Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đấu thầu các dự án xây dựng thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước. Chương 2: Thực trạng quản lý đấu thầu các dự án đầu tư xây dựng thuộc nguồn vốn NSNN tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Thanh Hóa. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đấu thầu các dự án đầu tư xây dựng thuộc nguồn vốn NSNN tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Thanh Hóa. 4 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐẤU THẦU CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG THUỘC NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1.
Các khái niệm cơ bản về đấu thầu 1. Khái niệm về đấu thầu Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 của Quốc Hội đã tổng quát các yêu cầu cơ bản của hoạt động đấu thầu thông qua khái niệm về đấu thầu nhƣ sau: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Nhƣ vậy, có thể thấy, đấu thầu là quá trình chủ đầu tƣ lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của mình. Trong đó, bên mua sẽ tổ chức đấu thầu để bên bán (các nhà thầu) cạnh tranh nhau.
Mục tiêu của bên mua là có đƣợc các hàng hóa và dịch vụ thỏa mãn các yêu cầu của mình về kỹ thuật, chất lƣợng và chi phí thấp nhất. Mục đích của nhà thầu là giành đƣợc quyền cung cấp mua hàng hóa, dịch vụ đó với giá đủ bù đắp các chi phí đầu vào và đảm bảo mức lợi nhuận cao nhất có thể. Nhƣ vậy, bản chất của đấu thầu đã đƣợc xã hội thừa nhận nhƣ một sự cạnh tranh lành mạnh để đƣợc thực hiện một việc nào đó, một yêu cầu nào đó. Đấu thầu các dự án đầu tƣ xây dựng từ NSNN: Là quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng thực hiện các dự án đầu tƣ xây dựng từ NSNN, nhằm tạo ra tài sản cố định cho nền kinh tế thông qua các hình thức xây dựng mới, mở rộng, hiện đại hoá hoặc khôi phục các tài sản cố định trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.
Các hình thức lựa chọn nhà thầu (08 hình thức) a. Đấu thầu rộng rãi: Là hình thức lựa chọn nhà thầu trong đó không hạn chế số lƣợng nhà thầu tham dự. Đấu thầu hạn chế: Đƣợc áp dụng trong trƣờng hợp gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu. Chỉ định thầu: Đối với nhà thầu đƣợc áp dụng trong các trƣờng hợp sau đây: + Gói thầu cần thực hiện để khắc phục ngay hoặc để xử lý kịp thời hậu quả gây ra do sự cố bất khả kháng; gói thầu cần thực hiện để bảo đảm bí mật nhà nƣớc; + Gói thầu cấp bách cần triển khai nhằm mục tiêu bảo vệ chủ quyền quốc gia, biên giới quốc gia, hải đảo; + Gói thầu cung cấp dịch vụ tƣ vấn, dịch vụ phi tƣ vấn, mua sắm hàng hóa phải mua từ nhà thầu đã thực hiện trƣớc đó do phải bảo đảm tính tƣơng thích về công nghệ, bản quyền mà không thể mua đƣợc từ nhà thầu khác; gói thầu có tính chất nghiên cứu, thử nghiệm; mua bản quyền sở hữu trí tuệ; + Gói thầu cung cấp dịch vụ tƣ vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng đƣợc chỉ định cho tác giả của thiết kế kiến trúc công trình trúng tuyển hoặc đƣợc tuyển chọn khi tác giả có đủ điều kiện năng lực theo quy định; gói thầu thi công xây dựng tƣợng đài, phù điêu, tranh hoành tráng, tác phẩm nghệ thuật gắn với quyền tác giả từ khâu sáng tác đến thi công công trình; + Gói thầu di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật do một đơn vị chuyên ngành trực tiếp quản lý để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng; gói thầu rà phá bom, mìn, vật nổ để chuẩn bị mặt bằng thi công xây dựng công trình; + Gói thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công, gói thầu có giá gói thầu trong hạn mức đƣợc áp dụng chỉ định thầu theo quy định của Chính phủ phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.
Chào hàng cạnh tranh: Đƣợc áp dụng đối với gói thầu có giá trị trong hạn mức theo quy định của Chính phủ và thuộc một trong các trƣờng hợp sau đây: + Gói thầu dịch vụ phi tƣ vấn thông dụng, đơn giản; + Gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trƣờng với đặc tính kỹ thuật đƣợc tiêu chuẩn hóa và tƣơng đƣơng nhau về chất lƣợng; + Gói thầu xây lắp công trình đơn giản đã có thiết kế bản vẽ thi công đƣợc phê duyệt. Mua sắm trực tiếp: Đƣợc áp dụng đối với gói thầu mua sắm hàng hóa tƣơng tự thuộc cùng một dự án, dự toán mua sắm hoặc thuộc dự án, dự toán mua sắm khác. Tự thực hiện: Đƣợc áp dụng đối với gói thầu thuộc dự án, dự toán mua sắm trong trƣờng hợp tổ chức trực tiếp quản lý, sử dụng gói thầu có năng lực kỹ thuật, tài chính và kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của gói thầu. Lựa chọn nhà thầu trong trƣờng hợp đặc biệt g.
Tham gia thực hiện của cộng đồng [25]. Các phương thức lựa chọn nhà thầu (04 phương thức) a. Phƣơng thức một giai đoạn một túi hồ sơ * Phƣơng thức một giai đoạn một túi hồ sơ đƣợc áp dụng trong các trƣờng hợp sau đây: + Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu cung cấp dịch vụ phi tƣ vấn; gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có quy mô nhỏ; + Chào hàng cạnh tranh đối với gói thầu cung cấp dịch vụ phi tƣ vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; + Chỉ định thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tƣ vấn, dịch vụ phi tƣ vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp; + Mua sắm trực tiếp đối với gói thầu mua sắm hàng hóa; + Chỉ định thầu đối với lựa chọn nhà đầu tƣ. 7 * Nhà thầu, nhà đầu tƣ nộp hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.
* Việc mở thầu đƣợc tiến hành một lần đối với toàn bộ hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất. Phƣơng thức một giai đoạn hai túi hồ sơ * Phƣơng thức một giai đoạn hai túi hồ sơ đƣợc áp dụng trong các trƣờng hợp sau đây: - Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tƣ vấn, dịch vụ phi tƣ vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp; - Đấu thầu rộng rãi đối với lựa chọn nhà đầu tƣ. * Nhà thầu, nhà đầu tƣ nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ đề xuất về tài chính riêng biệt theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu. * Việc mở thầu đƣợc tiến hành hai lần.
Hồ sơ đề xuất về kỹ thuật sẽ đƣợc mở ngay sau thời điểm đóng thầu. Nhà thầu, nhà đầu tƣ đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật sẽ đƣợc mở hồ sơ đề xuất về tài chính để đánh giá. Phƣơng thức hai giai đoạn một túi hồ sơ - Phƣơng thức hai giai đoạn một túi hồ sơ đƣợc áp dụng trong trƣờng hợp đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có quy mô lớn, phức tạp. - Trong giai đoạn một, nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật, phƣơng án tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhƣng chƣa có giá dự thầu.
Trên cơ sở trao đổi với từng nhà thầu tham gia giai đoạn này sẽ xác định hồ sơ mời thầu giai đoạn hai. - Trong giai đoạn hai, nhà thầu đã tham gia giai đoạn một đƣợc mời nộp hồ sơ dự thầu. Hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, trong đó có giá dự thầu và bảo đảm dự thầu. Phƣơng thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ 8 - Phƣơng thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ đƣợc áp dụng trong trƣờng hợp đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có kỹ thuật, công nghệ mới, phức tạp, có tính đặc thù.
- Trong giai đoạn một, nhà thầu nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ đề xuất về tài chính riêng biệt theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Hồ sơ đề xuất về kỹ thuật sẽ đƣợc mở ngay sau thời điểm đóng thầu. Trên cơ sở đánh giá đề xuất về kỹ thuật của các nhà thầu trong giai đoạn này sẽ xác định các nội dung hiệu chỉnh về kỹ thuật so với hồ sơ mời thầu và danh sách nhà thầu đáp ứng yêu cầu đƣợc mời tham dự thầu giai đoạn hai. Hồ sơ đề xuất về tài chính sẽ đƣợc mở ở giai đoạn hai.
- Trong giai đoạn hai, các nhà thầu đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn một đƣợc mời nộp hồ sơ dự thầu. Hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn hai tƣơng ứng với nội dung hiệu chỉnh về kỹ thuật. Trong giai đoạn này, hồ sơ đề xuất về tài chính đã nộp trong giai đoạn một sẽ đƣợc mở đồng thời với hồ sơ dự thầu giai đoạn hai để đánh giá [25]. Nội dung quản lý đấu thầu các dự án đầu tƣ xây dựng thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc Quản lý đấu thầu các dự án đầu tƣ xây dựng thuộc nguồn vốn NSNN tại các tổ chức công là sự tác động có tổ chức và bằng các chính sách quy định của ngƣời có thẩm quyền đối với hoạt động đấu thầu các dự án đầu tƣ xây dựng thuộc nguồn vốn NSNN tại các tổ chức công nhằm làm cho hoạt động đấu thầu diễn ra công bằng, công khai, minh bạch và hiệu quả nhằm góp phần bảo đảm hiệu quả dự án và mục tiêu của tổ chức.