đã phân tích cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý cụ thể. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng hoạt động giáo dục trải nghiệm không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả học tập mà còn giúp học sinh phát triển các kỹ năng sống và nghề nghiệp cần thiết.