Luận án quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học phát triển năng lực dạy học ở cấp quận tại Hà Nội

Quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học là một trong những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng… 195 trang · Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: TS Đặng Thành Hưng
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Bồi Dưỡng Giáo Viên Tiểu Học Theo Hướng Phát Triển Năng Lực Dạy Học Ở Cấp Quận Trên Địa Bàn Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: QUẢN LÍ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC Ở CẤP QUẬN
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Các nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên và bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực (NL)
• 1.1.2. Những nghiên cứu về quản lí bồi dưỡng giáo viên tiểu học
• 1.1.3. Phân tích bình luận về kết quả tìm hiểu tổng quan lịch sử nghiên cứu
• 1.2. Lý luận về năng lực và năng lực dạy học
• 1.2.1. Năng lực dạy học
• 1.2.2. Năng lực sư phạm
• 1.2.3. Năng lực dạy học
• 1.2.4. Phát triển năng lực dạy học
• 1.3. Lý luận về bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.3.1. Giáo viên tiểu học
• 1.3.2. Vị trí vai trò của người giáo viên trong trường tiểu học
• 1.3.3. Bồi dưỡng giáo viên
• 1.3.4. Bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.3.5. Các thành tố trong bồi dưỡng theo hướng phát triển năng lực dạy học của giáo viên tiểu học
• 1.3.5.1. Mục tiêu bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học của giáo viên tiểu học
• 1.3.5.2. Nội dung bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.3.5.3. Phương pháp bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.3.5.4. Hình thức bồi dưỡng phát triển năng lực dạy học của giáo viên tiểu học
• 1.3.5.5. Kiểm tra đánh giá năng lực dạy học của giáo viên
• 1.4. Lý luận về quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học ở cấp Quận
• 1.4.1. Quản lý giáo dục ở cấp Quận
• 1.4.2. Quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học ở quận
• 1.4.3. Vị trí, vai trò của cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục ở cấp Quận
• 1.4.4. Một số loại hình bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở cấp Quận
• 1.4.5. Nội dung quản lí bồi dưỡng ở cấp Quận cho giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.4.5.1. Tổ chức thực hiện mục tiêu bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.4.5.2. Chỉ đạo xây dựng nội dung, chương trình bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.4.5.3. Quản lý hình thức, phương pháp tổ chức công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.4.5.4. Quản lý sự phối hợp của các lực lượng giáo dục trong công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.4.5.5. Quản lý hoạt động tự bồi dưỡng của giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.4.5.6. Quản lý các điều kiện phục vụ công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.4.5.7. Tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học của giáo viên
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí bồi dưỡng nhà giáo theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 1.5.1. Nhóm yếu tố thuộc về sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước
• 1.5.2. Nhóm yếu tố liên quan đến sự phát triển kinh tế - xã hội
• 1.5.3. Nhóm yếu tố thuộc về sự quản lý của Phòng Giáo dục
• 1.5.4. Nhóm yếu tố thuộc về sự quản lý của cơ sở giáo dục
• 1.5.5. Nhóm yếu tố thuộc về vai trò của giáo viên
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÍ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC Ở CẤP QUẬN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về kinh tế - xã hội và giáo dục của thành phố Hà Nội
• 2.2. Giới thiệu quá trình khảo sát
• 2.3. Thực trạng năng lực dạy học của đội ngũ giáo viên tiểu học
• 2.4. Thực trạng bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học ở ở cấp quận trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.4.1. Thực trạng mục tiêu bồi dưỡng
• 2.4.2. Thực trạng thực hiện nội dung bồi dưỡng
• 2.4.3. Thực trạng phương pháp hình thức bồi dưỡng theo hướng phát triển năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học
• 2.4.4. Thực trạng đánh giá kết quả bồi dưỡng theo hướng phát triển năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học
• 2.5. Thực trạng năng lực dạy học của giáo viên tiểu học
• 2.5.1. Năng lực nghiên cứu học sinh và chương trình dạy học
• 2.5.2. Năng lực lãnh đạo học sinh và quản lí hành vi học tập
• 2.5.3. Năng lực thiết kế dạy học
• 2.5.4. Năng lực dạy học trực tiếp
• 2.5.5. Năng lực thực hiện các biện pháp và kỹ thuật dạy học
• 2.5.6. Năng lực số hóa và ứng dụng ICT trong dạy học
• 2.6. Thực trạng quản lí bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 2.6.1. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về mức độ cần thiết phải thực hiện quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 2.6.2. Quản lý mục tiêu bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 2.6.3. Quản lý nội dung, chương trình bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 2.6.4. Quản lý phương thức tổ chức công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 2.6.5. Tổ chức phối hợp của các lực lượng giáo dục trong công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 2.6.6. Kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 2.6.7. Quản lý các điều kiện đảm bảo công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 2.7. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 2.7.1. Nhóm yếu tố thuộc về sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước
• 2.7.2. Nhóm yếu tố liên quan đến sự phát triển kinh tế - xã hội
• 2.7.3. Nhóm yếu tố thuộc về sự quản lý của Phòng Giáo dục và đào tạo
• 2.7.4. Nhóm yếu tố thuộc về cơ sở đào tạo và giáo viên
• 2.8. Đánh giá chung về thực trạng
• 2.9. Kết luận chương 2
• 3. Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.2. Đề xuất biện pháp quản lí bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học
• 3.2.1. Tổ chức tập huấn nâng cao nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viên về năng lực dạy học
• 3.2.1.1. Mục tiêu của biện pháp
• 3.2.1.2. Nội dung và cách tiến hành
• 3.2.1.3. Điều kiện thực hiện
• 3.2.2. Ban hành hệ thống tiêu chí đánh giá các năng lực dạy học của giáo viên, tiêu chí đánh giá quá trình học, tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên
• 3.2.2.1. Mục tiêu của biện pháp
• 3.2.2.2. Nội dung và cách tiến hành
• 3.2.2.3. Điều kiện thực hiện
• 3.2.3. Xây dựng và ban hành kế hoạch bồi dưỡng, văn bản hướng dẫn bồi dưỡng giáo viên theo hướng phát triển năng lực dạy học cho giáo viên
• 3.2.3.1. Mục tiêu của biện pháp
• 3.2.3.2. Nội dung và cách tiến hành
• 3.2.3.3. Điều kiện thực hiện
• 3.2.4. Chuyển đổi số ứng dụng trong hoạt động quản lý bồi dưỡng
• 3.2.4.1. Mục tiêu của biện pháp
• 3.2.4.2. Nội dung và cách tiến hành
• 3.2.4.3. Điều kiện thực hiện
• 3.2.5. Tổ chức đánh giá và tự đánh giá hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học của giáo viên
• 3.2.5.1. Mục tiêu của biện pháp
• 3.2.5.2. Nội dung và cách tiến hành
• 3.2.5.3. Điều kiện thực hiện
• 3.2.6. Bồi dưỡng theo cụm chuyên môn nhằm nâng cao năng lực giáo viên tại các cơ sở giáo dục ngoài công lập
• 3.2.6.1. Mục tiêu của biện pháp
• 3.2.6.2. Nội dung và cách tiến hành
• 3.2.6.3. Điều kiện thực hiện
• 3.3. Đánh giá tính cấp thiết và khả thi
• 3.3.1. Giới thiệu quá trình đánh giá
• 3.3.2. Số lượng và thành phần
• 3.3.3. Nội dung khảo nghiệm
• 3.3.4. Phương pháp và kĩ thuật tiến hành
• 3.3.5. Kết quả đánh giá
• 3.3.5.1. Tính cấp thiết của các biện pháp quản lí
• 3.3.5.2. Tính khả thi của các biện pháp quản lí
• 3.3.5.3. Những điểm cần lưu ý
• 3.4. Thực nghiệm khoa học
• 3.4.1. Giới thiệu quá trình thực nghiệm
• 3.4.2. Qui mô và địa bàn thực nghiệm
• 3.4.3. Nội dung thực nghiệm
• 3.4.4. Phương pháp và kĩ thuật tiến hành
• 3.4.5. Phân tích kết quả thực nghiệm
• 3.4.5.1. Khái quát về quá trình thực nghiệm
• 3.4.5.2. Kết quả thực nghiệm
• 3.4.5.3. Xử lý kết quả thực nghiệm
• 3.4.5.4. Mô tả dữ liệu
• 3.4.5.5. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Tài liệu tiếng Việt
• PHỤ LỤC PHIẾU ĐIỀU TRA

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học tại Hà Nội

Quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học là một trong những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Tại Hà Nội, việc này không chỉ giúp giáo viên phát triển năng lực dạy học mà còn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Các chương trình bồi dưỡng giáo viên tiểu học cần được thiết kế phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực dạy học, từ đó tạo ra một môi trường học tập hiệu quả cho học sinh.

1.1. Khái niệm và vai trò của bồi dưỡng giáo viên tiểu học

Bồi dưỡng giáo viên tiểu học không chỉ là việc nâng cao kiến thức chuyên môn mà còn là phát triển các kỹ năng sư phạm cần thiết. Điều này giúp giáo viên tự tin hơn trong việc giảng dạy và tạo ra những giờ học thú vị cho học sinh.

1.2. Tình hình bồi dưỡng giáo viên tiểu học tại Hà Nội

Hiện nay, nhiều chương trình bồi dưỡng giáo viên tiểu học đã được triển khai tại Hà Nội. Tuy nhiên, hiệu quả của các chương trình này vẫn còn hạn chế, cần có sự cải tiến trong quản lý và tổ chức.

II. Thách thức trong quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở cấp quận

Quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở cấp quận gặp nhiều thách thức, từ việc xác định nhu cầu bồi dưỡng đến việc tổ chức các chương trình phù hợp. Những thách thức này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục và năng lực dạy học của giáo viên.

2.1. Khó khăn trong việc xác định nhu cầu bồi dưỡng

Việc xác định nhu cầu bồi dưỡng giáo viên tiểu học thường gặp khó khăn do thiếu thông tin và sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý giáo dục.

2.2. Thiếu nguồn lực và kinh phí cho bồi dưỡng

Nhiều quận tại Hà Nội gặp khó khăn trong việc bố trí ngân sách cho các chương trình bồi dưỡng giáo viên, dẫn đến việc tổ chức không thường xuyên và thiếu hiệu quả.

III. Phương pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả bồi dưỡng giáo viên tiểu học, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Các phương pháp này không chỉ giúp giáo viên phát triển năng lực mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực.

3.1. Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu

Các khóa tập huấn chuyên sâu giúp giáo viên cập nhật kiến thức mới và nâng cao kỹ năng dạy học. Đây là một trong những phương pháp hiệu quả để phát triển năng lực dạy học.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong bồi dưỡng

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong bồi dưỡng giáo viên tiểu học giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tạo ra nhiều cơ hội học tập linh hoạt cho giáo viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên

Nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn hiệu quả. Những kết quả này không chỉ giúp nâng cao năng lực dạy học mà còn cải thiện chất lượng giáo dục tại các trường tiểu học.

4.1. Kết quả từ các chương trình bồi dưỡng

Nhiều chương trình bồi dưỡng đã cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong năng lực dạy học của giáo viên, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường tiểu học.

4.2. Những mô hình bồi dưỡng thành công

Một số mô hình bồi dưỡng giáo viên tiểu học thành công đã được áp dụng tại Hà Nội, tạo ra những kết quả tích cực trong việc phát triển năng lực dạy học.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của bồi dưỡng giáo viên

Quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học cần được cải tiến để đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực dạy học. Các cơ quan quản lý giáo dục cần có những chiến lược rõ ràng và hiệu quả để nâng cao chất lượng giáo dục trong tương lai.

5.1. Đề xuất các giải pháp cải tiến

Cần có các giải pháp cải tiến trong quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học, từ việc xác định nhu cầu đến tổ chức các chương trình bồi dưỡng phù hợp.

5.2. Tương lai của bồi dưỡng giáo viên tiểu học

Tương lai của bồi dưỡng giáo viên tiểu học sẽ phụ thuộc vào sự đổi mới trong quản lý và tổ chức, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu giáo dục hiện đại.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công trình khoa học mang tên "Quản lí bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học ở cấp quận trên địa bàn thành phố Hà Nội" do nghiên cứu sinh Nguyễn Anh Tuấn thực hiện, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Đặng Thành Hưng và TS. Phạm Quang Tiệp, bảo vệ năm 2022 tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 thuộc chuyên ngành Quản lý giáo dục (mã số 9.14).

Về tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu, tác giả xuất phát từ yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và mục tiêu chuyển đổi mô hình giáo dục của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Chương trình mới chuyển từ việc trang bị nội dung kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh thông qua dạy học tích hợp, dạy học phân hóa và trải nghiệm sáng tạo. Điều này đòi hỏi đội ngũ giáo viên tiểu học phải nâng cao năng lực nghề nghiệp, trọng tâm là năng lực dạy học. Mặc dù nhiều chương trình bồi dưỡng ở cấp quận, huyện đã được triển khai, nhưng thực tế việc tổ chức còn thiếu tính hệ thống, nội dung còn rời rạc và hiệu quả chưa cao. Trên địa bàn thành phố Hà Nội có 30 Phòng Giáo dục và Đào tạo quận, huyện chịu trách nhiệm quản lý chuyên môn đối với các trường tiểu học, song chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu toàn diện về biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học ở cấp quận.

Mục đích nghiên cứu của luận án là đề xuất các biện pháp quản lý ở cấp quận trong bồi dưỡng giáo viên tiểu học trên địa bàn thành phố Hà Nội theo hướng phát triển năng lực dạy học, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.

Giả thuyết khoa học được xác định: Trong bối cảnh đổi mới Chương trình giáo dục phổ thông 2018, năng lực dạy học của đội ngũ giáo viên tiểu học còn nhiều hạn chế và công tác bồi dưỡng cấp quận chưa đạt hiệu quả cao. Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học phù hợp với cấp quận thì sẽ tác động tích cực đến việc phát triển năng lực dạy học của giáo viên, đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay.

Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án gồm 4 nhiệm vụ được đánh số theo văn bản:

1. Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học.
2. Đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học ở cấp quận trên địa bàn thành phố Hà Nội.
3. Đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học ở cấp quận trên địa bàn thành phố Hà Nội.
4. Xác định tính đúng đắn, phù hợp của biện pháp quản lý bằng thực nghiệm khoa học và phương pháp chuyên gia.

Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Khách thể nghiên cứu: Hoạt động bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học ở cấp quận trên địa bàn thành phố Hà Nội.
• Đối tượng nghiên cứu: Quản lý bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học ở cấp quận trên địa bàn thành phố Hà Nội theo định hướng phát triển năng lực dạy học.
• Phạm vi nội dung: Các biện pháp quản lý ở cấp quận (huyện) trong bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên trường tiểu học.
• Phạm vi không gian và quy mô mẫu: Khảo sát tại 21 trường tiểu học thuộc 7 quận, huyện đại diện trên địa bàn thành phố Hà Nội, bao gồm: quận Cầu Giấy (3 trường), quận Đống Đa (3 trường), huyện Ba Vì (3 trường), quận Bắc Từ Liêm (3 trường), quận Thanh Xuân (3 trường), huyện Chương Mỹ (3 trường) và quận Hoàng Mai (3 trường). Khách thể khảo sát gồm cán bộ quản lý cấp Phòng Giáo dục và Đào tạo, cán bộ quản lý trường học (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng) và giáo viên tiểu học.
• Chủ thể quản lý: Cán bộ quản lý cấp Phòng Giáo dục và Đào tạo quận, huyện.
• Tiếp cận nghiên cứu: Tiếp cận theo yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 về chuẩn năng lực giảng dạy của giáo viên.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan lịch sử nghiên cứu của luận án được phân tích trên hai bình diện quốc tế và trong nước:

Về nghiên cứu quốc tế:

• Elena Melekhina nghiên cứu về đổi mới thiết kế khóa bồi dưỡng, đào tạo lại giáo viên trường nông thôn tại Đại học Kỹ thuật Bang Novosibirsk (Nga), nhấn mạnh cải thiện năng lực giáo viên là yếu tố cốt lõi.
• Jack Richards đề xuất các chiến lược phát triển chuyên môn trong giảng dạy ngôn ngữ như tự giám sát, nhóm hỗ trợ, phân tích sự cố phản biện, nghiên cứu hành động và huấn luyện đồng đẳng.
• Về tiếp cận phát triển dựa trên năng lực (Competency-Based Training): Rodger chỉ rõ hướng tiếp cận năng lực nhắm vào kết quả đầu ra; K. Paprock tổng kết 5 đặc tính của dạy học theo hướng năng lực; Kerka phân tích 4 ưu thế gồm cá nhân hóa, chú trọng kết quả đầu ra, linh hoạt phương thức và rõ ràng trong đo lường; Boyatzis xây dựng mô hình 3 khía cạnh: xác định năng lực, phát triển năng lực và đánh giá năng lực khách quan.
• Morley & Vilkinas tổng kết 16 đặc tính xác định năng lực của nhà quản lý trong khu vực công và giáo dục.
• Toutaoui và Mebdoua Zoulikha nhấn mạnh đào tạo giáo viên tiểu học gắn liền với kỹ năng quản lý lớp học và tương tác sư phạm.

Về nghiên cứu trong nước:

• Hướng nghiên cứu về bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học theo vùng miền và địa phương: Nguyễn Thanh Phú (2006) tại Bình Phước; Nông Thị Quyên (2000) tại Cao Bằng; Dư Thanh Hồng (2015) tại huyện U Minh, tỉnh Cà Mau; Hồ Trọng Đường (2005) tại Bình Phước; Bùi Việt Hà (2017) tại huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh; Trần Thị Yên (2015, 2016) về giáo viên tiểu học dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc.
• Hướng nghiên cứu về bồi dưỡng theo chương trình sách giáo khoa mới và năng lực dạy học môn học: Phùng Như Thụy (2008) về môn Toán tiểu học; Đỗ Hoàng Mai (2016) về thiết kế kế hoạch bài học môn Toán; Nguyễn Thị Thu Hà (2002), Nguyễn Thị Hà (2003), Phan Thị Lạc (2004), Phạm Viết Vượng (2006).
• Hướng nghiên cứu về cơ sở lý luận năng lực, năng lực dạy học và chuẩn nghề nghiệp: Đặng Thành Hưng tiếp cận chuẩn năng lực và cơ chế phát triển năng lực trong giáo dục; Trần Bá Hoành (2004) về kỹ năng dạy học; Bùi Thị Mai Đông (2005) về thành tố tâm lý trong năng lực dạy học; Đặng Thị Hồng Doan (2011) về bồi dưỡng qua nghiên cứu bài học; Chế Thị Hải Linh (2017) về khung năng lực giáo viên tiểu học; Vũ Xuân Hùng (2010, 2011) về rèn luyện năng lực dạy học theo năng lực thực hiện; Trần Thị Hải Yến (2012) về bồi dưỡng ở tổ chuyên môn THPT.
• Hướng nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng: Nguyễn Quang Nhữ (2013, 2014); Nguyễn Thị Tuyết (2013) về quản lý bồi dưỡng giáo viên THPT tại Hà Nội; Nguyễn Thị Lạc (2005) về bồi dưỡng kỹ năng dạy học tại Bến Tre; Phan Minh Tiến, Nguyễn Thị Thanh Tình (2016), Nguyễn Thị Thanh Vân (2012), Nguyễn Văn Tuân (2012).

Khoảng trống nghiên cứu được luận án lựa chọn: Phần lớn các công trình trước đây tập trung vào bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở cấp trường hoặc bồi dưỡng theo diện rộng tại các địa phương cụ thể, đối tượng nghiên cứu chủ yếu là giáo viên phổ thông nói chung hoặc sinh viên sư phạm. Chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu và có hệ thống về các biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học do cơ quan quản lý nhà nước cấp quận/huyện (Phòng Giáo dục và Đào tạo) chủ trì trên địa bàn thành phố Hà Nội trong bối cảnh thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án xây dựng cơ sở lý luận dựa trên các khái niệm và khung phân tích sau:

• Khái niệm năng lực: Tổng hợp các quan điểm của F. Weinert, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Quang Uẩn, Vũ Dũng, Hoàng Phê, McLagan, X. Rogiers, Barnett và Mary Jo Blahna (mô hình kiến thức, kỹ năng, thái độ). Tác giả định nghĩa năng lực là tổ hợp các yếu tố kiến thức, kỹ năng, thái độ và kinh nghiệm cá nhân cho phép thực hiện có hiệu quả công việc trong điều kiện cụ thể theo các chuẩn mực nhất định.
• Cấu trúc năng lực của giáo viên tiểu học (Sơ đồ 1.1 trong văn bản): Gồm 3 nhóm năng lực lớn: Năng lực chuyên môn, Năng lực sư phạm (gồm Năng lực dạy học và Năng lực giáo dục), Năng lực xã hội.
• Cấu trúc năng lực dạy học của giáo viên tiểu học cần bồi dưỡng đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông 2018 (Sơ đồ 1.2 trong văn bản) được chia thành 3 nhóm năng lực chức năng:
  1. Nhóm năng lực chuẩn bị dạy học: Năng lực nghiên cứu chương trình dạy học; Năng lực thiết kế bài học; Năng lực số hóa và ứng dụng ICT trong dạy học.
  2. Nhóm năng lực tổ chức dạy học: Năng lực phát hiện về học sinh; Năng lực ứng dụng ICT trong dạy học; Năng lực lãnh đạo và quản lý hành vi học tập của học sinh; Năng lực tổ chức giờ học; Năng lực thực hiện các biện pháp và kỹ thuật dạy học.
  3. Nhóm năng lực đánh giá và quản lý hồ sơ học tập: Năng lực xác định tiêu chí đánh giá và nội dung đánh giá; Năng lực thiết kế công cụ đánh giá và tổ chức đánh giá; Năng lực số hóa và ứng dụng ICT trong quản lý hồ sơ học sinh.
• Khung quy định nghề nghiệp và phân cấp quản lý: Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT (5 tiêu chuẩn, 15 tiêu chí); Lộ trình nâng chuẩn trình độ đào tạo theo Nghị định số 71/2020/NĐ-CP; Phân loại chương trình bồi dưỡng cấp quận gồm Chương trình bồi dưỡng 01 (nhiệm vụ năm học) và Chương trình bồi dưỡng 02 (nhiệm vụ phát triển giáo dục địa phương).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai:

• Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích, tổng hợp, so sánh, phân loại, hệ thống hóa các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các công trình khoa học quản lý nhân sự, bồi dưỡng giáo viên và lý thuyết năng lực dạy học.
• Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra bằng phiếu hỏi sử dụng thang đo Likert; Phỏng vấn sâu cán bộ quản lý và giáo viên; Khảo sát hồ sơ quản lý bồi dưỡng tại Phòng Giáo dục và Đào tạo; Phương pháp chuyên gia khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi; Phương pháp thực nghiệm sư phạm có đối chứng; Phương pháp nghiên cứu trường hợp (Case Study) tại 02 trường tiểu học.
• Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng thống kê toán học để tính điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn, kiểm định T-test so sánh giá trị trung bình, đánh giá giá trị xác suất P, đo lường mức độ ảnh hưởng (Effect Size), kiểm định Chi-square (phép kiểm chứng bình phương) và hệ số tương quan Hopkins.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp thu thập từ cuộc khảo sát diện rộng tại 21 trường tiểu học thuộc 7 quận/huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội và dữ liệu định lượng thu được qua quá trình thực nghiệm khoa học tại 02 trường tiểu học.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học ở cấp Quận

Chương 1 làm rõ các vấn đề lý luận cốt lõi:

• Tổng quan lịch sử nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên, tiếp cận năng lực và quản lý bồi dưỡng trong và ngoài nước; rút ra bài học kinh nghiệm về việc gắn bồi dưỡng với chuẩn nghề nghiệp và phát huy tính tự chủ của nhà trường.
• Làm rõ khái niệm năng lực, năng lực sư phạm, cấu trúc nhân cách người giáo viên tiểu học. Luận án phân định cấu trúc năng lực dạy học thành 3 giai đoạn: chuẩn bị dạy học, tổ chức dạy học và đánh giá/quản lý hồ sơ học tập. Tác giả chỉ rõ các năng lực thành phần cần ưu tiên bồi dưỡng để thích ứng với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đặc biệt là năng lực số hóa, ứng dụng ICT và năng lực thiết kế hoạt động học tập phát triển năng lực người học.
• Xác định vị trí, vai trò của cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục cấp quận (Phòng Giáo dục và Đào tạo) là cơ quan trực tiếp chỉ đạo chuyên môn, chịu trách nhiệm về nguồn lực và chất lượng giáo dục tiểu học trên địa bàn.
• Phân tích các nội dung quản lý bồi dưỡng cấp quận: Tổ chức thực hiện mục tiêu; Chỉ đạo xây dựng nội dung, chương trình; Quản lý hình thức và phương pháp bồi dưỡng; Quản lý sự phối hợp của các lực lượng giáo dục; Quản lý hoạt động tự bồi dưỡng của giáo viên; Quản lý các điều kiện đảm bảo; Tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng.
• Phân tích 5 nhóm yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng: Nhóm yếu tố lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước; Nhóm yếu tố phát triển kinh tế - xã hội; Nhóm yếu tố quản lý của Phòng Giáo dục và Đào tạo; Nhóm yếu tố quản lý của cơ sở giáo dục; Nhóm yếu tố thuộc về vai trò, động cơ của bản thân giáo viên.

Chương 2: Thực trạng quản lí bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học ở cấp Quận trên địa bàn thành phố Hà Nội

Chương 2 trình bày kết quả khảo sát thực trạng giáo dục tiểu học tại 21 trường thuộc 7 quận/huyện của Hà Nội:

• Khái quát bối cảnh kinh tế, xã hội và mạng lưới giáo dục tiểu học của thành phố Hà Nội với 30 quận, huyện, thị xã có sự chênh lệch giữa khu vực nội thành và ngoại thành.
• Đánh giá thực trạng năng lực dạy học của giáo viên tiểu học: Điểm số khảo sát cho thấy giáo viên cơ bản đáp ứng các yêu cầu giảng dạy truyền thống nhưng còn hạn chế ở các năng lực mới: năng lực nghiên cứu học sinh và chương trình giáo dục phổ thông mới, năng lực lãnh đạo và quản lý hành vi học tập, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa trong dạy học trực tiếp/trực tuyến.
• Thực trạng công tác bồi dưỡng giáo viên ở cấp quận: Các khóa bồi dưỡng đã triển khai bám sát nhiệm vụ năm học (Chương trình 01) và nhiệm vụ địa phương (Chương trình 02), tuy nhiên mục tiêu bồi dưỡng chưa cá nhân hóa theo từng đối tượng giáo viên; nội dung bồi dưỡng nặng về lý thuyết, thiếu kỹ năng thực hành sư phạm; hình thức bồi dưỡng tập trung truyền thống vẫn chiếm ưu thế, chưa khai thác mạnh mẽ môi trường số; khâu kiểm tra đánh giá kết quả sau bồi dưỡng còn mang tính hình thức, chưa đo lường được sự chuyển biến năng lực thực tế trên lớp học.
• Thực trạng quản lý bồi dưỡng của Phòng Giáo dục và Đào tạo: Cán bộ quản lý và giáo viên đều nhận thức cao về sự cần thiết của việc quản lý bồi dưỡng phát triển năng lực dạy học. Tuy nhiên, khâu quản lý kế hoạch, quản lý phối hợp các lực lượng giáo dục, quản lý hoạt động tự bồi dưỡng của giáo viên và việc đầu tư cơ sở vật chất, kinh phí bồi dưỡng còn gặp nhiều bất cập.
• Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng: Công tác quản lý của Phòng Giáo dục và Đào tạo cùng năng lực, ý thức tự bồi dưỡng của giáo viên là hai yếu tố có tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất đến kết quả bồi dưỡng.

Chương 3: Biện pháp quản lí bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học

Chương 3 đề xuất hệ thống biện pháp quản lý và kiểm chứng tính khoa học của các biện pháp:

• Xác lập 4 nguyên tắc đề xuất: Đảm bảo tính hệ thống; Đảm bảo tính khả thi; Đảm bảo tính đồng bộ; Đảm bảo tính thực tiễn.
• Đề xuất 6 biện pháp quản lý bồi dưỡng ở cấp quận:

STT	Tên biện pháp quản lý	Mục tiêu và nội dung cốt lõi
1	Tổ chức tập huấn nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về năng lực dạy học	Thống nhất nhận thức về khung năng lực dạy học theo Chương trình GDPT 2018; tổ chức hội thảo, chuyên đề quán triệt mục tiêu phát triển năng lực.
2	Ban hành hệ thống tiêu chí đánh giá các năng lực dạy học của giáo viên, tiêu chí đánh giá quá trình học, tự học, tự bồi dưỡng	Thiết lập chuẩn đầu ra và công cụ đo lường mức độ đạt được các thành tố năng lực dạy học; chuẩn hóa tiêu chí đánh giá hoạt động tự học của giáo viên.
3	Xây dựng và ban hành kế hoạch bồi dưỡng, văn bản hướng dẫn bồi dưỡng giáo viên theo hướng phát triển năng lực dạy học	Hoạch định kế hoạch bồi dưỡng theo từng giai đoạn; phân cấp nhiệm vụ rõ ràng giữa Phòng GD&ĐT và nhà trường; ban hành hướng dẫn thực hiện chi tiết.
4	Chuyển đổi số ứng dụng trong hoạt động quản lý bồi dưỡng	Ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng kho học liệu số, quản lý hồ sơ bồi dưỡng điện tử, tổ chức bồi dưỡng trực tuyến và quản lý quá trình tự học.
5	Tổ chức đánh giá và tự đánh giá hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học của giáo viên	Triển khai quy trình đánh giá định kỳ, kết hợp đánh giá của cấp quản lý với tự đánh giá của giáo viên; sử dụng kết quả để điều chỉnh chương trình bồi dưỡng.
6	Bồi dưỡng theo cụm chuyên môn nhằm nâng cao năng lực giáo viên tại các cơ sở giáo dục ngoài công lập	Liên kết các trường công lập và ngoài công lập theo cụm địa bàn; chia sẻ tài nguyên chuyên môn, tổ chức sinh hoạt chuyên đề và thao giảng chung.

• Đánh giá tính cấp thiết và tính khả thi: Khảo nghiệm bằng phương pháp chuyên gia lấy ý kiến cán bộ quản lý và giáo viên cho thấy cả 6 biện pháp đều được đánh giá ở mức độ cấp thiết và khả thi cao, có sự tương quan thuận chặt chẽ.
• Kết quả thực nghiệm khoa học: Thực nghiệm triển khai tại 02 trường tiểu học. Tác giả sử dụng các phép kiểm chứng thống kê để phân tích dữ liệu trước và sau thực nghiệm:
  • Bảng so sánh giá trị trung bình điểm số và phép kiểm chứng T-Test cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với giá trị P < 0,05 giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng.
  • Mức độ ảnh hưởng (Effect Size) đạt mức cao, chứng minh các tác động quản lý có hiệu quả rõ rệt.
  • Đánh giá thái độ của giáo viên qua thang đo Likert và kiểm chứng bình phương (Chi-square) ghi nhận sự chuyển biến tích cực trong năng lực thiết kế, tổ chức giờ học và số hóa dạy học.
  • Kết luận mức độ tương quan Hopkins khẳng định tính phân hóa và độ tin cậy của mô hình thực nghiệm.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận:

• Hệ thống hóa và bổ sung cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học tiếp cận theo hướng phát triển năng lực dạy học ở cấp quận.
• Xác định cấu trúc năng lực dạy học của giáo viên tiểu học trong bối cảnh triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 gồm 3 nhóm thành tố: năng lực chuẩn bị dạy học, năng lực tổ chức dạy học, năng lực đánh giá và quản lý hồ sơ học tập; trong đó tích hợp các chỉ báo về năng lực số hóa và ứng dụng ICT.
• Xác lập mô hình tổ chức bồi dưỡng và khung nội dung quản lý bồi dưỡng ở cấp cơ quan quản lý giáo dục quận/huyện.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn:

• Cung cấp bộ dữ liệu thực trạng toàn diện về năng lực dạy học của giáo viên tiểu học và thực trạng công tác quản lý bồi dưỡng tại 21 trường tiểu học thuộc 7 quận/huyện của thành phố Hà Nội.
• Đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý bồi dưỡng đồng bộ, có tính thực tiễn cao, chú trọng chuyển đổi số và giải quyết vấn đề bồi dưỡng chuyên môn cho khối trường ngoài công lập.
• Chứng minh tính hiệu quả của các biện pháp thông qua kết quả thực nghiệm khoa học tại 02 trường tiểu học với các chỉ số thống kê toán học cụ thể (T-test, P-value, Effect Size, tương quan Hopkins).

Kiến nghị, giải pháp đề xuất từ luận án:

• Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo: Hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn về tiêu chí đánh giá năng lực nghề nghiệp giáo viên theo hướng chuẩn hóa năng lực thực hiện; ban hành các chương trình bồi dưỡng mở có tính phân hóa.
• Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội: Tăng cường phân cấp quản lý chuyên môn cho cấp quận/huyện; đầu tư nền tảng số hóa dùng chung phục vụ công tác bồi dưỡng giáo viên toàn thành phố.
• Đối với Ủy ban nhân dân và Phòng Giáo dục và Đào tạo cấp Quận: Bố trí đủ nguồn kinh phí và cơ sở vật chất cho hoạt động bồi dưỡng; chỉ đạo triển khai hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực dạy học; thành lập và duy trì hiệu quả các cụm chuyên môn liên trường bao gồm cả hệ thống trường ngoài công lập.
• Đối với các trường tiểu học: Xây dựng môi trường sư phạm tạo điều kiện cho giáo viên tự bồi dưỡng; gắn kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học với công tác thi đua, khen thưởng và đánh giá chuẩn nghề nghiệp hàng năm.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của luận án:

• Về phạm vi địa bàn: Khảo sát thực trạng được thực hiện tại 21 trường tiểu học thuộc 7 quận, huyện của thành phố Hà Nội; chưa bao phủ toàn bộ 30 đơn vị hành chính cấp quận, huyện, thị xã trên địa bàn Thủ đô.
• Về quy mô can thiệp thực nghiệm: Do giới hạn về thời gian và nguồn lực nghiên cứu, việc thực nghiệm khoa học chỉ tiến hành tại 02 trường tiểu học (nghiên cứu trường hợp - Case Study), do đó mức độ khái quát hóa trên diện rộng cần tiếp tục được kiểm chứng thêm ở các mô hình trường học khác nhau.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi khảo sát thực trạng và thử nghiệm các biện pháp quản lý bồi dưỡng trên toàn bộ 30 quận, huyện, thị xã của thành phố Hà Nội cũng như các tỉnh, thành phố khác có điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù.
• Nghiên cứu sâu hơn về cơ chế tự chủ tài chính và huy động các nguồn lực xã hội hóa cho công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở cấp quận.
• Xây dựng hệ thống học liệu số hóa chuyên biệt và khung đánh giá chi tiết năng lực dạy học tích hợp liên môn cho giáo viên tiểu học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo hữu ích cho nhiều nhóm đối tượng:

• Đối với cán bộ quản lý Phòng Giáo dục và Đào tạo cấp quận, huyện: Cung cấp khung lý luận, quy trình xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, tiêu chí đánh giá năng lực dạy học và giải pháp tổ chức sinh hoạt cụm chuyên môn liên trường (đặc biệt là Chương 3).
• Đối với cán bộ quản lý trường tiểu học (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn): Cung cấp công cụ đánh giá, tự đánh giá năng lực dạy học của giáo viên (Bảng mẫu đánh giá thang đo Likert ở phần Phụ lục) và định hướng quản lý hoạt động tự bồi dưỡng tại chỗ.
• Đối với giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục và Giáo dục học: Cung cấp khung phân tích năng lực dạy học của giáo viên tiểu học, phương pháp luận khảo sát thực trạng và quy trình thực nghiệm sư phạm ứng dụng các thuật toán thống kê (T-test, P-value, Effect size, Hopkins correlation).

Câu hỏi thường gặp

1. Cấu trúc năng lực dạy học của giáo viên tiểu học cần bồi dưỡng theo luận án gồm những nhóm nào? Luận án xác định 3 nhóm năng lực dạy học trọng tâm cần bồi dưỡng gồm: (1) Nhóm năng lực chuẩn bị dạy học (nghiên cứu chương trình, thiết kế bài học, số hóa và ứng dụng ICT); (2) Nhóm năng lực tổ chức dạy học (phát hiện về học sinh, ứng dụng ICT, lãnh đạo và quản lý hành vi học tập, tổ chức giờ học, thực hiện biện pháp và kỹ thuật dạy học); (3) Nhóm năng lực đánh giá và quản lý hồ sơ học tập (xác định tiêu chí/nội dung đánh giá, thiết kế công cụ và tổ chức đánh giá, số hóa quản lý hồ sơ học sinh).

2. Mẫu khảo sát thực trạng của luận án được triển khai trên những địa bàn nào? Mẫu khảo sát thực trạng được thực hiện tại 21 trường tiểu học thuộc 7 quận, huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội, bao gồm: quận Cầu Giấy (3 trường), quận Đống Đa (3 trường), huyện Ba Vì (3 trường), quận Bắc Từ Liêm (3 trường), quận Thanh Xuân (3 trường), huyện Chương Mỹ (3 trường) và quận Hoàng Mai (3 trường).

3. Luận án đề xuất bao nhiêu biện pháp quản lý và tập trung vào những khâu nào? Luận án đề xuất 6 biện pháp quản lý bồi dưỡng ở cấp quận, bao gồm: (1) Tập huấn nâng cao nhận thức; (2) Ban hành hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực dạy học và tự học; (3) Xây dựng kế hoạch và văn bản hướng dẫn bồi dưỡng; (4) Chuyển đổi số trong quản lý bồi dưỡng; (5) Tổ chức đánh giá và tự đánh giá hoạt động bồi dưỡng; (6) Bồi dưỡng theo cụm chuyên môn cho cơ sở giáo dục ngoài công lập.

4. Hiệu quả của các biện pháp quản lý được kiểm chứng bằng những kỹ thuật thống kê nào? Hiệu quả được kiểm chứng thông qua phương pháp chuyên gia (đo tính cấp thiết và khả thi) và thực nghiệm khoa học tại 02 trường tiểu học. Dữ liệu thực nghiệm được xử lý qua: so sánh giá trị trung bình điểm số, kiểm định T-test, đánh giá giá trị xác suất P (P < 0,05), tính toán mức độ ảnh hưởng (Effect Size), kiểm định Chi-square và hệ số tương quan Hopkins.

5. Vai trò của Phòng Giáo dục và Đào tạo cấp quận trong công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học được xác định ra sao? Phòng Giáo dục và Đào tạo là cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục ở cấp quận, giữ vai trò trực tiếp phụ trách chuyên môn, điều phối nguồn lực, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng bám sát nhiệm vụ năm học và đặc thù địa phương, tổ chức kiểm tra đánh giá và gắn kết các trường công lập với ngoài công lập trên địa bàn.

Kết luận

Luận án của tác giả Nguyễn Anh Tuấn đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu về lý luận và thực tiễn quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học ở cấp quận trên địa bàn thành phố Hà Nội. Công trình đã xây dựng khung năng lực dạy học chuyên biệt đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông 2018, khảo sát thực trạng tại 21 trường tiểu học thuộc 7 quận/huyện và đề xuất 6 biện pháp quản lý có tính đồng bộ, khả thi. Kết quả kiểm nghiệm chuyên gia và thực nghiệm sư phạm tại 02 trường tiểu học đã khẳng định tính khoa học, độ tin cậy và giá trị ứng dụng thực tiễn của hệ thống biện pháp quản lý trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: QUẢN LÍ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC Ở CẤP QUẬN 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên và bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực (NL). Nhiều nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên trên thế giới và tại Việt Nam đã khẳng định tầm quan trọng của bồi dưỡng giáo viên và bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học.

Mỗi nghiên cứu có một hướng tiếp cận riêng song đều khẳng định sự cần thiết phải bồi dưỡng giáo viên đặc biệt giáo viên tiểu học theo hướng phát triển năng lực dạy học. Việc thiết kế khóa bồi dưỡng giáo viên được coi là một thách thức không chỉ đối với những người tham gia khóa học mà còn đối với cả những người thiết kế khóa học, đặc biệt, khi những giáo viên tham gia khóa bồi dưỡng có nền tảng và điều kiện chuyên môn khác nhau. Bài báo này cho rằng những thay đổi đối với thiết kế khóa học nên được thực hiện ngay lập tức để đáp ứng nhu cầu cụ thể của học viên. Bối cảnh đào tạo lại giáo viên trường nông thôn tại Đại học Kỹ thuật Bang Novosibirsk ở Nga minh họa những lý do cần thực hiện những thay đổi ngay lập tức khi khóa học diễn ra và phản ứng đối với những thay đổi đó.

Bài viết thảo luận về một mô hình cho khóa đào tạo lại giáo viên trong đó cải thiện năng lực cho giáo viên là yếu tố cốt lõi4 Cung cấp một cách tiếp cận mạch lạc và chiến lược để phát triển chuyên môn trong giảng dạy ngôn ngữ cho giáo viên: tự giám sát, nhóm hỗ trợ, viết nhật ký, quan sát lớp học, danh mục giảng dạy, phân tích phản biện sự cố, phân tích trường hợp, huấn luyện đồng đẳng, giảng dạy nhóm và nghiên cứu hành động5 4 Elena Melekhina,Teacher-Retraining Course Design Renewal, 5 Jack Richards, Professional Development for Language Teachers: Strategiesfor Teacher Learning, 7 Nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc tỉnh Bình Phước, Nguyễn Thanh Phú, 2006, đã tổng quan một số vấn đề lý luận có liên quan đến công tác phát triển đội ngũ giáo viên và giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Bình Phước. Đánh giá hiện trạng đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Bình Phước và đề xuất các biện pháp khả thi để phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số của tỉnh: biện pháp xây dựng quy hoạch đội ngũ giáo viên; biện pháp về nghiệp vụ và đào tạo giáo viên; biện pháp về bồi dưỡng giáo viên; biện pháp sử dụng đội ngũ giáo viên; biện pháp về tạo môi trường, chính sách cho giáo viên; Góp phần nâng cao chất lượng bồi dưỡng giáo viên tiểu học (môn toán) đáp ứng yêu cầu của chương trình, sách giáo khoa mới, Phùng Như Thụy, 2008, đã làm rõ thêm cơ sở lý luận về bồi dưỡng giáo viên tiểu học, thực trạng bồi dưỡng giáo viên hiện nay trên cơ sở đó đề xuất biện pháp nâng cao năng lực giáo viên tiểu học Công trình nghiên cứu về nâng cao năng lực nghề nghiệp đáp ứng được yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học được thể hiện qua công trình nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên tiểu học - Thực trạng và biện pháp của Nguyễn Quang Nhữ, 2013 thông qua nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học. Một nghiên cứu khác của Nguyễn Quang Nhữ, 2014, “Một số vấn đề về bồi dưỡng giáo viên tiểu học” đã đề cập đến vấn đề bồi dưỡng giáo viên tiểu học, sự cần thiết và tầm quan trọng của việc bồi dưỡng giáo viên tiểu học, bồi dưỡng cái gì, bồi dưỡng như thế nào, cơ quan nào thực hiện việc bồi dưỡng và cần kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng ra sao; Tác giả Trần Thị Yên, 2015, Một số biện pháp bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số để thực hiện chương trình sách giáo khoa mới, đề xuất một số biện pháp bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học nói chung, giáo viên người dân tộc thiểu số nói riêng nhằm nâng cao kiến thức, năng lực của đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình mới, sách giáo khoa mới hay 8 nghiên cứu về Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo của tác giả này vào 2016 đã đưa ra cơ sở khoa học về phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số theo hướng phát triển phát triển nguồn nhân lực; đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên, phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc; đề xuất một số biện pháp để phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học người dân tộc thiểu số của vùng Nhiều tác giả khác có các công trình nghiên cứu điển hình về phát triển và bồi dưỡng giáo viên tại các tỉnh, thành phố tại Việt Nam cũng đã xây dựng được hệ thống cơ sở lý luận, đánh giá được thực trạng và đề xuất các giải pháp phát triển và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên các cấp và có cả các công trình nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp như Tác giả Phan Minh Tiến, Nguyễn Thị Thanh Tình, 2016, Nguyễn Thị Thanh Vân, 2012, Nguyễn Văn Tuân, 2012; Nông Thị Quyên, 2000; Ngoài ra có các công trình nghiên cứu đặc trưng đã nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên tiểu học. Đặc điểm của quản lý giáo dục và những yêu cầu cần có sự thay đổi và đổi mới như phân cấp quản lý, nâng cao tính tự chủ, hình thành văn hóa trường học được tác giả Đặng Thành Hưng nghiên cứu và đề cập qua một số công trình [69].

Nghiên cứu cơ sở lý luận và các biện pháp bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy học của giaó viên tiểu học người dân tộc ở miền núi, đã hệ thống được cơ sở lý lụân và các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực giảng dạy của giáo viên tiểu học người dân tộc [73], [77],[78]…; đánh giá thực trạng năng lực giảng dạy và công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở Cao Bằng và đề xuất được biện pháp bồi dưỡng nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên tiểu học[136]; Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên đáp ứng nhu cầu của trường tiểu học, Nguyễn Thị Thu Hà, 2002. Đã nêu lên một số vấn đề cơ bản có liên quan đến đào tạo bồi dưỡng giáo viên tiểu học qua các cuộc nghiên cứu khảo sát về việc sử dụng, tổ chức dạy học, thực hiện chương trình ở tiểu học, qua sự khác biệt giữa giáo viên tiểu học ở các vùng miền, qua nhận định về chương trình của trường sư phạm từ 9 đó đưa ra một vài ý tưởng về đào tạo và bồi dưỡng giáo viên xuất phát từ thực tiễn; Nghiên cứu phương pháp bồi dưỡng giáo viên tiểu học và trung học cơ sở đáp ứng chương trình sách giáo khoa mới, Nguyễn Thị Hà, 2003, đã đưa ra những vấn đề chung: Kinh nghiệm quốc tế về bồi dưỡng giáo viên, Những yêu cầu đặt ra cho công tác BDGV nhìn từ góc độ chương trình, SGK mới ở tiểu học và THCS; Thực trạng bồi dưỡng giáo viên tiểu học và THCS đáp ứng chương trình, SGK mới và đề xuất được một số biện pháp đổi mới phương thức BDGV đáp ứng yêu cầu chương trình SGK mới ở tiểu học và THCS; Xây dựng một số bài bồi dưỡng giáo viên tiểu học về giáo dục bảo vệ môi trường phát trên chương trình truyền hình khoa học và giáo dục VTV2, Phan Thị Lạc, 2004 đã trình bày được cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng các bài bồi dưỡng giáo viên tiểu học về GDBVMT: Môi trường, giáo dục bảo vệ môi trường, vấn đề bồi dưỡng giáo viên về GDBVMT qua kênh truyền hình; Xây dựng bài, ghi băng hình và phát sóng chương trình; Các bài bồi dưỡng GV về GDBVMT. Đào tạo giáo viên tiểu học và chuyên môn của giáo viên tiểu học là điểm lưu tâm trong quản lý giáo dục tiểu học. Tác giả Toutaoui và Mebdoua Zoulikha khẳng định [8] đào tạo một giáo viên tức là chuẩn bị cho người giáo viên kỹ năng giáo dục và để đạt được sự kiện đó phụ thuộc vào Năng lực của giáo viên, tạo và tương tác, và làm chủ khoa học và ứng dụng các phương pháp giảng dạy khác nhau theo từng tình hình học tập, và điều đó xảy ra khi giáo viên quản lý lớp học của mình một cách vững chắc và thành công, và quản lý này cũng dựa vào tính cách của giáo viên và phong cách của mình trong giao tiếp với học sinh trong và ngoài lớp học, vì vậy tất cả cải cách giáo dục thực sự phải dựa trên việc đào tạo giáo viên; Hướng phát triển NL trong giáo dục nói chung, dạy học nói riêng được hình thành, phát triển rộng khắp ở Mỹ vào những năm 1970 và trở thành một phong trào với những nấc thang mới trong những năm 1990 ở Anh, Úc, New Zealand, xứ Wales.

10 Rất nhiều học giả và các nhà thực hành phát triển nguồn nhân lực xem hướng phát triển NL là cách thức có ảnh hưởng nhiều nhất, được ủng hộ mạnh mẽ nhất để cân bằng giáo dục và quá trình dạy học, là “cách thức để chuẩn bị lực lượng lao động cho một nền kinh tế cạnh tranh toàn cầu” [27] và là “một câu trả lời mạnh mẽ đối với những vấn đề mà các nhà trường, cá nhân, tổ chức đang phải đối mặt trong thế kỷ XXI”. Rodger [5], “Hướng phát triển năng lực trong dạy học tập trung vào kết quả học tập, nhắm tới những gì học sinh dự kiến phải làm được hơn là nhắm tới những gì họ cần phải học được”. Khi tổng kết các lý thuyết về hướng phát triển dựa trên NL trong dạy học và phát triển, K. Paprock đã chỉ ra năm đặc tính cơ bản của hướng phát triển này: 1) Hướng phát triển NL dựa trên triết lý học sinh là trung tâm; 2) Hướng phát triển NL thực hiện việc đáp ứng các đòi hỏi của chính sách; 3) Hướng phát triển NL là định hướng cuộc sống thật; 4) Hướng phát triển NL rất linh hoạt và năng động; 5) Những tiêu chuẩn của NL được hình thành một cách rõ ràng.

Chính những đặc tính nói trên đã làm cho hướng phát triển theo NL có những ưu thế nổi bật so với các cách hướng phát triển khác trong dạy học.