Luận văn: Thực hiện chính sách phát triển viên chức y tế tại TTYT Quận Sơn Trà, Đà Nẵng

Luận văn về thực hiện chính sách phát triển viên chức y tế tại TTYT Quận Sơn Trà, Đà Nẵng. Nghiên cứu chuyên sâu về quản lý nhân sự ngành y.

• Chuyên ngành: Chính Sách Công
• Đề tài: Thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành y tế tại TTYT quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• Tính cấp thiết của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN VIÊN CHỨC NGÀNH Y TẾ Ở NƯỚC TA
• 1.1. Một số khái niệm liên quan đến thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành y tế
• 1.1.1. Viên chức; viên chức ngành y tế
• 1.1.1.1. Khái niệm viên chức
• 1.1.1.2. Khái niệm viên chức y tế
• 1.2. Các công trình nghiên cứu trên cũng đã đề cập, nghiên cứu đến nhiều khía cạnh khác nhau và có những đóng góp nhất định trong việc hoạch định chủ trương, chính sách tìm ra giải pháp nhằm phát triển viên chức ngành y tế ở nước ta
• 2. CHƯƠNG 2: Thực trạng thực hiện chính sách phát triển phát triển viên chức ngành y tế tại TTYT quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.
• 3. Phương hướng và giải pháp tăng cường thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành y tế tại TTYT quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.

Tóm tắt

I. Toàn cảnh phát triển viên chức y tế tại quận Sơn Trà Đà Nẵng

Phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao, là nhiệm vụ chiến lược xuyên suốt quá trình phát triển của quốc gia. Đối với ngành y tế, việc phát triển viên chức y tế được xem là yếu tố cốt lõi, có ý nghĩa quyết định đến thành công của công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã nhấn mạnh mục tiêu xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, ngang tầm khu vực. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc đầu tư vào con người, cụ thể là đội ngũ viên chức ngành y tế, là ưu tiên hàng đầu. Tại Đà Nẵng, thành phố đã ban hành nhiều chính sách quan trọng nhằm thu hút, đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ y bác sĩ, góp phần chuẩn hóa và nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động khám chữa bệnh. Trung tâm Y tế (TTYT) quận Sơn Trà, với vai trò là đơn vị y tế tuyến quận huyện, đóng vai trò then chốt trong mạng lưới chăm sóc sức khỏe nhân dân tại địa phương. Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp cho công tác phát triển viên chức y tế tại TTYT quận Sơn Trà không chỉ có ý nghĩa thực tiễn đối với đơn vị mà còn cung cấp những bài học kinh nghiệm quý báu cho hệ thống y tế tuyến cơ sở của thành phố Đà Nẵng. Việc phân tích sâu các chính sách từ góc độ chính sách công và quản trị nhân lực sẽ mở ra những hướng đi mới, giúp nhận diện các rào cản và cơ hội để xây dựng một đội ngũ y tế vững mạnh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.

1.1. Tầm quan trọng của nguồn nhân lực y tế chất lượng cao

Nguồn nhân lực ngành y tế, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao, luôn giữ vai trò quyết định sự thành bại trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã chỉ rõ nhiệm vụ trọng tâm là “Nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khoẻ” và “Phát triển nguồn nhân lực, khoa học và công nghệ y tế”. Một đội ngũ viên chức ngành y tế có đủ năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức và kỹ năng quản lý là nền tảng để xây dựng nền y học khoa học, dân tộc và đại chúng. Chất lượng của đội ngũ này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả khám chữa bệnh, khả năng phòng chống dịch bệnh và sự hài lòng của người dân. Thực tế từ cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 đã khẳng định vai trò nòng cốt không thể thay thế của ngành y tế. Do đó, việc đầu tư vào phát triển viên chức y tế không chỉ là trách nhiệm của ngành mà còn là chiến lược quốc gia, đảm bảo an sinh xã hội và sự phát triển bền vững.

1.2. Vai trò của TTYT quận Sơn Trà trong hệ thống y tế Đà Nẵng

TTYT quận Sơn Trà là một đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc Sở Y tế thành phố Đà Nẵng, được công nhận là bệnh viện hạng II. Đơn vị có chức năng cung cấp dịch vụ y tế dự phòng, khám chữa bệnh, phục hồi chức năng cho người dân trên địa bàn quận và các khu vực lân cận. Với vị trí chiến lược, nơi tập trung phát triển du lịch - dịch vụ và kinh tế biển, TTYT quận Sơn Trà không chỉ phục vụ người dân địa phương mà còn có tiềm năng phát triển du lịch y tế. Do đó, việc xây dựng và phát triển viên chức y tế tại đây có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một đội ngũ nhân lực mạnh sẽ giúp trung tâm nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu đa dạng về chăm sóc sức khỏe, đồng thời góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của quận Sơn Trà và thành phố Đà Nẵng.

II. Top thách thức trong chính sách phát triển viên chức y tế Sơn Trà

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, công tác phát triển viên chức y tế tại TTYT quận Sơn Trà vẫn đối mặt với không ít thách thức và hạn chế. Một trong những vấn đề nổi cộm là sự mất cân đối trong cơ cấu nhân lực. Dù số lượng nhân sự có tăng, nhưng tỷ lệ bác sĩ trên tổng số viên chức vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu, đặc biệt là các chuyên gia giỏi ở lĩnh vực mũi nhọn. Bên cạnh đó, các chính sách phát triển viên chức đôi khi chưa bám sát thực tiễn, gây khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện. Chẳng hạn, chế độ đãi ngộ và chính sách thu hút chưa thực sự đủ hấp dẫn để giữ chân nhân tài, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ khu vực y tế tư nhân. Việc đổi mới cơ chế quản lý tại các cơ sở y tế công lập còn nhiều lúng túng, chưa tạo ra môi trường làm việc năng động và phát huy hết tiềm năng của đội ngũ viên chức ngành y tế. Hơn nữa, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hoạt động chuyên môn vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển. Những hạn chế này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đội ngũ viên chức y tế mà còn tác động tiêu cực đến hiệu quả hoạt động chung của TTYT quận Sơn Trà, đòi hỏi cần có những giải pháp căn cơ và đồng bộ để khắc phục.

2.1. Phân tích thực trạng số lượng và chất lượng nhân lực y tế

Giai đoạn 2015-2020, số lượng người làm việc tại TTYT quận Sơn Trà tăng từ 314 lên 363 người. Tỷ lệ viên chức có trình độ đại học và sau đại học cũng tăng đáng kể, cho thấy sự chú trọng vào công tác nâng cao trình độ chuyên môn. Tuy nhiên, nếu phân tích sâu hơn, cơ cấu nhân lực vẫn còn bất cập. Tỷ lệ viên chức giữ chức danh nghề nghiệp hạng II còn thấp, chỉ chiếm 3% tổng số. Số lượng bác sĩ dù tăng nhưng vẫn chưa đủ so với nhu cầu thực tế, gây áp lực lớn lên công tác khám chữa bệnh. Đặc biệt, y tế cơ sở tại các trạm y tế phường đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực, ảnh hưởng đến khả năng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Sự mất cân đối này là một rào cản lớn trong việc nâng cao toàn diện chất lượng dịch vụ y tế tại địa phương.

2.2. Những bất cập trong tuyển dụng và giữ chân nhân tài y tế

Công tác tuyển dụng tại TTYT quận Sơn Trà dù tuân thủ quy trình nhưng kết quả chưa như kỳ vọng. Bảng thống kê cho thấy, đơn vị thường không tuyển đủ số lượng bác sĩ theo chỉ tiêu đề ra. Nguyên nhân chính đến từ chế độ đãi ngộ và chính sách thu hút chưa đủ sức cạnh tranh. Trong khi các bệnh viện tư nhân đưa ra mức lương và môi trường làm việc hấp dẫn, các cơ sở công lập bị ràng buộc bởi nhiều quy định về tài chính. Điều này dẫn đến tình trạng “chảy máu chất xám”, khi các bác sĩ giỏi, chuyên gia đầu ngành có xu hướng chuyển sang khu vực tư nhân hoặc các bệnh viện tuyến trên. Việc giữ chân nhân tài trở thành một bài toán khó, đòi hỏi phải có sự cải cách mạnh mẽ trong chính sách phát triển nhân lực.

III. Phương pháp tối ưu hóa chính sách tuyển dụng viên chức y tế

Để giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực, việc tối ưu hóa chính sách tuyển dụng là giải pháp then chốt cho TTYT quận Sơn Trà. Quá trình tuyển dụng cần được thực hiện một cách khoa học, minh bạch và hiệu quả, không chỉ nhằm lấp đầy các vị trí trống mà còn phải thu hút được những ứng viên tài năng và phù hợp nhất. Quy trình tuyển dụng cần được xây dựng chi tiết, từ khâu xác định nhu cầu, lập kế hoạch, cho đến phỏng vấn và ra quyết định. Việc đa dạng hóa các kênh thông tin tuyển dụng, như đăng tải trên các phương tiện truyền thông đại chúng và website của đơn vị, giúp tiếp cận được nhiều ứng viên tiềm năng hơn. Tuy nhiên, quy trình chuẩn là chưa đủ. Yếu tố quyết định nằm ở chính sách thu hút. Cần xây dựng một chính sách phát triển viên chức y tế với các cơ chế đãi ngộ đặc thù, vượt trội so với mặt bằng chung. Điều này bao gồm việc cải thiện chế độ lương, thưởng, phụ cấp, hỗ trợ chi phí học tập, tạo điều kiện phát triển chuyên môn và cơ hội thăng tiến rõ ràng. Việc triển khai hiệu quả các chính sách này sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh, giúp TTYT quận Sơn Trà không chỉ tuyển đủ số lượng mà còn tuyển đúng người, xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển của đội ngũ viên chức ngành y tế.

3.1. Quy trình tuyển dụng viên chức y tế chuẩn hóa tại Sơn Trà

Hiện tại, quy trình tuyển dụng tại TTYT quận Sơn Trà được thực hiện theo các quy định của Luật Viên chức và các văn bản hướng dẫn của Bộ Nội vụ và Bộ Y tế. Quy trình gồm 8 bước rõ ràng: xác định nhu cầu, lập kế hoạch, xác định nguồn và phương pháp, thông báo tuyển dụng, tiếp nhận và sàng lọc hồ sơ, phỏng vấn hoặc thi tuyển, ra quyết định và cuối cùng là đánh giá tập sự. Việc phân cấp trách nhiệm rõ ràng cho từng bộ phận, từ Ban Giám đốc đến phòng Tổ chức - Hành chính và Hội đồng tuyển dụng, đảm bảo tính công bằng và minh bạch. Quy trình này đã giúp đơn vị tuyển dụng được nhiều nhân lực, tuy nhiên vẫn cần được cải tiến để linh hoạt và hiệu quả hơn, đặc biệt trong việc thu hút các vị trí chuyên môn cao.

3.2. Cải thiện chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao

Để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, TTYT quận Sơn Trà cần tham mưu cho Sở Y tế và UBND thành phố Đà Nẵng xây dựng các chính sách đột phá. Ngoài việc thực hiện tốt chính sách thu hút chung của thành phố, đơn vị có thể xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, trích từ nguồn thu sự nghiệp để có thêm các khoản phụ cấp, hỗ trợ đặc thù cho các bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, các chuyên gia đầu ngành. Cần tạo ra một môi trường làm việc chuyên nghiệp, thân thiện, nơi các viên chức y tế được tôn trọng, được tạo điều kiện tối đa để phát huy năng lực và cống hiến. Các chính sách này phải được truyền thông rộng rãi để các ứng viên tiềm năng nhận thấy được giá trị và cơ hội khi làm việc tại trung tâm.

IV. Hướng dẫn đào tạo bồi dưỡng viên chức y tế chuyên nghiệp

Tuyển dụng chỉ là bước khởi đầu. Để phát triển viên chức y tế một cách bền vững, công tác đào tạo, bồi dưỡng phải được xem là một hoạt động chiến lược và diễn ra liên tục. Tại TTYT quận Sơn Trà, hoạt động này cần được xây dựng theo một kế hoạch dài hạn, bám sát vào nhu cầu thực tiễn và định hướng phát triển của đơn vị. Cần đa dạng hóa các hình thức đào tạo, từ các khóa đào tạo dài hạn như chuyên khoa I, chuyên khoa II, thạc sĩ, tiến sĩ, đến các khóa bồi dưỡng ngắn hạn cập nhật kiến thức, kỹ thuật mới. Đặc biệt, cần chú trọng đào tạo theo ê-kíp để nâng cao khả năng phối hợp trong công tác chuyên môn. Ngoài kiến thức y khoa, chương trình đào tạo cần tích hợp các nội dung về y đức, kỹ năng giao tiếp, ứng xử với bệnh nhân và kiến thức về quản lý nhà nước. Việc quán triệt tư tưởng “Thầy thuốc như mẹ hiền” phải trở thành kim chỉ nam trong mọi hoạt động. Chính sách phát triển cần đảm bảo kinh phí và tạo điều kiện về thời gian để mọi viên chức ngành y tế đều có cơ hội học tập, nâng cao trình độ. Một đội ngũ được đào tạo bài bản, toàn diện sẽ là tài sản quý giá nhất, quyết định chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

4.1. Kế hoạch đào tạo dài hạn và ngắn hạn nâng cao chuyên môn

Hàng năm, TTYT quận Sơn Trà đều xây dựng kế hoạch cử cán bộ tham gia các khóa đào tạo. Đào tạo dài hạn tập trung vào các bác sĩ học chuyên khoa, điều dưỡng và kỹ thuật viên học lên đại học, sau đại học. Đào tạo ngắn hạn tập trung vào các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu như phẫu thuật nội soi, hồi sức cấp cứu, siêu âm... Đơn vị cũng tận dụng các chương trình chuyển giao kỹ thuật từ Đề án 1816 và tổ chức đào tạo tại chỗ. Sự kết hợp linh hoạt giữa các hình thức này giúp trình độ chuyên môn của đội ngũ viên chức y tế ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh trong tình hình mới. Kết quả cho thấy, số lượng viên chức có trình độ sau đại học và đại học đã tăng lên đáng kể trong giai đoạn vừa qua.

4.2. Chú trọng bồi dưỡng y đức và kỹ năng quản lý cho viên chức

Chuyên môn giỏi phải đi đôi với y đức sáng. TTYT quận Sơn Trà thường xuyên tổ chức các đợt học tập nghị quyết của Đảng, các chuyên đề về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Công tác giáo dục y đức giúp nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần thái độ phục vụ, xây dựng hình ảnh người thầy thuốc tận tụy vì người bệnh. Bên cạnh đó, các lớp bồi dưỡng về kỹ năng quản lý, kiến thức pháp luật và quản lý nhà nước cũng được chú trọng, đặc biệt đối với các viên chức trong diện quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý. Điều này giúp đội ngũ viên chức ngành y tế không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn có đủ năng lực để tham gia vào công tác quản lý, điều hành hiệu quả.

V. Kết quả thực tiễn từ chính sách phát triển viên chức y tế

Việc triển khai đồng bộ các chính sách phát triển viên chức y tế đã mang lại những kết quả tích cực cho TTYT quận Sơn Trà. Công tác bố trí và sử dụng nhân sự ngày càng hợp lý hơn. Dựa trên Đề án vị trí việc làm, viên chức được sắp xếp công việc phù hợp với trình độ đào tạo và năng lực, giúp phát huy tối đa sở trường cá nhân. Tỷ lệ nhân lực làm việc trực tiếp tại các khoa lâm sàng được ưu tiên, đạt 64,2%, đảm bảo nguồn lực cho hoạt động khám chữa bệnh cốt lõi. Chế độ đãi ngộ và môi trường làm việc cũng từng bước được cải thiện. Việc ban hành Quy chế chi tiêu nội bộ, Quy chế thi đua khen thưởng đã tạo động lực, khuyến khích viên chức nỗ lực cống hiến. Môi trường làm việc được quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị, tạo điều kiện thuận lợi cho đội ngũ y tế thực hiện tốt nhiệm vụ. Tuy nhiên, kết quả đạt được vẫn chưa thực sự bền vững. Việc đánh giá hiệu quả chính sách cần được thực hiện thường xuyên để kịp thời điều chỉnh. Cần có những khảo sát, đánh giá sự hài lòng của chính đội ngũ viên chức ngành y tế để nhận diện các vấn đề còn tồn tại, từ đó hoàn thiện chính sách phát triển một cách toàn diện hơn.

5.1. Đánh giá hiệu quả công tác bố trí và sử dụng nhân sự y tế

Công tác bố trí, sử dụng viên chức tại TTYT quận Sơn Trà được thực hiện dựa trên cơ sở Đề án vị trí việc làm đã được phê duyệt. Việc sắp xếp nhân lực ưu tiên cho khối lâm sàng và cận lâm sàng, giảm thiểu tỷ lệ làm việc gián tiếp đã tối ưu hóa nguồn lực cho hoạt động chuyên môn. Đặc biệt, đơn vị quan tâm bố trí công tác đúng chuyên ngành đối với các đối tượng thu hút, tạo điều kiện để họ phát huy năng lực. Tuy nhiên, việc luân chuyển, điều động nhân sự giữa các khoa phòng và giữa trung tâm với các trạm y tế phường cần được thực hiện linh hoạt hơn để đảm bảo sự cân đối và hỗ trợ lẫn nhau, đặc biệt khi có dịch bệnh hoặc các tình huống khẩn cấp xảy ra.

5.2. Tác động của chế độ đãi ngộ và môi trường làm việc

Chế độ tiền lương, phụ cấp và các chính sách đãi ngộ khác có tác động trực tiếp đến động lực làm việc và sự gắn bó của viên chức y tế. Tại TTYT quận Sơn Trà, việc thực hiện cơ chế tự chủ một phần đã giúp đơn vị có thêm nguồn thu để cải thiện thu nhập cho người lao động, góp phần hạn chế tình trạng biến động nhân lực. Việc đầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại không chỉ nâng cao chất lượng khám chữa bệnh mà còn tạo ra một môi trường làm việc tốt hơn. Những yếu tố này khi được đảm bảo sẽ giúp phát triển viên chức y tế một cách bền vững, tạo nền tảng để thu hút và giữ chân nhân tài cho y tế cơ sở.

VI. Định hướng tương lai cho phát triển viên chức y tế Sơn Trà

Để xây dựng đội ngũ viên chức ngành y tế tại TTYT quận Sơn Trà ngang tầm nhiệm vụ trong giai đoạn mới, cần có một định hướng chiến lược rõ ràng và các giải pháp đồng bộ. Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển nhân lực, đảm bảo tính khả thi và hấp dẫn. Cần có cơ chế đặc thù trong tuyển dụng và đãi ngộ để thu hút các chuyên gia, bác sĩ giỏi, đặc biệt cho các chuyên khoa còn yếu. Thứ hai, công tác đào tạo, bồi dưỡng phải gắn liền với quy hoạch phát triển của đơn vị, tập trung vào các kỹ thuật cao, chuyên sâu và nâng cao năng lực quản lý. Thứ ba, cần đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin một cách toàn diện vào quản lý bệnh viện và hoạt động chuyên môn để giảm tải công việc giấy tờ, nâng cao hiệu suất. Cuối cùng, cần xây dựng một văn hóa tổ chức mạnh, nơi mọi viên chức y tế đều cảm thấy được trân trọng, có cơ hội phát triển và tự hào về đơn vị mình. Việc thực hiện thành công những định hướng này sẽ giúp TTYT quận Sơn Trà không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân mà còn trở thành một điểm sáng trong hệ thống y tế của thành phố Đà Nẵng.

6.1. Giải pháp đồng bộ nâng cao chất lượng nhân lực y tế cơ sở

Nâng cao chất lượng y tế cơ sở là gốc rễ của hệ thống y tế. Các giải pháp cần tập trung vào việc hoàn thiện chính sách để đảm bảo đủ số lượng và nâng cao chất lượng nhân lực cho các trạm y tế phường. Cần rà soát, điều chỉnh cơ chế tài chính, tăng cường đầu tư cho y tế dự phòng. Đồng thời, xây dựng cơ chế luân phiên có thời hạn giữa TTYT quận Sơn Trà và các trạm y tế để cán bộ tuyến trên có thể hỗ trợ chuyên môn, và cán bộ tuyến dưới có cơ hội học hỏi, nâng cao tay nghề. Việc tăng cường năng lực cho y tế cơ sở sẽ giúp giảm tải cho bệnh viện, thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu và quản lý các bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng.

6.2. Xây dựng đội ngũ y tế ngang tầm nhiệm vụ đến năm 2030

Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng đội ngũ viên chức y tế tại TTYT quận Sơn Trà có cơ cấu hợp lý, trình độ chuyên môn vững vàng, tiếp cận trình độ quốc tế, đáp ứng mục tiêu của Nghị quyết số 20-NQ/TW. Để đạt được điều này, kế hoạch phát triển viên chức y tế phải được tích hợp vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội chung của quận và thành phố. Cần có lộ trình cụ thể cho việc đào tạo, thu hút nhân tài và phát triển các chuyên khoa mũi nhọn. Việc xây dựng một đội ngũ y tế mạnh không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhằm tạo ra những đột phá thực sự trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN VIÊN CHỨC NGÀNH Y TẾ Ở NƯỚC TA 1. Một số khái niệm liên quan đến thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành y tế 1. Viên chức; viên chức ngành y tế 1. Khái niệm viên chức Theo quy định tại Điều 2 Luật viên chức 2010: “Viên chức là công dân VN được tuyển dụng theo VTVL tại đơn vị sự nghiệp công lập (SNCL) làm việc theo CĐ hợp đồng, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị SNCL theo quy định của PL” [32].

Từ quy định về viên chức, ta có thể hiểu khái niệm về viên chức có nội dung cụ thể sau đây: - Viên chức là những công dân Việt Nam qua quá trình tuyển dụng theo một quy trình nhất định để vào làm tại các vị trí công việc cụ thể. - Địa điểm công tác là làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc sự quản lý của Nhà nước. Trước đây, theo quy định tại Điều 11 Nghị định 06/2010/NĐ-CP người đứng đầu đơn vị SNCL (trừ đơn vị sự nghiệp tự chủ hoàn toàn) được xác định là công chức [14]. Tuy nhiên, theo quy định mới tại Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều trong Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức đã xác định lại các trường hợp này là viên chức [33].

- Viên chức không làm việc theo chế độ công vụ trọn đời mà sau khi tuyển dụng sẽ thực hiện chế độ hợp đồng làm việc. Theo quy định mới nhất tại Điều 2 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều trong Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức (với nội dung sửa đổi, bổ sung điều 25 trong luật viên chức 2010), có hiệu lực thi hành từ 01/07/2020, chế độ hợp đồng làm việc của viên chức sẽ có xác định thời hạn (từ 01 đến 03 năm) [33]. Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 115/2020/NĐ-CP [22], viên chức được phân loại như sau: 10 - Theo chức trách, nhiệm vụ: Viên chức quản lý và viên chức không giữ chức vụ quản lý; - Theo trình độ đào tạo: Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp có yêu cầu trình độ đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ, đại học, cao đẳng, trung cấp. Khái niệm viên chức y tế Nguồn nhân lực YT hoặc nguồn nhân lực CSSK hay lực lượng lao động CSSK (theo Bách khoa toàn thư mở wikipedia), đó là "toàn bộ những người tham gia vào các hành động lấy mục đích chủ yếu là nâng cao sức khỏe".

Báo cáo năm 2006 về Sức khỏe thế giới của WHO cũng đã xác định rằng: nguồn nhân lực YT là một trong các trụ cốt chính của một hệ thống YT. Họ bao gồm các lực lượng bác sĩ, nha sĩ, dược sỹ, nữ hộ sinh, điều dưỡng viên, những người khác làm việc trong ngành YT, nhân viên YT xã hội, nhân viên YT cộng đồng và những nhà cung cấp dịch vụ CSSK khác, các nhân viên hỗ trợ và quản lý sức khỏe - lực lượng không cung cấp dịch vụ YT trực tiếp (gồm có kỹ thuật viên hồ sơ YT và thông tin sức khỏe, quản lý dịch vụ YT, thư ký y khoa, nhà quản lý chuỗi cung ứng sức khỏe, nhà kinh tế học sức khỏe và những người khác. Lĩnh vực nhân lực YT hướng vào giải quyết những vấn đề như: lập kế hoạch phát triển và thực hiện kế hoạch đó, quản lý, lưu giữ thông tin và nghiên cứu về nhân lực cho ngành YT. Tại Khoản 3 thuộc Điều 3 của Thông tư 22/2013/TT-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế về hướng dẫn đào tạo liên tục trong lĩnh vực YT đã định nghĩa: “Cán bộ YT là viên chức, công chức và những người làm nghiệp vụ chuyên môn trong hệ thống các cơ sở YT”.

Như vậy, viên chức YT là công dân VN được tuyển dụng theo VTVL, làm việc tại các cơ sở YT được xác định là đơn vị SNCL theo CĐ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của các cơ sở YT theo luật định. Phát triển viên chức ngành y tế, chính sách phát triển viên chức ngành y tế; thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành y tế 1. Khái niệm về phát triển viên chức ngành y tế Phát triển nguồn nhân lực theo ILO là có phạm vi rộng hơn, chúng không chỉ 11 là vấn đề đào tạo nói chung mà còn là các hoạt động phát triển năng lực và sử dụng năng lực đó vào việc làm đạt hiệu quả, áp ứng sự thoả mãn nghề nghiệp và cuộc sống cá nhân”. [35, tr265] Theo Liên Hợp quốc đưa ra quan niệm rằng: phát triển nguồn nhân lực gồm cả giáo dục, đào tạo và sử dụng các tiềm năng của con người để thúc đẩy sự phát triển KT-XH và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Từ những luận điểm trình bày trên, phát triển viên chức ngành YT chính là sự biến đổi về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực ngành YT trên các mặt thể lực, trí lực, kỹ năng, kiến thức và tinh thần cùng với quá trình tạo ra những biến đổi tiến bộ về cơ cấu nguồn nhân lực ngành YT nhằm đảm bảo đủ về số lượng, mạnh về chất lượng đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh của cơ sở YT. Khái niệm về chính sách phát triển viên chức ngành y tế Nguồn nhân lực, nhất là nhân lực YT đóng vai trò quan trọng mang tính quyết định về sự thành bại trong công tác CSSK cộng đồng. Xuất phát từ nhận thức đầy đủ vai trò, tầm quan trọng của đội ngũ viên chức ngành YT, Nhà nước ta đã ban hành và chỉ đạo tổ chức thực hiện nhiều chính sách phát triển viên chức ngành YT. Hệ thống những chính sách trong lĩnh vực YT của nhà nước có đáp ứng được nhu cầu thực tiễn hay không, cũng như việc thực thi những chính sách này có đạt hiệu quả và phát huy được tác dụng hay không… thì chúng phụ thuộc một cách chủ yếu vào năng lực, trình độ và phẩm chất đạo đức của đội ngũ nhân lực YT.

Chính sách phát triển viên chức ngành YT dưới góc độ khoa học chính sách công được hiểu là quan điểm, là tập hợp các quyết định chính trị có liên quan của Nhà nước về phát triển viên chức ngành y tế với mục tiêu, giải pháp cụ thể nhằm xây dựng đội ngũ viên chức ngành y tế có cơ cấu, số lượng, chất lượng hợp lý, có đủ trình độ năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức đáp ứng mục tiêu nâng cao sức khoẻ cả về thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, chất lượng cuộc sống của người Việt Nam. Như vậy có thể hiểu, chính sách phát triển viên chức ngành y tế là toàn bộ các mặt công tác, hoạt động, từ việc xác định mục tiêu đến xây dựng và thực hiện 12 chính sách tuyển dụng, quản lý, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển viên chức ngành y tế, được tiến hành bởi cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền nhằm tạo ra một đội ngũ viên chức ngành y tế có đủ năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức… đáp ứng yêu cầu công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Khái niệm về thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành y tế Thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành YT là một trong các khâu hợp thành của chu trình chính sách này – đó là toàn bộ quá trình mà các chủ thể lãnh đạo, quản lý đối với ngành YT nhằm hiện thực hóa chính sách phát triển viên chức ngành YT để đạt mục tiêu đã xác định. Tổ chức thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành YT là một khâu hợp thành chu trình chính sách phát triển viên chức ngành YT.

Nếu thiếu vắng công đoạn này thì chu trình chính sách phát triển viên chức ngành YT không tồn tại. Tổ chức thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành YT là một hệ thống thống nhất với xây dựng chính sách này. So với các khâu khác trong quy trình chính sách phát triển viên chức ngành YT, tổ chức thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành y tế có vị trí đặc biệt quan trọng là bước hiện thực hóa chính sách phát triển viên chức ngành YT vào thực tiễn đời sống XH. Trong thực tiễn đã xác nhận rằng, muốn đạt được chính sách có chất lượng tốt thì nhà hoạch định chính sách đó phải thông qua một quá trình công phu đi từ việc nghiên cứu khảo sát tìm hiểu đến việc xác định đúng vấn đề chính sách, xác định mục tiêu và giải pháp công cụ chính sách.

Tuy vậy, dù là chính sách phát triển CBCC có tốt đến đâu chăng nữa mà nếu không được tổ chức thực hiện tốt thì chính sách đó cũng vô nghĩa. Việc thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành YT có hiệu quả chẳng những đem lại lợi ích rất lớn cho rất nhiều đối tượng thụ hưởng chính sách mà trước hết là người dân, mà còn đóng góp vào sự gia tăng tín nhiệm của Nhà nước trong điều hành quản lý XH. Quy trình các bước thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành y tế Chính sách phát triển viên chức ngành YT là một trong hệ thống chính sách của 13 nhà nước để phát huy tối đa tài năng của viên chức ngành YT góp phần nâng cao chất lượng phục vụ XH, chất lượng CSSK người dân. Muốn đạt hiệu quả trong thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành YT cần tuân thủ trình tự các bước sau: 1.

Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành y tế Để đưa chính sách phát triển Viên chức ngành YT có hiệu lực trong thực tiễn đời sống XH, cần phải xây dựng kế hoạch thực hiện chính sách này. Hiệu quả của việc thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành YT thường phụ thuộc nhiều vào chất lượng và tính khả thi của kế hoạch thực hiện chính sách này cũng như độ chính xác của kế hoạch đó. Do đó, phải đầu tư thích đáng về công sức, trí tuệ và thời gian nhằm xây dựng kế hoạch thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành YT có chất lượng cao. Khi chính sách phát triển viên chức ngành YT được phê duyệt và bắt đầu có hiệu lực, những cơ quan có trách nhiệm chính trong tổ chức thực hiện từ cấp TW đến cấp địa phương phải lập trình kế hoạch tổ chức thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành YT.

Kế hoạch thực hiện chính sách phát triển viên chức ngành YT gồm có: - Kế hoạch tổ chức điều hành. - Kế hoạch bảo đảm cung cấp nguồn lực (từ nhân lực, tài chính, vật lực, công nghệ…) - Kế hoạch về tiến độ thời gian thực hiện chính sách.