Luận văn quản lý hoạt dộng đổi mới phương pháp dạy học ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố quy nhơn tỉnh bình định

Luận văn phân tích quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học tại các trường tiểu học ở Quy Nhơn, Bình Định, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Lê Thị Phương Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Đình Mẫn
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ở Các Trường Tiểu Học
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Giả thuyết khoa học
• 0.5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.6. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
• 1.1. KHÁI QUÁT LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
• 1.2. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• 1.2.1. Quản lý
• 1.2.2. Đổi mới phương pháp dạy học ở trường tiểu học
• 1.2.3. Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học ở trường tiểu học
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ – XÃ HỘI VÀ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội của thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.1.2. Giáo dục tiểu học thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.2. KHÁI QUÁT VỀ QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT THỰC TRẠNG
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Khách thể khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát và xử lý số liệu
• 2.3. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC CỦA THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức về hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên ở các trường tiểu học thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.3.2. Thực trạng hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên và học sinh ở các trường tiểu học thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.3.3. Thực trạng về cơ sở vật chất và các phương tiện phục vụ hoạt động đổi mới phương pháp dạy học ở các trường tiểu học thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.4.1. Thực trạng quản lý việc thực hiện hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của tổ chuyên môn
• 2.4.2. Thực trạng quản lý việc thực hiện hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên
• 2.4.3. Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới phương pháp học tập của học sinh
• 2.4.4. Thực trạng quản lý các điều kiện hỗ trợ việc hoạt động đổi mới phương pháp dạy học
• 2.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG
• 2.5.1. Những tồn tại, hạn chế
• 2.5.2. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. CÁC NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP
• 3.1.1. Nguyên tắc bảo đảm tính kế thừa
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.2. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức và tạo động lực hoạt động đổi mới phương pháp dạy học cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh trường tiểu học
• 3.2.2. Biện pháp 2: Bồi dưỡng kỹ năng thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho giáo viên
• 3.2.3. Biện pháp 3: Tăng cường quản lý hoạt động của tổ chuyên môn về thực hiện đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.4. Biện pháp 4: Bồi dưỡng phương pháp học tập tích cực cho học sinh
• 3.2.5. Biện pháp 5: Bảo đảm các điều kiện thiết yếu về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.6. Biện pháp 6: Phối hợp tốt với các lực lượng giáo dục trong việc đổi mới phương pháp dạy học
• 3.3. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP
• 3.4. KHẢO NGHIỆM NHẬN THỨC VỀ TÍNH CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT
• 3.4.1. Kết quả khảo nghiệm về tính cấp thiết
• 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 0.1. Về thực tiễn
• 0.2. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 0.3. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo
• 0.4. Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Quy Nhơn
• 0.5. Cung cấp kinh phí đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học theo hướng đồng bộ, chuẩn hóa và hiện đại hóa
• 0.6. Đối với hiệu trưởng các trường tiểu học
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• appendix.1. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• appendix.2. DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học TH 55

Trong bối cảnh nâng cao chất lượng dạy học tiểu học, việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học trở nên vô cùng quan trọng. Đổi mới phương pháp dạy học tiểu học không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu cấp thiết để đáp ứng sự phát triển của xã hội và phát triển năng lực cho học sinh tiểu học. Bài viết này sẽ trình bày tổng quan về chủ đề này, bao gồm các khái niệm cơ bản, tầm quan trọng và các yếu tố ảnh hưởng. Theo nghiên cứu của Bộ GD&ĐT, việc đổi mới phương pháp dạy học cần được thực hiện một cách đồng bộ và toàn diện, từ việc bồi dưỡng giáo viên đến việc trang bị cơ sở vật chất. Quan trọng là phải hiểu rõ bản chất của quản lý đổi mới giáo dục tiểu học và áp dụng các biện pháp phù hợp với thực tiễn của từng trường.

1.1. Định Nghĩa và Bản Chất của Quản Lý Đổi Mới PPDH

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học là quá trình tác động có chủ đích của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn) đến các hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên, nhằm đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục. Bản chất của quản lý này là sự thay đổi, cải tiến liên tục để phù hợp với yêu cầu mới, hướng đến phát triển năng lực cho học sinh tiểu học. Nó đòi hỏi sự chủ động, sáng tạo từ cả người quản lý và giáo viên trong việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực tiểu học.

1.2. Tầm Quan Trọng của Quản Lý Hoạt Động Đổi Mới Sáng Tạo

Quản lý hoạt động đổi mới sáng tạo trong dạy học tiểu học đóng vai trò then chốt trong việc tạo ra môi trường học tập tích cực, kích thích sự sáng tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tiểu học. Việc quản lý hiệu quả giúp đảm bảo rằng các hoạt động đổi mới phương pháp dạy học được thực hiện một cách có hệ thống, có mục tiêu và mang lại hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học tiểu học cao nhất. Nếu không có quản lý tốt, các sáng kiến có thể bị rời rạc, lãng phí nguồn lực và không đạt được kết quả mong muốn.

1.3. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quản Lý Đổi Mới Giáo Dục Tiểu Học

Hiệu quả của quản lý đổi mới giáo dục tiểu học chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm trình độ chuyên môn của giáo viên, cơ sở vật chất, chính sách hỗ trợ từ cấp trên, và đặc biệt là sự ủng hộ, tham gia của cộng đồng. Ngoài ra, quản lý tài chính cho hoạt động đổi mới cũng là một yếu tố quan trọng. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các yếu tố này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai và duy trì các hoạt động đổi mới phương pháp dạy học.

II. Phân Tích Thách Thức Trong Đổi Mới PPDH Tiểu Học Hiện Nay 58

Mặc dù có nhiều nỗ lực, việc đổi mới phương pháp dạy học tiểu học vẫn đối mặt với không ít thách thức. Từ nhận thức của giáo viên đến nguồn lực hạn chế, những khó khăn này cần được nhận diện và giải quyết. Theo khảo sát, một số giáo viên vẫn còn lúng túng trong việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, đặc biệt là trong việc đổi mới hình thức tổ chức dạy học tiểu học. Hơn nữa, sự thiếu đồng bộ giữa chương trình học và phương pháp đánh giá cũng gây khó khăn cho quá trình đánh giá hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học tiểu học.

2.1. Thiếu Hụt Bồi Dưỡng Giáo Viên Tiểu Học Về Đổi Mới PPDH

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về kiến thức và kỹ năng của giáo viên trong việc áp dụng các phương pháp dạy học mới. Bồi dưỡng giáo viên tiểu học về đổi mới phương pháp dạy học chưa được thực hiện một cách thường xuyên và hiệu quả, dẫn đến việc giáo viên gặp khó khăn trong việc thiết kế bài giảng, tổ chức hoạt động và đánh giá học sinh theo hướng phát triển năng lực. Cần có những chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu và thực tế hơn.

2.2. Hạn Chế Về Cơ Sở Vật Chất và Thiết Bị Dạy Học Hiện Đại

Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học. Tuy nhiên, nhiều trường tiểu học vẫn còn thiếu thốn về trang thiết bị, đặc biệt là các thiết bị công nghệ thông tin. Điều này gây khó khăn cho việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tiểu học và hạn chế khả năng thực hiện các hoạt động hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong trường tiểu học.

2.3. Áp Lực Thành Tích và Tư Duy Dạy Học Truyền Thống

Áp lực về thành tích và tư duy dạy học truyền thống vẫn còn tồn tại ở một số trường tiểu học. Điều này khiến giáo viên tập trung vào việc truyền đạt kiến thức một chiều, ít chú trọng đến việc phát triển năng lực cho học sinh tiểu học. Cần thay đổi tư duy, tạo điều kiện cho giáo viên sáng tạo và khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập.

III. Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Đổi Mới PPDH Hiệu Quả 59

Để vượt qua những thách thức, cần có các biện pháp quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học hiệu quả. Các biện pháp này cần tập trung vào việc bồi dưỡng giáo viên, tăng cường cơ sở vật chất và thay đổi tư duy dạy học. Biện pháp quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học cần được thực hiện một cách đồng bộ và có hệ thống, từ cấp trường đến cấp phòng, sở giáo dục. Một số giải pháp quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học hiệu quả cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

3.1. Xây Dựng Kế Hoạch Quản Lý Đổi Mới Giáo Dục Tiểu Học Chi Tiết

Cần xây dựng kế hoạch quản lý đổi mới giáo dục tiểu học chi tiết, có mục tiêu rõ ràng, các hoạt động cụ thể và nguồn lực đảm bảo. Kế hoạch cần được xây dựng dựa trên khảo sát thực tế, đánh giá đúng thực trạng và có sự tham gia của tất cả các thành viên trong nhà trường. Kế hoạch cần được điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn và có cơ chế theo dõi, đánh giá thường xuyên.

3.2. Tăng Cường Bồi Dưỡng Kỹ Năng Cho Giáo Viên Về PPDH Mới

Cần tăng cường bồi dưỡng giáo viên tiểu học về đổi mới phương pháp dạy học mới, tập trung vào các phương pháp dạy học tích cực, hoạt động trải nghiệm sáng tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Các chương trình bồi dưỡng cần được thiết kế theo hướng thực hành, có sự hướng dẫn của các chuyên gia và có cơ hội trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên. Cần có chính sách khuyến khích và tạo động lực cho giáo viên tham gia bồi dưỡng.

3.3. Đầu Tư Cơ Sở Vật Chất và Trang Thiết Bị Dạy Học Tiên Tiến

Cần đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học tiên tiến, đáp ứng yêu cầu của đổi mới phương pháp dạy học. Ưu tiên đầu tư các thiết bị công nghệ thông tin, phần mềm dạy học và các thiết bị hỗ trợ hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Cần có kế hoạch bảo trì, nâng cấp thiết bị thường xuyên và có cơ chế quản lý, sử dụng hiệu quả.

IV. Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Đổi Mới PPDH Tiểu Học Tại Quy Nhơn 57

Nghiên cứu trên địa bàn TP. Quy Nhơn, tỉnh Bình Định cho thấy việc áp dụng đồng bộ các biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học đã mang lại những kết quả tích cực. Hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học tiểu học thể hiện ở sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của giáo viên, sự hứng thú và tích cực của học sinh, và sự cải thiện về chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng vẫn còn những hạn chế và cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học cao hơn.

4.1. Thay Đổi Trong Nhận Thức và Hành Vi Của Giáo Viên

Nghiên cứu cho thấy giáo viên đã có nhận thức sâu sắc hơn về tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học và đã chủ động áp dụng các phương pháp dạy học tích cực vào bài giảng. Giáo viên cũng đã có kỹ năng thiết kế bài giảng, tổ chức hoạt động và đánh giá học sinh theo hướng phát triển năng lực. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục bồi dưỡng kỹ năng cho giáo viên để nâng cao hiệu quả áp dụng các phương pháp mới.

4.2. Sự Hứng Thú và Tích Cực Của Học Sinh Trong Học Tập

Nghiên cứu cho thấy học sinh đã trở nên hứng thú và tích cực hơn trong học tập khi được học bằng các phương pháp dạy học tích cực. Học sinh chủ động tham gia vào các hoạt động, tự giác tìm tòi, khám phá kiến thức và phát triển được các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm. Tuy nhiên, cần tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện hơn, không chỉ tập trung vào kiến thức.

4.3. Cải Thiện Về Chất Lượng Giáo Dục và Kết Quả Học Tập

Nghiên cứu cho thấy chất lượng giáo dục và kết quả học tập của học sinh đã được cải thiện đáng kể sau khi áp dụng các biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học. Học sinh đạt kết quả cao hơn trong các kỳ thi, kiểm tra và có khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn. Tuy nhiên, cần có hệ thống đánh giá hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học khoa học và khách quan hơn.

V. Kinh Nghiệm Đổi Mới PPDH Tiểu Học Thành Công Tại Việt Nam 55

Việc học hỏi kinh nghiệm đổi mới phương pháp dạy học tiểu học từ các trường thành công khác là vô cùng quan trọng. Một số trường đã áp dụng thành công các mô hình dạy học mới như dạy học theo dự án, dạy học theo góc, dạy học theo trạm. Những mô hình này giúp học sinh phát triển toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng và thái độ. Những kinh nghiệm đổi mới phương pháp dạy học tiểu học cần phải được đánh giá và nhân rộng để có thể áp dụng ở nhiều trường hơn.

5.1. Mô Hình Dạy Học Theo Dự Án Phát Triển Năng Lực Học Sinh

Dạy học theo dự án là một mô hình dạy học tích cực, trong đó học sinh được giao một dự án thực tế để thực hiện. Quá trình thực hiện dự án giúp học sinh phát triển các kỹ năng như nghiên cứu, lập kế hoạch, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề và trình bày sản phẩm. Giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn, hỗ trợ học sinh trong quá trình thực hiện dự án.

5.2. Mô Hình Dạy Học Theo Góc Tạo Môi Trường Học Tập Linh Hoạt

Dạy học theo góc là một mô hình dạy học linh hoạt, trong đó lớp học được chia thành nhiều góc khác nhau, mỗi góc có một hoạt động học tập riêng. Học sinh được tự do lựa chọn góc học tập phù hợp với sở thích và khả năng của mình. Giáo viên luân phiên hướng dẫn học sinh ở các góc khác nhau, tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện.

5.3. Mô Hình Dạy Học Theo Trạm Tăng Cường Tương Tác Giữa Học Sinh

Dạy học theo trạm là một mô hình dạy học tương tác, trong đó học sinh được chia thành nhiều nhóm nhỏ và luân phiên thực hiện các hoạt động học tập ở các trạm khác nhau. Mỗi trạm có một nhiệm vụ riêng và yêu cầu học sinh phải tương tác với nhau để hoàn thành nhiệm vụ. Giáo viên quan sát và hỗ trợ các nhóm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

VI. Kết Luận Triển Vọng Đổi Mới PPDH Trong Tương Lai 58

Đổi mới phương pháp dạy học tiểu học là một quá trình liên tục và cần thiết để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học hiệu quả đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu, phát triển và áp dụng các phương pháp dạy học mới, đồng thời tăng cường đầu tư vào cơ sở vật chất và bồi dưỡng giáo viên. Sự tham gia của cộng đồng và sự phối hợp giữa các bên liên quan cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự thành công của đổi mới phương pháp dạy học tiểu học.

6.1. Chính Sách Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Tiểu Học Từ Nhà Nước

Nhà nước cần có các chính sách đổi mới phương pháp dạy học tiểu học rõ ràng, đồng bộ và tạo điều kiện thuận lợi cho các trường triển khai. Các chính sách cần tập trung vào việc bồi dưỡng giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất, khuyến khích sáng tạo và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Cần có cơ chế đánh giá, giám sát và phản hồi để đảm bảo hiệu quả của các chính sách.

6.2. Phát Triển Mô Hình Quản Lý Hoạt Động Đổi Mới PPDH Tiên Tiến

Cần phát triển các mô hình quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học tiên tiến, phù hợp với điều kiện thực tế của từng trường. Các mô hình cần tập trung vào việc phân quyền, trao quyền tự chủ cho các trường, tạo điều kiện cho giáo viên sáng tạo và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng. Cần có cơ chế chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau giữa các trường.

6.3. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Để Nâng Cao Hiệu Quả PPDH

Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tiểu học để nâng cao hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học. Cần trang bị cho giáo viên các kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin và cung cấp các phần mềm, ứng dụng hỗ trợ dạy học. Cần tạo môi trường học tập trực tuyến, cho phép học sinh học tập mọi lúc, mọi nơi và tương tác với giáo viên, bạn bè.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.1 KHÁI QUÁT LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ Trong bất kỳ giai đoạn nào của lịch sử, GD&ĐT luôn có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cá nhân, mỗi quốc gia. Đổi mới PPDH, QL hoạt động đổi mới PPDH luôn là vấn đề được các nhà giáo dục, quản lý giáo dục quan tâm nghiên cứu, phát triển. Cụ thể: Socrates (469 – 399 TCN) đã đề xuất thực hiện PP đàm thoại trong DH và được sử dụng cho đến ngày nay; J.Komemxki (1592 -1 670), nhà sư phạm lỗi lạc đã phân tích các hiện tượng trong tự nhiên và hiện thực để đưa ra các biện pháp DH buộc HS phải tìm tòi, suy nghĩ để nắm được bản chất của sự vật hiện tượng; A.Distecvec đưa ra quan điểm “người GV tồi là người cung cấp cho HS chân lý, người GV giỏi là người dạy cho họ tìm ra chân lý”; Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX với các nhà giáo dục (GD) tiêu biểu như: A.Macarenco (1888 - 1938), Jean Piaget (1896 -1980),… cũng đã đưa ra quan điểm hướng đến sự tích cực hoạt động nhận thức của người học. Dạy học (DH) ra đời và được thực hiện ngay từ khi xã hội loài người mới hình thành nhằm truyền đạt kinh nghiệm của thế hệ trước cho thế hệ sau.

Trong quá trình DH, người thầy phải không ngừng sáng tạo những PPDH thích hợp nhất để giúp cho người học lĩnh hội được kiến thức một cách tốt nhất. Với tầm quan trọng như vậy, PPDH đã được các nhà GD trong nước và trên thế giới quan tâm nghiên cứu. Quản lý PPDH là quản lý một quá trình xã hội đặc thù, có vai trò quan trọng và cần thiết đối với sự phát triển của GD. Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong thư gửi cho HS nhân ngày khai trường, đã viết: “Từ giờ phút này trở đi, các cháu được hưởng một nền GD hoàn toàn Việt Nam (…) làm phát triển hoàn toàn năng lực sẵn có của các cháu”.

Nội 7 dung bức thư như là một định hướng cho sự phát triển của PPDH, DH cần làm phát triển hoàn toàn năng lực sẵn có của người học. Ngày nay, chiến lược phát triển GD giai đoạn 2011 – 2020, Đảng và Nhà nước ta khẳng định: “Phát triển GD là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho GD là đầu tư cho phát triển; GD vừa là mục tiêu, vừa là động lực để phát triền kinh tế - xã hội”. Chính vì thế, PPDH đã trở thành một vấn đề thời sự được nhiều nhà GD quan tâm với nhiều công trình khoa học nghiên cứu về đổi mới PPDH, như: Hà Thế Ngữ (2001): GD học một số vấn đề lí luận và thực tiễn; Thái Duy Tuyên (2001): GD học hiện đại; Nguyễn Đào - Quý Châu (2007): Những kỹ năng và lời khuyên thực tế để cải tiến PP giảng dạy. Trong thời gian qua, vấn đề đổi mới PPDH và quản lý việc đổi mới PPDH được các luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD nghiên cứu, như: Mai Thị Tuyết (2004), Một số biện pháp quản lý của HT nhằm đổi mới PPDH ở các trường trung học cơ sở thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn hiện nay, Luận văn thạc sĩ GD học, Huế.

Tôn Thất Viễn Tương (2006), Các biện pháp quản lý của HT đối với việc đổi mới PPDH ở các trường trung học phổ thông thành phố Huế, Luận văn thạc sĩ GD học, Huế. Trần Hải (2007), Các biện pháp quản lý tăng cường đổi mới PPDH của HT trường TH huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, Luận văn thạc sĩ GD học, Huế. Phạm Ngọc Thắng (2008), Biện pháp quản lý của HT trong việc đổi mới PPDH ở các trường trung học phổ thông tỉnh Khánh Hòa, Luận văn Thạc sĩ QL GD, Huế. Lã Mạnh Hà (2011), Biện pháp quản lý đổi mới PPDH ở các trường trung học phổ thông tỉnh Đắk Lắk, Luận văn thạc sĩ GD học, Quy Nhơn.

8 Phan Minh Tuấn (2014), Một số giải pháp quản lý đổi mới PPDH ở các trường TH huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông, Luận văn thạc sĩ QLGD. Hồ Văn Dũng (2016), Biện pháp quản lý đổi mới PPDH ở các trường trung học cơ sở huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế, Luận văn thạc sĩ QLGD, Huế. Phan Thị Hải Yến (2019), quản lý đổi mới PPDH ở các Trường TH huyện Đăk Mil tỉnh Đăk Nông, Luận văn thạc sĩ QLGD, Đại học Quy Nhơn. Các luận văn trên đã nhấn mạnh việc đổi mới PPDH là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng và hiệu quả DH trên những địa bàn khác nhau.

Từ những vấn đề lý luận và thực tiễn đã được các luận văn tổng kết là những kinh nghiệm quý cho quá trình nghiên cứu của tác giả. Hiện nay, các trường TH trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, vấn đề đổi mới PPDH đã được đặt ra, nhưng việc quản lý đổi mới PPDH ở các trường TH trên địa bàn thành phố Quy Nhơn chưa được quan tâm chú ý, đặc biệt là chưa có những hướng dẫn và quy định cụ thể để thực hiện với từng môn học, từng bài dạy trong giai đoạn hiện nay. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng, xây dựng các giải pháp quản lý việc đổi mới PPDH ở các trường TH trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định là rất cần thiết. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1.

Quản lý Tùy theo từng cách tiếp cận khác nhau mà các nhà nghiên cứu đưa ra nhiều khái niệm quản lý khác nhau. Theo Từ điển Tiếng Việt: “Quản lý là trông coi và giữ gìn; là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [29]. Tác giả Hà Thế Ngữ đưa ra định nghĩa: “Quản lý là quá trình dựa vào các quy luật khách quan vốn có của hệ thống để tác động đến hệ thống nhằm chuyển hệ thống đó sang một trạng thái mới” [16]. 9 Các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí cho rằng: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [5].

Theo Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [14]. Trần Khánh Đức cho rằng: “Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm định hướng, tổ chức, sử dụng các nguồn lực và phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất trong một bối cảnh và các điều kiện nhất định” [11]. Tuy chưa có sự thống nhất trong khái niệm quản lý nhưng trên bình diện của các lĩnh vực quản lý xã hội nói chung, khái niệm quản lý có các đặc điểm sau đây: Hoạt động quản lý được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội. Hoạt động quản lý là những tác động có tính hướng đích.

Hoạt động quản lý là những tác động phối hợp nỗ lực của các cá nhân nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức. Như vậy có thể hiểu, quản lý là một hoạt động được tiến hành dựa trên sự phối hợp giữa các cá nhân của một tổ chức hay một nhóm xã hội có tính hướng đích để thực hiện mục tiêu của tổ chức hay nhóm xã hội đã đề ra. Trên cơ sở đó, có thể khái quát: quản lý là tác động có ý thức, có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý trong mỗi tổ chức bằng việc vận dụng các chức năng quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả 10 nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra với chất lượng và hiệu quả tối ưu trong điều kiện biến động của môi trường, làm cho tổ chức vận hành tốt. Quản lý nhà trường Có nhiều tác giả đưa ra định nghĩa về quản lý nhà trường như: Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: Trường học là một thiết chế xã hội trong đó diễn ra quá trình đào tạo GD với sự hoạt động tương tác giữa hai nhân tố Thầy – Trò.

Trường học là một bộ phận của cộng đồng và trong guồng máy của hệ thống GD quốc dân, nó là đơn vị cơ sở [1]. Tác giả Phạm Minh Hạc cho rằng: quản lý nhà trường là thực hiện đường lối GD của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý GD để tiến tới mục tiêu GD, mục tiêu đào tạo đối với ngành GD, với thế hệ trẻ và từng HS [12]. Quản lý nhà trường thực chất là quản lý trên tất cả các mặt, các khía cạnh khác nhau có liên quan đến hoạt động giảng dạy trong phạm vi một nhà trường. Quản lý nhà trường là một trong những nội dung quan trọng của hệ thống quản lý GD nói chung.

Quản lý nhà trường chính là những công việc của nhà trường mà người cán bộ quản lý thực hiện những chức năng quản lý để thực hiện các nhiệm vụ công tác của mình. Đó chính là những hoạt động có ý thức, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của nhà trường mà trọng tâm là quá trình dạy và học. Quản lý trường học nói chung và quản lý trường TH nói riêng là tổ chức, chỉ đạo và điều hành quá trình giảng dạy của thầy và hoạt động học tập của trò, đồng thời quản lý những điều kiện cơ sở vật chất và công việc phục vụ cho việc dạy và học nhằm đạt được mục đích GD. 11 Tóm lại, quản lý nhà trường là một bộ phận của QLGD.

Quản lý nhà trường là một hệ thống những tác động sư phạm khoa học và có định hướng của chủ thể quản lý đến GV, HS và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm làm cho nhà trường vận hành theo đúng đường lối, nguyên lý GD của Đảng trong thực tiễn Việt Nam. Đổi mới phương pháp dạy học ở trường tiểu học 1.1 phương pháp dạy học là gì? PPDH được hiểu dưới nhiều góc độ khác nhau. Tùy theo nhận thức của các nhà sư phạm và đặc điểm lịch sử của từng thời kỳ, PPDH được định nghĩa theo nhiều quan điểm khác nhau. Hiện nay, có một số cách định nghĩa đang được khá nhiều người chấp nhận như: + Trong Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “PP là cách thức tiến hành để có hiệu quả cao” [29].