phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục nghiên cứu, luận văn gồm có 03 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi theo tiếp cận trải nghiệm ở trƣờng mầm non Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi theo tiếp cận trải nghiệm tại các trƣờng mầm non huyện 6 Đan Phƣợng, - Hà Nội Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi theo tiếp cận trải nghiệm tại các trƣờng mầm non huyện Đan Phƣợng - Hà Nội. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC THẨM MĨ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI TẠI CÁC TRƢỜNG MẦM NON THEO TIẾP CẬN TRẢI NGHIỆM 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Nghiên cứu về giáo dục thẩm mỹ theo tiếp cận trải nghiệm cho trẻ ở trường mầm non Nghiên cứu về giáo dục thẩm mĩ theo tiếp cận trải nghiệm cho trẻ mầm non từ lâu đã đƣợc các nhà nghiên cứu quan tâm.
Tác giả Nguyễn Quốc Toản (2012) đã hệ thống hóa đƣợc các lí luận liên quan đến GDMN, quá trình tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non và các nhân tố ảnh hƣởng đến việc tổ chức thực hiện quá trình này. Tác giả khẳng định: HĐTH là một trong những hoạt động của con ngƣời để tạo ra các sản phẩm có hình thể và màu sắc đẹp, đem lại khoái cảm thẩm mỹ cho ngƣời xem, nhận ra cái đẹp và cảm xúc trƣớc cái đẹp. Tác giả khẳng định ƣu thế và các nguyên tắc tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non. Hoạt động trải nghiệm có nhiều ƣu thế trong giáo dục thẩm mỹ cho trẻ [28, tr.
Tác giả Lê Thị Thanh Bình đã khẳng định tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm trong việc phát triển thẩm mỹ cho trẻ. Theo bà: Trẻ mầm non rất dễ bị lôi cuốn bởi những khung cảnh hay những bức tranh đẹp. Với sự nhảy cảm đó, hoạt động trải nghiệm đƣợc tổ chức nhằm phát triển trí tƣởng tƣợng và khả năng cảm nhận thẩm mĩ cho trẻ về thế giới xung quanh, nghĩa là phát triển năng lực cảm thụ và nhận biết cái đẹp trong nghệ thuật, trong tự nhiên và trong cuộc sống [3]. Tác giả Nguyễn Ánh Tuyết đã đƣa ra những kết luận xác đáng trong việc hƣớng dẫn trẻ cảm thụ vẻ đẹp của những tác phẩm trải nghiệm.
Theo bà, tuy trẻ ham thích hoạt động trải nghiệm, nhƣng chƣa phải là đã có ý thức đầy đủ trong việc sáng tạo ra cái đẹp và cũng chƣa biết 8 phát hiện cái đẹp trong sản phẩm trải nghiệm một cách đầy đủ. Do đó trẻ em cần đƣợc hƣớng dẫn hoạt động trải nghiệm ngay từ lúc còn bé, mà việc đầu tiên là tạo điều kiện để trẻ đƣợc xem nhiều tác phẩm trải nghiệm có giá trị, đƣợc tham gia vào các hoạt động trải nghiệm đơn giản phù hợp lứa tuổi [30]. Tác giả Đỗ Xuân Hà khi nghiên cứu về vấn đề giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mầm non bằng nghệ thuật trải nghiệm đã khẳng định vai trò của các tác phẩm nghệ thuật trải nghiệm và chú trọng tới nghệ thuật dân tộc. Các tác phẩm nghệ thuật có thể đƣa vào vốn kinh nghiệm cá nhân của con ngƣời kho tàng to lớn, bất tận những tình cảm tốt đẹp của tổ tiên và bằng cách đó, nghệ thuật sẽ nhân đạo hoá con ngƣời, làm cho tình cảm của họ phát triển tốt đẹp hơn, trí tuệ của họ thông minh hơn.
Tác giả cũng đƣa ra các nguyên tắc giáo dục thẩm mỹ bằng nghệ thuật trải nghiệm, trong đó ông đề cao nguyên tắc: Đi từ văn hoá - nghệ thuật dân tộc tới văn hoá - nghệ thuật của toàn nhân loại [12]. Tác giả Lê Thanh Thuỷ nghiên cứu cho trẻ làm quen với các tác phẩm nghệ thuật trải nghiệm, đặc biệt là các tác phẩm nghệ thuật trang trí dân gian, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống. Tác giả đã chỉ ra khả năng to lớn của các tác phẩm nghệ thuật trải nghiệm trong việc phát triển tình cảm, ý thức xã hội và nhân cách của trẻ em. Đồng thời, tác giả cũng đƣa ra những yêu cầu vừa sức, gắn với thực tiễn đời sống và kinh nghiệm của trẻ trong việc lựa chọn tác phẩm giới thiệu với trẻ và những điểm cần lƣu ý về hình thức và phƣơng pháp cho trẻ làm quen với các tác phẩm nghệ thuật trải nghiệm [32].
Tác giả Phan Thị Việt Hoa khẳng định trẻ tiếp xúc với nghệ thuật trải nghiệm là một trong những biện pháp hữu hiệu để bồi dƣỡng cảm xúc thẩm mĩ ở trẻ. Nhà giáo dục cần hƣớng dẫn và tổ chức hoạt động làm quen, thƣởng thức, tham gia vào hoạt động nghệ thuật ở mức độ đơn giản cho đối tƣợng giáo dục [17]. Tác giả Phạm Minh Tùng (2015) đã chỉ ra ƣu thế và đƣa ra nguyên tắc trong giáo dục thẩm mỹ cho trẻ qua hoạt động trải nghiệm. Muốn phát triển 9 óc sáng tạo cho trẻ cần giúp trẻ có cơ hội thể hiện cảm xúc suy nghĩ qua hoạt động.
Vấn đề về quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm gắn với nội dung trải nghiệm cụ thể, quản lý hành vi trẻ trong hoạt động trải nghiệm, tạo cơ hội để trẻ nói lên suy nghĩ và dám thể hiện suy nghĩ trong sản phẩm trải nghiệm là vô cùng ý nghĩa [29]. Nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ và quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ theo tiếp cận trải nghiệm cho trẻ ở trường mầm non Tác giả Trần Thị Đào cho rằng: Lĩnh vực giáo dục thẩm mỹ ở trƣờng mầm non là một trong năm lĩnh vực chủ yếu, đóng vai trò quan trọng cho bƣớc đầu hình thành và phát triển toàn diện ở trẻ. Quản lí hoạt động giáo dục thẩm mỹ trong trƣờng mầm non là một nhiệm vụ rất quan trọng. Để thực hiện đƣợc nhiệm vụ này cán bộ quản lí phải am hiểu chuyên môn và có năng lực quản lí; có môi trƣờng giáo dục phù hợp, GV phải có chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng.
Đặc biệt là sự phối hợp giữa nhà trƣờng, gia đình, xã hội. Qua khảo sát thực trạng quản lí hoạt động GDTM cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở các trƣờng mầm non huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, tác giả đề xuất ra các biện pháp quản lí tập trung vào xây dựng mục tiêu, chủ đề trải nghiệm trong giáo dục thẩm mỹ; Nâng cao năng lực giáo viên và đảm bảo các nguồn lực phục vụ hoạt động giáo dục thẩm mĩ giúp nâng cao chất lƣợng giáo dục và góp phần phát triển toàn diện cho trẻ mầm non [9]. Tác giả Phạm Thị Bảo Ngọc trên cơ sở nghiên cứu thực trạng Quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trƣờng mầm non công lập quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh đã chỉ ra những hạn chế do nhận thức chƣa toàn diện, khâu lập kế hoạch, phối hợp các lực lƣợng trong giáo dục thẩm mỹ cho trẻ chƣa đƣợc quan tâm đầy đủ. Tác giả đề xuất các biện pháp quản lý: Tổ chức bồi dƣỡng nâng cao nhận thức của CBQL, GV mầm non về vai trò hoạt động GDTM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi; Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động GDTM chung cho toàn trƣờng và xác định những 10 nội dung cần GDTM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi; Chỉ đạo đa dạng hình thức hoạt động GDTM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo định hƣớng lấy trẻ làm trung tâm; Chỉ đạo công tác huy động các nguồn lực nhằm hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động GDTM cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở các trƣờng MNCL Quận 3, TPHồ Chí Minh; Tăng cƣờng công tác kiểm tra đánh giá các hoạt động GDTM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đáp ứng đổi mới giáo dục.
Trong đó, để đa dạng hoá các hình thức hoạt động GDTM, tác giả đã khẳng định trải nghiệm là hình thức hoạt động mang lại giá trị lớn và cần tổ chức hoạt động này trong sự phân tích và hƣớng đến giáo dục thẩm mỹ cho trẻ. Biện pháp đã chỉ ra các phƣơng pháp dạy trẻ hoạt động trải nghiệm nhƣ: vẽ, nặn, xé, dán. hay một số biện pháp bồi dƣỡng cảm xúc thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo theo tiếp cận trải nghiệm [26]. Tác giả Trịnh Thị Mai Hƣơng nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ ở trƣờng mầm non qua hoạt động trải nghiệm đã đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ em ở các trƣờng mầm non quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng.
Trong đó có các biện pháp đƣợc tác giả nhấn mạnh là: Xây dựng kế hoạch giáo dục thẩm mỹ theo tiếp cận trải nghiệm cho trẻ; Đổi mới nội dung, phƣơng pháp hình thức giáo dục thẩm mỹ cho trẻ; Tăng cƣờng các điều kiện tổ chức hoạt động trải nghiệm nhằm giáo dục thẩm mỹ cho trẻ ở các trƣờng mầm non quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng [20]. Tác giả Trƣơng Đình Thăng trong nghiên cứu về lĩnh vực này đã khẳng định vai trò của nhà quản lý trong triển khai và hƣớng dẫn, kiểm tra nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục thẩm mỹ, phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ mầm non. Tác giả khẳng định vai trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý của hiệu trƣởng trƣờng mầm non. Kết quả nghiên cứu của bài báo đã khái quát đầy đủ các nội dung lý luận về quản lý giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ mầm non ở trƣờng mầm non nhấn mạnh nội dung lập 11 kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ mầm non.
Các nội dung trên đều đặt trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay [31]. Tác giả Nguyễn Thị Thực chỉ ra nội dung quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ theo tiếp cận trải nghiệm cần tập trung vào các nội dung: Chỉ đạo thiết kế chƣơng trình giáo dục thẩm mỹ cho trẻ theo tiếp cận trải nghiệm ở trƣờng mầm non; Tổ chức triển khai chƣơng trình giáo dục thẩm mỹ cho trẻ theo tiếp cận trải nghiệm ở trƣờng mầm non; Bồi dƣỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên về chƣơng trình giáo dục thẩm mỹ cho trẻ theo tiếp cận trải nghiệm và Tăng cƣờng đầu tƣ cơ sở vật chất, thiết bị, các học liệu để tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ; Tổ chức kiểm tra, đánh giá giáo dục thẩm mỹ cho trẻ theo tiếp cận trải nghiệm cho trẻ [33].