MỞ ĐẦU 1. Lý o ọn đề tà C ng với các chỉ tiêu phát triển về kinh tế th các chỉ tiêu về an sinh xã hội c ng không k m phần quan trọng để đánh giá sự tiến bộ của mỗi quốc gia. An sinh xã hội là sự bảo vệ mà xã hội thực hiện đối với các thành viên của m nh thông qua một loạt các biện pháp công cộng để chống lại sự c ng quẫn về kinh tế và xã hội dẫn đến sự chấm dứt hay giảm s t đáng kể về thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp, tàn tật, tuổi già hoặc cái chết, nh ng dịch vụ về chăm s c y tế và nh ng quy định về hỗ trợ đối với gia đ nh đông con theo Công ƣớc 102 của Tổ chức lao động quốc tế. Và thực hiện chính sách Bảo hiểm xã hội là một trong nh ng biện pháp để đảm bảo vấn đề An sinh xã hội đƣợc thực thi, trên nguyên tắc: tính nh n văn, b nh đ ng, tƣơng trợ và bảo hiểm.
Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế đƣợc b đắp một phần thu nhập cho ngƣời lao động khi họ bị mất hoặc giảm thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, tuổi già, tử tuất, dựa trên cơ sở một quỹ tài chính do sự đống g p của các bên tham gia bải hiểm xã hội, c sự bảo hộ của Nhà nƣớc theo phát luật. Với đặc trƣng này, quản lý nhà nƣớc về Bảo hiểm xã hội có vai trò rất quan trọng, nhất là trong thực thi các chính sách chi Bảo hiểm xã hội. Quản lý nhà nƣớc về chi Bảo hiểm xã hội tạo ra một cơ chế, chính sách công bằng, d n chủ, đáp ứng mong muốn của ngƣời lao động nhằm g p phần đảm bảo an sinh xã hội. Quản lý nhà nƣớc về chi Bảo hiểm xã hội thực hiện thông qua hệ thống Luật Bảo hiểm xã hội làm phƣơng tiện để quản lý nhà nƣớc, tổ chức thực hiện, kiểm tra giám sát mọi hoạt động chi Bảo hiểm xã hội.
Bảo hiểm xã hội Tỉnh Savannakhet trực thuộc sự quản lý của Bảo hiểm xã hội nƣớc Cộng hòa D n chủ nh n d n Lào c ng không nằm ngoài mục tiêu chung của ngành Bảo hiểm xã hội. Tỉnh Savannakhet là một tỉnh c d n cƣ 2 đông đ c, nền kinh tế c sự tăng trƣởng mạnh mẽ đòi hỏi các chỉ tiêu về an sinh xã hội c ng phải phát triển tƣơng ứng. Với quy mô quản lý Bảo hiểm xã hội trên địa bàn Tỉnh Savannakhet, một trong nh ng tỉnh lớn nhất của Lào nên Bảo hiểm xã hội Tỉnh Savannakhet hiện nay đang quản lý số lƣợng hơn 2.888 đơn vị tham gia BHXH trên địa bàn. Hệ thống bảo hiểm xã hội c rất nhiều chính sách đang đƣợc thực thi, nhƣng trong khuôn khổ đề tài, tác giả xin tr nh bày về việc thực hiện chính sách chi BHXH với ngƣời lao động và các đối tƣợng chính sách.
Theo số liệu thống kê báo cáo năm 2019, BHXH tỉnh Savannakhet giải quyết chế độ chính sách cho hơn 245.000 lƣợt ngƣời lao động với số tiền lên đến trên 212 t kíp. Qua các báo cáo thống kê cho thấy, công tác quản lý nhà nƣớc về chi Bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Savannakhet còn nhiều bấp cập. Việc thực thi các chính sách chƣa kịp thời, quy tr nh làm việc còn chồng ch o, vẫn còn t nh trạng các đơn vị sử dụng lao động và ngƣời lao động c biểu hiện lạm dụng, trục lợi quỹ bảo hiểm, vi phạm pháp luật vẫn đang di n ra, và đ c ng là một trong nh ng trăn trở lớn nhất của nh ng ngƣời thực hiện chính sách. Làm thế nào để t m ra nh ng biện pháp ph hợp căn cứ nh ng quy định của pháp luật và của nhà nƣớc để quản lý việc thực hiện chính sách chi bảo hiểm xã hội cho ngƣời lao động với tinh thần chi đ ng và chi đủ Việc thực hiện tốt công tác quản lý về việc thực hiện chính sách chi bảo hiểm xã hội sẽ g p phần đảm bảo quyền lợi của ngƣời lao động, bảo tồn quỹ bảo hiểm xã hội và g p phần vào sự nghiệp an sinh xã hội của tỉnh Sanvannakhet.
Đ y là lí do mà tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý nhà nước về chi Bảo hiểm xã hội tại Tỉnh Savannakhet, nước CHDCNH Lào” để nghiên cứu. Mụ t êu ủ đề tà 2.1 Mục tiêu tổng quát Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của luận văn là trên cơ sở ph n tích, đánh 3 giá thực trạng công tác quản lý nhà nƣớc về chi BHXH tại tỉnh Savanakhet, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLNN về chi BHXH tại tỉnh Savannakhet, nƣớc Cộng hòa D n chủ Nh n d n Lào.2 Mục tiêu cụ thể Để thực hiện mục tiêu tổng quát trên, luận văn cần thực hiện các nhiệm vụ cụ thể: - Hệ thống h a cơ sở lý luận về quản lý nhà nƣớc đối với chi Bảo hiểm xã hội. - Đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nƣớc về chi Bảo hiểm xã hội tại tỉnh Savanakhet, chỉ ra nh ng thành tựu và hạn chế, xác định nguyên nhân dẫn đến hạn chế đ. - Đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nƣớc về chi BHXH tại tỉnh Savannakhet, nƣớc Cộng hòa D n chủ Nh n d n Lào.
Đố tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.1 Đối tượng nghiên cứu Luận văn nghiên cứu nh ng vấn đề lý luận và thực ti n của quản lý chi BHXH tại tỉnh Savanakhet, nƣớc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.2 Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý chi BHXH tại tỉnh Savannakhet trong phạm vi, chức năng, thẩm quyển của tỉnh theo quy định của nhà nƣớc. - Phạm vi về không gian: nghiên cứu tại địa bàn tỉnh Savannakhet, nƣớc CHDCND Lào. - Phạm vi về thời gian: Các d liệu về kinh tế - xã hội, hoạt động chi BHXH đƣợc phân tích dựa trên nguồn tƣ liệu và thực ti n trong vòng 5 năm, từ năm 2016 – 2020. Thời gian khảo sát đánh giá công tác quản lý chi BHXH tại tỉnh Savannakhet đƣợc thực hiện trong tháng 2 năm 2021.
Giải pháp đề 4 xuất thực hiện từ nay đến năm 2025. P ƣơng p áp ng ên ứu Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu, luận văn sử dụng kết hợp nhiều phƣơng pháp nghiên cứu sau: 4. Phương pháp thu thập dữ liệu - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: đƣợc thực hiện bằng việc tập hợp, hệ thống hóa, chọn lọc, sắp xếp các tri thức về lĩnh vực quản lý nhà nƣớc về chi BHXH trong các giáo trình, sách và các tài liệu, văn bản quản lý nhà nƣớc để xây dựng cơ sở lý thuyết cho đề tài nghiên cứu. Tập hợp các nguồn d liệu về thực trạng phát triển kinh tế xã hội, chi BHXH thông qua các số liệu thứ cấp trong báo cáo thống kê, báo cáo chuyên đề về quản lý nhà nƣớc về chi BHXH của cơ quan thống kê, các sở, ban, ngành tại tỉnh Savannakhet, nƣớc CHDCND Lào làm cơ sở cho phân tích đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc về chi BHXH tại Tỉnh.
- Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: nhằm mục đích khảo sát các nội dung liên quan đến công tác QLNN về chi BHXH tại các sở, ban, ngành tại tỉnh Savannakhet – Lào bằng phiếu câu hỏi. Đối tƣợng khảo sát là nh ng cán bộ quản lý về chi BHXH và nh ng ngƣời đƣợc hƣởng các chính sách xã hội tại Tỉnh Sanvannakhet với số lƣợng là 100 ngƣời. Thời gian dự kiến khảo sát là tháng 02 năm 2021. Phiếu khảo sát đƣợc gửi tới đối tƣợng nghiên cứu qua email, mạng xã hội, phát trực tiếp.
Quá tr nh khảo sát đƣợc thực hiện trực tuyến thông qua phiếu khảo sát online đƣợc thiết kế trên google form. Đƣờng link phiếu khảo sát gửi qua mail cho các cán bộ viên chức ở các sở ban ngành. D liệu khảo sát đƣợc nhập liệu, xử lý, phân tích trên phần mềm SPSS phiên bản 20. Nội dung khảo sát về quản lý nhà nƣớc về chi BHXH.2 Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu - Đề tài sử dụng phƣơng pháp hệ thống hóa, phân tích, tổng hợp, chọn 5 lọc các lý luận liên quan đến quản lý nhà nƣớc về chi BHXH để h nh thành cơ sở lý luận của đề tài.
- Sử dụng tổng hợp các phƣơng pháp: mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh, phân tích thống kê… để làm rõ thực trạng của công tác quản lý nhà nƣớc về chi BHXH từ 2016 - 2020 của tỉnh Savanakhet, đ là cơ sở để đánh giá ƣu điểm, hạn chế của QLNN chi BHXH. - Tham khảo ý kiến chuyên gia, dự báo về tình hình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phƣơng. Định hƣớng quản lý nhà nƣớc về chi BHXH tại Tỉnh làm cơ sở xây dựng giải pháp. - Phƣơng pháp dự báo: đƣợc sử dụng nhằm dự toán chi BHXH, tạo cơ sở cho định hƣớng cho công tác quản lý nhà nƣớc về chi BHXH, trên cơ sở đ xây dựng giải pháp nâng cao công tác quản lý nhà nƣớc về chi BHXH trong thời gian sắp tới.
Kết ấu ủ luận văn Đề tài sẽ đƣợc tr nh bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý chi Bảo hiểm xã hội. Chƣơng 2: Đánh giá thực trạng công tác quản lý chi Bảo hiểm xã hội. tại tỉnh Savanakhet, nƣớc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, chỉ ra nh ng thành tựu và hạn chế, xác định nguyên nhân. Chƣơng 3: Đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả Quản lý chi Bảo hiểm xã hội tại tỉnh Savannakhet, nƣớc Cộng hòa D n chủ Nh n d n Lào trong nh ng năm đến.
Tổng qu n về tà l ệu ng ên ứu Để chuẩn bị cho việc thực hiện luận văn “Quản lý nhà nước về chi Bảo hiểm xã hội tại Tỉnh Savannakhet, nước CHDCNH Lào” học viên đã t m hiểu, nghiên cứu một số tài liệu trong và ngoài nƣớc liên quan đến vấn đề cần giải quyết. Học viên xin giới thiệu tổng quan các nghiên cứu quan 6 trọng đã công bố mà dựa vào đ học viên sử dụng làm tài liệu nghiên cứu và tham khảo. Cụ thể, đ là: - “Giáo trình quản lý nhà nước về kinh tế” của Đỗ Hoàng Toàn. Mai Văn Bƣu 2008 , NXB Đại học kinh tế Quốc dân.
[1] Giáo trình là tập hợp nh ng lý thuyết cơ bản của quản lý nhà nƣớc về kinh tế.