chương 1. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI Ở HUYỆN THẠNH PHÚ, TỈNH BẾN TRE 54 2. Khái quát điều tra thực trạng. Mục đích khảo sát.
Nhiệm vụ khảo sát thực trạng. Phương pháp và đối tượng khảo sát. Khách thể khảo sát. Tiến trình khảo sát.
Kết quả khảo sát thực trạng sử dụng các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non. Thực trạng nhận thức của giáo viên mầm non và cán bộ quản lý về giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi 60 2. Những phương pháp giáo viên mầm non sử dụng để giáo dục kĩ năng sống cho trẻ và những kĩ năng sống trẻ đạt được 70 2. Thực trạng mức độ hiệu quả của các phương pháp giáo dục kĩ năng sống của giáo viên mầm non 72 2.
Thực trạng mức độ phù hợp của các phương pháp giáo dục kĩ năng sống với trẻ mầm non 74 2. Những đề xuất của giáo viên mầm non khi sử dụng các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ 77 2. Đề xuất một số giải pháp sử dụng các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non. Những định hướng đề xuất giải pháp.
Những nguyên tắc đề xuất giải pháp. Một số giải pháp sử dụng các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non 5 – 6 tuổi 83 2. Mối quan hệ giữa các giải pháp. Khảo nghiệm một số giải pháp sử dụng các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở trường mầm non.
Mục đích khảo nghiệm. Nội dung khảo nghiệm. Tổ chức khảo nghiệm. Kết quả khảo nghiệm.
89 Tiểu kết chương 2. 92 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ SƯ PHẠM. 94 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 97 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CBQL Cán bộ quản lý GD KNS Giáo dục kĩ năng sống GV Giáo viên GVMN Giáo viên mầm non KNS Kĩ năng sống MG Mẫu giáo MN Mầm non PP Phương pháp PP GDKNS Phương pháp giáo dục kĩ năng sống DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.
Bảng phương pháp và đối tượng khảo sát. Trình độ chuyên môn của giáo viên mầm non. Thâm niên công tác của giáo viên mầm non và cán bộ quản lý. Nhận thức của giáo viên mầm non và cán bộ quản lý về kĩ năng sống.
Nhận thức của giáo viên mầm non và cán bộ quản lý về nội dung giáo dục kĩ năng sống trẻ 5 – 6 tuổi 61 Bảng 2. Mức độ sử dụng thường xuyên các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi 71 Bảng 2. Mức độ hiệu quả của các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi (với câu hỏi này chỉ tập trung hỏi GVMN) 73 Bảng 2. Mức độ phù hợp với đặc điểm tâm lý của trẻ của các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi 74 Bảng 2.
Mức độ phù hợp với điều kiện sống của trẻ và các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi 76 Bảng 2. Những khó khăn trong việc sử dụng các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở trường mầm non của giáo viên mầm non 77 Bảng 2. Những khó khăn trong việc sử dụng các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở trường mầm non của cán bộ quản lý 79 Bảng 2. Những đề xuất trong việc sử dụng các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở trường mầm non của giáo viên mầm non 80 Bảng 2.
Những đề xuất trong việc sử dụng các phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở trường mầm non, của cán bộ quản lý 81 Bảng 2. Tính cần thiết và khả thi của các giải pháp đề xuất. Chênh lệch giữa mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các giải pháp đề xuất 91 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2. Biểu đồ trình độ chuyên môn của giáo viên mầm non.
Biểu đồ trình độ chuyên môn của cán bộ quản lí. Quá trình hình thành kĩ năng sống cho trẻ. Lí do chọn đề tài Hiện nay, với nhịp sống hối hả trong một xã hội hiện đại đòi hỏi con người phải hoạt động không ngừng. Do đó, những KNS hết sức cần thiết giúp con người đủ bản lĩnh để tiếp thu tri thức và đạt đến sự thành công là yêu cầu vô cùng cấp thiết, bởi theo Kinixti – Học giả Mĩ “Sự thành công của mỗi người chỉ có 15% là dựa vào kỹ thuật chuyên ngành, còn 85% là dựa vào những quan hệ giao tiếp và khả năng xu thế của người đó”.
Giáo dục KNS cho trẻ nhằm giúp cho trẻ có những kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm, giúp trẻ biết hợp tác cùng bạn, xây dựng tính độc lập, kích thích óc tò mò, khả năng sáng tạo biết yêu thương, chia sẻ, biết lắng nghe người khác nói, đồng thời biết diễn đạt ý của mình trong nhóm bạn. Giai đoạn cuối tuổi mẫu giáo (5-6 tuổi), trẻ rất cần được trang bị các kỹ năng sống cần thiết để chuẩn bị học tập ở trường tiểu học và để hạn chế bớt những sai phạm, lúng túng, thậm chí nguy hiểm khi độc lập giải quyết cá tình huống xảy ra trong cuộc sống hàng ngày. Do đó, nếu đứa trẻ được giáo dục KNS ngay từ khi còn bé hay ở lứa tuổi mầm non là giai đoạn trẻ học, tiếp thu và lĩnh hội những giá trị sống để phát triển nhân cách. Mục tiêu GDMN đã xác định: “Giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình hành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp một, hình thành và phát triển ở trẻ những chức năng tâm sinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những KNS cần thiết phù hợp lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời”.
Ngoài ra còn xây dựng cho trẻ lòng tự tin chủ động và biết cách xử lý các tình huống trong cuộc sống khi tiếp nhận thử thách, đặt nền tảng cho trẻ trở thành người có trách nhiệm trong cuộc sống khi tiếp nhận thử thách cuộc sống, hài hòa trong tương lai, góp phần thúc đẩy sự phát triển xã hội, ngăn ngừa các vấn đề xã hội, các hành vi lệch lạc của trẻ em và bảo vệ quyền con người. Do đó, người GVMN ngoài việc hướng dẫn cho trẻ các hoạt động trong trường, lớp, giáo dục trẻ lễ phép, ngoan ngoãn. Bên cạnh đó, nhiệm vụ quan trọng hơn nữa của 2 GVMN còn phải chú trọng đến việc GD KNS cho trẻ. Hiện nay, tất cả các GVMN đều học bồi dưỡng thường xuyên qua tài liệu tập huấn Module 39 về GD KNS cho trẻ MG.
Tài liệu giúp giáo viên nắm được các PP GDKNS cho trẻ. Tuy nhiên, điều cần làm rõ ở đây là các giáo viên có ứng dụng các phương pháp vào thực tiễn hay không? Nếu có thì ứng dụng thế nào, có hiệu quả hay không? Thực tế chúng ta dễ dàng bắt gặp đứa trẻ 5-6 tuổi vẫn còn được cha mẹ chăm bẫm từng li từng tí: Từ việc vệ sinh cá nhân, mặc quần áo đến việc đúc thức ăn…Do mỗi gia đình đều có từ 1-2 đứa con, có gia đình chỉ có một đứa con. Mọi người trong gia đình từ ông bà, cha mẹ rất mực yêu thương và nuông chiều con cháu của mình. Và từ đó xuất hiện “Hội chứng con một” dẫn đến trẻ thiếu kỹ năng giao tiếp với ông bà, cha mẹ, không có thái độ giúp đỡ, quan tâm những người thân bất kỳ việc gì.
Trẻ bế tắc khi phải xử lý các tình huống bất ngờ đến với trẻ từ cuộc sống thực do thiếu tự tin, thiếu bản lĩnh để vượt qua khó khăn, thiếu sáng tạo, ý tưởng và dễ nản chí… Những thực trạng trên đã báo hiệu về hoạt động GD KNS cho trẻ từ các trường mầm non, là cơ sở để GVMN phải nhìn nhận, đánh giá lại các PP mình sử dụng. Chính những điều trên đã thoi thúc tôi muốn đi sâu vào tìm hiểu thực trạng sử dụng các PP GD KNS cho trẻ của GVMN trên địa bàn huyện nơi tôi công tác. Thạnh Phú là một huyện nghèo của tỉnh Bến Tre, là một trong những huyện có nhiều xã vùng sâu có điều kiện kinh tế xã hội đặc biêt khó khăn. Số lượng trường mầm non trên địa bàn có: 18 trường mầm non công lập, 3 trường tư thục mới mở.
Nhiều trường có số lượng lớp thấp từ 4-5 lớp, có 4/18 trường có tổ chức bán trú. Đa số trẻ chỉ học 2 buổi/ ngày vì chưa đủ điều kiện tổ chức bán trú cho trẻ, mỗi lớp chỉ có 1 giáo viên, còn nhiều trường cơ sở vật chất còn thiếu thốn, phụ huynh đa phần là nông dân lao động. Vì vậy, chất lượng giáo dục mầm non ở đây thế nào? Nhận thức của GVMN ở đây về KNS có đúng không? Thực trạng sử dụng các PP GDKNS cho trẻ ra sao? Những khó khăn, trở ngại nào GVMN gặp phải khi sử dụng các PP GDKNS cho trẻ. Do đó, chúng tôi đã chọn đề tài: “Sử dụng các phương pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở Huyện Thạnh Phú, Tỉnh Bến Tre” để nghiên cứu.
Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về phương pháp giáo dục kỹ năng sống, đề tài khảo sát thực trạng sử dụng các PP GDKNS cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại một số trường mầm non ở Huyện Thạnh Phú, Tỉnh Bến Tre. Từ đó đề xuất một số giải pháp giúp GVMN sử dụng các PP GD KNS cho trẻ hiệu quả hơn. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu Quá trình giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi của GVMN.
Đối tượng nghiên cứu Sử dụng các phương pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở Huyện Thạnh Phú, Tỉnh Bến Tre. Giả thuyết khoa học Việc sử dụng các phương pháp GD KNS cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở một số trường mầm non ở Huyện Thạnh Phú, Tỉnh Bến Tre đạt mức độ chưa cao.