phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 4 chƣơng Chƣơng 1: Tổng quan nghiên cứu, Cơ sở lý luận về quản lý đầu tƣ XDCB bằng nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc. Chƣơng 2: Thiết kế và phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng công tác quản lý đầu tƣ XDCB bằng nguồn vốn NSNN của Công ty. Chƣơng 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý, đầu tƣ XDCB bằng nguồn vốn NSNN của Công ty. 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1.
Tổng quan nghiên cứu Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học, nhiều đề tài nghiên cứu liên quan đến quản lý nhà nƣớc về quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bẳn bằng nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc. Trên phƣơng diện nghiên cứu khoa học có một số đề tài nhƣ: - Lê Văn Long (2006) Một số vấn đề quản lý rủi ro trong dự án đầu tƣ xây dựng công trình, Tạp chí kinh tế xây dựng số 4/2006: Bài viết đã phân tích các rủi ro và đƣa ra quá trình quản lý rủi ro trong các giai đoạn của dự án đầu tƣ xây dựng công trình. - Đề tài: “Quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nƣớc tại kho bạc nhà nƣớc Nghệ An” (2015), luận văn thạc sĩ kinh tế của Đặng Thị Thảo. Đề tài đã đề cập đến cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nƣớc tại kho bạc nhà nƣớc Nghệ An; từ đó rút các thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của nó, nêu ra sự cần thiết phải quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nƣớc.
Trên cơ sở đó đề tài đã đề xuất phƣơng hƣớng và các giải pháp quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nƣớc tại kho bạc nhà nƣớc Nghệ An. - Đề tài “ Quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc tại huyện Vị Xuyên, Tỉnh Hà Giang” (2015), luận văn thạc sĩ kinh tế của Lê Hà Thái. Trên cơ sở những vấn đề lý luận về quản lý nhà nƣớc đồi với đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách; đề tài đã phân tích và đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc đối với các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản thông qua các các công cụ pháp luật, cơ chế chính sách, 5 công tác quy hoạch, giám sát việc thực hiện của các chủ dự án, với mục tiêu làm sao cho các dự án mang lại hiệu quả cao nhất. - Luận văn Thạc sĩ kinh tế của Trần Chí Hiền: “ Vai trò của nhà nƣớc đồi với đầu tƣ xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách trên địa bàn tỉnh Nam Định” (2010).
Luận văn đã nêu những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động đầu tƣ xây dựng cơ bản cơ bản từ vốn ngân sách; đề tài đã phân tích và đánh giá thực trạng vai trò nhà nƣớc đối với công tác đầu tƣ xây dựng cơ bản, qua đó đƣa ra một số giải pháp với mục đích tăng cƣờng hơn nữa vai trò quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách. - Luận văn thạc sĩ kinh tế của Lê Thu Phƣợng: “ Quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc ở Tỉnh Vĩnh Phúc” (2012): Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý nhà nƣớc đồi với các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc, nêu, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc của tỉnh Vĩnh Phúc; đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc đối với các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách nhà nƣớc. Qua tìm hiểu và nghiên cứu các luận văn nói trên, thấy rằng: các luận văn đều đã đề cập đến cơ sở lý luận công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản và một số nội dung về công tác quản lý nhà nƣớc đối với đầu tƣ xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách cấp tỉnh. Tuy nhiên, các luận văn nói trên chƣa đề cập đến phạm vi quản lý nhà nƣớc đối với đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc ở cấp độ doanh nghiệp; chƣa nghiên cứu sâu về các nội dung của công tác quản lý nhà nƣớc, chƣa phân tích đƣợc cụ thể vai trò của quy trình quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách trong quá trình đầu tƣ, từ giai đoạn chuẩn bị đầu tƣ, thực hiện đầu tƣ đến giai đoạn kết thúc đầu tƣ; chƣa phân tích một số công cụ quan trọng trong công tác quản lý đầu 6 tƣ xây dựng cơ bản nhƣ: hồ sơ khảo sát, thiết kế kỹ thuật thi công; chƣa đi sâu phân tích và đánh giá thực trạng để từ đó đƣa ra giải pháp nhằm tăng cƣờng vai trò công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm định giám sát hoạt động đầu tƣ xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách.
Vì vậy đề tài này vẫn có tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn, đặc biệt là đối với Công ty TNHH một thành viên thủy lợi Liễn Sơn. Cơ sở lý luận về quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc 1. Chi ngân sách nhà nước - Về mặt pháp lý, chi NSNN là các khoản chi tiêu do chính phủ hay các pháp nhân hành chính thực hiện để đạt đƣợc những mục tiêu công ích. - Về mặt bản chất, chi NSNN là hệ thống những quan hệ phân phối lại những khoản thu nhập phát sinh trong quá trình sử dụng có kế hoạch quỹ tiền tập trung của Nhà nƣớc nhằm thực hiện tăng trƣởng kinh tế, từng bƣớc mang các sự nghiệp văn hóa - xã hội, duy trì hoạt động quản lý của bộ máy Nhà nƣớc và bảo đảm an ninh quốc phòng.
Chi ngân sách nhà nước về xây dựng cơ bản Đầu tƣ xây dựng cơ bản là hoạt động đầu tƣ để tạo ra các TSCĐ đƣa vào hoạt động trong các lĩnh vực KT - XH nhằm thu đƣợc lợi ích dƣới các hình thức khác nhau. Xét một cách tổng thể, không một hoạt động đầu tƣ nào mà không cần phải có các TSCĐ. TSCĐ bao gồm toàn bộ các cơ sở vật chất, kỹ thuật đủ các tiêu chuẩn theo quy định của nhà nƣớc. Để có đƣợc TSCĐ chủ đầu tƣ có thể thực hiện bằng nhiều cách tiến hành xây dựng mới các TSCĐ.
XDCB chỉ là một khâu trong hoạt động đầu tƣ XDCB; XDCB là các hoạt động cụ thể để tạo ra các TSCĐ (khảo sát, thiết kế, xây dựng, lắp đặt). Kết quả của hoạt động XDCB là các TSCĐ, có một năng lực sản xuất và 7 phục vụ nhất định. Vì vậy có thể nói: XDCB là một quá trình đổi mới và tái sản xuất mở rộng có kế hoạch các TSCĐ của nền kinh tế quốc dân trong các ngành sản xuất vật chất, cũng nhƣ không sản xuất vật chất. Nó là quá trình xây dựng cơ sở vật chất và kỹ thuật cho CNXH.
Nhƣ vậy, chi ngân sách về XDCB: Là khoản chi tài chính nhà nƣớc đƣợc đầu tƣ cho các công trình thuộc kết cấu hạ tầng (cầu cống, bến cảng, sân bay, hệ thống thủy lợi, năng lƣợng, viễn thông ) các công trình kinh tế có tính chất chiến lƣợc, các công trình và dự án phát triển văn hóa - xã hội trọng điểm, phúc lợi công cộng nhằm hình thành thế cân đối cho nền kinh tế, tạo ra tiền đề kích thích quá trình vận động vốn của doanh nghiệp và tƣ nhân nhằm mục đích tăng trƣởng kinh tế và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho ngƣời dân. Đầu tư, xây dựng cơ bản Trong phạm trù công tác quản lý thì đầu tƣ phát triển bao gồm có hai nội dung: Đầu tư và xây dựng cơ bản Đầu tư là bƣớc khởi đầu một quá trình chọn lựa, sử dụng hƣớng đích các nguồn lực vật chất cho phát triển, bao gồm cả công tác quy hoạch, chủ trƣơng đầu tƣ, quản lý nguồn vốn. Xây dựng cơ bản là bƣớc triển khai thực hiện các mục tiêu đầu tƣ theo công trình dự án cụ thể để hình thành các cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế - xã hội thông qua các hoạt động xây dựng mới, xây dựng mở rộng, hiện đại hóa hay khôi phục TSCĐ. Xây dựng mới là tạo ra các TSCĐ chƣa có trong bảng cân đối TSCĐ của nền kinh tế, thông qua quá trình này nền kinh tế có thêm TSCĐ, hay trong danh mục TSCĐ của nền kinh tế có thêm một tài sản mới.
Xây dựng mở rộng là hoạt động diễn ra trên những cơ sở đã tồn tại ngƣời ta xây dựng thêm nhà cửa, mua thêm máy móc thiết bị, làm tăng giá trị tài sản cố định đã có. 8 Hiện đại hóa không phải là xây dựng mới, cũng không phải là mở rộng nhƣng có tính chất mở rộng. Hiện đại hóa thực hiện trong trƣờng hợp do sự tiến bộ khoa học kỹ thuật, cơ sở vật chất kỹ thuật, tài sản cố định đã có trong nền kinh tế sẽ đƣợc mua sắm các yếu tố kỹ thuật để bù lại vào hao mòn vô hình. Khôi phục là hoạt động đƣợc thực hiện với những tài sản cố định đó tồn tại nhƣng do thiên tai, do chiến tranhbị tàn phá, nay đƣợc khôi phục.
Đầu tư XDCB dẫn đến tích lũy vốn, xây dựng thêm nhà cửa và mua sắm thiết bị có ích, làm tăng sản lƣợng tiềm năng của đất nƣớc và về lâu dài đƣa tới sự tăng trƣởng kinh tế. Nhƣ vậy, đầu tƣ XDCB đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hƣởng tới sản lƣợng và thu nhập. Khi tiếp cận với đầu tƣ XDCB, ngƣời ta thƣờng muốn có một định nghĩa ngắn gọn. Để đáp ứng nhu cầu này, có rất nhiều định nghĩa khác nhau.
Một số định nghĩa thông dụng nhƣ: (i) Đầu tƣ XDCB của hiện tại là phần tăng thêm giá trị xây lắp do kết quả sản xuất trong thời kỳ đó mang lại. (ii) Đầu tƣ XDCB là việc thực hiện những nhiệm vụ cụ thể của chính sách kinh tế thông qua chính sách đầu tƣ XDCB. (iii) Đầu tƣ XDCB là một hoạt động kinh tế đem một khoản tiền đã đƣợc tích lũy để sử dụng vào XDCB nhằm mục đích sinh lợi.