mở đầu bằng các câu vần vè như "Chiêm té có pên đin, pên pha. Có pên phạ to thuông hết,. Có Pên Pác Te Tao,. Từ khi mới sinh đất, sinh trời.
Sinh trời bằng hoa nấm. Sinh ra Pác Te Tao." Và theo họ, miền đất Pác Te Tao kéo dài từ các tỉnh Tây Bắc qua lưu vực sông Thao đến Tây Nam Thanh Hoá và Tây Nghệ An. Vùng Đất huyện Kỳ Sơn cùng với huyện Tương Dương ở phía đông xưa kia là lãnh thổ của Vương quốc Bồn Man (vương quốc này nằm trải dài phía tây các tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa, một phần Sơn La ngày nay của Việt Nam và tỉnh Hua Phan của Lào ngày nay). Vương quốc này chính thúc bị sát nhập vào Đại Việt thời vua Lê Thánh Tông (1479) Năm 1490, thời nhà Hậu Lê, huyện Kỳ Sơn thuộc phủ Trà Lân, xứ Nghệ An.
Thời nhà Nguyễn, huyện Kỳ Sơn thuộc phủ Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Vào tháng 10-1961, trước yêu cầu của công tác chỉ đạo thực tiễn ở miền núi, 12 skkn căn cứ vào tình hình từng vùng, tỉnh Nghệ An quyết định tách Tương Dương thành 2 huyện Tương Dương và Kỳ Sơn. Ban đầu có 12 xã, đến năm 2004 huyện có 20 xã và 1 thị trấn Thị trấn Mường Xén Theo phòng thống kê thuộc UBND Huyện Kỳ Sơn năm 2007 thì Huyện Kỳ Sơn có diện tích 2.094,84 km2, với dân số là 65. Với đa phần là thuộc các bộ tộc Lào-Thái.
Người Kinh (Việt) chiếm một tỷ lệ nhỏ sống tập trung tại Trị trấn Mường Xén. Người Khơmú và người Mông đến Kỳ Sơn muộn hơn so với người Thái, cách đây khoảng 300 năm, chủ yếu di cư từ Lào sang và sống ở vùng núi rẻo gi a và rẻo cao. Còn người Việt, chỉ tập trung tại thị trấn Mường Xén sau năm 1954 và đến nay vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ so với các dân tộc khác trong huyện. Kỳ Sơn chủ yếu là núi, trong đó có nhiều dãy núi cao, hiểm trở.
Dãy Puxailaileng thuộc xã Na Ngoi có đỉnh cao 2.711m, là ngọn núi cao nhất của Nghệ An và cả hệ Trường Sơn. Ngoài ra, trên địa bàn huyện cũng có nhiều đỉnh núi cao khác như Pu Soong (2. Hệ thống sông suối chảy qua Kỳ Sơn khá dày đặc gồm dòng sông Cả với hai nhánh phụ là Nặm Nơn và Nặm Mộ dài khoảng 125km, diện tích lưu vực khoảng 1 nghìn km2 và hàng trăm khe suối lớn nhỏ như: khe Nằn, khe Chảo, Huổi Pà, Nhinh, Huồi Giảng, Ca Nhăn,. Đây vừa là nh ng khó khăn, song cũng là tiềm năng để phát triển thuỷ điện vừa và nhỏ.
Là huyện vùng cao, Kỳ Sơn có tiềm năng lớn về phát triển kinh tế rừng. Toàn huyện có 59 nghìn ha rừng, chiếm 28% diện tích tự nhiên với nhiều loại động thực vật phong phú và quý hiếm. Riêng về thực vật đã phát hiện được 12 họ gồm gần 150 loại cây có giá trị kinh tế cao. Trong đó có nhiều loại gỗ quý như: đinh, lim, sến, táu, mật gội, nếp, lát.
mọc xen kẽ hoặc thành nh ng quần thể diện tích rộng, tr lượng gỗ lớn. Ngoài ra, rừng còn cho nhiều loại nứa, méc, song, giang,. đặc biệt là cây quế và cánh kiến. Bên cạnh đó, các loại dược liệu quý mọc tự nhiên như: ngũ gia bì, sa nhân, đẳng sâm, thiên nhiên kiện,.
cùng một số cây đặc sản mọc tự nhiên ở Na Ngoi, Mường Típ, Tây Sơn,. đã tạo nên giá trị to lớn của các loại lâm sản phi gỗ. Rừng Kỳ Sơn có nhiều loại thú quý sống lâu đời, đã trở thành hiếm không chỉ ở Việt Nam mà cả nhiều nước trên thế giới như sóc bay, lợn rừng, sơn dương, báo,. Thêm n a, Kỳ Sơn còn có nhiều khoáng sản có giá trị như mỏ than đá ở Nậm Cắn, mỏ đồng ở Phuxanbu với tr lượng khá lớn.
Kỳ Sơn có đường biên giới với nước bạn Lào dài 192 km, ba hướng bắc, tây và nam giáp 3 tỉnh (Hủa Phăn, Xiêng Khoảng, Pôlykhămxay) và 5 huyện của Lào. Phía đông giáp với huyện Tương Dương. Nhìn trên bản đồ, Kỳ Sơn có một thế đứng đặc biệt, cao vút, nhưng v ng chãi, khó khăn nhưng bám trụ, tựa như bản lĩnh, khí chất của con người nơi đây. Do nh ng điều kiện đặc thù như vậy, huyện có nhiều khó khăn hơn thuận lợi để phát triển kinh tế.
Nhưng bằng sự nỗ lực, Kỳ Sơn đã làm nên thành tích đáng kể. Kỳ Sơn cũng có lợi thế nhất định trong phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch với cửa khẩu Nậm Cắn và quốc lộ 7 - một đầu mối giao thông quan trọng kết 13 skkn nối các huyện Tây Nam Nghệ An với một số tỉnh nước bạn Lào. Bên cạnh nh ng điều kiện thuận lợi, Kỳ Sơn cũng có nh ng khó khăn riêng trong phát triển kinh tế. Cấu tạo bề mặt phức tạp, núi non chia cắt thành nhiều tiểu vùng khác nhau.
Với độ dốc lớn, trung bình 350m. Kỳ Sơn hiện có 5 dân tộc sinh sống gồm người Thái, Khơ Mú, Mông, Hoa và người Kinh. Trong số này, đồng bào dân tộc Mông trước đây vẫn quen với tập quán trồng cây thuốc phiện - loại cây cung cấp nguồn thu chính cho họ, diện tích trồng có lúc lên trên 3.000 ha khiến Kỳ Sơn trở thành thủ phủ của cây thuốc phiện, một điểm nóng về trồng và buôn bán ma tuý thời điểm trước năm 1996. Đặc điểm của trường và học sinh Kỳ Sơn Trường THPT Kỳ Sơn luôn nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương.
Đặc biệt là sự quan tâm, chỉ đạo trực tiếp của Sở Giáo dục và Đào tạo, các phòng chuyên môn nghiệp vụ Sở. Cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường luôn coi các em học sinh như con em trong gia đình. Không chỉ giảng dạy trên lớp, giáo viên con quan tâm đến đời sống sinh hoạt của các em. Việc quan tâm, chăm sóc vừa để nắm bắt được tâm tư, tình cảm, tư vấn, giúp các em lựa chọn nh ng môn học, ngành học phù hợp với mình, vừa chia sẻ với các em nh ng niềm vui, nỗi buồn trong sinh hoạt và học tập.
Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường luôn đoàn kết thống nhất, nêu cao tinh thần trách nhiệm đối với nhiệm vụ được giao, tích cực trong việc xây dựng và phát triển nhà trường và tiếp cận các phương pháp dạy học mới. Các em học sinh chăm ngoan, có ý thức kỷ luật tốt, biết vươn lên trong học tập và cuộc sống. Do điều kiện ăn ở và sinh hoạt tập trung nên giao tiếp là một hoạt động đặc biệt giúp các em trong quá trình học tập và ôn luyện. Đối tượng giao tiếp hàng ngày thường là thầy, cô, bạn bè.
Qua hoạt động giao tiếp giúp các em nhận thức được người khác và bản thân mình, từng bước phát triển các kĩ năng cần thiết để hoàn thiện nhân cách bản thân. Nhìn chung, đội ngũ giáo viên của tổ đều có nhận thức về nghề nghiệp rất đúng đắn, tinh thần trách nhiệm của từng giáo viên đều thể hiện rõ trong công việc giảng dạy cũng như trong các công tác khác. Trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên trong tổ nhìn chung là khá tốt; có thầy cô giáo dạy lâu năm giàu kinh nghiệm, chuẩn mực trong công tác giảng dạy cũng như có nhiều biện pháp giáo dục học sinh tốt, chính các thầy cô giáo này là lực lượng tiêu biểu và luôn thể hiện vai trò tiên phong trong các công tác, là tấm gương cho lực lượng trẻ noi theo. Tuy nhiên vẫn có một số rất ít là giáo viên còn trẻ chưa thể hiện hết vai trò của mình trong một số hoạt động của nhà trường do kinh nghiệm chưa nhiều.
Cạnh đó, lực lượng giáo viên trẻ có lòng yêu nghề, lại thêm sự năng động của tuổi trẻ đã tích cực trong các hoạt động chuyên môn và chủ nhiệm. Nhiều giáo 14 skkn viên trẻ đã có nh ng hoạt động tích cực trong học tập các thầy cô đồng nghiệp lâu năm, chịu khó nghiên cứu và đã có nh ng kết quả cao trong chuyên môn. Hiện nhà trường có gần 90 giáo viên, trong đó có 14 giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, 14 chiến sĩ thi đua cơ sở, 1 chiến sĩ thi đua cấp Tỉnh. Đây chính là lực lượng tiên phong trong các phong trào và đã đưa các hoạt động của tổ đi vào chất lượng ở bề nổi.
Tuy nhiên, ở các thầy cô trẻ vẫn cần cố gắng nhiều hơn trong việc cải tiến phương pháp giảng dạy và nâng cao năng lực chuyên môn. Cũng không thể nói đến vẫn còn một vài thầy cô chưa tích cực nhiều trong các công việc, hoặc tham gia các công việc của trường chưa đều, còn kêu ca trong một số công việc, thậm chí có vài thầy cô thụ động trong công việc được giao. Công tác ôn thi hiện nay ở trường Kỳ Sơn đã được tổ chức và thực hiện từ đầu năm học, nhưng do dịch bệnh Covi nên Trường THPT Kỳ Sơn đã phải chuyển từ dạy học trực tiếp sang trực tuyến qua 2 giai đoạn (từ 13/12/2021 đến 4/1/2022) Nhà trường hiện nay đang được tập đoàn Trung Nam - Group đầu tư xây dựng trường học, nhà ăn và nhà ở cho học sinh và giáo viên, nên trường phải chuyển địa điểm sang trường Tiểu học thị trấn cũ. Nên trong quá trình dạy và học gặp nhiều khó khăn, thiếu phòng học.
Bản thân cán bộ quản lý cũng như giáo viên, học sinh trong nhà trường rất nỗ lực, đồng tâm, đồng lòng, luôn cố gắng khắc phục khó khăn. Các bộ môn dưới sự chỉ đạo của cán bộ quản lý đã xây dựng được kế hoạch dạy học ôn cho học sinh khối 12, tiến hành dạy cho học sinh 7 ca trên tuần. Vừa củng cố kiến thức, vừa rèn luyện cho các em kĩ năng làm đề. Khi có đề minh họa, các môn bám sát đề minh họa hướng dẫn các em ôn tập đúng trọng tâm.Bên cạnh các môn thi tốt nghiệp có môn học GDCD được các em yêu thích và đăng kí nhiều (Tổ hợp xã hội).
Điểm trung bình của Môn GDCD năm 2021 của trường THPT Kỳ Sơn là 7,25. So với toàn tỉnh thì trường đang ở vị thế thấp, nhưng so với các môn trong trường thì môn GDCD luôn là một môn đứng đầu về điểm số, là một bộ môn hỗ trợ và kéo nh ng môn khác để nâng tỷ lệ tốt nghiệp lên cao. Quá trình ôn luyện của môn GDCD cũng được các thầy cô trong nhóm bàn bạc, thống nhất kế hoạch, nội dung ôn, bám sát đề minh họa và rèn luyện cho các em cách làm bài, cách học, cách nắm kiến thức, cách nhận dạng câu hỏi… để mong rằng các em sẽ có kết quả như mong đợi.