Quản lý quá trình áp dụng phương pháp steam trong các trường mầm non tại thành phố quy nhơn tỉnh bình định

Tài liệu nghiên cứu Quản lý quá trình áp dụng phương pháp steam trong các trường mầm non tại thành phố quy nhơn tỉnh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Phạm Thị Hồng Cẩm
• Người hướng dẫn: TS. Dương Bạch Dương
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Quá Trình Áp Dụng Phương Pháp STEAM Trong Các Trường Mầm Non Tại Thành Phố Quy Nhơn, Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: Đề án
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP STEAM Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Một số khái niệm chính của đề án
• 1.2.1. Phương pháp giáo dục
• 1.2.2. Quá trình áp dụng phương pháp giáo dục. Quản lý quá trình áp dụng phương pháp giáo dục
• 1.3. Lý luận về quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong trường Mầm non
• 1.3.1. Đặc điểm tâm lý trẻ mầm non. Mục tiêu của phương pháp STEAM
• 1.3.2. Đặc điểm của phương pháp STEAM
• 1.3.3. Nội dung của phương pháp STEAM
• 1.3.4. Kiểm tra, đánh giá theo phương pháp STEAM
• 1.3.5. Quy trình áp dụng phương pháp STEAM trong trường mầm non
• 1.4. Các điều kiện đảm bảo quá trình áp dụng phương pháp STEAM
• 1.5. Quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non
• 1.5.1. Mục tiêu quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non
• 1.5.2. Nội dung quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non
• 1.5.3. Phương thức quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non
• 1.5.4. Các yếu tố tác động ảnh hưởng đến quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non
• 1.5.4.1. Yếu tố khách quan
• 1.5.4.2. Yếu tố chủ quan
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP STEAM TRONG CÁC TRƯỜNG MẦM NON TẠI THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.1.1. Mục tiêu khảo sát
• 2.1.2. Nội dung khảo sát
• 2.1.3. Phương pháp khảo sát
• 2.2. Tình hình kinh tế, xã hội, giáo dục đào tạo của thành phố Quy Nhơn
• 2.3. Thực trạng áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.3.1. Thực trạng về việc xác định mục tiêu của phương pháp STEAM trong các trường mầm non tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.3.2. Thực trạng mức độ áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non
• 2.3.3. Thực trạng về kết quả giáo dục qua quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.3.4. Thực trạng về các điều kiện đảm bảo quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.4. Thực trạng quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.4.1. Thực trạng xác định các mục tiêu quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM
• 2.4.2. Thực trạng thực hiện nội dung quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM ở các trường mầm non
• 2.5. Thực trạng phương thức quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non
• 2.6. Thực trạng về các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường Mầm non
• 2.7. Đánh giá chung
• 2.8. Nguyên nhân hạn chế
• 2.9. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP STEAM TRONG CÁC TRƯỜNG MẦM NON TẠI THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Định hướng đề xuất biện pháp quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 3.1.1. Về quan điểm
• 3.1.2. Về chiến lược phát triển
• 3.1.3. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý
• 3.2. Biện pháp quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức cho GV về việc áp dụng phương pháp STEAM vào các hoạt động giáo dục trong các trường mầm non
• 3.2.2. Tăng cường bồi dưỡng cho GV kỹ năng áp dụng phương pháp STEAM trong các hoạt động giáo dục trong các trường mầm non
• 3.2.3. Hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá các hoạt động giáo dục theo phương pháp STEAM trong các trường mầm non
• 3.2.4. Đẩy mạnh đầu tư CSVC và quản lý các điều kiện VC-XH phục vụ cho các hoạt động giáo dục áp dụng phương pháp STEAM trong các trường mầm non
• 3.2.5. Xây dựng chính sách khen thưởng đối với tổ, nhóm, cá nhân có thành tích tiêu biểu trong quá trình áp dụng phương pháp STEAM trong các hoạt động giáo dục trong các trường mầm non
• 3.3. Khảo nghiệm tính khả thi và tính phù hợp của các biện pháp
• 3.3.1. Mục tiêu khảo nghiệm
• 3.3.2. Tổ chức khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp
• 3.3.3. Thời gian, địa bàn thực hiện
• 3.3.4. Nội dung khảo nghiệm
• 3.3.5. Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi và tính phù hợp của các biện pháp đề xuất
• 3.4. Đánh giá chung
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• Về thực tiễn
• Đối với Phòng Giáo dục- Đào tạo thành phố Quy Nhơn
• Đối với CBQL nhà trường
• Đối với GV nhà trường
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC QUYẾT ĐỊNH GIAO TÊN ĐỀ TÀI ĐỀ ÁN THẠC SĨ (BẢN SAO)

Tóm tắt

I. STEAM Mầm Non Quy Nhơn Tổng Quan và Tầm Quan Trọng 55 ký tự

Giáo dục STEAM mầm non Quy Nhơn đang trở thành xu hướng tất yếu, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Phương pháp STEAM cho trẻ mầm non Quy Nhơn không chỉ cung cấp kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học mà còn phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và làm việc nhóm cho trẻ. Việc ứng dụng STEAM trong giáo dục mầm non Quy Nhơn giúp trẻ làm quen với thế giới xung quanh một cách tự nhiên và hứng thú. Điều này đặc biệt quan trọng trong giai đoạn đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Theo nghiên cứu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, STEAM giúp trẻ phát triển các kỹ năng cần thiết cho tương lai, phù hợp với yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Chính vì vậy, các trường mầm non tại Quy Nhơn ngày càng chú trọng đầu tư và đào tạo STEAM cho giáo viên mầm non Quy Nhơn. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết để đảm bảo hiệu quả và chất lượng.

1.1. Lợi ích của STEAM cho trẻ mầm non Quy Nhơn

Lợi ích của STEAM cho trẻ mầm non Quy Nhơn là vô cùng to lớn. STEAM giúp trẻ phát triển tư duy phản biện, khả năng sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và làm việc nhóm. Ngoài ra, STEAM còn giúp trẻ tự tin hơn trong việc khám phá thế giới xung quanh và thể hiện bản thân. STEAM cũng giúp trẻ phát triển các kỹ năng vận động tinh và vận động thô thông qua các hoạt động thực hành và trải nghiệm. Điều này tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của trẻ trong tương lai, chuẩn bị hành trang cho các cấp học cao hơn. STEAM mầm non Quy Nhơn thực sự là một bước tiến quan trọng trong giáo dục mầm non.

1.2. Mục tiêu của chương trình STEAM mầm non

Mục tiêu chính của chương trình STEAM mầm non là tạo ra môi trường học tập vui vẻ, sáng tạo, nơi trẻ được tự do khám phá và trải nghiệm. Chương trình STEAM không chỉ tập trung vào việc truyền đạt kiến thức mà còn chú trọng đến việc phát triển kỹ năng mềm cho trẻ. Mục tiêu cụ thể bao gồm: Phát triển tư duy logic và sáng tạo, Nâng cao khả năng giải quyết vấn đề, Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và giao tiếp hiệu quả, Khuyến khích trẻ khám phá và tìm hiểu thế giới xung quanh. Giáo án STEAM mầm non Quy Nhơn cần cụ thể hóa các mục tiêu này.

II. Thách Thức Triển Khai STEAM Tại Các Trường Mầm Non 59 ký tự

Mặc dù có nhiều lợi ích của STEAM cho trẻ mầm non Quy Nhơn, việc triển khai STEAM tại các trường mầm non vẫn gặp nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về nguồn lực, bao gồm cả cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên được đào tạo bài bản. Chi phí triển khai STEAM mầm non có thể khá cao, đặc biệt đối với các trường mầm non tư thục. Bên cạnh đó, nhiều giáo viên vẫn còn thiếu kinh nghiệm và kiến thức về phương pháp STEAM, dẫn đến việc triển khai không hiệu quả. Việc đánh giá hiệu quả của chương trình STEAM cũng là một thách thức, đòi hỏi các công cụ và phương pháp đánh giá phù hợp. Kinh nghiệm quản lý STEAM mầm non còn hạn chế.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất STEAM

Việc thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất là một rào cản lớn đối với việc triển khai STEAM tại các trường mầm non. Vật liệu STEAM mầm non cần thiết cho các hoạt động thực hành và trải nghiệm thường có chi phí khá cao. Ngoài ra, nhiều trường mầm non còn thiếu các phòng học chức năng và trang thiết bị hiện đại để hỗ trợ STEAM. Điều này đòi hỏi các trường mầm non cần có kế hoạch đầu tư và huy động nguồn lực một cách hợp lý để đảm bảo triển khai STEAM một cách hiệu quả.

2.2. Đào tạo giáo viên về phương pháp STEAM mầm non

Đội ngũ giáo viên đóng vai trò then chốt trong việc triển khai STEAM tại các trường mầm non. Tuy nhiên, nhiều giáo viên vẫn còn thiếu kiến thức và kỹ năng về phương pháp STEAM. Do đó, việc đào tạo STEAM cho giáo viên mầm non Quy Nhơn là vô cùng quan trọng. Các chương trình đào tạo cần cung cấp cho giáo viên những kiến thức cơ bản về STEAM, các phương pháp giảng dạy STEAM hiệu quả, và cách thiết kế các hoạt động STEAM phù hợp với trẻ mầm non. Mô hình STEAM mầm non hiệu quả Quy Nhơn cần được nhân rộng thông qua các buổi tập huấn.

III. Quản Lý Chương Trình STEAM Giải Pháp Toàn Diện 56 ký tự

Để giải quyết những thách thức trên, việc quản lý chương trình STEAM mầm non một cách toàn diện là vô cùng quan trọng. Quản lý chương trình STEAM bao gồm nhiều khía cạnh, từ việc xây dựng kế hoạch, lựa chọn giáo án STEAM mầm non Quy Nhơn phù hợp, đào tạo giáo viên, cung cấp cơ sở vật chất, đến việc đánh giá hiệu quả. Một hệ thống quản lý chương trình STEAM mầm non hiệu quả sẽ giúp các trường mầm non triển khai STEAM một cách có hệ thống, đảm bảo chất lượng và đạt được những kết quả mong muốn. Kinh nghiệm quản lý STEAM mầm non cho thấy sự quan trọng của việc hợp tác giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng.

3.1. Xây dựng kế hoạch và lựa chọn giáo án STEAM

Việc xây dựng kế hoạch và lựa chọn giáo án STEAM mầm non Quy Nhơn phù hợp là bước đầu tiên trong việc quản lý chương trình STEAM. Kế hoạch cần xác định rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp, và nguồn lực cần thiết cho việc triển khai STEAM. Giáo án STEAM cần được lựa chọn cẩn thận, đảm bảo phù hợp với độ tuổi và khả năng của trẻ, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn. Phần mềm hỗ trợ STEAM mầm non có thể giúp giáo viên thiết kế giáo án hiệu quả hơn.

3.2. Đánh giá hiệu quả chương trình STEAM mầm non

Việc đánh giá hiệu quả STEAM mầm non là cần thiết để đảm bảo chương trình đáp ứng được các mục tiêu đề ra. Đánh giá có thể được thực hiện thông qua nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm quan sát, phỏng vấn, và sử dụng các công cụ đánh giá chuẩn hóa. Kết quả đánh giá sẽ giúp các trường mầm non điều chỉnh và cải thiện chương trình STEAM để đạt được hiệu quả tốt nhất. Đánh giá hiệu quả STEAM mầm non cần dựa trên các tiêu chí cụ thể và khách quan.

3.3. Tăng cường hợp tác giữa nhà trường và phụ huynh

Sự hợp tác giữa nhà trường và phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai STEAM tại các trường mầm non. Nhà trường cần thông báo cho phụ huynh về chương trình STEAM và các hoạt động liên quan. Phụ huynh có thể tham gia vào các hoạt động STEAM tại trường hoặc hỗ trợ trẻ thực hiện các dự án STEAM tại nhà. Sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường và phụ huynh sẽ giúp trẻ phát triển một cách toàn diện và hiệu quả. Trường mầm non áp dụng STEAM tại Quy Nhơn cần chủ động tạo kênh liên lạc thường xuyên với phụ huynh.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Mô Hình STEAM Mầm Non Hiệu Quả 59 ký tự

Nhiều trường mầm non áp dụng STEAM tại Quy Nhơn đã gặt hái được những thành công đáng kể. Các trường này đã xây dựng được các mô hình STEAM mầm non hiệu quả Quy Nhơn, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Các mô hình này thường tập trung vào việc tạo ra môi trường học tập sáng tạo, khuyến khích trẻ khám phá và trải nghiệm. Các hoạt động STEAM được thiết kế một cách sinh động và hấp dẫn, giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên và hứng thú. Những thành công này là minh chứng cho thấy tiềm năng to lớn của STEAM trong việc nâng cao chất lượng giáo dục mầm non. Ứng dụng STEAM trong giáo dục mầm non Quy Nhơn cần được nhân rộng và phát triển hơn nữa.

4.1. Các hoạt động STEAM sáng tạo và hấp dẫn

Các hoạt động STEAM sáng tạo và hấp dẫn là yếu tố then chốt để thu hút sự quan tâm của trẻ mầm non. Các hoạt động này cần được thiết kế một cách sinh động, trực quan, và phù hợp với độ tuổi của trẻ. Ví dụ, trẻ có thể tham gia vào các hoạt động xây dựng mô hình, làm thí nghiệm khoa học đơn giản, hoặc tạo ra các tác phẩm nghệ thuật từ các vật liệu tái chế. Quan trọng nhất là tạo cơ hội cho trẻ được tự do khám phá, sáng tạo, và thể hiện bản thân. Giáo án STEAM mầm non Quy Nhơn cần chú trọng tính thực hành và trải nghiệm.

4.2. Xây dựng môi trường học tập STEAM thân thiện

Môi trường học tập đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích sự sáng tạo và hứng thú của trẻ đối với STEAM. Môi trường học tập cần được trang trí một cách sinh động, hấp dẫn, và đầy màu sắc. Các góc STEAM cần được bố trí một cách khoa học, tạo điều kiện cho trẻ dễ dàng tiếp cận và khám phá các vật liệu STEAM mầm non. Không gian học tập cần đảm bảo an toàn, sạch sẽ, và thoáng mát. Mô hình STEAM mầm non hiệu quả Quy Nhơn thường chú trọng đến việc tạo môi trường học tập thân thiện và kích thích sự sáng tạo.

V. Tương Lai STEAM Mầm Non Quy Nhơn Phát Triển Bền Vững 60 ký tự

Tương lai của STEAM mầm non Quy Nhơn hứa hẹn nhiều tiềm năng phát triển. Với sự quan tâm ngày càng tăng của các cấp quản lý giáo dục, các trường mầm non, và phụ huynh, STEAM sẽ ngày càng được triển khai rộng rãi và hiệu quả hơn. Việc đầu tư vào đào tạo STEAM cho giáo viên mầm non Quy Nhơn, cung cấp cơ sở vật chất, và xây dựng các mô hình STEAM mầm non hiệu quả Quy Nhơn sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển STEAM một cách bền vững. STEAM mầm non Quy Nhơn sẽ góp phần quan trọng vào việc đào tạo thế hệ trẻ năng động, sáng tạo, và sẵn sàng đối mặt với những thách thức của tương lai.

5.1. Chính sách hỗ trợ phát triển STEAM mầm non

Việc xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển STEAM mầm non là vô cùng quan trọng. Các chính sách này cần tập trung vào việc cung cấp nguồn lực tài chính, đào tạo giáo viên, và khuyến khích các trường mầm non triển khai STEAM. Các chính sách cũng cần tạo điều kiện thuận lợi cho việc hợp tác giữa nhà trường, phụ huynh, và các tổ chức xã hội trong việc phát triển STEAM. Chính sách hỗ trợ cần được xây dựng một cách khoa học, minh bạch, và công bằng. Quản lý chương trình STEAM mầm non cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước để được hỗ trợ tốt nhất.

5.2. Đánh giá và cải tiến chương trình STEAM liên tục

Việc đánh giá hiệu quả STEAM mầm non và cải tiến chương trình liên tục là cần thiết để đảm bảo chương trình luôn đáp ứng được nhu cầu của trẻ và xã hội. Đánh giá cần được thực hiện một cách khách quan, khoa học, và dựa trên các tiêu chí cụ thể. Kết quả đánh giá cần được sử dụng để điều chỉnh và cải thiện chương trình, đảm bảo STEAM mầm non luôn đi đúng hướng và đạt được những kết quả mong muốn. Mô hình STEAM mầm non hiệu quả Quy Nhơn cần được đánh giá và chia sẻ kinh nghiệm rộng rãi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục mầm non tại Việt Nam, việc áp dụng phương pháp STEAM (Science, Technology, Engineering, Art, Math) được xem là một hướng đi tiên tiến nhằm phát triển toàn diện năng lực cho trẻ. Thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, với 25 trường mầm non công lập và hơn 14.000 trẻ em, đang trong quá trình triển khai áp dụng phương pháp này từ năm 2020 đến 2023. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM tại các trường mầm non trên địa bàn, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trong giai đoạn hiện nay.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các trường mầm non công lập tại thành phố Quy Nhơn, với dữ liệu thu thập từ 45 cán bộ quản lý và 183 giáo viên, sử dụng phương pháp khảo sát, phỏng vấn và quan sát thực tiễn. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả áp dụng STEAM, đồng thời tạo điều kiện phát triển kỹ năng tư duy phản biện, sáng tạo và hợp tác cho trẻ mầm non, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về phương pháp giáo dục tích hợp và lý thuyết quản lý giáo dục. Phương pháp STEAM được xem là mô hình giáo dục tích hợp liên môn, kết hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học nhằm phát triển toàn diện năng lực trẻ. Các khái niệm trọng tâm bao gồm:

• Phương pháp giáo dục: Tổ hợp các cách thức hoạt động của giáo viên và trẻ nhằm đạt mục tiêu giáo dục.
• Quá trình áp dụng phương pháp giáo dục: Quá trình tiếp nhận và triển khai phương pháp mới trong nhà trường.
• Quản lý quá trình áp dụng phương pháp STEAM: Hệ thống các tác động có kế hoạch của cán bộ quản lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng STEAM.
• Đặc điểm tâm lý trẻ mầm non: Trẻ phát triển tư duy trực quan, học qua trải nghiệm và khám phá.
• Mục tiêu của phương pháp STEAM: Phát triển kỹ năng sáng tạo, tư duy phản biện, làm việc nhóm và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát 45 cán bộ quản lý và 183 giáo viên tại các trường mầm non công lập ở Quy Nhơn bằng phiếu điều tra và phỏng vấn sâu.
• Dữ liệu thứ cấp: Tài liệu, văn bản pháp luật liên quan đến giáo dục mầm non và STEAM, báo cáo của ngành giáo dục.

Phương pháp phân tích sử dụng thống kê mô tả, phân tích định tính và định lượng để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2020 đến 2023, đảm bảo tính cập nhật và phù hợp với thực tiễn địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ áp dụng phương pháp STEAM: Có 96% trường mầm non công lập tại Quy Nhơn đã áp dụng STEAM, chỉ có một trường chưa triển khai do điều kiện đặc thù địa lý. Giáo viên nhận thức cao về tầm quan trọng của việc giúp trẻ thực hành, trải nghiệm (điểm trung bình 3,04/5), tuy nhiên mức độ nhận thức về tích hợp liên môn và hệ thống kết nối bài học còn ở mức trung bình (2,48 - 2,65/5).

2. Điều kiện cơ sở vật chất và nhân lực: Các trường có 212 phòng học, trong đó 77,35% là phòng học kiên cố; 36% có phòng đa năng phục vụ hoạt động STEAM. Tuy nhiên, thiết bị đồ chơi ngoài danh mục còn hạn chế, chỉ có 206 bộ đồ chơi tối thiểu và 23 bộ đồ chơi ngoài danh mục. Đội ngũ cán bộ quản lý có trình độ chuyên môn cao, 16% có bằng thạc sĩ, giáo viên đạt chuẩn 100% với 84,6% trình độ đại học, nhưng vẫn còn sự chênh lệch về chất lượng và tâm lý ngại đổi mới ở một số giáo viên lớn tuổi.

3. Quản lý quá trình áp dụng STEAM: Công tác lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra được thực hiện tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, việc chỉ đạo áp dụng đại trà còn gặp khó khăn do thiếu nhóm tiên phong mạnh và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các bộ phận. Việc đánh giá giáo viên và trẻ theo tiêu chí STEAM chưa được thực hiện thường xuyên và toàn diện.

4. Yếu tố ảnh hưởng: Yếu tố khách quan như thiếu chính sách chính thống về giáo dục STEAM ở cấp mầm non và hạn chế về nguồn lực vật chất là những thách thức lớn. Yếu tố chủ quan gồm nhận thức chưa đồng đều của giáo viên và cán bộ quản lý, cũng như sự thiếu kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động STEAM.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng phương pháp STEAM tại các trường mầm non ở Quy Nhơn đã đạt được những bước tiến quan trọng, phù hợp với xu hướng đổi mới giáo dục toàn cầu. Tuy nhiên, mức độ nhận thức và thực hành của giáo viên về tích hợp liên môn và kết nối bài học còn hạn chế, phản ánh qua điểm trung bình dưới 3,0. Điều này tương đồng với các nghiên cứu trong ngành giáo dục mầm non tại các địa phương khác, cho thấy cần có sự đầu tư bài bản hơn về đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn.

Cơ sở vật chất tuy đảm bảo về số lượng phòng học nhưng thiếu đa dạng về thiết bị và học liệu phục vụ STEAM, ảnh hưởng đến chất lượng trải nghiệm của trẻ. Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên có trình độ chuyên môn tốt nhưng cần nâng cao kỹ năng quản lý và đổi mới phương pháp giảng dạy để đáp ứng yêu cầu của STEAM.

Việc quản lý quá trình áp dụng STEAM còn thiếu sự đồng bộ và chưa có nhóm tiên phong đủ mạnh để dẫn dắt đổi mới, dẫn đến hiệu quả chưa tối ưu. Các biểu đồ thể hiện mức độ nhận thức và áp dụng STEAM của giáo viên theo từng tiêu chí sẽ giúp minh họa rõ hơn các điểm mạnh và hạn chế, từ đó làm cơ sở cho các biện pháp can thiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và năng lực cho giáo viên: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về phương pháp STEAM, tập trung vào kỹ năng tích hợp liên môn và thiết kế hoạt động giáo dục sáng tạo. Mục tiêu đạt 90% giáo viên được bồi dưỡng trong vòng 12 tháng, do Phòng Giáo dục và các trường phối hợp thực hiện.

2. Xây dựng nhóm tiên phong đổi mới: Thành lập nhóm giáo viên và cán bộ quản lý có năng lực và uy tín làm đầu mối triển khai STEAM, hỗ trợ đồng nghiệp và thúc đẩy áp dụng đại trà. Nhóm này cần được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng trong 6 tháng đầu năm học.

3. Đầu tư cơ sở vật chất và học liệu: Tăng cường đầu tư đa dạng thiết bị, đồ chơi STEAM và không gian thực hành trải nghiệm trong trường mầm non. Ưu tiên bổ sung ít nhất 30% số lượng đồ chơi ngoài danh mục hiện có trong 2 năm tới, do nhà trường phối hợp với các tổ chức xã hội hóa giáo dục.

4. Hoàn thiện hệ thống đánh giá và quản lý: Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hoạt động giáo dục STEAM và phát triển công cụ đánh giá sự phát triển kỹ năng của trẻ theo phương pháp này. Triển khai đánh giá định kỳ hàng quý, do cán bộ quản lý chuyên môn thực hiện.

5. Khuyến khích chính sách khen thưởng: Áp dụng chính sách khen thưởng cho cá nhân, tổ nhóm có thành tích xuất sắc trong áp dụng STEAM nhằm tạo động lực đổi mới sáng tạo. Thực hiện hàng năm, do Phòng Giáo dục chủ trì phối hợp với các trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục mầm non: Nhận diện các yếu tố ảnh hưởng và giải pháp quản lý quá trình áp dụng STEAM, từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý tại đơn vị.

2. Giáo viên mầm non: Hiểu rõ đặc điểm tâm lý trẻ và phương pháp STEAM, áp dụng linh hoạt trong tổ chức hoạt động giáo dục nhằm phát triển toàn diện năng lực trẻ.

3. Nhà nghiên cứu giáo dục: Cung cấp dữ liệu thực tiễn và cơ sở lý luận để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về đổi mới phương pháp giáo dục mầm non.

4. Các cơ quan quản lý giáo dục địa phương: Làm căn cứ xây dựng chính sách, kế hoạch đào tạo và đầu tư cơ sở vật chất phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non theo hướng STEAM.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp STEAM có phù hợp với trẻ mầm non không?
   Phương pháp STEAM rất phù hợp với đặc điểm tư duy trực quan và nhu cầu khám phá của trẻ mầm non, giúp trẻ phát triển kỹ năng sáng tạo, tư duy phản biện và làm việc nhóm thông qua các hoạt động trải nghiệm thực tế.

2. Làm thế nào để giáo viên nâng cao năng lực áp dụng STEAM?
   Giáo viên cần tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu, học hỏi kinh nghiệm từ các trường điển hình và tự bồi dưỡng qua nghiên cứu tài liệu, thực hành tổ chức hoạt động STEAM trong lớp học.

3. Những khó khăn phổ biến khi áp dụng STEAM tại các trường mầm non là gì?
   Khó khăn bao gồm thiếu cơ sở vật chất, thiết bị học liệu, nhận thức chưa đồng đều của giáo viên, thiếu sự hỗ trợ quản lý và chưa có chính sách rõ ràng từ cấp trên.

4. Cán bộ quản lý cần làm gì để hỗ trợ giáo viên?
   Cán bộ quản lý cần xây dựng kế hoạch đào tạo, tạo điều kiện về thời gian và vật chất, tổ chức nhóm tiên phong, kiểm tra đánh giá thường xuyên và khuyến khích đổi mới sáng tạo trong giảng dạy.

5. Làm sao để đánh giá hiệu quả áp dụng STEAM?
   Hiệu quả được đánh giá qua sự phát triển kỹ năng tư duy, sáng tạo, hợp tác của trẻ, mức độ tích cực tham gia hoạt động và sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy của giáo viên, sử dụng bộ tiêu chí đánh giá đa chiều.

Kết luận

• Phương pháp STEAM đã được áp dụng rộng rãi tại 96% trường mầm non công lập ở Quy Nhơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non.
• Cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn tốt nhưng còn hạn chế về thiết bị học liệu và kỹ năng áp dụng STEAM.
• Quản lý quá trình áp dụng STEAM cần được tăng cường qua việc xây dựng nhóm tiên phong, hoàn thiện hệ thống đánh giá và chính sách hỗ trợ.
• Các biện pháp đề xuất có tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế, hướng tới phát triển bền vững giáo dục mầm non theo xu hướng đổi mới.
• Đề nghị các cơ quan quản lý, nhà trường và giáo viên phối hợp triển khai các giải pháp trong vòng 1-3 năm tới để nâng cao hiệu quả áp dụng STEAM.

Các trường mầm non cần khẩn trương tổ chức đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất và xây dựng hệ thống quản lý phù hợp để phát huy tối đa lợi ích của phương pháp STEAM, góp phần xây dựng nền giáo dục mầm non hiện đại, sáng tạo và toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho việc xã hội hóa hoạt động giáo dục STEM một cách rộng rãi. Năm 2015, lần đầu tiên có công văn chỉ đạo việc thành lập câu lạc bộ STEM ở tất cả các trƣờng phổ thông. Chỉ thị 16CT/TTg của Thủ tƣớng Chính phủ ban hành ngày 04 tháng 05 năm 2017 về việc tăng cƣờng năng lực tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 trong đó có đề ra giải pháp “Thay đổi mạnh mẽ các chính sách, nội dung, phƣơng pháp giáo dục và dạy nghề nhằm tạo ra nguồn nhân lực có khả năng tiếp nhận các xu thế công nghệ sản xuất mới, trong đó cần tập trung vào thúc đẩy đào tạo về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM). Và nhiệm vụ đặt ra với Bộ giáo dục và đào tạo là “Thúc đẩy triển khai giáo dục về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) trong chƣơng trình giáo dục phổ thông”.

Trong chƣơng trình giáo dục phổ thông mới - Chƣơng trình tổng thể ban hành kèm theo Thông tƣ số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thể hiện rõ quan điểm quan điểm “Bảo đảm kết nối chặt chẽ giữa các lớp học, cấp học với nhau và liên thông với chƣơng trình GDMN, chƣơng trình giáo dục nghề nghiệp và chƣơng trình giáo dục đại học” (BGDĐT, 2018). Cùng với việc ban hành chƣơng trình giáo dục phổ thông mới thì giáo dục STEM đƣợc đƣa vào chƣơng trình giảng dạy cho các cấp học đã thể hiện sự đề cao giáo dục STEM ở chỗ yêu cầu dạy học tích hợp, tạo điều kiện tổ chức các chủ đề STEM, góp phần phát triển năng lực vận dụng kiến thức liên 7 môn giải quyết các vấn đề thực tiễn cho học sinh. Trong bối cảnh chung của nền giáo dục nƣớc nhà, STEAM đƣợc triển khai tại bậc mầm non từ năm 2015. Tuy nhiên, lúc đầu chỉ có một số ít trƣờng mầm non quốc tế thực hiện STEAM.

Năm học 2019-2020, Vụ GDMN, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành văn bản triển khai STEAM tại các trƣờng mầm non trong cả nƣớc nhƣng phải theo một lộ trình nhất định (Nguyễn Kim Anh, 2019). Tại Diễn đàn ứng dụng phƣơng pháp STEAM trong giáo dục, Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam Kim Hojlund Christensen cho biết, mục đích chính của STEAM không phải đào tạo ra các nhà khoa học mà là truyền cảm hứng học tập, giúp học trẻ thấy đƣợc sự kết nối giữa các nội dung kiến thức, đặc biệt kiến thức về khoa học, toán học, nghệ thuật, công nghệ, kỹ thuật thấy tầm quan trọng của việc kết nối kiến thức tác động đến xung quanh. Ƣu điểm vƣợt trội của STEAM là tạo cho trẻ cơ hội để trẻ tự khám khá thế giới. Thông qua đó, trẻ sẽ tự rút ra kinh nghiệm, tích lũy kiến thức và tự tìm ra đƣợc những điều ý nghĩa nhất để áp dụng vào thực tế cuộc sống.

STEAM giúp trẻ phát triển toàn diện các kỹ năng nhƣ giao tiếp, làm việc nhóm, đồng thời giúp trẻ phát huy khả năng sáng tạo và tƣ duy phản biện (Beth Fredericks, 2019). Trong kỉ yếu hội thảo khoa học quốc gia tại Huế về GDMN trong bối cảnh cách mạng công nghệ 4.0 cũng có bài báo cáo về phƣơng pháp STEAM khẳng định “Kết hợp khoa học và nghệ thuật để phát triển toàn diện trẻ mầm non” của tác giả Nguyễn Minh Anh và Trƣơng Thị Kim Oanh. Trong thông tƣ 51/2020/ BGDĐT ngày 31/12/2020 ban hành Sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Chƣơng trình Giáo dục mầm non đã thể hiện rõ quan điểm “Chƣơng trình giáo dục mầm non bảo đảm kết nối chặt chẽ giữa các độ tuổi nhà trẻ và mẫu giáo với nhau, liên thông với Chƣơng trình giáo dục phổ thông. Chƣơng trình thể hiện quan điểm giáo dục toàn diện, tích hợp, lấy trẻ làm trung tâm với phƣơng châm giáo dục “chơi mà học, học bằng chơi”.

Do đó, tại hội thảo giới thiệu phƣơng pháp giáo dục STEAM cho trẻ mầm non - Đà Nẵng, Bà Đặng Thị Cẩm Tú, Trƣởng phòng GDMN phát biểu “Khuyến khích các trƣờng mầm non trên địa bàn thành phố cần mạnh dạn áp dụng và lồng ghép các giá trị STEAM vào phƣơng pháp giảng dạy trên lớp học để tạo cơ hội giúp trẻ phát triển các kỹ năng vận động tinh, kỹ năng hợp tác nhóm, khả năng 8 giao tiếp ngôn ngữ, khả năng phát triển tƣ duy, sự sáng tạo, khám phá môi trƣờng xã hội rất cần thiết cho trẻ mẫu giáo ngay từ khi còn bé và làm phong phú hơn nội dung giáo dục trong các nhà trƣờng”. Nhiều hội thảo quốc tế về phƣơng pháp giáo dục STEAM cho trẻ mầm non liên tiếp diễn ra ở các thành phố lớn nhƣ Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM, Cần Thơ. cũng đã thu hút sự chú ý và tham gia của đông đảo đội ngũ GVMN và CBQL. Điều đó cũng nhấn mạnh rằng, phƣơng pháp STEAM rất có ý nghĩa với ngành GDMN hiện nay.

Trong kế hoạch số 3062/KH-GDĐT-MN ngày 22 tháng 9 năm 2020 của GDMN thành phố Hồ Chí Minh đã chỉ đạo triển khai tập huấn STEM/STEAM, vận dụng trong Chƣơng trình GDMN. Điều đó chứng đó STEM/STEAM đang có sức hút và sự quan tâm lớn của ngành GDMN trong cả nƣớc. Đã có công trình nghiên cứu về việc áp dụng nhƣ: Luận văn thạc sĩ: “Quản lý hoạt động giáo dục tại trƣờng mầm non STEAMe GATEN theo mô hình STEAM” của Đặng Thị Hà, năm 2020. Luận văn thạc sĩ: “Thực trạng ứng dụng phƣơng pháp STEM/STEAM vào dạy học ở trƣờng mầm non tại thành phố Hồ Chí Minh” của Vũ Thị Lệ Hằng, năm 2020.

Nhƣ vậy, vấn đề áp dụng phƣơng pháp STEAM tại các trƣờng mầm non đã đƣợc nghiên cứu. Tuy nhiên, mới dừng lại ở việc định hƣớng cho sự phát triển giáo dục trong nhà trƣờng và chƣa thể hiện rõ tính phù hợp trong quá trình áp dụng đối với đặc điểm, tình hình phát triển của trƣờng mầm non nói riêng. Một số khái niệm chính của đề án 1.1 Phương pháp giáo dục Phƣơng pháp giáo dục là tổ hợp các cách thức hoạt động của GV và trẻ, đƣợc thực hiện trong sự thống nhất, khắn khít với nhau nhằm thực hiện các nội dung giáo dục để đạt đƣợc mục tiêu giáo dục.2 Quá trình áp dụng phương pháp giáo dục Quá trình áp dụng phƣơng pháp giáo dục là quá trình GV tiếp nhận phƣơng pháp giáo dục mới đƣa vào áp dụng trong nhà trƣờng nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình giáo dục. Quá trình tiếp nhận phƣơng pháp mới, bao gồm: Lý thuyết về quan điểm tiếp cận, về kiến thức kỹ năng cần đƣợc hình thành ở trẻ.

9 Quá trình áp dụng phƣơng pháp mới trong nhà trƣờng: gồm nhiều giai đoạn Từ thực hiện thí điểm (dùng thử) đến nhân rộng quy mô toàn trƣờng (đại trà, rộng rãi) Mục tiêu áp dụng: đáp ứng nhu cầu thực tiễn trong công tác đổi mới giáo dục, nhu cầu mong muốn của phụ huynh và sự phát triển chung của nhà trƣờng. Quản lý quá trình áp dụng phương pháp giáo dục Quản lý quá trình áp dụng phƣơng pháp giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến quá trình áp dụng phƣơng pháp giáo dục trong nhà trƣờng nhằm tạo điều kiện, huy động, phối hợp các nguồn lực phƣơng pháp giáo dục đƣợc đảm bảo kết quả một cách tối ƣu nhất. Chủ thể quản lý là hiệu trƣởng trƣờng mầm non thực hiện các chức năng ngƣời quản lý nhằm tạo điều kiện để GV và học sinh đƣợc thực hiện các hoạt động giáo dục. Đối tƣợng của chủ thể quản lý là quá trình áp dụng phƣơng pháp giáo dục.

Mục tiêu quản lý quá trình áp dụng phƣơng pháp giáo dục: Huy động các nguồn lực tạo điều kiện môi trƣờng làm việc phục vụ cho quá trình áp dụng phƣơng pháp giáo dục một cách tối ƣu (về tài chính, CSVC, nhân lực). Nội dung của phương pháp STEAM Với trẻ mầm non phƣơng pháp Steam là giúp trẻ biết đƣợc bản chất của sự vật hiện tƣợng theo mức độ khả năng nhân thức của trẻ một cách sinh động thể hiện tính tƣơng tác cao. Nội dung của phƣơng pháp Steam nằm ở tên gọi của nó với các yếu tố S-T-E-A-M đƣợc tích hợp thông qua các hoạt động thực hành, trải nghiệm. S- (Khoa hoc): Trẻ đƣơc tìm hiểu về các sự vật hiện tƣợng xung quanh, cách tƣ duy, quan sát, thực hành, đặt giả thuyết, phán đoán, đƣa ra các câu hỏi về sự tò mò của trẻ.

Qua đó, trẻ có khả năng liên kết các kiến thức này, đồng thời đƣợc thực hành và có tƣ duy sử dụng kiến thức vào thực tiễn để giải quyết các vấn đề. T- (Công nghệ): Trẻ bƣớc đầu sử dụng những vấn đề đơn giản nhất đến những đồ dùng phức tạp hơn qua mạng Internet, đồ dùng bằng điện để truy cập, tìm hiểu về những nội dung có liên quan thông qua các kỹ năng vận động tinh, óc sáng tạo. 10 E- (Kỹ thuật): Trẻ đƣợc thể hiện cách giải quyết đề - ý tƣởng của mình, trẻ đƣợc thiết kế và sáng tạo từ các nguyên vật liệu và thể hiện đƣợc quy trình thiết kế theo mong muốn riêng của trẻ. M- (Toán): Trẻ đƣợc thể hiện các kỹ năng đo lƣờng, số lƣợng, các quy tắc sắp xếp, hình khốikích thƣớc, để ứng dụng trong quá trình giải quyết vấn đề theo ý tƣởng đƣa ra.

A- (Nghệ thuật): Trẻ thể hiện sử dụng các hình thức nghệ thuật nhƣ (vẽ, nặn, dán, tô màu, hát, đóng kịch…) để thể hiện các quá trình, giai đoạn, nội dung bài học khác nhau theo cách riêng của mình. Trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục theo phƣơng pháp Steam GV cần: - Đặt trƣớc các nhiệm vụ trong thực tiễn, bằng việc giải quyết một tình huống hay một nội dung, đề tài, câu chuyện nào đó. Để thực hiện đƣợc nhiệm vụ này, trẻ cần phải thu nhập thông tin thông tin, giải thích, phân tích tình huống thông qua việc tự tra cứu, tìm hiểu, bàn bạc để xác định vấn đề cần giải quyết. - Hoạt động tƣ duy kiến thức nền: Từ vấn đề cần giải quyết nêu trên, trẻ sẽ quan sát thực hiện, nguyên cứu tài liệu, thực hành thí nghệm bằng các kiến thức kinh nghiệm đã biết.

- Hoạt động giải quyết vấn đề: Xét ở góc độ bản chất thì đây hoạt động thể hiện tính sáng tạo của cá nhân thông qua hoạt động sáng tạo khoa học, kỹ thuật với các kiến thức kỹ năng về toán học, kỹ thuật nhằm hình thành kiến thức mới.