Quản Lý Chi Thường Xuyên Đối Với Các Viện Nghiên Cứu Thuộc Bộ Tài Nguyên Và Môi Trường

Khám phá luận văn thạc sĩ về quản lý chi thường xuyên tại các viện nghiên cứu thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Thúy Mai
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Danh Tốn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Chi Thường Xuyên Tại Các Viện Nghiên Cứu Bộ Tài Nguyên Và Môi Trường
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý luận về quản lý chi thường xuyên cho các đơn vị hành chính sự nghiệp
• 1.3. Nội dung của quản lý chi thường xuyên cho các đơn vị hành chính sự nghiệp
• 1.4. Các tiêu chí đánh giá
• 1.5. Cơ sở thực tiễn về quản lý chi thường xuyên tại các cơ quan hành chính sự nghiệp
• 1.5.1. Cơ sở pháp lý của chi thường xuyên tại cơ quan hành chính sự nghiệp
• 1.5.2. Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên tại các cơ quan hành chính sự nghiệp
• 1.5.3. Bài học kinh nghiệm
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2. Khung nghiên cứu luận văn
• 2.3. Các bước nghiên cứu luận văn
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
• 2.6. Phương pháp xử lý tài liệu, số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN ĐỐI VỚI CÁC VIỆN NGHIÊN CỨU CỦA BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
• 3.1. Khái quát về quản lý chi thường xuyên cho các Viện nghiên cứu của Bộ Tài nguyên và Môi trường
• 3.2. Các Viện nghiên cứu của Bộ Tài nguyên và Môi trường và bộ máy quản lý chi thường xuyên
• 3.3. Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của các Viện
• 3.4. Bộ máy quản lý chi thường xuyên của Bộ Tài nguyên và Môi trường
• 3.5. Quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu của Bộ Tài nguyên và môi trường
• 3.6. Kết quả triển khai chi thường xuyên cho các Viện nghiên cứu của Bộ Tài nguyên và Môi trường theo các nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng giai đoạn 2015-2018
• 3.7. Đánh giá kết quả công tác quản lý chi thường xuyên đối với các Viện nghiên cứu thuộc BTNMT
• 3.7.1. Kết quả đạt được
• 3.7.2. Hạn chế, tồn tại
• 3.7.3. Điều tra khảo sát với các cán bộ trực tiếp liên quan đến quản lý chi thường xuyên tại các Viện
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN ĐỐI VỚI CÁC VIỆN NGHIÊN CỨU THUỘC BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
• 4.1. Định hướng hoàn thiện quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu thuộc BTNMT
• 4.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu thuộc BTNMT
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chi thường xuyên tại Bộ Tài nguyên và Môi trường

Quản lý chi thường xuyên là một phần quan trọng trong hoạt động của các Viện nghiên cứu thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường. Việc này không chỉ đảm bảo tính minh bạch trong sử dụng ngân sách mà còn giúp nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thúy Mai, việc quản lý chi thường xuyên cần được thực hiện một cách chặt chẽ và có hệ thống.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý chi thường xuyên

Quản lý chi thường xuyên là quá trình theo dõi, kiểm soát và đánh giá các khoản chi tiêu từ ngân sách nhà nước. Vai trò của nó là đảm bảo các hoạt động nghiên cứu diễn ra liên tục và hiệu quả.

1.2. Các Viện nghiên cứu thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường

Các Viện nghiên cứu này có nhiệm vụ thực hiện các nghiên cứu khoa học và công nghệ, phục vụ cho việc quản lý tài nguyên và môi trường. Việc quản lý chi thường xuyên tại đây cần được chú trọng để đảm bảo nguồn lực được sử dụng hiệu quả.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý chi thường xuyên

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong quản lý chi thường xuyên, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu minh bạch trong quy trình cấp phát ngân sách và sự chậm trễ trong việc quyết toán vẫn còn phổ biến. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các Viện nghiên cứu.

2.1. Thiếu minh bạch trong quy trình cấp phát ngân sách

Nhiều Viện nghiên cứu gặp khó khăn trong việc tiếp cận ngân sách do quy trình cấp phát chưa rõ ràng. Điều này dẫn đến việc không thể lập kế hoạch chi tiêu hiệu quả.

2.2. Chậm trễ trong quyết toán ngân sách

Quy trình quyết toán ngân sách thường kéo dài, gây khó khăn cho các Viện trong việc lập kế hoạch cho các hoạt động nghiên cứu tiếp theo.

III. Phương pháp quản lý chi thường xuyên hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách có thể giúp cải thiện quy trình này.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách

Công nghệ thông tin giúp theo dõi và quản lý chi tiêu một cách hiệu quả hơn. Việc này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao tính chính xác trong quyết toán.

3.2. Đào tạo nhân lực trong quản lý tài chính

Đào tạo nhân lực có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực quản lý chi thường xuyên. Nhân viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc này.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các phương pháp quản lý chi thường xuyên đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các Viện nghiên cứu đã có thể sử dụng ngân sách một cách hiệu quả hơn, từ đó nâng cao chất lượng nghiên cứu.

4.1. Kết quả đạt được từ việc quản lý chi thường xuyên

Nhiều Viện nghiên cứu đã cải thiện được hiệu quả sử dụng ngân sách, từ đó nâng cao chất lượng các dự án nghiên cứu.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các Viện nghiên cứu

Các Viện nghiên cứu đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm trong việc quản lý chi thường xuyên, từ đó có thể áp dụng cho các giai đoạn tiếp theo.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quản lý chi thường xuyên

Quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường cần được cải thiện hơn nữa. Định hướng tương lai là áp dụng các giải pháp công nghệ và nâng cao năng lực cho nhân lực.

5.1. Định hướng cải thiện quản lý chi thường xuyên

Cần có các chính sách rõ ràng và minh bạch hơn trong quản lý ngân sách để nâng cao hiệu quả hoạt động của các Viện nghiên cứu.

5.2. Tương lai của quản lý chi thường xuyên tại Bộ Tài nguyên và Môi trường

Với sự phát triển của công nghệ, quản lý chi thường xuyên sẽ ngày càng trở nên hiệu quả hơn, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành tài nguyên và môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường (BTNMT) là một lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động ổn định và hiệu quả của các tổ chức hành chính sự nghiệp công lập. Từ năm 2015 đến 2018, số lượng nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng giao cho các Viện nghiên cứu liên tục tăng, từ 52 nhiệm vụ năm 2015 lên 57 nhiệm vụ năm 2018, với kinh phí phân bổ ổn định khoảng 47.122 triệu đồng năm 2015 và điều chỉnh theo mức tăng lương cơ sở hàng năm. Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên trong giai đoạn này, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại các Viện nghiên cứu trực thuộc Bộ.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm: (1) phân tích cơ sở lý luận và thực trạng quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu thuộc BTNMT từ năm 2015 đến 2018; (2) đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên trong giai đoạn tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các Viện nghiên cứu trực thuộc Bộ và các Tổng cục thuộc Bộ, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo dự toán, quyết toán và khảo sát cán bộ quản lý tài chính, nghiên cứu viên tại các Viện.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh đổi mới cơ chế quản lý tài chính công, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, đảm bảo tính minh bạch, tiết kiệm và thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài chính công, đặc biệt tập trung vào quản lý chi thường xuyên trong các đơn vị hành chính sự nghiệp công lập. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Chu trình quản lý ngân sách nhà nước: Bao gồm các bước lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán và kiểm tra, giám sát chi ngân sách. Chu trình này giúp xác định trách nhiệm và quy trình quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu.

2. Mô hình quản lý chi thường xuyên theo chức năng: Tập trung vào việc phân bổ kinh phí dựa trên các nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng của tổ chức khoa học và công nghệ công lập, đảm bảo tính hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả trong sử dụng ngân sách.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: chi thường xuyên ngân sách nhà nước, nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng, đơn vị dự toán cấp I, II, III, phân cấp quản lý ngân sách, cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp với điều tra xã hội học nhằm thu thập và phân tích dữ liệu thực tiễn. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu dự toán chi tiêu nội bộ, báo cáo quyết toán của các Viện nghiên cứu thuộc BTNMT giai đoạn 2015-2018; dữ liệu từ phần mềm thống kê quản lý khoa học công nghệ của Bộ; kết quả khảo sát ý kiến cán bộ quản lý tài chính và nghiên cứu viên tại các Viện.

• Phương pháp thu thập: Thu thập số liệu qua ghi chép, sao chụp tài liệu, khảo sát trực tiếp bằng phiếu điều tra với nội dung mở và khung câu hỏi cụ thể.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả, so sánh các chỉ tiêu qua các năm, phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi thường xuyên. Phân tích dữ liệu được hỗ trợ bởi phần mềm Microsoft Excel và các công cụ soạn thảo văn bản.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát các cán bộ quản lý tài chính và nghiên cứu viên tại 8 Viện nghiên cứu trực thuộc Bộ và các Tổng cục, đảm bảo đại diện cho các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu trong năm 2019, phân tích và đề xuất giải pháp trong năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng nhiệm vụ thường xuyên: Số lượng nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng giao cho các Viện nghiên cứu tăng từ 52 nhiệm vụ năm 2015 lên 57 nhiệm vụ năm 2018, tương đương mức tăng khoảng 9,6%. Năm 2019, số nhiệm vụ tiếp tục tăng lên 71 nhiệm vụ, cho thấy sự mở rộng hoạt động nghiên cứu và quản lý.

2. Kinh phí chi thường xuyên ổn định nhưng hạn chế về tăng trưởng: Kinh phí phân bổ cho các nhiệm vụ thường xuyên giữ ổn định ở mức khoảng 47.122 triệu đồng năm 2015, chỉ điều chỉnh theo mức tăng lương cơ sở hàng năm. Điều này dẫn đến áp lực tài chính khi số lượng nhiệm vụ tăng lên, gây khó khăn trong việc đáp ứng đầy đủ các yêu cầu hoạt động.

3. Cơ cấu tổ chức và nhân lực đa dạng: Các Viện nghiên cứu có quy mô nhân lực khác nhau, từ 27 đến 239 người, với trình độ chuyên môn cao gồm nhiều tiến sĩ, thạc sĩ và kỹ sư. Ví dụ, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu có 182 viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước, trong đó có 25 tiến sĩ và 69 thạc sĩ.

4. Hạn chế trong quản lý chi thường xuyên: Bộ chưa phê duyệt chiến lược phát triển dài hạn cho các Viện nghiên cứu, chưa có đề án vị trí việc làm cụ thể, hệ thống văn bản pháp lý còn thay đổi liên tục, và việc triển khai cơ chế tự chủ tài chính còn chậm. Các Viện mới chỉ được giao quyền tự chủ một phần, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý tài chính.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ việc chuyển đổi cơ chế quản lý chi thường xuyên từ cấp phát theo tổng biên chế sang giao kinh phí theo nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng mới được thực hiện từ năm 2015. Sự gia tăng số lượng nhiệm vụ trong khi kinh phí không tăng tương ứng tạo ra áp lực tài chính, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả hoạt động của các Viện.

So sánh với các nghiên cứu về quản lý chi thường xuyên tại các địa phương khác, như quận Nam Từ Liêm hay tỉnh Vĩnh Phúc, cho thấy các vấn đề về cơ chế phân bổ kinh phí và năng lực quản lý cũng là thách thức chung. Tuy nhiên, đặc thù của các Viện nghiên cứu khoa học và công nghệ đòi hỏi sự linh hoạt và minh bạch cao hơn trong quản lý tài chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện sự tăng trưởng số lượng nhiệm vụ và biểu đồ cột so sánh kinh phí phân bổ qua các năm, cùng bảng tổng hợp cơ cấu nhân lực và trình độ chuyên môn tại các Viện. Các biểu đồ này giúp minh họa rõ ràng xu hướng phát triển và những điểm nghẽn trong quản lý chi thường xuyên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và phê duyệt chiến lược phát triển dài hạn cho các Viện nghiên cứu

   • Mục tiêu: Định hướng rõ ràng về nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và nguồn lực tài chính.
   • Thời gian: Trong vòng 12 tháng tới.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các Viện nghiên cứu.

2. Hoàn thiện đề án vị trí việc làm và cơ chế phân bổ kinh phí theo vị trí việc làm

   • Mục tiêu: Đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong phân bổ kinh phí chi thường xuyên.
   • Thời gian: 6-9 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các Viện nghiên cứu.

3. Tăng cường đào tạo, tập huấn về quản lý tài chính và pháp luật cho cán bộ quản lý chi thường xuyên

   • Mục tiêu: Nâng cao năng lực chuyên môn, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật.
   • Thời gian: Định kỳ hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các cơ quan đào tạo.

4. Đẩy mạnh cơ chế tự chủ tài chính cho các Viện nghiên cứu

   • Mục tiêu: Tăng tính chủ động, linh hoạt trong quản lý tài chính và hoạt động nghiên cứu.
   • Thời gian: Triển khai trong 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tài nguyên và Môi trường, các Viện nghiên cứu.

5. Xây dựng hệ thống giám sát, kiểm tra và đánh giá hiệu quả quản lý chi thường xuyên

   • Mục tiêu: Phát hiện kịp thời các sai sót, lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.
   • Thời gian: Triển khai ngay và duy trì thường xuyên.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tài nguyên và Môi trường, các cơ quan kiểm toán, thanh tra.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và cán bộ quản lý tại các Viện nghiên cứu thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên, từ đó cải thiện công tác tài chính nội bộ.

2. Cán bộ quản lý tài chính tại các cơ quan hành chính sự nghiệp công lập

   • Lợi ích: Áp dụng các mô hình quản lý chi thường xuyên theo chức năng, nâng cao kỹ năng lập dự toán, quyết toán và giám sát chi tiêu.

3. Nhà hoạch định chính sách và các cơ quan quản lý nhà nước về tài chính công

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, quy định phù hợp với đặc thù các tổ chức khoa học công lập.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, quản lý tài chính công

   • Lợi ích: Nắm bắt các khung lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và thực tiễn quản lý chi thường xuyên trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý chi thường xuyên là gì và tại sao nó quan trọng đối với các Viện nghiên cứu?
   Quản lý chi thường xuyên là việc lập dự toán, chấp hành, quyết toán và giám sát các khoản chi ngân sách nhằm đảm bảo hoạt động liên tục của các Viện nghiên cứu. Nó quan trọng vì giúp sử dụng ngân sách hiệu quả, minh bạch, tránh thất thoát và đảm bảo các nhiệm vụ nghiên cứu được thực hiện đúng kế hoạch.

2. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu?
   Bao gồm cơ chế phân bổ kinh phí, năng lực quản lý của cán bộ, hệ thống văn bản pháp luật, cơ cấu tổ chức và mức độ tự chủ tài chính của Viện. Sự phối hợp giữa các bộ phận và chính sách hỗ trợ cũng đóng vai trò quan trọng.

3. Làm thế nào để lập dự toán chi thường xuyên chính xác cho các Viện nghiên cứu?
   Cần căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao, số lượng biên chế, các định mức chi tiêu hiện hành và dự báo các biến động như tăng lương, thay đổi nhân sự. Việc lập dự toán phải tuân thủ các quy định pháp luật và được thẩm định kỹ lưỡng.

4. Tự chủ tài chính có ảnh hưởng như thế nào đến quản lý chi thường xuyên?
   Tự chủ tài chính giúp các Viện nghiên cứu chủ động hơn trong việc sử dụng nguồn lực, linh hoạt điều chỉnh chi tiêu phù hợp với thực tế hoạt động, từ đó nâng cao hiệu quả và trách nhiệm trong quản lý tài chính.

5. Các giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu?
   Bao gồm xây dựng chiến lược phát triển, hoàn thiện đề án vị trí việc làm, tăng cường đào tạo cán bộ, đẩy mạnh cơ chế tự chủ tài chính và thiết lập hệ thống giám sát, kiểm tra chặt chẽ. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý cũng góp phần nâng cao hiệu quả.

Kết luận

• Quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có nhiều tiến bộ, với số lượng nhiệm vụ và kinh phí được duy trì ổn định trong giai đoạn 2015-2018.
• Tuy nhiên, còn tồn tại nhiều hạn chế về cơ chế phân bổ kinh phí, năng lực quản lý và cơ chế tự chủ tài chính, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên, bao gồm xây dựng chiến lược phát triển, hoàn thiện đề án vị trí việc làm, tăng cường đào tạo và đẩy mạnh tự chủ tài chính.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời thiết lập hệ thống giám sát, đánh giá hiệu quả quản lý chi thường xuyên.
• Kêu gọi các cơ quan quản lý, Viện nghiên cứu và các bên liên quan phối hợp chặt chẽ để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, góp phần phát triển bền vững lĩnh vực tài nguyên và môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý chi thường xuyên đối với các Viện nghiên cứu của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Phân tích thực trạng quản lý chi thường xuyên đối với các Viện nghiên cứu của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Chương 4: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên tại các Viện nghiên cứu của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ CHI THƢỜNG XUYÊN TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Quản lý chi thƣờng xuyên cho các tổ chức hành chính sự nghiệp, trong đó có các Viện nghiên cứu nói riêng vấn đề có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn, thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu, những ngƣời làm công tác quản lý và hoạch định chính sách. Liên quan đến đề tài nghiên cứu đã có không ít các công trình nghiên cứu đƣợc công bố trong và ngoài nƣớc, sau đây là một số công trình tiêu biểu: Đề tài: “Quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách tại quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội ” năm 2015 của tác giả Trần Thị Thúy, luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế, Đại học kinh tế - Đại học quốc gia Hà Nội. Tác giả đã đề cập đến những vấn đề mang tính thời sự trong quản lý ngân sách quận, đƣa ra đƣợc bức tranh khá rõ về công tác quản lý chi thƣờng xuyên NSNN các cấp với nhiều ý kiến, giải pháp có thể nhân rộng áp dụng, học tập cho nhiều địa phƣơng trên cả nƣớc Đề tài: “Quản lý nhà nƣớc về chi thƣờng xuyên ngân sách xã, phƣờng trên địa bàn thị xã Sơn Tây, Hà Nội”, năm 2016 của tác giả Khuất Thị Thu Giang, luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế, Trƣờng Đại học thƣơng mại.

Về phƣơng diện lý luận, tác giả đã hệ thống hóa toàn bộ chu trình ngân sách từ khâu lập dự toán, chấp hành dự toán đến khâu quyết toán và phân tích nội dung quản lý chi ở cả 3 khâu đó. Việc xác định công tác quản lý chi nằm ở khâu nào của chu trình ngân sách giúp phân định rõ ràng trách nhiệm của các cơ quan đơn vị trong việc sử dụng NSNN từ đó giúp định hình các giải pháp 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] để đảm bảo tăng cƣờng quản lý chi NSNN qua KBNN. Tuy nhiên đề tài giới hạn nghiên cứu về chi thƣờng xuyên ngân sách cấp xã, đây chỉ là một bộ phận của chi thƣờng xuyên ngân sách huyện, do đó chƣa chỉ ra đƣợc hết những vấn đề trong quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách huyện. Từ góc độ nghiên cứu cụ thể cho địa phƣơng cấp tỉnh, tác giả Trần Văn Lâm (2009) đã thực hiện luận án tiến sĩ kinh tế “Hoàn thiện quản lý chi NSNN nhằm thúc đẩy phát triển KTXH trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.

Thái Đình Hƣng (2017) có nghiên cứu “Quản lý của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đối với chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc tại các cơ quan chuyên môn trực thuộc”. Nguyễn Hoàng Lê (2015) với luận văn “Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi thƣờng xuyên NSNN tỉnh Vĩnh Phúc” đã nghiên cứu trên quy mô cấp tỉnh và cấp huyện và đƣa ra đƣợc bức tranh khá rõ về công tác quản lý chi thƣờng xuyên của NSNN các cấp với nhiều kiến nghị, giải pháp có thể nhân rộng áp dụng, học tập cho nhiều địa phƣơng trên cả nƣớc. Qua các phân tích, đánh giá sơ bộ nêu trên, đến thời điểm nghiên cứu, đã có nhiều công trình nghiên cứu cả lý thuyết và thực tiễn về cơ chế quản lý chi thƣờng xuyên ở cả trung ƣơng và địa phƣơng. Tuy nhiên, còn nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, trong đó, nội dung chi thƣờng xuyên theo chức năng cho các Viện Nghiên cứu, các tổ chức khoa học và công nghệ công lập là vấn đề mới, thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà quản lý, các nhà khoa học.

Đối với vấn đề quản lý chi thƣờng xuyên, sau khi Bộ Khoa học và Công nghệ có Công văn số 4079/BKHCN-TCCB ngày 06 tháng 11 năm 2014 về việc xây dựng dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí thực hiện nhiệm vụ thƣờng xuyên theo chức năng của tổ chức KH&CN công lập. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NSNN bố trí thƣờng xuyên cho các Viện Nghiên cứu dƣới hình thức chi cho các “nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng”, đƣợc xét duyệt và tổ chức thực hiện, nghiệm thu, thanh lý dƣới dạng các “nhiệm vụ khoa học và công nghệ” giao trực tiếp cho các tổ chức, cá nhân thuộc các viện chủ trì thực hiện, mỗi nhiệm vụ kéo dài trong 01 năm tài chính và sử dụng nguồn kinh phí sự nghiệp khoa học và một phần từ nguồn thu sự nghiệp, dịch vụ của hệ thống quản lý tài nguyên và môi trƣờng (phần thu phí, lệ phí từ hoạt động nghiệp vụ). Có thể nhận thấy, việc nghiên cứu đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chi thƣờng xuyên cho các Viện sau năm 2015, khi chuyển đổi từ hình thức cấp phát kinh phí theo tổng biên chế, sang hình thức bố trí kinh phí dựa vào các nhiệm vụ thƣờng xuyên theo chức năng từ sự nghiệp khoa học là vấn đề mới, có ý nghĩa tại Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng hiện nay. Từ thực tiễn tổ chức thực hiện cho thấy, có nhiều vấn đề mới liên quan đã phát sinh giai đoạn gần đây cần nghiên cứu phục vụ xác lập cơ sở khoa học cho quá trình quản lý trong luận văn của tác giả và các nghiên cứu tiếp theo về quản lý kinh tế ở nƣớc ta nói chung và đổi mới công tác quản lý các tổ chức KHCN công lập nói riêng.

Cơ sở lý luận về quản lý chi thƣờng xuyên cho các đơn vị hành chính sự nghiệp 1. Các khái niệm Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đƣợc dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc. Chi ngân sách nhà nƣớc bao gồm: a) Chi đầu tƣ phát triển; b) Chi dự trữ quốc gia; 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] c) Chi thường xuyên; d) Chi trả nợ lãi; đ) Chi viện trợ; e) Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật. Chi thường xuyên là nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nƣớc nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nƣớc, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện các nhiệm vụ thƣờng xuyên của Nhà nƣớc về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh [21].

Nhiệm vụ nghiên cứu theo chức năng là nhiệm vụ KH&CN nhằm đảm bảo hoạt động nghiên cứu thƣờng xuyên của tổ chức KH&CN, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ quy định trong điều lệ tổ chức và hoạt động hoặc văn bản của cơ quan có thẩm quyền quy định về chức năng, nhiệm vụ của tổ chức KH&CN [7]. Đơn vị dự toán cấp I là đơn vị dự toán ngân sách đƣợc Thủ tƣớng Chính phủ hoặc Ủy ban nhân dân giao dự toán ngân sách [21]. Đơn vị dự toán ngân sách là cơ quan, tổ chức, đơn vị đƣợc cấp có thẩm quyền giao dự toán ngân sách [21]. Đơn vị sử dụng ngân sách là đơn vị dự toán ngân sách đƣợc giao trực tiếp quản lý, sử dụng ngân sách [21].

Phân cấp quản lý ngân sách là việc xác định phạm vi, trách nhiệm và quyền hạn của chính quyền các cấp, các đơn vị dự toán ngân sách trong việc quản lý ngân sách nhà nƣớc phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế - xã hội [21]. Ngân sách trung ương là các khoản thu ngân sách nhà nƣớc phân cấp cho cấp trung ƣơng hƣởng và các khoản chi ngân sách nhà nƣớc thuộc nhiệm vụ chi của cấp trung ƣơng [21]. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Số kiểm tra dự toán thu, chi ngân sách là số thu, chi ngân sách nhà nƣớc đƣợc cơ quan có thẩm quyền thông báo cho các cấp ngân sách, các cơ quan, tổ chức, đơn vị làm căn cứ để xây dựng dự toán ngân sách nhà nƣớc hằng năm và kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nƣớc 03 năm [21]. Chi đầu tư phát triển là nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nƣớc, gồm chi đầu tƣ xây dựng cơ bản và một số nhiệm vụ chi đầu tƣ khác theo quy định của pháp luật [21].

Nội dung của quản lý chi thường xuyên cho các đơn vị hành chính sự nghiệp 1.1 Chủ thể, khách thể quản lý chi thường xuyên cho đơn vị hành chính sự nghiệp a) Chủ thể quản lý Chủ thể của quản lý chi thƣờng xuyên cho các đơn vị hành chính sự nghiệp của cơ quan hành chính nhà nƣớc là bộ máy quản lý tài chính của cơ quan quản lý nhà nƣớc - đơn vị dự toán cấp II của Bộ Tài chính (đơn vị dự toán cấp I). Cơ quan quản lý nhà nƣớc đƣợc đơn vị dự toán cấp I giao dự toán và phân bổ dự toán đƣợc giao cho các đơn vị dự toán cấp III. Chịu trách nhiệm trƣớc Nhà nƣớc về việc tổ chức thực hiện công tác kế toán, quyết toán kinh phí NSNN của cấp mình và công tác kế toán, quyết toán của các đơn vị dự toán cấp dƣới trực thuộc. b) Khách thể quản lý Đối tƣợng của quản lý là hoạt động chi thƣờng xuyên ngân sách tại các đơn vị hành chính sự nghiệp của Cơ quan quản lý nhà nƣớc.

Bao gồm việc lập dự toán và quyết toán các khoản chi thƣờng xuyên từ ngân sách. Hay nói khác đi, đơn vị hành chính sự nghiệp đƣợc giao dự toán chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác kế toán và quyết toán kinh phí NSNN. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Công cụ quản lý Các công cụ chính để quản lý chi thƣờng xuyên bao gồm: - Các chế độ, chính sách nhằm đạt đƣợc mục tiêu quản lý, sử dụng NSNN một cách hợp lý và tiết kiệm; - Các tiêu chuẩn và định mức do các cơ quan có thẩm quyền ban hành tác động lên cả chủ thể và khách thể quản lý.