Luận án Tiến sĩ của Hilary Rhodes: Công tước Burgundy và Thập tự chinh (1095-1220)

Luận án Tiến sĩ này khai thác sâu vai trò của Công tước Burgundy trong các cuộc Thập tự chinh từ năm 1095 đến 1220, phân tích ảnh hưởng và đóng góp của họ.

• Tác giả: Hilary Marie Rhodes
• Người hướng dẫn: Dr Alan V. Murray
• Trường học: University of Leeds
• Chuyên ngành: Lịch sử Trung cổ
• Đề tài: Công quốc Burgundy và các cuộc Thập tự chinh, 1095–1220
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Leeds

Tóm tắt

I. Tổng quan về Công tước Burgundy và các cuộc Thập tự chinh

Luận án Tiến sĩ của Hilary Rhodes tại Đại học Leeds (2018) nghiên cứu mối quan hệ giữa Công tước Burgundy và phong trào Thập tự chinh giai đoạn 1095-1220. Burgundy là một vùng lãnh thổ quan trọng ở miền đông nước Pháp, hình thành từ sự phân chia theo Hiệp ước Verdun năm 843. Công tước Burgundy nắm giữ quyền lực chính trị và quân sự đáng kể trong thời kỳ Trung cổ. Các cuộc Thập tự chinh bắt đầu từ lời kêu gọi của Giáo hoàng Urbanô II tại Công đồng Clermont năm 1095. Nhiều lãnh chúa Burgundy đã tham gia các chiến dịch quân sự tại Đất Thánh. Nghiên cứu này phân tích vai trò của giới quý tộc Burgundy trong việc ủng hộ, tài trợ và trực tiếp tham gia các cuộc viễn chinh. Công tước Burgundy không chỉ đóng góp quân đội mà còn ảnh hưởng đến chính sách ngoại giao của vương quốc Pháp. Luận án khám phá mối liên hệ giữa quyền lực thế tục và tinh thần tôn giáo trong bối cảnh Thập tự chinh.

1.1. Bối cảnh lịch sử vùng Burgundy thời Trung cổ

Vùng Burgundy có nguồn gốc từ bộ lạc Burgundiones thời cổ đại, sau đó được sáp nhập vào nhà nước Merovingian vào giữa thế kỷ thứ sáu. Lãnh thổ mở rộng đáng kể, bao gồm lưu vực sông Loire và Saône-Rhône, với thủ đô tại Orléans. Hiệp ước Verdun năm 843 chia vùng này thành hai phần: phần phía tây thuộc về Charles le Chauve trở thành Công quốc Burgundy, phần phía đông thuộc về Hoàng đế La Mã Thần thánh Lothaire I. Sự phân chia này định hình ranh giới chính trị giữa Burgundy thuộc Pháp và Burgundy thuộc đế chế.

1.2. Vai trò của tu viện Cluny trong phong trào Thập tự chinh

Tu viện Cluny, nằm ở trung tâm Burgundy, đóng vai trò quan trọng trong đời sống tôn giáo thời Trung cổ. Mặc dù Cluny không trực tiếp khởi xướng Thập tự chinh, sự kiện tu viện trưởng Maiolus bị bắt cóc bởi quân Hồi giáo năm 972 đã gây phẫn nộ khắp nước Pháp. Mối đe dọa từ người Muslim tại dãy Alps tạo ra phản ứng dữ dội trong giới tu sĩ. Cluny duy trì ảnh hưởng lớn đối với Giáo hội và giới quý tộc Burgundy, gián tiếp thúc đẩy tinh thần tham gia các cuộc viễn chinh Thánh địa.

II. Phân tích sự tham gia của Công tước Burgundy vào Thập tự chinh

Sự tham gia của Công tước Burgundy vào các cuộc Thập tự chinh thể hiện qua nhiều khía cạnh khác nhau. Giới quý tộc Burgundy tham gia từ cuộc Thập tự chinh thứ nhất (1095-1099) cho đến các chiến dịch sau đó. Công tước Burgundy cung cấp quân đội, tài chính và nguồn lực hậu cần cho các đoàn viễn chinh. Mối quan hệ giữa Công tước với Giáo hoàng và các vua Pháp ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ tham gia. Luận án của Rhodes phân tích các nguồn tài liệu lịch sử bao gồm biên niên sử, thư từ và văn bản pháp lý. Các tài liệu cho thấy Burgundy không chỉ tham gia vì lý do tôn giáo mà còn vì lợi ích chính trị và kinh tế. Việc kiểm soát các tuyến thương mại và mở rộng ảnh hưởng chính trị là động lực quan trọng. Công tước Burgundy cũng duy trì quan hệ với các quốc gia Thập tự chinh tại Levant.

2.1. Động lực chính trị và tôn giáo đằng sau sự tham gia

Công tước Burgundy tham gia Thập tự chinh với nhiều động lực phức tạp. Về mặt tôn giáo, lời hứa được tha tội và phần thưởng tâm linh từ Giáo hoàng là yếu tố quan trọng. Về chính trị, việc tham gia Thập tự chinh giúp củng cố vị thế của Công tước trong vương quốc Pháp. Mối quan hệ với nhà Capetian, triều đại cầm quyền Pháp, cũng ảnh hưởng đến quyết định tham gia. Các lãnh chúa Burgundy còn tìm kiếm cơ hội mở rộng lãnh thổ và quyền lực tại vùng Levant.

2.2. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu lịch sử

Nghiên cứu sử dụng nhiều loại nguồn tài liệu đa dạng từ thời Trung cổ. Biên niên sử của các tu sĩ và sử gia cung cấp thông tin về các sự kiện quân sự. Thư từ và văn bản pháp lý cho thấy mối quan hệ chính trị giữa các bên. Tài liệu từ tu viện Cluny và các giáo phận Burgundy bổ sung góc nhìn tôn giáo. Rhodes áp dụng phương pháp phân tích phê bình nguồn để đánh giá tính xác thực và bối cảnh của từng tài liệu.

III. Phương pháp luận nghiên cứu trong luận án Burgundy và Thập tự chinh

Luận án của Hilary Rhodes áp dụng phương pháp nghiên cứu liên ngành kết hợp lịch sử chính trị, quân sự và tôn giáo. Phương pháp tiếp cận lịch sử so sánh được sử dụng để đánh giá vai trò của Burgundy so với các vùng khác tại Pháp. Rhodes phân tích mối quan hệ giữa quyền lực thế tục và giáo quyền trong bối cảnh Thập tự chinh. Nghiên cứu cũng xem xét tác động của Thập tự chinh đối với cấu trúc xã hội và kinh tế của Burgundy. Phương pháp phân tích mạng lưới quan hệ giúp hiểu rõ các liên minh chính trị giữa Công tước Burgundy với các thế lực khác. Việc sử dụng nguồn tài liệu đa dạng từ nhiều quốc gia cho phép xây dựng bức tranh toàn diện. Rhodes cũng áp dụng phương pháp phê bình văn bản để đánh giá tính chính xác của các nguồn sử liệu thời Trung cổ.

3.1. Phương pháp tiếp cận liên ngành trong nghiên cứu lịch sử

Phương pháp liên ngành của Rhodes kết hợp nhiều lĩnh vực nghiên cứu khác nhau. Lịch sử quân sự giúp phân tích các chiến dịch Thập tự chinh mà Burgundy tham gia. Lịch sử chính trị làm rõ mối quan hệ giữa Công tước với triều đình Pháp và Giáo hội. Nghiên cứu tôn giáo khám phá ảnh hưởng của các dòng tu, đặc biệt là Cluny. Phương pháp so sánh với các vùng khác tại Pháp đánh giá mức độ tham gia đặc thù của Burgundy.

3.2. Xử lý nguồn tài liệu và thách thức nghiên cứu

Việc xử lý nguồn tài liệu thời Trung cổ đặt ra nhiều thách thức cho nhà nghiên cứu. Nhiều văn bản bị hư hỏng hoặc thiếu sót qua nhiều thế kỷ. Ngôn ngữ Latinh cổ và tiếng Pháp cổ đòi hỏi kỹ năng dịch thuật chuyên sâu. Rhodes phải đối chiếu nhiều nguồn khác nhau để xác minh thông tin. Trung tâm Nghiên cứu Văn minh Trung cổ tại Đại học Poitiers hỗ trợ việc tiếp cận tài liệu quý hiếm trong quá trình nghiên cứu.

IV. Kết luận và ứng dụng nghiên cứu Burgundy trong Thập tự chinh

Luận án của Hilary Rhodes đóng góp quan trọng cho hiểu biết về vai trò của Công tước Burgundy trong các cuộc Thập tự chinh. Nghiên cứu chứng minh rằng Burgundy không phải là nhân tố trung tâm nhưng có ảnh hưởng đáng kể đến phong trào Thập tự chinh. Mối quan hệ giữa quyền lực thế tục và tôn giáo tại Burgundy phản ánh đặc trưng của xã hội Trung cổ. Công tước Burgundy vừa là lãnh chúa phong kiến vừa là người bảo vệ đức tin Công giáo. Nghiên cứu cũng cho thấy Thập tự chinh tác động ngược lại đến cấu trúc quyền lực tại Burgundy. Việc tham gia các cuộc viễn chinh ảnh hưởng đến tài chính, nhân lực và chính trị nội bộ của Công quốc. Kết luận của luận án mở ra hướng nghiên cứu mới về vai trò của các vùng lãnh thổ nhỏ hơn trong phong trào Thập tự chinh.

4.1. Đóng góp của luận án cho ngành nghiên cứu Thập tự chinh

Luận án Rhodes bổ sung góc nhìn mới cho ngành nghiên cứu Thập tự chinh. Thay vì tập trung vào các nhân vật nổi tiếng như vua hay Giáo hoàng, nghiên cứu xem xét vai trò của một vùng lãnh thổ cụ thể. Phương pháp tiếp cận này giúp hiểu rõ hơn cách thức Thập tự chinh tác động đến các cộng đồng địa phương. Nghiên cứu cũng kết nối lịch sử Burgundy với bối cảnh rộng lớn hơn của châu Âu thời Trung cổ.

4.2. Hướng phát triển và ứng dụng trong nghiên cứu lịch sử

Kết quả nghiên cứu mở ra nhiều hướng phát triển mới cho lĩnh vực lịch sử Trung cổ. Các nhà nghiên cứu có thể áp dụng phương pháp tương tự để khảo sát vai trò của các vùng khác trong Thập tự chinh. So sánh giữa Burgundy với các công quốc như Normandy hay Aquitaine sẽ làm rõ sự đa dạng của phong trào. Nghiên cứu cũng có ứng dụng trong giảng dạy lịch sử Trung cổ tại các trường đại học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Hilary Rhodes – PhD Thesis THE DUCHY OF BURGUNDY AND THE CRUSADES, 1095–1220 Submitted in accordance with the requirements for the degree of Doctor of Philosophy by HILARY MARIE RHODES UNIVERSITY OF LEEDS School of History Institute for Medieval Studies NOVEMBER 2018 1 Hilary Rhodes – PhD Thesis The candidate confirms that the work submitted is her own and that appropriate credit has been given where reference has been made to the work of others. This copy has been supplied on the understanding that it is copyright material and that no quotation from the thesis may be published without proper acknowledgement. The right of Hilary Marie Rhodes to be identified as author of this work has been asserted by her in accordance with the Copyright, Designs and Patents Act 1988. 2 Hilary Rhodes – PhD Thesis ACKNOWLEDGMENTS Completing a PhD certainly takes the help of the proverbial village, and I am grateful to list my own village here.

I owe the greatest intellectual debt to my supervisors, Dr Alan V. Murray and Dr Jonathan Jarrett at the University of Leeds, as well as Dr Guy Perry. Work in Progress sessions in the Institute of Medieval Studies/School of History also produced useful comment and critique, among those from Professor Julia Barrow, Professor Emilia Jamroziak, Dr Alaric Hall, and others, including my postgraduate peers. Teaching in the School has usefully enhanced my academic experience and pedagogical skills, including on the modules of Dr Anyaa Anim-Addo, Dr Iona McCleery, Dr Jonathan Jarrett, and Dr Marta Cobb.

I am also grateful to Professor Jonathan Phillips and Dr Mike Horswell at Royal Holloway, University of London, for allowing my participation in the crusades conferences hosted there in 2015 and 2016, as well as to Dr Kathryn Hurlock at Manchester Metropolitan University for the same in 2018. My studies have been funded by a School of History scholarship from the University of Leeds, and partially by my work in the Education Outreach office. I would like to thank Emma Chippendale and Joanna Phillips particularly for their help in administration and oversight. A research visit to the Centre d’études supérieures de civilisation médiévale at the University of Poitiers in 2018 was made possible by Leeds’ Research Fund and Extraordinary Fund, and I am grateful to Professor Martin Aurell and the staff and faculty at the CESCM for their helpfulness and hospitality.

Ongoing professional development events and major opportunities, such as the annual International Medieval Congress, have further enriched my experience at Leeds. I am also in gratitude to Liz Oxley at the university counselling centre. I likewise appreciate the various 3 Hilary Rhodes – PhD Thesis coffee shops across campus, and the city of Leeds more generally, where I have spent many enjoyable hours working on both academic and non-academic pursuits. Personally, I am in the greatest debts of all, in many ways, to friends and family.

My parents, Kevin and Janet, for unending optimism, steadfast support, and generous financial assistance. My sister Gillian, for her bravery, example, and belief, and my sister Darcy, for always persevering. My dear friend Sigita, for company, support, London and Leeds weekends, and eating well. To Svenja, Emily, Liv, and Ioana for taking me around Ireland, Portsmouth, the Harry Potter studios, and Romania, to Sarah, for generous gifts and personal support, and Annie, for an excellent Edinburgh day trip.

To Lucy, for IMS meetups and late-stage dissertation care packages. To my friends both near and far, who have been generous and inspiring and funny and vital in too many ways to count. Most particularly to Adrienne and Christine, my invaluable and near-constant virtual companions, for keeping me sane, engaged, and entertained through several years. (Any insanity is my own fault.) I’m quite sure I could not have done it without you.

And lastly, of course, to William. It’s all his fault I’m here. 4 Hilary Rhodes – PhD Thesis TABLE OF CONTENTS Family Tree ………………………………………………………………………7 Burgundy in the Ninth and Tenth Centuries………………………………………8 Burgundy in the Twelfth and Thirteenth Centuries……………………………….9 List of Abbrevations………………………………………………………………10 Introduction ………………………………………………………………………. Chapter 1: Burgundy at the Dawn of the Crusades: Familial, Political, and Religious Histories ………………………………………………………………………………….29 ▪ Geography, Territory, and Polity: From Carolingians to Capetians, 843–1032….

29 ▪ Politics, Family, and Power in Burgundy, 1032–95…………………………….40 ▪ Cluny and the Prehistory of the Crusades: 910–c.1050……………………………44 ▪ Battling the Muslims and Cluniac Reform: Burgundians in Iberia, 1063–87……. Chapter 2: Considering Contrasts: Burgundian Participation on the First Crusade, 1095–1101 …………………………………………………………….70 ▪ France on the Eve of the First Crusade: Clermont, Recruitment, and Resistance….71 ▪ Doing Christian Duty: Burgundian First Crusaders, 1096–99…………………….78 ▪ Making Amends: Burgundy Goes on Crusade, 1101……………………………… 86 ▪ Cluny and the Crown of France: Odo of Burgundy and the Crusade………………. Chapter 3: Transforming Traditions: The Burgundian Second Crusade, 1119–49………….108 ▪ Dukes, Counts, and Kings: Political Change and Context, 1102–45……………….109 ▪ Canon Law and Crusader-Kings: Creating a New Political Paradigm…………….120 ▪ The Folly of Christendom?: Participation and Penance in the Second Crusade…. Chapter 4: Between King and Emperor: The Evolving Burgundies, 1146–87……………….146 ▪ Power Struggles and Dynastic Development: The Dukes, 1143–65…………….147 ▪ Burgundy and the Holy Land: Marriages and Expeditions, 1162–79…………….160 ▪ Challenges to the Crown: France and Burgundy, 1180–87.

Chapter 5: Intimate Enemies: Burgundy on the Third Crusade, 1187–92………………….179 • The Fall of Jerusalem and Initial Response, 1185–88………………………….180 • Burgundy Prepares for the Crusade, 1188–90………………………………….187 • The Third Crusade, 1190–92………………………………………………….202 5 Hilary Rhodes – PhD Thesis VI. Chapter 6: The Early Thirteenth Century: Burgundy, France, and Rome, 1193–1223…………………………………………………………….219 • Marriages, Politics, and Papal Reprisals, 1193–1200…………………………….220 • The Fourth Crusade: From Cîteaux to Constantinople, 1200–04………………….230 • The Crown of France, the Cistercians, and the Albigensian Crusade, 1203–09….240 • Aftermath: Nation Building and Crusading Memory……………………………….266 6 Hilary Rhodes – PhD Thesis 7 Hilary Rhodes – PhD Thesis BURGUNDY IN THE NINTH AND TENTH CENTURIES Image source: Marco Zanoli, Wikimedia <https://upload.org/wikipedia/commons/4/4a/Karte_Hoch_und_Niederburgund_EN.png> 8 Hilary Rhodes – PhD Thesis BURGUNDY IN THE TWELFTH AND THIRTEENTH CENTURIES Image source: Marco Zanoli, Wikimedia <https://upload.org/wikipedia/commons/e/ec/Map_Kingdom_Arelat_EN.png> 9 Hilary Rhodes – PhD Thesis LIST OF ABBREVIATIONS AA Albert of Aachen, Historia Ierosolimitana (ed. Susan Edgington) ATF Alberic of Trois-Fontaines (RHGF and MGH) CAM Cartulaires de l’abbaye de Molesme (ed. Jacques Laurent) CCB Chartes de communes et d’affranchissements en Bourgogne (ed.

Joseph Garnier) CGY Cartulaire général de l’Yonne (ed. Maximilien Quantin) Cîteaux Chartes et documents concernant l’abbaye de Cîteaux (ed. Jean Marilier) CSBD Chartes et documents de Saint-Bénigne de Dijon (ed. Georges Chevrier and Maurice Chaume) CSED Chartes de l’abbaye de Saint-Étienne de Dijon (ed.

Georges Valat) DLKJ Die Urkunden der lateinischen Könige von Jerusalem (ed. Hans Eberhard Mayer) DRI Die Register Innocenz III (ed. various) GPA Rigord, Gesta Philippi Augusti (ed. Elisabeth Carpentier, Georges Pon, and Yves Chauvin) GV Geoffrey de Villehardouin (ed.

Caroline Smith) HA Historia Albigensium (Peter of les Vaux-de-Cernay) HAC History of the Albigensian Crusade (ed. Sibly) HdB Histoire des ducs de Bourgogne (Ernest Petit) HGMV Histoire généalogique de la maison de Vergy (André Duchesne) IP Itinerarium Peregrinorum (ed. William Stubbs, trans. Helen Nicholson) LCC La conquête de Constantinople (ed.

Edmond Faral) MGH Monumenta Germaniae Historica (ed. various) OV Orderic Vitalis, Ecclesiastical History (ed. Marjorie Chibnall) PL Patrologia Latina (ed. Migne) RCAC Recueil des chartes de l’abbaye de Cluny (ed.

Auguste Bernard and Alexandre Bruel) RH Roger of Howden, Annals (trans. Riley) and Chronica (ed. William Stubbs) RHGF Recueil des historiens des Gaules et de la France (ed. various) RPA Recueil des actes de Philippe Auguste (ed.

Clovis Brunel, Charles Samaran) SMC Sword, Miter, and Cloister (Constance Brittain Bouchard) WT William of Tyre, Deeds Done Beyond the Sea (trans. Emily Babcock & August C. Krey) and Chronica (ed.C Huygens) 10 Hilary Rhodes – PhD Thesis INTRODUCTION In the two centuries between the call for the First Crusade in November 1095 and the fall of the city of Acre to the Mamluk Turks in June 1291, all of Europe underwent dramatic political, physical, social, cultural, and religious change, but possibly nowhere more so than the birthplace of the movement: the medieval kingdom of France. Over the course of the crusades, it transformed from a collection of largely independent fiefs and principalities, ruled by a fairly limited king, to arguably the pre-eminent secular power in the Western world.

Its relationship to the crusades has been studied almost exhaustively, but the duchy of Capetian Burgundy (1032– 1361) has to date lacked any sustained analytical treatment in this context, such as which nearly all of its regional counterparts have received in detail. There are several reasons for this. One is a mistaken assumption that Burgundy was merely a passive satellite of the French monarchy, and strong impulses to political centralisation in France have led to a historical narrative of conformity. Secondly, Burgundy lacked the readily visible glamour of the Plantagenet territories and the political and personal conflicts of their charismatic rulers.

Finally, the well-documented Valois dukes (1363–1482) and their neo-crusading exploits have contributed to the impression that it was only in the late medieval period that the duchy developed a distinct or independent crusading interest. Yet in the first 125 years of the crusades, three dukes of Burgundy and three counts of Burgundy (including Frederick Barbarossa, Holy Roman Emperor) joined up and in multiple cases led crusades, which were comparable to and often greater than other French principalities. But this was not merely a ducal endeavour, and it is possible to identify close to a hundred Burgundian crusaders over the same period, active in Iberia, the Holy Land, Greece, and southern France. This is remarkable given that Burgundy produced no dedicated crusading narratives and barely had a presence in the foundational First Crusade.

11 Hilary Rhodes – PhD Thesis In surveying the extant literature, the space for such an undertaking becomes readily apparent. Popular interest in the crusades has revived sharply since the attacks of 11 September 2001, and resulted in a number of new general histories joining older scholarship. But despite the work done on many subsections of crusade studies, Burgundy’s near-total invisibility remains striking, as examination of its involvement is almost completely restricted to the powerful fourteenth and fifteenth-century Valois dukes.1 The Annales de Bourgogne, the pre-eminent journal of Burgundian history, has not printed a single article on Burgundian crusading in the period of 1095–1291.2 Instead, works have focused on powerful individuals such as Duke Philip the Good (r. 1419–67),3 the French Valois monarchy as a whole,4 the relations to royal and regional politics,5 and the emerging sense of Burgundian statehood and authority.6 Due to these developments, the effects of the Hundred Years War and persistent Anglo-French conflict, and the eventual influence of the French wars of religion, the appeal of Burgundy in this era is easily visible.

But it did not only begin to be relevant in this time period, and nor did its crusade contributions spring from nowhere. Furthermore, while other regions of France were subject to the dual governance of rival English and French kings, Burgundy was uniquely divided as both a French duchy within the remit of the Capetian monarchs, and as a German county nominally subject to the Holy Roman Emperors. The borders between the regions were never entirely clear and often overlapped, supported by marriages, church patronage, and other customary acts of 1 Elizabeth Johnson Moodey, Illuminated Crusader Histories for Philip the Good of Burgundy (Turnhout: Brepols, 2012) and Jacques Paviot, ‘Burgundy and the Crusade’, in Crusading in the Fifteenth Century: Message and Impact, ed. by Norman Housley (Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2004), 70–80.

2 Centre d’Études Bourguignonnes, Annales de Bourgogne, 55 vols (Dijon: Venot, 1929–46, 1979–2015). 3 Richard Vaughan, Philip the Good: The Apogee of Burgundy (Harlow: Longman, 1970). See also Andrew Heron, ‘Il fault fait guerre pour paix avoir’: Crusading Propaganda at the Court of Duke Philippe le Bon of Burgundy (1419-1467)’ (unpublished PhD thesis, University of Cambridge, 1991) <http://ethos.do?uin=uk. Knecht, The Valois: Kings of France 1328–1589 (London: Hambledon, 2004).

5 Kathleen Daly, ‘French Pretensions to Valois Burgundy: History and Polemic in the Fifteenth and Early Sixteenth Centuries’, Publications du centre européen d'etudes bourguignonnes, 44 (2004), 9–22.