Quản lý và bảo vệ môi trường nước sông Nam Ngum tại huyện Kẹo U Đôm, Viêng Chăn

Chuyên khảo môi trường phân tích Quản lý bảo vệ môi trường nước vùng hạ du sông nam ngum huyện kẹo u đôm tỉnh viêng chăn chdcnd lào, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Vilayvanh Keosaneha
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Mai Đăng
• Trường học: Đại học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Quản lý bảo vệ môi trường nước vùng hạ du sông Nam Ngum tại huyện Kẹo U Đôm, tỉnh Viêng Chăn, CHDCND Lào
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Viêng Chăn

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ LƯU VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1. SÔNG NGÒI VÀ LƯU VỰC SÔNG NAM NGUM
• 1.1.1. Đặc điểm địa lý và địa hình lưu vực
• 1.1.2. Mạng lưới sông ngòi trên đồng bằng Viêng Chăn
• 1.2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
• 1.2.1. Vị trí, điều kiện địa hình
• 1.2.2. Đặc điểm địa chất thổ nhưỡng
• 1.2.3. Đặc điểm thảm phủ thực vật
• 1.2.4. Đặc điểm khí tượng, thủy văn
• 1.2.5. Đặc điểm thủy văn và nguồn nước
• 1.3. ĐIỀU KIỆN KINH TẾ XÃ HỘI
• 1.3.1. Thuận lợi và khó khăn
• 1.3.2. Các ngành kinh tế
• 1.3.3. Cơ sở hạ tầng
• 1.3.4. Thành tựu và phương hướng phát triển kinh tế của vùng nghiên cứu
• 1.3.5. Tình hình khai thác, sử dụng nguồn nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG VÀ Ô NHIỄM NƯỚC
• 2.1. GIỚI THIỆU CHUNG
• 2.2. PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM NƯỚC
• 2.2.1. Phân loại các nguồn gây ô nhiễm nước
• 2.2.2. Đánh giá nguồn ô nhiễm nước do nước thải sinh hoạt
• 2.2.3. Đánh giá ô nhiễm do hoạt động nông nghiệp
• 2.2.4. Các nguồn ô nhiễm khác
• 2.3. TÍNH TOÁN ĐÁNH GIÁ TẢI LƯỢNG CÁC CHẤT Ô NHIỄM
• 2.3.1. Tính toán tải lượng ô nhiễm do nước thải sinh hoạt
• 2.3.2. Tính toán tải lượng ô nhiễm do nước thải công nghiệp
• 2.3.3. Tính toán tải lượng ô nhiễm nước do nông nghiệp
• 2.3.4. Tổng hợp tải lượng ô nhiễm vùng nghiên cứu
• 2.4. ÁP LỰC Ô NHIỄM VÙNG NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Áp lực ô nhiễm do các nguồn ô nhiễm trong vùng nghiên cứu
• 2.4.2. Tổng hợp áp lực ô nhiễm vùng nghiên cứu
• 2.5. KẾT LUẬN CHUNG
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG NƯỚC VÙNG NGHIÊN CỨU
• 3.1. GIỚI THIỆU CHUNG
• 3.1.1. Nội dung và phạm vi đánh giá
• 3.1.2. Phương pháp đánh giá
• 3.2. SỐ LIỆU CHẤT LƯỢNG NƯỚC SỬ DỤNG ĐỂ ĐÁNH GIÁ
• 3.2.1. Tình hình quan trắc số liệu chất lượng nước
• 3.2.2. Lựa chọn tiêu chuẩn chất lượng nước dùng trong đánh giá
• 3.3. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG NƯỚC CỦA VÙNG SÔNG NAM NGUM
• 3.3.1. Hồ Nam Ngum 1
• 3.3.2. Cầu Nam Lik
• 3.3.3. Tại cầu Thangone
• 3.3.4. Tại cầu Banhai
• 3.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG NƯỚC VÙNG NGHIÊN CỨU
• 3.5. KẾT LUẬN CHUNG
• 4. CHƯƠNG 4: NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ BẢO VỆ CHẤT LƯỢNG NƯỚC LƯU VỰC SÔNG NAM NGUM
• 4.1. GIỚI THIỆU CHUNG
• 4.2. ĐÁNH GIÁ VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ BẢO VỆ CHẤT LƯỢNG NƯỚC TRONG VÙNG NGHIÊN CỨU HIỆN NAY
• 4.2.1. Đánh giá về thể chế chính sách liên quan đến quản lý bảo vệ chất lượng nước
• 4.2.2. Đánh giá về tổ chức quản lý bảo vệ chất lượng nước
• 4.3. PHÂN TÍCH DỰ BÁO Ô NHIỄM NƯỚC TRONG KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 4.3.1. Dự báo tải lượng các chất ô nhiễm các khu vực trong vùng nghiên cứu đến năm 2020
• 4.3.2. Phân tích xác định các vùng có nguy cơ cao đối với ô nhiễm nước
• 4.4. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG NƯỚC
• 4.4.1. Lồng ghép chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đối với quản lý bảo vệ chất lượng nước của vùng nghiên cứu
• 4.4.2. Đề xuất giải pháp
• 4.4.3. Phương pháp tăng lượng oxy hòa tan trong nước
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Sông Nam Ngum Vị Trí Tầm Quan Trọng 55 ký tự

Sông Nam Ngum đóng vai trò huyết mạch trong sự phát triển kinh tế - xã hội của CHDCND Lào, đặc biệt là vùng đồng bằng Viêng Chăn. Đây là khu vực trọng yếu về chính trị, kinh tế, và quốc phòng, nơi tập trung thủ đô Viêng Chăn và các cơ quan đầu não của quốc gia. Vùng hạ lưu sông Nam Ngum có vai trò quan trọng trong việc giao lưu đối ngoại thông qua đường không, đường thuỷ, và đường bộ. Tầm quan trọng này càng được khẳng định khi đường sắt kết nối với các nước láng giềng được hình thành. Việc khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là tài nguyên nước, là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của khu vực. Theo tài liệu gốc, hạ lưu sông Nam Ngum là vùng đồng bằng Viêng Chăn, có tầm quan trọng chiến lược trong phát triển kinh tế xã hội và an ninh quốc phòng đối với nước CHDCND Lào.

1.1. Vị trí địa lý và địa hình lưu vực sông Nam Ngum

Sông Nam Ngum có diện tích lưu vực rộng lớn, trải dài trên nhiều khu vực khác nhau của tỉnh Viêng Chăn và một phần tỉnh Bolikhamxay. Lưu vực sông này có đặc điểm địa hình đa dạng, từ vùng núi cao đến vùng đồng bằng thấp trũng. Vùng đồng bằng Viêng Chăn, nằm ở hạ lưu sông, có địa hình tương đối bằng phẳng, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và các hoạt động kinh tế khác. Tuy nhiên, sự khác biệt về địa hình giữa thượng lưu và hạ lưu cũng tạo ra những thách thức trong việc quản lý tài nguyên nước và bảo vệ môi trường, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ và phù hợp với từng khu vực.

1.2. Mạng lưới sông ngòi khu vực đồng bằng Viêng Chăn

Đồng bằng Viêng Chăn được bao phủ bởi một mạng lưới sông ngòi dày đặc, trong đó sông Nam Ngum đóng vai trò là trục chính. Các chi lưu và kênh rạch nhỏ kết nối với sông Nam Ngum tạo thành một hệ thống thủy lợi tự nhiên, cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế - xã hội cũng gây ra áp lực lên hệ thống sông ngòi này, dẫn đến tình trạng ô nhiễm nguồn nước và suy giảm chất lượng nước. Việc bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái sông Ngum là vô cùng cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của khu vực.

II. Thách Thức Ô Nhiễm Thực Trạng Môi Trường Nước Sông 57 ký tự

Thực trạng ô nhiễm sông Nam Ngum tại huyện Kẹo U Đôm, Viêng Chăn đang là một vấn đề cấp bách. Sự phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng, cùng với các hoạt động sản xuất nông nghiệp và công nghiệp, đã gây ra những tác động tiêu cực đến chất lượng nước sông. Nguồn nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý, nước thải công nghiệp, và phân bón hóa học từ đồng ruộng là những tác nhân chính gây ra tình trạng ô nhiễm hữu cơ và ô nhiễm dinh dưỡng, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái sông Ngum và sức khỏe của cộng đồng dân cư. Theo một nghiên cứu, nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp và nông nghiệp đều là tác nhân gây ô nhiễm.

2.1. Phân tích các nguồn gây ô nhiễm sông Nam Ngum

Các nguồn gây ô nhiễm sông Nam Ngum rất đa dạng, bao gồm nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư, nước thải công nghiệp từ các nhà máy và khu công nghiệp, nước thải nông nghiệp chứa phân bón và thuốc trừ sâu, và các hoạt động khai thác khoáng sản. Việc xác định chính xác nguồn gốc và thành phần của các chất ô nhiễm là bước quan trọng để xây dựng các biện pháp xử lý và quản lý ô nhiễm hiệu quả. Cần có các nghiên cứu chuyên sâu và hệ thống quan trắc môi trường thường xuyên để đánh giá mức độ ô nhiễm và xác định các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng.

2.2. Đánh giá tải lượng chất ô nhiễm tại huyện Kẹo U Đôm

Việc tính toán và đánh giá tải lượng các chất ô nhiễm đổ vào sông Nam Ngum là rất quan trọng để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các hoạt động kinh tế - xã hội đến chất lượng nước. Tải lượng ô nhiễm được tính toán dựa trên lượng nước thải, nồng độ các chất ô nhiễm, và các yếu tố khác như mùa vụ và điều kiện thời tiết. Kết quả đánh giá tải lượng ô nhiễm sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc xây dựng các kế hoạch quản lý chất lượng nước và các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm hiệu quả.

2.3. Áp lực ô nhiễm và tác động đến hệ sinh thái

Áp lực ô nhiễm gia tăng không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn gây ra những tác động tiêu cực đến hệ sinh thái sông Nam Ngum. Sự gia tăng nồng độ các chất ô nhiễm có thể gây ra hiện tượng phú dưỡng, làm giảm lượng oxy hòa tan trong nước, gây chết các loài thủy sinh, và làm suy thoái đa dạng sinh học. Việc phục hồi hệ sinh thái bị ô nhiễm là một quá trình lâu dài và tốn kém, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng dân cư, và các tổ chức xã hội.

III. Giải Pháp Quản Lý Bảo Vệ Môi Trường Nước Hiệu Quả 58 ký tự

Để giải quyết vấn đề ô nhiễm sông Nam Ngum, cần có một hệ thống quản lý tài nguyên nước tổng thể và đồng bộ. Điều này bao gồm việc xây dựng và hoàn thiện các chính sách pháp luật về bảo vệ môi trường nước, tăng cường năng lực quan trắc môi trường, đầu tư vào các công trình xử lý nước thải, và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường. Sự tham gia của cộng đồng địa phương là yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công của các giải pháp quản lý và bảo vệ sông Nam Ngum. Cần có sự phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế để giải quyết hiệu quả các vấn đề ô nhiễm xuyên biên giới.

3.1. Hoàn thiện chính sách và quy định về bảo vệ nguồn nước

Việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách và quy định về bảo vệ nguồn nước là nền tảng quan trọng cho việc quản lý hiệu quả tài nguyên nước. Các chính sách và quy định cần quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ môi trường nước, đồng thời đưa ra các biện pháp xử phạt nghiêm minh đối với các hành vi gây ô nhiễm. Cần có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, và cộng đồng dân cư trong quá trình xây dựng và sửa đổi các chính sách và quy định để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của chúng.

3.2. Đầu tư vào hạ tầng xử lý nước thải và nước thải sinh hoạt

Đầu tư vào hạ tầng xử lý nước thải là một giải pháp quan trọng để giảm thiểu lượng chất ô nhiễm đổ vào sông Nam Ngum. Cần xây dựng các nhà máy xử lý nước thải tập trung cho các khu đô thị và khu công nghiệp, đồng thời khuyến khích các hộ gia đình và doanh nghiệp xây dựng các hệ thống xử lý nước thải tại chỗ. Công nghệ xử lý nước thải cần phù hợp với điều kiện địa phương và đảm bảo hiệu quả xử lý cao. Cần có các chính sách khuyến khích và hỗ trợ tài chính để thu hút đầu tư vào lĩnh vực này.

3.3. Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường

Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường là yếu tố then chốt để tạo sự đồng thuận và tham gia tích cực của người dân vào các hoạt động bảo vệ tài nguyên nước. Cần tổ chức các chương trình giáo dục môi trường, các chiến dịch truyền thông, và các hoạt động thực tế để nâng cao hiểu biết và thay đổi hành vi của người dân. Sự tham gia của các tổ chức xã hội, các trường học, và các phương tiện truyền thông là rất quan trọng trong việc lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường đến cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Kết Quả Quan Trắc Chất Lượng Nước 60 ký tự

Các kết quả quan trắc chất lượng nước sông Nam Ngum cho thấy tình trạng ô nhiễm đang diễn biến phức tạp. Một số thông số như BOD, COD, TSS vượt quá tiêu chuẩn cho phép ở nhiều vị trí, đặc biệt là ở hạ lưu sông và gần các khu dân cư, khu công nghiệp. Tuy nhiên, cũng có những khu vực có chất lượng nước tương đối tốt, đặc biệt là ở thượng nguồn sông. Việc quan trắc môi trường cần được thực hiện thường xuyên và liên tục để theo dõi diễn biến chất lượng nước và đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý.

4.1. Đánh giá chất lượng nước tại các điểm quan trắc

Việc đánh giá chất lượng nước tại các điểm quan trắc khác nhau trên sông Nam Ngum cho phép xác định các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các hoạt động kinh tế - xã hội đến chất lượng nước. Cần phân tích các thông số vật lý, hóa học, và sinh học của nước để đánh giá toàn diện chất lượng nước. Kết quả đánh giá sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc xây dựng các biện pháp xử lý và quản lý ô nhiễm phù hợp với từng khu vực.

4.2. So sánh với tiêu chuẩn và quy chuẩn chất lượng nước

Việc so sánh kết quả quan trắc với các tiêu chuẩn và quy chuẩn chất lượng nước giúp đánh giá mức độ ô nhiễm của sông Nam Ngum và xác định các chất ô nhiễm vượt ngưỡng cho phép. Các tiêu chuẩn và quy chuẩn chất lượng nước được xây dựng dựa trên các nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn, nhằm đảm bảo an toàn cho sức khỏe con người và bảo vệ hệ sinh thái. Cần cập nhật thường xuyên các tiêu chuẩn và quy chuẩn chất lượng nước để phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội và tiến bộ khoa học kỹ thuật.

4.3. Xác định xu hướng biến đổi chất lượng nước theo thời gian

Phân tích xu hướng biến đổi chất lượng nước theo thời gian giúp đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý ô nhiễm và dự báo tình hình ô nhiễm trong tương lai. Xu hướng biến đổi chất lượng nước có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm biến đổi khí hậu, sự phát triển kinh tế - xã hội, và các hoạt động bảo vệ môi trường. Cần xây dựng các mô hình dự báo chất lượng nước để hỗ trợ công tác quản lý và bảo vệ tài nguyên nước.

V. Hướng Tới Tương Lai Phát Triển Bền Vững Lưu Vực Sông Ngum 60 ký tự

Để đảm bảo sự phát triển bền vững của lưu vực sông Nam Ngum, cần có sự kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Điều này đòi hỏi sự thay đổi trong tư duy và hành động của tất cả các bên liên quan, từ các nhà hoạch định chính sách đến cộng đồng dân cư. Cần thúc đẩy các mô hình kinh tế xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên, và giảm thiểu chất thải. Sự hợp tác quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm là rất quan trọng để giải quyết các vấn đề môi trường toàn cầu.

5.1. Lồng ghép bảo vệ môi trường vào kế hoạch phát triển kinh tế

Việc lồng ghép bảo vệ môi trường vào các kế hoạch phát triển kinh tế là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững. Các kế hoạch phát triển kinh tế cần xem xét đến các tác động môi trường tiềm năng và đưa ra các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực. Cần khuyến khích các ngành kinh tế xanh, sử dụng công nghệ thân thiện với môi trường, và giảm thiểu chất thải. Cần có sự đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đối với các dự án phát triển kinh tế lớn.

5.2. Thúc đẩy sử dụng tài nguyên nước hiệu quả và tiết kiệm

Thúc đẩy sử dụng tài nguyên nước hiệu quả và tiết kiệm là một giải pháp quan trọng để giảm áp lực lên nguồn nước và đảm bảo an ninh nguồn nước. Cần khuyến khích các biện pháp tiết kiệm nước trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, và sinh hoạt. Cần đầu tư vào các công nghệ tưới tiêu tiết kiệm nước, các hệ thống tái sử dụng nước, và các giải pháp giảm thất thoát nước. Cần có các chính sách khuyến khích và hỗ trợ tài chính để thúc đẩy sử dụng tài nguyên nước hiệu quả.

5.3. Tăng cường hợp tác quốc tế về quản lý tài nguyên nước

Tăng cường hợp tác quốc tế về quản lý tài nguyên nước là rất quan trọng để giải quyết các vấn đề môi trường xuyên biên giới và chia sẻ kinh nghiệm. Cần tham gia vào các tổ chức quốc tế và các chương trình hợp tác về quản lý tài nguyên nước. Cần trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, và phối hợp hành động với các nước láng giềng trong việc quản lý và bảo vệ tài nguyên nước. Cần học hỏi kinh nghiệm của các nước phát triển trong lĩnh vực quản lý tài nguyên nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ LƯU VỰC NGHIÊN CỨU 1. SÔNG NGÒI VÀ LƯU VỰC SÔNG NAM NGUM 1. Đặc điểm địa lý và địa hình lưu vực a. Đặc điểm địa lý lưu vực Sông Nam Ngum có diện tích là 16.906 km2, gồm 2 nhánh, nhánh Nam Ngum bắt nguồn từ độ cao khoảng 1.500 m ở ngọn núi Phou Bịa thuộc tỉnh Xiêng Khoảng.

Nhánh Nam Lik bắt nguồn từ ngọn núi Phou Khoun ở độ cao khoảng 1.000 m thuộc tỉnh Viêng Chăn. Hạ lưu Nam Ngum (thuộc vùng đồng bằng Viêng Chăn) là một đoạn sông có 7 cánh đồng lớn thuộc nước CHDCND Lào, đồng bằng Viêng Chănbao gồm có 12 huyện, trong đó 8 huyện thuộc thủ đô Viêng Chăn: Naxaithong, Sikhottabong, Chanthabouly, Xaysetha, Hatxaiphong, Parkngum và Xaythany; 4 huyện thuộc tỉnh Viêng Chăn: Keo Oudom, Phonhong, Viengkham và Thoulakhom. Tổng diện tích toàn vùng là 455.000 ha, có thể chia thành 2 vùng chính: Đồi núi và đồng bằng. Đặc điểm địa hình lưu vực Địa hình lưu vực có dạng lòng chảo, dốc từ 2 phía vào sông Nam Ngum nên sông này trở thành trục tiêu chính cho vùng đồng bằng Viêng Chăn, 72% diện tích có cao độ dưới 200 m.

Nhìn chung địa hình có thể làm 2 loại chính vùng núi và địa hình vùng đồng bằng: • Vùng đồi núi có cao độ từ 180 m trở lên, đất tương đối dốc, phần lớn là vùngrừng rậm. Sông Nam Ngum có diện tích lưu vực khá lớn. • Vùng đồng bằng có cao độ từ 180 m trở xuống, mặt đất tương đối thoải vàrộng. Diện tích của vùng này chiếm 68% của diện tích tự nhiên.

Vùng đồng bằng 6 nằm phía hạ lưu sông Nam Ngum và nằm ven sông Mekong, đất đai màu mỡ phù hợp với phát triển nhiều loại cây khác nhau. Mạng lưới sông ngòi trên đồng bằng Viêng Chăn a. Sông Nam Ngum Nam Ngumlà một phụ lưu lớn của sông Mekong. Nó gồm 2 nhánh chính là Nam Ngum và Nam Lik bắt nguồn từ vùng núi với độ cao trên 1.

2 con sông này cùng chảy về phía đồng bằng Viêng Chăn, chúng gặp nhau tại bản Thalat tạo nên sông chính Nam Ngum. Từ chỗ hợp lưu Thalat đến sông Parkngum vùng đất chủ yếu phát triển công nghiệp và nông nghiệp, đoạn sông có độ dài 161 km. Từ Thalat đến Pakkanjung sông chảy tương đối thẳng và gần như hướng Bắc - Nam. Từ Pakkanjung đến Thangone dòng sông uốn khúc quanh co liên tiếp, chảy rất ngoằn nghoèo nhưng hướng chính vẫn là hướng Bắc-Nam.

Từ Thangone dòng sông thay đổi hướng chảy gần như là từ Tây sang Đông và ít quanh co hơn. Trong vùng đồng bằng Viêng Chăn có rất nhiều phụ lưu nhỏ đổ vào, phần lớn chúng bắt nguồn từ các dãy núi xung quanh và có độ dài từ 3 km trở lên, trong vùng đồng bằng có tới 30 phụ lưu lớn nhỏ khác nhau. Tài nguyên nước mặt của lưu vực sông Nam Ngum Lưu vực Nam Ngum có một nguồn tài nguyên nước lớn đóng góp khoảng 22 tỷ m3 mỗi năm đến sông Mekong. Có15 con sông chính và các nhánh của sông Nam Ngum được hiển thị trong hình 1.

Sông Nam Lik Sông Nam Lik là phụ lưu lớn của sông Nam Ngum nó bắt nguồn từ núi cao Phukhun thuộc tỉnh Luangpabang, chảy chủ yếu theo hướng Bắc - Nam tổng chiều dài dòng chính của sông là 160 km, thượng nguồn sông gồm có phụ lưu nhỏ như: sông Tong, sông Xong. 7 Lòng sông Nam Lik từ thượng nguồn đến cửa sông đều mang tính chất của sông vùng đồi, nguồn nước sông đóng vai trò quan trọng trong khu phát triển của 4 huyện vùng đồi tỉnh Viêng Chăn.1: Bản đồ hành chính nước CHDCND Lào {1} Nguồn: http://www.com/imgs/vCountry/95_map.2: Các nhánh sông của lưu vực sông Nam Ngum Nguồn: Prepared under the Nam Ngum River Basin Development Sector Project (June 2008) {22} 9 1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 1. Vị trí, điều kiện địa hình Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào nằm sâu trong bán đảo Đông Dương, có tọa độ địa lý: • Vĩ độ Bắc từ 13o54’ đến 22o30’ • Kinh độ Đông từ 100o05’ đến 107o38’ Tổng diện tích tự nhiên là 236.800 km2 , không có đường ra biển và bao bọc kín bởi các nước Việt Nam, Campuchia, Thái Lan, Mianmar và Trung Quốc.

Tổng chiều dài biên giới với các nước như sau: - Phía Bắc giáp Trung Quốc với chiều dài biên giới là 565 km. - Phía Tây giáp Thái Lan và Mianmar với chiều dài là 1.835 km và 236 km. - Phía Đông giáp Việt Nam với chiều dài là 2. - Phía Nam giáp Campuchia với chiều dài 435 km.

Lào bao gồm 16 tỉnh, 1 đặc khu và 1 thành phố thủ đô, với 142 huyện, 10. Thủ đô Lào là thành phố Viêng Chăn. Nước Lào được chia làm 3 miền: miền Bắc gồm 7 tỉnh: Phongsaly, Luangnamtha, Udomxay, Bokeo, Luangprabang, Huaphan và Xayabouly. Miền Trung có 7 tỉnh: Xiengkhoang, Xaysombuon, Viêng Chăn, thủ đô Viêng Chăn, Bolikhamxay, Khammuon, Savannakhet.

Miền Nam có 4 tỉnh: Champasak, Salavanh, Sekong và Attapu.3: Bản đồ các huyện nằm trên sông Nam Ngum Nguồn:Prepared under the Nam Ngum River Basin Development Sector Project (June 2008) {22} 11 1. Đặc điểm địa chất thổ nhưỡng a. Đặc điểm địa chất Khu vực vùng núi Viêng Chăn được cấu tạo bởi các trầm tích Paleozoi nằm dưới, phủ lên trên là các trầm tích vụn thô lục địa Kainozoi. Dựa vào đặc điểm thành phần thạch học, quan hệ địa tầng có thể chia ra các phần vi địa tầng như sau : • Hệ tầng Phu pha Nang: Phân bố thành những dải núi dạng Cuesta, thành phầnthạch học gồm cát kết màu xám xét bột kết, chiều dày hệ tầng khoảng 350 m.

• Hệ Champa: Lộ ra ở rìa bồn trũng nằm lót trầm tích chứa muối của hệtầngThangone. Thành phần thạch học bao gồm cuội kết, đôi khi là dăm kết, sạn kết và các kết màu xám, chiều dày khoảng 400 m. • Hệ tầng Viêng Chăn: Có diện phân bố khá rộng chủ yếu là bờ phải sông Nam Ngum và sông Tong, thành phần cuội kết, cát, sét.Chiều dày hệ tầng thay đổi từ 10 – 70 m. Đặc điểm địa chất thủy văn Dựa vào đặc điểm thành phần thạch học, mức độ thấm và chứa nước của đất đá, có thể chia ra các đơn vị chứa nước sau đây: Lưu lượng các mạch nước Q = 0,001 – 0,1 l/s.

Nước nhạt độ tổng khoáng hóa trung bình khoảng 0,05g/l. Loại hình hóa học của nước là bicarbonat-calai. Khu vực có chiều dày trầm tích lớn: Phân bố ở phía Bắc đồng bằng Viêng Chăn. Thành phần chủ yếu là cát thạch anh hạt trung, cuội, sỏi lẫn ít bột, sét và sỏi laterit.

Chiều dày trung bình 40 – 45 m. Khu vực này khá giàu nước, có khả năng cung cấp một lượng nước lớn cho các khu công nghiệp và Viêng Chăn. Nước nhạt chỉ phân bố trên mực xâm thực địa phương, tổng độ khoáng hóa trung bình khoảng 0,1 - 0,3 g/l. Loại hình hóa học của nước nhạt là bicarbonat-natri.

Lưu lượng các mạch nước khoảng 0,005 l/s. Nước nhạt phân bố ở phần trên, tổng độ khoáng hóa nhỏ, trung bình khoảng 0,03 l/g. Loại hàng hóa của nước nhạt là 12 bicarbonat-clorua. Phần dưới nước lợ và nước mặn hoàn toàn.

Phức hệ này nghèo nước, không thể dùng ăn uống và sinh hoạt được. Địa chất khoáng sản và tài nguyên Theo tài liệu của Cục mỏ địa chất, trong phạm vi khu vực có những điểm chứa muối lớn, phạm vi phân bố tương đối rộng, những điểm chứa dưới dạng sa khoáng, như ở Caolia, dọc sông Nam Ngum, mỏ than bùn ở bản Maknao, mỏ cát thủy tinh ở bản Ilay, mỏ đất sét. hầu hết các mỏ trên đang ở giai đoạn tìm kiếm chưa xác định được trữ lượng. Triển vọng công nghiệp của các loại khoáng sản trên cần phải được tiếp tục nghiên cứu.

Đặc diểm thổ nhưỡng Đất trong vùng nghiên cứu chủ yếu là đất mùn miền núi cao. Các loại đất chính gồm có như sau: - Đất cát (Arenosol) - Đất phù sa (Fluvisols) - Đất xói mòn mạnh (Leptosols) - Đất mùn trên núi cao (Acrisols) - Đất xám nâu (Lixsols) - Đất mặn (Solonet) - Đất đen nhiệt đới (Luvisols) - Đất ao hồ, sông suối - Đất vùng núi cao có độ dốc >25%. Các loại đất này dọc theo sông Nam Lik, Nam Ngum và dọc theo các suối là đất phù sa được bồi tụ và đất cát. Thành phần cơ giới của đất chủ yếu là đất cát pha thịt và đất thịt trung bình, chiều dày tầng đất canh tác chừng 30-60 cm, phía dưới là đất sét và đất thịt.

Nói chung thành phần đất trên khu vực cho phép đa dạng hóa cây trồng 13 cao, đất thuộc loại dễ cải tạo nếu được tưới tiêu hợp lý sẽ có năng suất cao, đây là một tiềm năng lớn để phát triển nông nghiệp, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Đặc điểm thảm phủ thực vật Thảm thực vật trên lưu vực có diện tích là 129.120 ha chiếm 28% diện tích tự nhiên toàn vùng, trong đó rừng rậm 83.770 ha chiếm 18% diện tích toàn vùng và rừng thưa 45.350 ha chiếm 10% diện tích toàn vùng. Các loại cây gỗ quý hiếm thường nằm trong diện tích rừng rậm, rừng thưa chủ yếu các loại tre và nứa. Hiện nay nhà nước Lào đã chú trọng công tác kiểm tra, quản lý và bảo vệ rừng, thực hiện chủ trương đóng cửa rừng, hạn chế việc chặt phá rừng bừa bãi.

Đặc điểm khí tượng, thủy văn 1. Mạng lưới quan trắc thủy văn trên lưu vực Bảng 1.1: Đặc trưng các trạm thủy văn sông Nam Ngum Tọa độ TT Tên trạm Tên sông FLưuvực(km2) Kinh độ Vĩ độ 1 Kasy Lik 19o13’09’’ 102o 15’04’’ 374 2 Vang vieng Xong 18o39’08’’ 102o26’09’’ 864 3 Hineheup Lik 18o39’08’’ 102o21’03’’ 5.792 Nguồn: Cục Khí tượng Thủy văn {8} 1. Đặc điểm khí tượng, khí hậu a. Đặc điểm thời tiết khí hậu Khí hậu nước CHDCND Lào nói chung và khí hậu lưu vực sông Nam Ngum (thuộc vùng đồng bằng Viêng Chăn) nói riêng là khí hậu nhiệt đới, gió mùa, rất đa dạng, phong phú và ôn hòa.

Có 2 mùa rõ rệt trong năm: mùa khô và mùa mưa. 14 Khí hậu của lưu vực Nam Ngum phần lớn là nhiệt đới với một mùa ẩm rõ rệt từ tháng VI đến tháng X và mùa khô chủ yếu là phần tháng còn lại của năm. Trong những tháng nóng nhất của năm là tháng IV, nhiệt độ trung bình khoảng từ 30 °C đến 38 °C, tùy thuộc vào vị trí và độ cao. Lượng mưa trung bình trong lưu vực sông là 2.000 mm và khoảng từ hơn 3.500 mm gần Vang Vieng các lưu vực Nam Lik, xuống dưới 1.400 mm ở Phonsavan trong tỉnh Xieng Khouang.

Mưa Mùa mưa thường bắt đầu từ tháng V và kết thúc vào tháng X, đó là lượng mưa chủ yếu trên toàn vùng đồng bằng, trung bình chiếm từ 85 - 90%.