Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN TRẢI NGHIỆM 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu về giáo dục Nghệ thuật Tác giả Jang Young Song (2014) trong cuốn "Hướng dẫn hoạt động. âm nhạc, thể dục, tạo hình cho trẻ mầm non" đã nghiên cứu lý thuyết cơ bản và các bài hát, động tác vận động để giúp giáo viên hiểu hơn về hoạt động âm nhạc dành cho trẻ.
Hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mầm non trong cuốn sách này chủ yếu là các trò chơi. Vì bản chất của trò chơi là sự vui vẻ, chơi chính là phải vui vẻ. Hoạt động trò chơi nên diễn ra thường xuyên trong vườn trẻ. Trong hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non, tác giả chỉ đề cập một phần nhỏ về lí thuyết giáo dục mĩ thuật cho trẻ, bên cạnh đó, tác gia cung cấp một số hoạt động thực hành mĩ thuật cho trẻ ở trường mầm non.
Điểm đặc biệt ở tài liệu này là phần lớn các bài tạo hình đều được thực hiện dựa trên việc sử dụng các vật liệu dễ tìm trong sinh hoạt hằng ngày (26, t75) Năm 2002, tác giả Phạm Thị Hòa xuất bản Giáo trình phương pháp giáo dục âm nhạc trong trường mầm non. Trong giáo trình nêu ra một số vấn đề chung về giáo dục âm nhạc trong trường mầm non với những khái niệm cơ bản, những đặc điểm của giáo dục âm nhạc, các phương pháp dạy hoạt động âm nhạc được tác giải đưa ra và so sánh qua đó có những gợi ý phù hợp đối với từng cơ sở giáo dục; Các hình thức tổ chức hoạt động âm nhạc và soạn giáo án tập dạy cũng được tác giả đề cập và hướng dẫn khả kỹ càng. Trong bài viết này tác giả đã phân tích bối cảnh kinh tế - xã hội trong thời kỉ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chiến lượng phát triển giáo dục mầm non. Tác gãi Trần Thị Bích Liễu với cuốn sách.
"Kỹ năng và bài tập thực hành quản lý trưởng mầm non của hiệu trưởng" đã cung cấp những tri thức khoa học 6 về nghiệp vụ quản lý trưởng mầm non và hệ thống các bài tập hình thành các kỹ năng cơ bản của người hiệu trưởng Bùi Văn Nghị (2014) “GD Âm nhạc học hướng vào năng lực người học” Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội. Trong cuốn sách này trình bày về khái niệm Âm nhạc, dạy học trong Âm nhạc, trong đó đề cập đến dạy học theo định hướng phát triển năng lực. Hoàng Long – Hoàng Lân (2005) “Phowng pháp dạy học môn Âm nhạc” Giáo trình dành cho các trường CĐSP, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội.Trong các cuốn sách này, tác giả đã đưa ra được hệ thống các phương pháp dạy học cơ bản của bộ môn Âm nhạc trong nhà trường phổ thông. Ngoài ra, tác giả còn đưa ra một số vai trò, đặc điểm với môn Âm nhạc.
Phạm Tuyên (1999) “Âm nhạc với học sinh”, Nxb GD. Cuốn sách này, tác giả đã đưa ra được tổng hợp các kiến thức âm nhạc và PP DH âm nhạc cho HS. Lê Minh Châu (2012) “Ứng dụng trò chơi đồng giao cho HS lứa tuổi Mầm non – Tiểu học” Nxb Văn hóa. Cuốn sách này tác giả đã sưu tầm một số thể loại trò chơi – đồng giao, đồng thời nêu lên được một số vai trò, ý nghĩa trò chơi – đồng giao trong sự phát triển toàn diện cho HS người Việt.
Dương Anh Đức (2014) “Xây dựng chương trình hoạt động âm nhạc ngoại khoá cho HS THCS Thành phố Hà Nội”, luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Lý luận và PP DH âm nhạc, Trường Đại học sư phạm nghệ thuật Trung ương, Hà Nội. Đây là công trình nghiên cứu rất hay, đồng thời nêu được một số giải pháp để xây dựng nền âm nhạc và nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc thiếu nhi. Các nghiên cứu về quản lý giáo dục nghệ thuật theo hướng trải nghiệm Tác giả Bùi Thị Bích Liên với đề tài “Thực trạng quản lý giáo dục nghệ thuật tại các trường tiểu học thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương” nghiên cứu về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật tại các trường tiểu học thành phố 7 Dĩ An, Bình Dương, tử đó đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật của học sinh cấp tiểu học, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Dĩ An. Tác giả Lê Thị Mỹ Hạnh với đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm.
Trên cơ sở lý luận quản lý hoạt động nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm ở các trưởng mầm non và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động nghệ thuật cho trẻ 5- 6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm ở các trường mầm non Quận Long Biên, Hà Nội để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động nghệ thuật cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động khám phá, trải nghiệm ở các trường mầm non ở các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Tác giả Ngô Thị Kim Hương với đề tài “Quản lý hoạt động dạy học môn Âm nhạc cho học sinh trường Trung học cơ sở Lê Quý Đôn, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội theo tiếp cận năng lực”. Trên cơ sở nghiên cứu lí luận về quản lý hoạt động dạy học môn Âm nhạc nói chung, điều tra, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Âm nhạc nhà trường. Luận văn nghiên cứu và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Âm nhạc cho học sinh trường Trung học cơ sở Lê Quý Đôn, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội theo tiếp cận năng lực nhằm đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn và tính khả thi của người học.
Hầu hết các công trình nghiên cứu đều khẳng định vai trò của quản lý quá trình dạy học Âm nhạc cho HS có một ý nghĩa và vai trò rất quan trọng đối với HĐ DH, là nhân tố trọng yếu nâng cao chất lượng dạy và học. Như vậy hoạt động dạy học Âm nhạc cho đến nay đã được các nhà giáo dục tập trung nghiên cứu. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay rất ít công trình nghiên cứu sâu về quản lý hoạt động dạy học môn Nghệ thuật cho HS Tiểu học theo hướng trải nghiệm. Do vậy, nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học môn Nghệ thuật cho 8 HS Tiểu học theo hướng trải nghiệm tại các trường tiểu học huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh sẽ đáp ứng yêu cầu đổi mới CT GDPT mới, có ý nghĩa vô cùng quan trọng không chỉ về cơ sở lý luận mà còn cả về ý nghĩa thực tiễn.
Một số khái niệm cơ bản 1. Giáo dục, giáo dục nghệ thuật 1. Giáo dục Từ khi con người xuất hiện, qua quá trình lao động cải tạo tự nhiên đã phát hiện và nhận thức được các qui luật phát sinh, tồn tại, phát triển của thế giới quan. Cũng qua quá trình đó, con người đã tích lũy được kinh nghiệm, nhận thức các qui luật tự nhiên và xã hội tác động đến quá trình phát triển của xã hội.
Quan niệm sơ khởi của Đông phương và Tây phương định nghĩa rằng chữ "Giáo" nghĩa là dạy, là sự rèn luyện về đường tinh thần nhằm phát triển tri thức và huấn luyện tình cảm đạo đức. "Dục" nghĩa là nuôi nấng, săn sóc về mặt thể chất. Vậy GD là một sự đào luyện con người về cả ba phương diện trí tuệ, tình cảm và thể chất. Về phía Tây phương, danh từ Education vốn phát xuất từ chữ Educare của tiếng Latinh.
Chữ E có nghĩa là "out" và chữ "ducare" có nghĩa là "to lead". Động từ Educare là đất dẫn, hướng dẫn để làm phát khởi ra những khả năng tiền tại. Sự đất dẫn này nhằm đưa con người từ không biết đến biết, từ xấu đến tốt, từ thấp kém đến đầy đủ tốt đẹp vv. Danh từ Education xuất hiện ở Pháp từ đầu thế kỷ 16 đến giữa thế kỷ 17 Hàn Lâm Việt Pháp mới định nghĩa lần đầu tiên như sau: “GD là sự săn sóc dạy dỗ HS hoặc về phương diện trí tuệ hoặc về phương diện thể chất" (Le soin qu'on prend l'instruction des enfants, soit With Text Wrapping corps).
Như vậy lúc đầu chữ Education đồng nghĩa với chữ Instruction, nghĩa là giảng dạy hay nói cách khác là sự truyền thụ kiến thức làm cho nẩy nở thêm lên ví như vun trồng loài cây hay tập luyện loài vật vậy. Như thế ta thấy rằng trong quan niệm sơ khởi về GD, Đông phương cũng như Tây phương đều giống nhau ở chỗ lấy con người làm đối tượng và nhằm phát triển ba phương diện trí tuệ, tình cảm và thể chất. 9 Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, Trung tâm từ điển học ở trang 379 có ghi: "Giaos dục 1. Hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của một đối tượng nào đó, làm cho đối tượng ấy dần dần có được những phẩm chất và năng lực như yêu cầu đề ra.
Hệ thống các biện pháp và cơ quan giảng dạy GD của một nước". Như vậy có thể hiểu GD là sự hoàn thiện của mỗi cá nhân, đây cũng là mục tiêu sâu xa của GD; người GD, hay có thể gọi là thế hệ trước, có nghĩa vụ phải dẫn dắt, chỉ hướng, phải truyền tải lại cho thế hệ sau tất cả những gì có thể để làm cho thế hệ sau trở nên phát triển hơn, hoàn thiện hơn. Với ý nghĩa đó, GD đã ra đời từ khi xã hội loài người mới hình thành, do nhu cầu của xã hội và trở thành một yếu tố cơ bản để làm phát triển loài người, phát triển xã hội. GD là một hoạt động có ý thức của con người nhằm vào mục đích phát triển con người và phát triển xã hội.
Giáo dục nghệ thuật Giáo dục nghệ thuật (Arts Education) là một hoạt động bổ ích và sáng tạo giúp người học được thư thái, thoải mái sức sáng tạo và trí tưởng tượng của mình. Đây là một lĩnh vực đang được nhiều các bạn HS yêu thích, quan tâm, tuy nhiên nó vẫn chưa được phát triển mạnh trong các nhà trường phổ thông. GD NT là một hoạt động mang tính liên ngành, cơ sở lý luận của nó được xây dựng dựa trên các học thuyết về nghệ thuật học, văn hóa học, GD học và tâm lý học.