Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư xây dựng Chương 2: Thực trạng quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 thành phố Thanh Hóa Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 thành phố Thanh Hóa. 3 C ƣơn 1 CƠ SỞ LÝ LU N VỀ QUẢN LÝDỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG 1. Dự án đầu tƣ xâ dựng 1. Khá n ệm và trình tự các ai đoạn thực h ện dự án đầu tư x y dựn Dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau nh m đạt được những mục đích đã đề ra thông qua nguồn lực đã xác định như vấn đề thị trường, sản phẩm, công nghệ, kinh tế , tài chính… dự án đầu tư phải nh m việc sử dụng có hiệu quả các yếu tố đầu vào để thu được đầu ra phù hợp với những mục tiêu cụ thể.
Đầu vào là lao động, nguyên vật liệu, đất đai, tiền vốn… Đầu ra là các sản phẩm dịch vụ [19; tr. Theo Khoản 15 Điều 3 Luật xây dựng năm 2014, Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nh m phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định. Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng, dự án được thể hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng. Trong đó qui định rõ, hoạt động xây dựng sẽ bao gồm các công việc theo quy định tại khoản 21 Điều 3 LXD 2014 gồm: Lập quy hoạch xây dựng; Lập dự án đầu tư xây dựng công trình; Khảo sát xây dựng; Thiết kế xây dựng; Thi công xây dựng; Giám sát xây dựng; Quản lý dự án; Lựa chọn nhà thầu; Nghiệm thu công trình xây dựng và bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng, bảo hành, bảo trì và các hoạt động khác có liên quan đến xây dựng công trình [21].
Dự án đầu tư xây dựng là: tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nh m phát triển, để tiến hành hoạt động xây dựng duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định. Từ khái niệm về dự án đầu tư xây dựng, có thể tổng hợp trình tự tổ chức thực hiện các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng theo Bảng 1.1: Trìn tự tổ c ức t ực ện các đoạn củ dự án đầu tƣ xâ dựn T n các đoạn Trìn tự t ực ện Chuẩn bị dự 1. Tổ chức lập, Giai án định, phê duyệt thẩm định và báo đoạn cáo nghiên cứu 1 tiền khả thi Giai đoạn 1.Lập thẩm định 3. Chuẩn bị lựa thực hiện dự khâu giải phóng phê duyệt thiết kế, chọn nhà thầu và án mặt b ng cấp giấy xây dựng hợp đồng xây Giai dựng đoạn 4.
Tạm ứng thanh 6. Bàn giao, vận 2 giám sát thi toán, nghiệm thu hành chạy thử và công các công việc cần thiết Giai đoạn 1. Bảo hành công Giai kết thúc và hợp đồng xây trình xây dựng đoạn đưa vào sử dựng 3 dụng Nguồn: Tổng hợp tác giả Như vậy, có thể thấy, dự án đầu tư xây dựng có 3 giai đoạn gồm chuẩn bị đầu tư (có 2 bước thực hiện), giai đoạn 2 thực hiện dự án gồm 6 bước và giai đoạn 3 có 2 bước. Phân loạ và đặc đ ểm dự án đầu tư x y dựn - P ân loạ Với cách thức tiêu chí và các quy định về dự án đầu tư, cách thức phân loại được qui định cụ thể căn cứ vào từng loại và nội dung để phân chia, từ đó có cách thức quản lý dự án đầu tư cho ph hợp.
Nh m theo dõi và thực hiện quản lý dự án dễ dàng, thuận tiện hơn, hướng đến mục đích nâng cao hiệu quả trong quản lý DAĐT cải thiện hoạt động đầu tư, cần phân loại các dự án đầu tư; DAĐT được phân loại theo các tiêu thức khác nhau. : Các t ức v t u c í p ân loạ dự án đầu tƣ xâ dựn STT T u c í p ân loạ Nộ dun 1 Theo công năng Dự án ĐTXD được phân loại theo quy định phục vụ của dự án, tại Phụ lục IX Nghị định số 15/2021/NĐ-CP. tính chất chuyên ngành, mục đích quản lý của công trình thuộc dự án 2 Theo nguồn vốn sử Dự án sử dụng vốn đầu tư công dụng, hình thức Dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư đầu tư công; – Dự án PPP và dự án sử dụng vốn khác. – Dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn hỗn hợp gồm nhiều nguồn vốn nêu trên được phân loại để quản lý theo các quy định tại Nghị định; 3 Trừ trường hợp Dự án đầu tư xây dựng sử dụng cho mục đích người quyết định tôn giáo; đầu tư có yêu cầu b) Dự án đầu tư xây dựng mới, sửa chữa, cải lập Báo cáo nghiên tạo, nâng cấp có tổng mức đầu tư dưới 15 tỷ cứu khả thi đầu tư đồng (không bao gồm tiền sử dụng đất); xây dựng, dự án đầu c) Dự án đầu tư xây dựng có nội dung chủ yếu tư xây dựng công là mua sắm hàng hóa, cung cấp dịch vụ, lắp trình chỉ cần yêu đặt thiết bị công trình hoặc dự án sửa chữa, cầu lập Báo cáo cải tạo không ảnh hưởng đến an toàn chịu lực kinh tế - kỹ thuật công trình có giá trị chi phí phần xây dựng đầu tư xây dựng dưới 10% tổng mức đầu tư và không quá 05 tỷ đồng (trừ dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư).
4 Phân theo mức vốn Trong đó, cách phân loại dự án đầu tư xây và mức độ trọng dựng về cơ bản được xác định theo quy định điểm tại Điều 5 Nghị định số 59/2015/NĐ-CP (phụ lục 1). T y theo mức độ vốn đầu tư để đưa dự án thuộc nhóm A, B, hay C, từ đó có quy định cụ thể trong hồ sơ phê duyệt dự án đầu tư Nguồn: Tổng hợp [13],[24] 6 - Đặc đ ểm của dự án đầu tƣ xâ dựng Dự án đầu tư xây dựng có nhiều đặc điểm riêng biệt khác với sản phẩm của các ngành sản xuất khác. Những đặc điểm của DAĐTXD tác động chi phối đến hoạt động thi công xây dựng, có ảnh hưởng lớn đến phương thức tổ chức thi công xây lắp công trình xây dựng và quản lý kinh tế, tài chính dự án. Đồng thời những đặc điểm của DAĐTXD ảnh hưởng đến việc hoạch định chiến lược phát triển kinh tế xã hội, phát triển công nghệ xây dựng, phát triển vật liệu xây dựng, máy móc thiết bị xây dựng, cơ chế chính sách và hệ thống pháp luật quản lý xây dựng.
Theo Nguyễn Minh Chiến (2018), cho thấy đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng gồm [10; tr.34]: DAĐTXD bao gồm nhiều giai đoạn khác nhau tạo nên, mỗi giai đoạn có tính chất và đặc trưng riêng song có tác động qua lại lẫn nhau để hoàn thành nên 1 dự án đầu tư xây dựng. Các gia đoạn gồm: (1) Chuẩn bị đầu tư; (2) Thực hiện đầu tư; (3) Vận hành kết quả. Cả 3 giai đoạn đều có vai trò quan trọng hình thành nên dự án đầu tư xây dựng. Mỗi giai đoạn tạo nẻn thế mạnh chức năng riêng, cụ thể giai đoạn chuẩn bị đầu tư tạo nên sự chuẩn bị, ảnh hưởng lớn đến quá trình thực hiện các giai đoạn tiếp theo.
Cần đánh giá mức độ thực hiện các giai đoạn đầu tư để có các phương án trong hoạt động quản lý dự án đầu tư xây dựng, hướng đến phương án tối ưu và hiệu quả cao. Với đặc trưng DAĐTXD mang tính chất cố định, sản xuất và tiêu thụ gắn liền, các sản phẩm của dự án đầu tư xây dựng nhiều khi có nguồn vốn lớn được đầu tư từ các cư quan, đơn vị khác nhau. DAĐTXD có quy mô lớn, kết cấu phức tạp. DAĐTXD có thời gian sử dụng lâu dài, chất lượng của sản phẩm có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả hoạt động của các ngành khác.
DAĐTXD mang tính tổng hợp về kỹ thuật, kinh tế, xã hội, văn hóa nghệ thuật và quốc phòng. Va trò của quản lý dự án đầu tư x y dựng DAĐTXD có các tính chất và đặc trưng riêng, mức độ ảnh hưởng của nó đến phát triển kinh tế xã hội lớn. Vì vậy hơn hết quản lý DAĐTXD được đánh giá rất quan trọng. Mức độ của nó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của sản phẩm và mức độ hiệu quả đạt được của các DAĐTXD.
Kiểm tra tiến độ các khâu hoàn thành những kế hoạch, thiết kế dự án ph hợp với tiến độ cũng như mốc thời gian đã được duyệt. Mức độ hoàn thành các khâu được báo cáo kịp thời và được xử lý sẽ giúp hoàn thành công trình đúng hạn, giảm được lãng phí nguồn vốn đầu tư và giúp cho việc sử dụng dự án sớm được thực hiện, góp phần nâng cao chất lượng công trình xây dựng. Đánh giá tình trạng và quá trình thực hiện dự án đã đảm bảo đúng quy trình và kế hoạch lập. Đánh giá được nhanh chóng và xác định so sánh với kế hoạch để có phương án xử lý.
Đánh giá những thay đổi liên quan tới quá trình thiết kết, mua sắm vật tư, quá trình thi công, trang bị thiết bị bảo hộ và an toàn lao động. Nghiêm túc thực hiện bảo vệ môi trường và phòng chống cháy nổ theo đúng quy định hiện hành. Từ đó có được sự điều chỉnh ph hợp thực tế với các dự án, bởi DAĐTXD có đặc điểm phức tạp do thời gian thực hiện dài, sự thay đổi giá nhân công, giá vật liệu và những phát sinh thường đi kèm trong quá trình thực thi dự án [16; tr. Hỗ trợ nhà thầu lập và xem xét đánh giá những chỉ tiêu lựa chọn nhà thầu uy tín và chất lương.Kiểm tra và báo cáo công việc về con người và thiết bị cho nhà thầu nắm rõ.Theo dõi và đánh giá mức độ hoàn thành tiến độ của nhà thầu.