Phát Triển Tín Dụng Xuất Khẩu Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam

Khám phá chiến lược phát triển tín dụng xuất khẩu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, thúc đẩy kinh tế nông nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát Triển Tín Dụng Xuất Khẩu Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• 1.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG XUẤT KHẨU CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1.1. Các khái niệm về tín dụng
• 2.1.2. Khái niệm về tín dụng xuất khẩu của NHTM
• 2.1.3. Các hình thức tín dụng xuất khẩu
• 2.1.4. Qui trình tín dụng xuất khẩu của ngân hàng thương mại
• 2.2. PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.2.1. Các quan điểm phát triển tín dụng xuất khẩu tại NHTM
• 2.2.2. Tiêu chí phản ánh phát triển TDXK của NHTM
• 2.2.3. Quản lý tín dụng xuất khẩu của NHTM
• 2.3. YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.3.1. Yếu tố bên ngoài
• 2.3.2. Nhóm yếu tố từ phía Ngân hàng cấp tín dụng xuất khẩu
• 2.4. KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU CỦA MỘT SỐ NHTM VIỆT NAM VÀ BÀI HỌC CHO AGRIBANK
• 2.4.1. Hoạt động của Ngân hàng xuất nhập khẩu Trung Quốc (EXIMBANK Trung Quốc)
• 2.4.2. Hoạt động của Ngân hàng xuất nhập khẩu của Malaysia Berhad
• 2.4.3. Hoạt động tín dụng xuất khẩu của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
• 2.4.4. Hoạt động tín dụng xuất khẩu của Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV)
• 2.4.5. Hoạt động tín dụng xuất khẩu của ngân hàng ngoại thương (Vietcombank)
• 2.4.6. Bài học kinh nghiệm về phát triển tín dụng xuất khẩu cho Agribank
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU TẠI AGRIBANK
• 3.1. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM
• 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Agribank
• 3.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 3.1.3. Kết quả kinh doanh chủ yếu của Agribank
• 3.2. HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI AGRIBANK
• 3.2.1. Kết quả hoạt động tín dụng
• 3.2.2. Cơ cấu tín dụng theo ngành nghề tại Agribank Việt Nam
• 3.3. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM 2012-2018
• 3.3.1. Đối tượng và điều kiện cấp tín dụng xuất khẩu của Agribank
• 3.3.2. Kết quả hoạt động tín dụng xuất khẩu
• 3.3.3. Thực trạng chất lượng tín dụng xuất khẩu tại Agribank
• 3.4. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU TẠI AGRIBANK
• 3.4.1. Đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố đến tín dụng xuất khẩu tại Agribank
• 3.4.2. Đánh giá khách hàng đối với hoạt động cho vay xuất khẩu tại Agribank
• 3.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG
• 3.5.1. Những kết quả đạt được
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU TẠI AGRIBANK
• 4.1. BỐI CẢNH THẾ GIỚI VÀ TRONG NƯỚC TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU TẠI AGRIBANK
• 4.1.1. Bối cảnh thế giới tác động đến phát triển TDXK
• 4.1.2. Tình hình trong nước tác động đến phát triển tín dụng xuất khẩu
• 4.2. THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU TẠI AGRIBANK
• 4.2.1. Phân tích ma trận SWOT các chiến lược phát triển tín dụng xuất khẩu
• 4.3. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT KHẨU TẠI AGRIBANK
• 4.3.1. Giải pháp về chính sách khách hàng
• 4.3.2. Thu hút nguồn vốn, đặc biệt là coi trọng nguồn vốn kiều hối trong dân cư
• 4.3.3. Phòng ngừa rủi ro cho vay xuất khẩu
• 4.3.4. Tăng cường thông tin và công nghệ trong hoạt động ngân hàng
• 4.3.5. Quản trị nhân sự
• 4.4. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG XUẤT KHẨU TẠI AGRIBANK
• 4.4.1. Đối với chính phủ
• 4.4.2. Đối với Bộ Công thương
• 4.4.3. Đối với Bộ tài chính
• 4.4.4. Đối với NHNN
• 4.4.5. Đối với hiệp hội ngành hàng và Hiệp hội ngân hàng
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN NỘI DUNG CỦA LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Tín Dụng Xuất Khẩu Agribank Giới Thiệu

Xuất khẩu đóng vai trò then chốt trong tăng trưởng kinh tế, cải thiện cán cân thanh toán, ổn định kinh tế vĩ mô và tạo việc làm. Trong bối cảnh đó, việc hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp xuất khẩu là vô cùng quan trọng. Các ngân hàng thương mại, đặc biệt là Agribank, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp tín dụng xuất khẩu. Agribank góp phần tạo nên nhiều thành quả cho hoạt động xuất khẩu. Nghiên cứu này sẽ tập trung phân tích và đánh giá thực trạng phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động này trong tương lai.

1.1. Vai Trò Của Tín Dụng Xuất Khẩu Trong Nền Kinh Tế

Xuất khẩu là động lực tăng trưởng, cần được hỗ trợ bởi tài trợ xuất khẩu Agribank. Các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam thường gặp khó khăn về vốn, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh. Do đó, tín dụng xuất khẩu từ các ngân hàng như Agribank là nguồn lực quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường. Theo số liệu thống kê, tốc độ tăng trưởng bình quân của xuất khẩu giai đoạn 2012-2018 là 13,42%. Năm 2018, tổng trị giá xuất khẩu hàng hóa đạt 243,48 tỷ USD, tăng 13,2% so với năm 2017.

1.2. Tổng Quan Về Hoạt Động Tín Dụng Xuất Khẩu Của Agribank

Agribank đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tín dụng xuất khẩu. Tuy nhiên, hoạt động này tiềm ẩn nhiều rủi ro, chịu tác động của cả chính sách kinh tế trong nước và thị trường tiền tệ quốc tế. Trong những năm gần đây, Agribank đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển tín dụng xuất khẩu, đạt được những thành quả nhất định. Đến năm 2018, tổng dư nợ đầu tư xuất khẩu của Agribank đạt trên 59.446 tỷ đồng với trên 2071 khách hàng bao gồm pháp nhân và thể nhân.

II. Thách Thức và Rủi Ro Trong Cho Vay Xuất Khẩu Agribank Hiện Nay

Mặc dù đã đạt được những thành công nhất định, Agribank vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển tín dụng xuất khẩu. Các thách thức này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan. Việc xác định và giải quyết những thách thức này là vô cùng quan trọng để Agribank có thể khai thác tối đa tiềm năng của tín dụng xuất khẩu và hỗ trợ hiệu quả cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Hoạt động tín dụng xuất khẩu là hết sức phức tạp, chứa đựng nhiều rủi ro, nó không những phải chịu tác động của chính sách kinh tế trong nƣớc mà còn chịu sự tác động trực tiếp của thị trƣờng tiền tệ quốc tế, chịu sự tác động của nhiều chính sách khác nhau.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Tín Dụng Xuất Khẩu

Nhiều yếu tố tác động đến rủi ro tín dụng xuất khẩu, bao gồm biến động tỷ giá, thay đổi chính sách thương mại, rủi ro thanh toán từ đối tác nước ngoài, và biến động kinh tế toàn cầu. Agribank cần phải có hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực từ những yếu tố này. Theo nghiên cứu của Hà Thị Mai Anh (2015), chất lượng tín dụng xuất khẩu của Agribank chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố cả bên trong và bên ngoài ngân hàng.

2.2. Hạn Chế Trong Quy Trình Cấp Tín Dụng Xuất Khẩu Agribank

Quy trình cấp tín dụng xuất khẩu tại Agribank có thể còn tồn tại một số hạn chế, gây khó khăn cho doanh nghiệp và làm chậm quá trình giải ngân. Việc đơn giản hóa thủ tục, tăng cường tính minh bạch, và nâng cao năng lực thẩm định tín dụng là những giải pháp quan trọng để cải thiện quy trình này. Một số hạn chế đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau nhƣng đều ảnh hƣởng đến khả năng phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Tín Dụng Xuất Khẩu Agribank

Để nâng cao hiệu quả tín dụng xuất khẩu, Agribank cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau, tập trung vào việc cải thiện quy trình, tăng cường quản lý rủi ro, và nâng cao chất lượng dịch vụ. Việc áp dụng công nghệ thông tin, đào tạo nguồn nhân lực, và xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng cũng là những yếu tố quan trọng để đạt được mục tiêu này. Các giải pháp cần mang tính chiến lƣợc và ngắn hạn để phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank.

3.1. Tăng Cường Thẩm Định Dự Án Xuất Khẩu Agribank

Thẩm định dự án xuất khẩu kỹ lưỡng là bước quan trọng để đảm bảo khả năng trả nợ của doanh nghiệp và giảm thiểu rủi ro cho Agribank. Cần phải đánh giá toàn diện về năng lực sản xuất, thị trường tiêu thụ, và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc áp dụng tín dụng xanh đối với tín dụng xuất khẩu đƣợc Agribank thực hiện nhƣ thế nào?

3.2. Cải Tiến Quy Trình Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Xuất Khẩu

Xây dựng hệ thống quản lý rủi ro tín dụng xuất khẩu toàn diện, bao gồm việc xác định, đánh giá, và kiểm soát các loại rủi ro khác nhau. Cần phải áp dụng các công cụ và phương pháp hiện đại để đo lường và quản lý rủi ro hiệu quả. Cần có đánh giá tác động của các nhân tố đến tín dụng xuất khẩu tại Agribank.

3.3. Đa Dạng Hóa Các Hình Thức Tài Trợ Xuất Khẩu Agribank

Cung cấp đa dạng các hình thức tài trợ xuất khẩu, phù hợp với nhu cầu khác nhau của doanh nghiệp. Các hình thức này có thể bao gồm cho vay ngắn hạn, cho vay trung và dài hạn, bảo lãnh, và chiết khấu chứng từ. Cần phải làm rõ yếu tố tác động đến phát triển tín dụng xuất khẩu.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Số Trong Phát Triển Tín Dụng Agribank

Công nghệ số đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh của tín dụng xuất khẩu. Agribank cần ứng dụng công nghệ số vào các hoạt động như thẩm định tín dụng, quản lý rủi ro, và cung cấp dịch vụ khách hàng. Cần tăng cƣờng thông tin và công nghệ trong hoạt động ngân hàng. Ứng dụng công nghệ giúp giảm chi phí, tăng tốc độ xử lý, và nâng cao tính minh bạch.

4.1. Sử Dụng Dữ Liệu Lớn Để Phân Tích Rủi Ro Tín Dụng Xuất Khẩu

Dữ liệu lớn có thể được sử dụng để phân tích và dự báo rủi ro tín dụng xuất khẩu một cách chính xác hơn. Agribank cần xây dựng hệ thống thu thập và phân tích dữ liệu hiệu quả để hỗ trợ quá trình ra quyết định tín dụng. cần có giải pháp nâng cao chất lƣợng công nghệ, qui trình cho vay xuất khẩu; tăng cƣờng thông tin;

4.2. Ứng Dụng Fintech Trong Thanh Toán Xuất Khẩu Agribank

Fintech có thể giúp doanh nghiệp thực hiện thanh toán xuất khẩu nhanh chóng, an toàn, và tiết kiệm chi phí. Agribank cần hợp tác với các công ty fintech để cung cấp các giải pháp thanh toán tiên tiến cho khách hàng. Cần có các giải pháp huy động vốn và tăng cƣờng lƣợng ngoại tệ đáp ứng nhu cầu cho vay và thanh toán xuất khẩu.

V. Đánh Giá Thực Trạng Tín Dụng Xuất Khẩu Agribank 2012 2018

Giai đoạn 2012-2018 chứng kiến sự phát triển của tín dụng xuất khẩu tại Agribank, tuy nhiên cũng bộc lộ những tồn tại. Nghiên cứu này đánh giá chi tiết về quy mô, cơ cấu, chất lượng tín dụng, các yếu tố ảnh hưởng. Việc phân tích thực trạng tín dụng xuất khẩu tại Agribank của một số nghiên cứu trƣớc đây chƣa sâu, đồng thời chƣa đánh giá, chỉ ra các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển tín dụng xuất khẩu.

5.1. Phân Tích Dư Nợ Tín Dụng Xuất Khẩu Theo Ngành Nghề

Phân tích cơ cấu dư nợ tín dụng xuất khẩu theo ngành nghề giúp Agribank đánh giá hiệu quả hỗ trợ cho từng lĩnh vực và điều chỉnh chính sách phù hợp. Cơ cấu tín dụng theo ngành nghề tại Agribank Việt Nam giai đoạn 2012-2017.

5.2. Đánh Giá Chất Lượng Tín Dụng Xuất Khẩu Agribank

Đánh giá chất lượng tín dụng xuất khẩu thông qua các chỉ tiêu như tỷ lệ nợ xấu, khả năng trả nợ của khách hàng, và hiệu quả sử dụng vốn. Chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng tín dụng xuất khẩu.

VI. Giải Pháp Phát Triển Bền Vững Tín Dụng Xuất Khẩu Agribank

Để phát triển tín dụng xuất khẩu bền vững, Agribank cần chú trọng đến các yếu tố kinh tế, xã hội, và môi trường. Cần phải xây dựng chính sách tín dụng xanh, hỗ trợ các dự án xuất khẩu thân thiện với môi trường, và góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Vấn đề tín dụng xanh trong cho vay xuất khẩu chƣa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến.

6.1. Chính Sách Khuyến Khích Tín Dụng Xanh Agribank

Xây dựng chính sách tín dụng khuyến khích các dự án xuất khẩu áp dụng công nghệ xanh, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Chính sách về khách hàng cần phát triển tín dụng xuất khẩu.

6.2. Hợp Tác Quốc Tế Để Nâng Cao Năng Lực Tín Dụng Xuất Khẩu

Tăng cường hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế, các ngân hàng nước ngoài, và các tổ chức hỗ trợ xuất khẩu để nâng cao năng lực và mở rộng thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế của nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Thanh Hà với đề tài "Phát triển tín dụng xuất khẩu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam" thuộc chuyên ngành Quản lý kinh tế (Mã số: 62.10), được thực hiện tại Trường Đại học Thương mại dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Văn Thanh và TS. Nguyễn Thị Lan (bảo vệ năm 2020).

Tính cấp thiết của đề tài

Xuất khẩu giữ vai trò chủ lực trong quan hệ kinh tế quốc tế của Việt Nam, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế, cải thiện cán cân thanh toán, ổn định kinh tế vĩ mô và giải quyết việc làm. Trong giai đoạn 2012–2018, tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân của Việt Nam đạt 13,42%; riêng năm 2018, tổng trị giá xuất khẩu đạt 243,48 tỷ USD, tăng 13,2% (tương ứng tăng 28,37 tỷ USD) so với năm 2017. Tuy nhiên, các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước thường xuyên đối mặt với tình trạng thiếu vốn lưu động và vốn đầu tư công nghệ, làm suy giảm năng lực cạnh tranh. Nguồn vốn tín dụng từ hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) trở thành điều kiện tiên quyết hỗ trợ hoạt động xuất khẩu.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) giữ vai trò chủ lực trong việc cung ứng vốn cho khu vực nông nghiệp, nông thôn và tài trợ xuất khẩu nông sản. Đến năm 2018, tổng dư nợ đầu tư xuất khẩu của Agribank đạt trên 59.446 tỷ đồng với hơn 2.071 khách hàng (gồm cả pháp nhân và thể nhân); trong đó, tín dụng xuất khẩu nông sản chiếm khoảng 16.948 tỷ đồng với 925 khách hàng. Dù vậy, hoạt động tín dụng xuất khẩu tại Agribank vẫn gặp nhiều hạn chế trước biến động thị trường quốc tế, cạnh tranh ngành ngân hàng và áp lực chuẩn hóa theo tiêu chí bền vững. Do đó, việc nghiên cứu phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank là yêu cầu cấp thiết về cả mặt lý luận và thực tiễn quản lý kinh tế.

Mục tiêu nghiên cứu

• Mục đích tổng quát: Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank giai đoạn 2012–2018; trên cơ sở đó đề xuất hệ thống giải pháp phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030.
• Nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu:
  1. Câu hỏi 1: Có những yếu tố và chỉ tiêu nào tác động đến phát triển tín dụng xuất khẩu của NHTM?
  2. Câu hỏi 2: Thực trạng tín dụng xuất khẩu của Agribank đã đạt được những kết quả như thế nào trong giai đoạn 2012–2018; những hạn chế và nguyên nhân nào ảnh hưởng đến sự phát triển này?
  3. Câu hỏi 3: Việc áp dụng tín dụng xanh đối với tín dụng xuất khẩu được Agribank thực hiện như thế nào?
  4. Câu hỏi 4: Giải pháp nào nhằm phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank trong thời gian tới?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phát triển tín dụng xuất khẩu tại NHTM nói chung và tại Agribank nói riêng.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào việc mở rộng quy mô (phát triển về lượng) và nâng cao chất lượng, tính bền vững (phát triển về chất) của các hình thức tín dụng xuất khẩu.
• Phạm vi không gian: Hệ thống Agribank và các địa bàn kinh tế trọng điểm được khảo sát (Đà Nẵng, Quảng Nam, Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng - Đà Lạt, Đắk Nông, Quảng Ngãi, TP. Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Hà Nội, Thừa Thiên Huế, Đồng bằng sông Cửu Long gồm Cần Thơ, Đồng Tháp, Tiền Giang).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu phân tích thực trạng thu thập trong giai đoạn 2012–2018; các giải pháp và định hướng đề xuất ứng dụng cho giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn 2030.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tổng thuật các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế theo ba nhóm hướng nghiên cứu chính:

1. Các công trình về lý luận và hoạt động tín dụng xuất khẩu

• Vũ Thị Nhài (2003): Luận án "Giải pháp tín dụng ngân hàng góp phần phát triển hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam" làm rõ lý luận cơ bản về tín dụng xuất nhập khẩu tại NHTM và đề xuất các giải pháp thúc đẩy kim ngạch ngoại thương.
• Hà Thị Mai Anh (2015): Luận án "Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng xuất khẩu tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam" phân tích hệ thống chỉ tiêu định tính, định lượng về chất lượng tín dụng xuất khẩu giai đoạn trước năm 2015.
• XieZuo: Luận án "Export credit insurance in China" phân tích cơ chế bảo hiểm tín dụng xuất khẩu (ECI) và vai trò của các cơ quan chính phủ tại Trung Quốc.
• Ageev Ivan (2014): Luận án "Organisation of Structured Export Financing by Commercial Banks of Russian Federation" nghiên cứu tài trợ xuất khẩu có cấu trúc của các NHTM Nga.
• Kankalovich Vera (2010): Luận án "The effect of finance system on export performance of firms" phân tích mối liên hệ giữa phát triển hệ thống tài chính và hiệu quả xuất khẩu của doanh nghiệp.
• Phạm Mạnh Thắng (2007) và Nguyễn Văn Dương (1999): Nghiên cứu các giải pháp mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả tín dụng xuất nhập khẩu tại hệ thống NHTM Việt Nam và Agribank.

2. Các công trình về nhân tố ảnh hưởng, hiệu quả hoạt động, quản trị rủi ro và tín dụng xanh

• Nguyễn Việt Hùng (2008), Lê Dân (2004): Ứng dụng các mô hình định lượng (SFA, DEA, Tobit, phương pháp thống kê) để phân tích hiệu quả hoạt động của NHTM Việt Nam.
• Ji Rui (2012): Nghiên cứu 6 NHTM Trung Quốc (4 ngân hàng nhà nước, 2 ngân hàng cổ phần), chỉ ra các yếu tố vĩ mô và vi mô giải thích 85,8% biến động ROE của ngân hàng.
• Mwafag Rabab'ah: Khảo sát 10 NHTM tại Jordan (2005–2013) về các yếu tố quyết định quy mô cấp tín dụng.
• Weber (2006): Xây dựng mô hình phân tích nhân tố về mối quan hệ giữa khả năng tiếp cận và tính bền vững của các định chế tài chính nông thôn.
• Glen Bullivant (2010), Jordi van Dijk (2010): Nghiên cứu quản lý rủi ro tín dụng và vai trò của bảo hiểm tín dụng xuất khẩu.
• Nguyễn Đức Tú (2012), Nguyễn Thị Hoài Phương (2012), Nguyễn Thị Thu Cúc (2015), Nguyễn Tuấn Anh (2012): Hệ thống hóa phương pháp quản trị rủi ro tín dụng, mô hình đo lường tổn thất nợ xấu dự kiến (EL) và ngoài dự kiến (UL) qua các tham số xác suất vỡ nợ (PD), tỷ lệ tổn thất khi vỡ nợ (LGD), dư nợ tại thời điểm vỡ nợ (EAD).
• Peralta (2016), Madhu Aravamuthan và cộng sự (2015), Nguyễn Phú Hà (2015), Trần Thị Thanh Tú và Trần Thị Hoàng Yến (2015), Nguyễn Hoàng Hải (2013), Trọng Triết (2015): Nghiên cứu các chuẩn mực ngân hàng xanh, tài chính xanh và quy trình lồng ghép đánh giá rủi ro môi trường vào chu kỳ tín dụng.

3. Các công trình về hoạt động tín dụng và quản trị tại Agribank

• Phạm Minh Tú (2009), Nguyễn Hữu Huấn (2005), Lê Đức Thọ (2007), Phạm Thị Bích Lương (2006): Nghiên cứu chiến lược phát triển, tái cơ cấu, nâng cao năng lực tài chính và chất lượng kinh doanh của hệ thống NHTM nhà nước và Agribank.
• Nguyễn Mạnh Hùng (2008), Nguyễn Thị Như Thủy (2015): Phân tích chính sách và hiệu quả tín dụng nông nghiệp, nông thôn tại các địa bàn đặc thù như khu vực Tây Nguyên và tỉnh Quảng Nam.

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết

1. Các nghiên cứu trước phần lớn gộp chung hoạt động tín dụng xuất khẩu và nhập khẩu, chưa phân tích độc lập các nhân tố đặc thù chi phối riêng hoạt động phát triển tín dụng xuất khẩu trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
2. Thiếu vắng các công trình đánh giá toàn diện hoạt động tín dụng xuất khẩu của Agribank trong giai đoạn tái cơ cấu 2016–2020.
3. Chưa có công trình nào kết hợp phân tích ma trận SWOT gắn với các cam kết hội nhập thế hệ mới (AEC, EVFTA, CPTPP) để xây dựng chiến lược phát triển tín dụng xuất khẩu chuyên biệt cho Agribank.
4. Vấn đề tích hợp tiêu chuẩn "tín dụng xanh" vào hoạt động cho vay xuất khẩu (đặc biệt là nông sản xuất khẩu) chưa được các công trình trước đây giải quyết cụ thể.
5. Tiếp cận bài toán phát triển tín dụng xuất khẩu dưới góc độ chuyên ngành Quản lý kinh tế, đặt trọng tâm vào phương thức quản lý, chính sách và tính bền vững thay vì chỉ tiếp cận đơn thuần theo kỹ thuật nghiệp vụ ngân hàng.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

• Khái niệm tín dụng và tín dụng xuất khẩu: Tín dụng là quan hệ chuyển nhượng tạm thời quyền sử dụng một lượng giá trị (tiền tệ hoặc tài sản) giữa người cho vay và người đi vay trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi đúng hạn (theo quan điểm Mác và Luật Các tổ chức tín dụng 2010). Tín dụng xuất khẩu tại NHTM là hình thức ngân hàng trực tiếp hoặc gián tiếp cấp vốn, chiết khấu, bảo lãnh, bao thanh toán nhằm tài trợ tài chính cho doanh nghiệp thực hiện các hợp đồng sản xuất, thu mua, chế biến và tiêu thụ hàng xuất khẩu.
• Nội hàm phát triển tín dụng xuất khẩu: Bao gồm phát triển về lượng (tăng quy mô dư nợ, doanh số cho vay, số lượng khách hàng, thị phần, đa dạng hóa sản phẩm tài trợ) và phát triển về chất (nâng cao chất lượng tín dụng, giảm nợ xấu, tuân thủ quy trình, nâng cao mức độ hài lòng của khách hàng và định hướng tín dụng xanh bảo vệ môi trường).
• Quy trình tín dụng xuất khẩu: Vận hành qua 5 mắt xích:
  1. Xác định thị trường và thị trường mục tiêu.
  2. Tiếp nhận nhu cầu khách hàng, thẩm định và phê duyệt cho vay.
  3. Hoàn thiện thủ tục hồ sơ, ký kết hợp đồng và giải ngân.
  4. Quản lý danh mục, kiểm tra và giám sát sau cấp tín dụng.
  5. Thu hồi nợ gốc/lãi và thanh lý hợp đồng tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:

Dữ liệu sơ cấp và quy mô mẫu khảo sát

Nghiên cứu sinh thiết kế phiếu khảo sát và phát ra 200 phiếu, thu về 197 phiếu hợp lệ (đạt tỷ lệ 98,5%), gồm 148 doanh nghiệp đang có quan hệ tín dụng xuất khẩu tại Agribank và 49 doanh nghiệp tiềm năng:

Tiêu chí phân loại	Nhóm đối tượng khảo sát	Số lượng phiếu
Theo nhóm ngành hàng	Nhóm 1: Nông - lâm - thủy sản (chế biến thủy sản, lúa gạo, chè, tiêu, điều, cao su, rau quả...)	100
	Nhóm 2: Thủ công mỹ nghệ, công nghiệp nhẹ (gốm sứ, đồ gỗ, mây tre đan...)	50
	Nhóm 3: Sản phẩm công nghiệp (cơ khí tàu biển, thiết bị y tế, chất dẻo...)	30
	Nhóm 4: Thương mại, dịch vụ xuất khẩu	20
Theo địa bàn khảo sát	Đà Nẵng	60
	Đồng bằng sông Cửu Long (Cần Thơ, Đồng Tháp, Tiền Giang)	20
	Quảng Nam	17
	Đắk Lắk (15), Gia Lai (15), Lâm Đồng - Đà Lạt (15)	45
	TP. Hồ Chí Minh (10), Bà Rịa - Vũng Tàu (10), Hà Nội (10), Đắk Nông (10), Quảng Ngãi (10)	50
	Thừa Thiên Huế	5

Phương pháp phân tích dữ liệu

• Thống kê kinh tế và so sánh: Tổng hợp, tính toán chỉ tiêu tăng trưởng doanh số, mức tăng doanh số qua công thức: $$MD_i = DS_{i1} - DS_{i0}$$ (trong đó $MD_i$ là mức tăng doanh số; $DS_{i1}, DS_{i0}$ lần lượt là doanh số cho vay năm hiện hành và năm trước).
• Phần mềm xử lý: Sử dụng Excel và SPSS để thống kê mô tả, phân tích tần số và đánh giá các thang đo mức độ hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ tín dụng xuất khẩu và tiêu chí tín dụng xanh.
• Phương pháp dự báo: Dự báo xu hướng biến động nhu cầu vốn, quy mô khách hàng và định hướng thị trường xuất khẩu.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án

• Hệ thống hóa các nhóm công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến lý luận tín dụng xuất khẩu, các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực tài trợ của NHTM, quản trị rủi ro nợ xấu và xu hướng phát triển tín dụng xanh.
• Xác định 5 khoảng trống nghiên cứu cơ bản chưa được giải quyết thấu đáo trong các công trình trước năm 2016.
• Trình bày thiết kế nghiên cứu, quy trình thu thập dữ liệu thứ cấp (báo cáo tài chính Agribank và các NHTM giai đoạn 2012–2018) và sơ cấp (khảo sát 197 doanh nghiệp tại 12 địa phương), cùng phương pháp xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê.

CHƯƠNG 2: Cơ sở lý luận về phát triển tín dụng xuất khẩu tại ngân hàng thương mại

• Phân định các hình thức tài trợ xuất khẩu của NHTM:
  1. Cho vay sản xuất kinh doanh hàng xuất khẩu: Vay ngắn hạn bổ sung vốn lưu động thu mua nguyên liệu; vay trung và dài hạn đổi mới dây chuyền công nghệ chế biến.
  2. Tín dụng chứng từ: Tài trợ trước khi giao hàng theo L/C xuất khẩu (thông thường tối đa 70% giá trị lô hàng).
  3. Chiết khấu hối phiếu và chiết khấu bộ chứng từ hàng hóa: Phân định hai phương thức chiết khấu miễn truy đòi và chiết khấu có truy đòi.
  4. Tín dụng ứng trước cho người xuất khẩu: Ứng trước theo phương thức nhờ thu (D/P, D/A) và tín dụng thư điều khoản đỏ (Red Clause L/C gồm điều khoản đỏ trơn và điều khoản đỏ chứng từ).
  5. Bao thanh toán xuất khẩu (Factoring): Theo quy định của Hiệp hội Bao thanh toán quốc tế và Thông tư 02/2017/TT-NHNN.
  6. Bảo lãnh ngân hàng: Bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh tiền tạm ứng trong thanh toán thương mại quốc tế.
• Thiết lập hệ thống tiêu chí đánh giá phát triển tín dụng xuất khẩu:
  • Tiêu chí định tính: Tính chặt chẽ của quy trình cấp tín dụng; mức độ tuân thủ nguyên tắc tín dụng; sự thỏa mãn và mức độ trung thành của khách hàng.
  • Tiêu chí định lượng: Doanh số cho vay, mức tăng trưởng doanh số ($MD_i$), tổng dư nợ tín dụng xuất khẩu, cơ cấu dư nợ theo ngành hàng/thời hạn, tỷ lệ nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng, dư nợ tài trợ các dự án đạt chuẩn môi trường (tín dụng xanh).
• Phân tích các nhân tố ảnh hưởng: Nhóm nhân tố bên ngoài (môi trường kinh tế vĩ mô, biến động tỷ giá, rào cản thương mại quốc tế, khung khổ pháp lý) và nhóm nhân tố bên trong ngân hàng (năng lực tài chính, chính sách khách hàng, công nghệ ngân hàng, chất lượng nhân sự và quản trị rủi ro).
• Tổng kết bài học kinh nghiệm từ Eximbank Trung Quốc, Eximbank Malaysia Berhad và các NHTM lớn tại Việt Nam (VietinBank, BIDV, Vietcombank).

CHƯƠNG 3: Thực trạng phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank

• Khái quát kết quả hoạt động kinh doanh của Agribank (2012–2018):
  • Tổng tài sản và nguồn vốn huy động tăng trưởng đều qua các năm (Biểu đồ 3.1, 3.2).
  • Hoạt động xử lý nợ xấu có chuyển biến tích cực; tỷ lệ nợ xấu giảm dần và được kiểm soát theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (Bảng 3.1, Biểu đồ 3.3).
• Thực trạng quy mô và cơ cấu tín dụng xuất khẩu:
  • Tổng dư nợ tín dụng xuất khẩu đến năm 2018 đạt trên 59.446 tỷ đồng với 2.071 khách hàng.
  • Tín dụng xuất khẩu phân theo thời hạn: Dư nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo nhằm đáp ứng nhu cầu vốn lưu động theo mùa vụ thu mua nông sản; dư nợ trung và dài hạn chiếm tỷ lệ nhỏ (Bảng 3.4).
  • Tín dụng phân theo ngành: Tập trung lớn nhất vào nhóm nông sản truyền thống như lúa gạo, cà phê, hạt điều, hạt tiêu, thủy sản và cao su (khoảng 16.948 tỷ đồng năm 2018 với 925 khách hàng - Bảng 3.5).
  • Hình thức tài trợ: Chủ yếu là cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức và chiết khấu chứng từ theo L/C; các nghiệp vụ bao thanh toán quốc tế và bảo lãnh xuất khẩu chiếm tỷ trọng khiêm tốn (Bảng 3.6).
• Chất lượng tín dụng và kết quả khảo sát thực tế:
  • Chất lượng tín dụng xuất khẩu được cải thiện, tỷ lệ nợ xấu cho vay xuất khẩu giảm dần qua giai đoạn 2012–2018 (Bảng 3.7).
  • Kết quả khảo sát 197 doanh nghiệp (Bảng 3.8, Bảng 3.9, Hình 1, Hình 2) cho thấy: Khách hàng đánh giá tốt về sự sẵn sàng cung ứng vốn và mạng lưới chi nhánh rộng khắp của Agribank; tuy nhiên, thủ tục hồ sơ tài trợ xuất khẩu còn phức tạp, thời gian thẩm định đôi lúc chưa linh hoạt, chính sách tỷ giá và phí dịch vụ thanh toán quốc tế chưa thực sự cạnh tranh so với các NHTM cổ phần đô thị.
  • Về tín dụng xanh: Phần lớn doanh nghiệp khảo sát nhận thức được yêu cầu bảo vệ môi trường nhưng việc tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi cho dự án xuất khẩu sạch còn hạn chế do thiếu tiêu chí hướng dẫn đồng bộ.
• Đánh giá chung: Luận án chỉ rõ 4 hạn chế chính: (1) Cơ cấu sản phẩm TDXK chưa đa dạng; (2) Tỷ trọng cho vay trung - dài hạn đổi mới công nghệ chế biến sâu còn thấp; (3) Nguồn vốn ngoại tệ phục vụ tài trợ xuất khẩu còn phụ thuộc; (4) Khâu quản lý thông tin khách hàng và phòng ngừa rủi ro tỷ giá, rủi ro đối tác quốc tế chưa chuyên nghiệp.

CHƯƠNG 4: Giải pháp phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank

• Phân tích bối cảnh và ma trận SWOT: Đánh giá các cơ hội và thách thức từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, AEC, EVFTA), gắn với điểm mạnh về mạng lưới nông thôn và điểm yếu về công nghệ của Agribank.
• Hệ thống nhóm giải pháp trọng tâm:
  1. Hoàn thiện chính sách khách hàng và mở rộng thị phần: Phân đoạn khách hàng xuất khẩu theo nhóm ngành chiến lược (nông - lâm - thủy sản chất lượng cao), xây dựng gói sản phẩm trọn gói kết hợp tín dụng, thanh toán quốc tế và kinh doanh ngoại tệ.
  2. Giải pháp huy động vốn và tạo lập nguồn ngoại tệ: Đẩy mạnh thu hút kiều hối qua kênh Agribank, đa dạng hóa kỳ hạn huy động ngoại tệ và hợp tác với các định chế tài chính quốc tế.
  3. Tăng cường phòng ngừa, quản lý rủi ro: Thiết lập hệ thống cảnh báo sớm rủi ro thị trường xuất khẩu, hoàn thiện quy trình kiểm soát sau giải ngân, trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ và đẩy mạnh liên kết bảo hiểm tín dụng xuất khẩu.
  4. Đổi mới quy trình và hiện đại hóa công nghệ ngân hàng: Số hóa quy trình xét duyệt tín dụng xuất khẩu, nâng cấp hệ thống thanh toán quốc tế (SWIFT), giảm bớt thủ tục hành chính.
  5. Phát triển nguồn nhân lực: Đào tạo chuyên sâu cán bộ tín dụng về thẩm định phương án thương mại quốc tế, luật thương mại quốc tế và tập quán thanh toán quốc tế (UCP, Incoterms).
  6. Thúc đẩy tín dụng xanh: Ưu tiên cấp vốn ưu đãi cho các dự án sản xuất, chế biến nông sản đạt tiêu chuẩn bảo vệ môi trường, giảm phát thải carbon.
• Hệ thống kiến nghị vĩ mô: Đề xuất các giải pháp đối với Chính phủ, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội Ngân hàng và các Hiệp hội ngành hàng xuất khẩu nhằm tạo lập môi trường thể chế đồng bộ hỗ trợ phát triển tín dụng xuất khẩu.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

1. Hệ thống hóa và hoàn thiện khung lý thuyết về phát triển tín dụng xuất khẩu của NHTM theo hai chiều kích: phát triển về lượng (quy mô dư nợ, khách hàng, sản phẩm) và phát triển về chất (chất lượng tín dụng, quản trị rủi ro, sự hài lòng của khách hàng).
2. Làm rõ nội hàm phát triển tín dụng xuất khẩu bền vững thông qua việc tích hợp tiêu chí tín dụng xanh vào hoạt động tài trợ của NHTM đối với chuỗi giá trị hàng xuất khẩu.
3. Bổ sung hệ thống chỉ tiêu định tính và định lượng đánh giá toàn diện hiệu quả và năng lực phát triển tín dụng xuất khẩu dưới góc độ quản lý kinh tế.

Đóng góp về mặt thực tiễn

1. Phân tích bức tranh toàn cảnh về thực trạng tín dụng xuất khẩu tại Agribank giai đoạn 2012–2018 bằng chuỗi dữ liệu thực tế về dư nợ, cơ cấu ngành, thời hạn và chất lượng tín dụng.
2. Cung cấp bộ dữ liệu khảo sát thực chứng từ 197 doanh nghiệp xuất khẩu trên 12 tỉnh, thành phố trọng điểm, chỉ rõ các điểm nghẽn trong tiếp cận vốn, sự hài lòng đối với dịch vụ ngân hàng và nhu cầu thực tế về tín dụng xanh.
3. Đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp đồng bộ tại Agribank (chính sách khách hàng, nguồn vốn, quản trị rủi ro, công nghệ, nhân sự) và các kiến nghị vĩ mô có tính khả thi đến năm 2025, định hướng 2030.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Luận án tập trung khảo sát dữ liệu trong giai đoạn 2012–2018; nguồn dữ liệu sơ cấp chủ yếu tập trung vào các doanh nghiệp trong hệ sinh thái khách hàng của Agribank thuộc lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và tiểu thủ công nghiệp, chưa bao phủ sâu các ngành công nghiệp chế biến kỹ thuật cao.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu tác động toàn diện của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (như EVFTA, RCEP) và việc áp dụng các tiêu chuẩn quản trị rủi ro Basel II, Basel III đối với danh mục tín dụng xuất khẩu xanh tại các NHTM Việt Nam trong giai đoạn sau năm 2020.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính): Cung cấp luận cứ thực tiễn để hoàn thiện cơ chế chính sách tiền tệ, tỷ giá, bảo hiểm tín dụng xuất khẩu và khung pháp lý thúc đẩy tín dụng xanh.
• Đối với Ban lãnh đạo và chi nhánh Agribank: Cung cấp tài liệu tham khảo trực tiếp để xây dựng chiến lược kinh doanh ngoại hối, chính sách phân khúc khách hàng xuất khẩu và tái cấu trúc quy trình tài trợ xuất khẩu.
• Đối với giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Là tài liệu chuyên khảo tham khảo về phương pháp tiếp cận nghiên cứu kết hợp định tính - định lượng, thiết kế bảng hỏi khảo sát doanh nghiệp và xây dựng khung lý thuyết phát triển tín dụng ngành ngân hàng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án xác định các hình thức tín dụng xuất khẩu chủ yếu nào tại NHTM?

Luận án hệ thống hóa 6 hình thức cơ bản: (1) Cho vay sản xuất, kinh doanh hàng xuất khẩu ngắn, trung và dài hạn; (2) Tín dụng chứng từ (tài trợ theo L/C xuất khẩu); (3) Chiết khấu hối phiếu; (4) Chiết khấu bộ chứng từ hàng hóa (có truy đòi và miễn truy đòi); (5) Tín dụng ứng trước cho người xuất khẩu (theo phương thức nhờ thu D/P, D/A hoặc L/C điều khoản đỏ); (6) Bao thanh toán quốc tế và Bảo lãnh ngân hàng.

2. Dữ liệu thực nghiệm của luận án được thu thập từ những nguồn nào và quy mô ra sao?

Luận án sử dụng dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính của Agribank và các NHTM (VCB, BIDV, VietinBank) giai đoạn 2012–2018. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát 200 phiếu (thu về 197 phiếu hợp lệ) tại 12 tỉnh/thành phố, bao gồm 148 doanh nghiệp đang vay vốn tín dụng xuất khẩu và 49 doanh nghiệp tiềm năng thuộc 4 nhóm ngành hàng (nông - lâm - thủy sản; thủ công mỹ nghệ; công nghiệp; thương mại - dịch vụ).

3. Tình hình dư nợ tín dụng xuất khẩu của Agribank đến năm 2018 đạt mức nào?

Đến năm 2018, tổng dư nợ đầu tư xuất khẩu của Agribank đạt trên 59.446 tỷ đồng với hơn 2.071 khách hàng. Trong đó, dư nợ tài trợ cho xuất khẩu nông sản đạt khoảng 16.948 tỷ đồng với 925 khách hàng.

4. Luận án đưa ra những nhóm giải pháp chính nào để phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank?

Hệ thống giải pháp gồm 5 nhóm trọng tâm:

1. Hoàn thiện chính sách khách hàng, mở rộng thị phần tín dụng xuất khẩu.
2. Tăng cường huy động vốn và nguồn ngoại tệ, coi trọng nguồn kiều hối.
3. Đổi mới công tác phòng ngừa, xử lý và trích lập dự phòng rủi ro tín dụng xuất khẩu.
4. Nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và cải tiến quy trình cấp tín dụng.
5. Quản trị và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chuyên trách nghiệp vụ thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại; lồng ghép tiêu chí tín dụng xanh.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của NCS. Nguyễn Thị Thanh Hà là công trình nghiên cứu chuyên sâu về hoạt động phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank dưới góc độ Quản lý kinh tế. Tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về mở rộng quy mô gắn liền với nâng cao chất lượng tín dụng và định hướng tín dụng xanh; đồng thời phân tích thực trạng giai đoạn 2012–2018 dựa trên dữ liệu thứ cấp và kết quả khảo sát 197 doanh nghiệp. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng có căn cứ khoa học, đóng góp tài liệu tham khảo cho công tác quản trị tại Agribank và hoạch định chính sách tín dụng xuất khẩu của ngành ngân hàng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục các công trình nghiên cứu của NCS có liên quan đến đề tài luận án, danh mục tài liệu tham khảo, luận án gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và phƣơng pháp nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Chƣơng 2: Cơ sở lý luận về phát triển tín dụng xuất khẩu tại ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 3: Thực trạng phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank. Chƣơng 4: Giải pháp phát triển tín dụng xuất khẩu tại Agribank.

7 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN Liên quan đến luận án đã có một số công trình nghiên cứu khoa học dƣới nhiều góc độ và phạm vi khác nhau. Những kết quả nghiên cứu ở các công trình này cũng phần nào đƣợc các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam áp dụng trong việc mở rộng và phát triển tín dụng xuất khẩu của mình. Những nghiên cứu về lý luận đối với hoạt động tín dụngxuất khẩu của Agribank - Luận án: “Giải pháp tín dụng ngân hàng góp phần phát triển hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam” tác giả Vũ Thị Nhài (2003) đã nêu những lý luận cơ bản về hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu của ngân hàng thƣơng mại, đánh giá một cách khách quan những thành tựu và tồn tại trong hoạt động xuất nhập khẩu và tín dụng xuất nhập khẩu của ngân hàng thƣơng mại, đồng thời đã nêu lên đƣợc một số giải pháp nhằm thức đẩy phát triển hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu của ngân hàng thƣơng mại góp phần đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam.

- Luận án “Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng xuất khẩu tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam” tác giả Hà Thị Mai Anh (2015) đã hệ thống hoá và làm rõ hơn nội dung về chất lƣợng tín dụng xuất khẩu của NHTM. Hệ thống hóa các hình thức tín dụng xuất khẩu hiện hành. Làm rõ khái niệm chất lƣợng tín dụng và chất lƣợng tín dụng xuất khẩu, những nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng tín dụng xuất khẩu của NHTM, hệ thống hóa các tiêu chí định tính và định lƣợng về chất lƣợng tín dụng xuất khẩu. Từ thực trạng tín dụng xuất khẩu của Agribank Việt Nam trong giai 8 đoạn trƣớc 2015, tác giả đề xuất một hệ thống các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng xuất khẩu của Agribank Việt Nam trong thời gian tới.

- Luận án của tác giả XieZuo “Export credit insurance in China” Nghiên cứu pháp luật về bảo hiểm tín dụng xuất khẩu”. Luận án này đã đƣợc thông qua các phƣơng pháp phân tích so sánh và phƣơng pháp kết hợp lý thuyết với thực hành.Luận án bắt đầu với định nghĩa của bảo hiểm tín dụng xuất khẩu, phân tích các đặc điểm chung của bảo hiểm tín dụng xuất khẩu. Luận án cho thấy một cái nhìn mới của bảo hiểm tín dụng xuất khẩu. Luận án này cũng giới thiệu sự phát triển và chức năng của ECI ở Trung Quốc.

Cuối cùng nó đi kèm với một số giải pháp để cải thiện hệ thống bảo hiểm tín dụng xuất khẩu tại Trung Quốc từ hai khía cạnh, một là nỗ lực của cơ quan bảo hiểm tín dụng, và nỗ lực của chính phủ. - Luận án “Organisation of Structured Export Financing by Commercial Banks of Russian Federation”(2014) Tác giả Ageev Ivan đã đƣa ra khái niệm xuất khẩu, lợi ích của tài trợ xuất khẩu đối với ngân hàng thƣơng mại và đối với nền kinh tế của quốc gia. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tài trợ xuất khẩu là một cách hấp dẫn về tài chính trong một nền kinh tế hiện nay. Đồng thời các phân tích cho rằng, mặc dù tài trợ xuất khẩu đã đạt đƣợc những lợi ích nhất định, song vẫn còn một số hạn chế của hoạt động tài trợ xuất khẩu.

Mặc dù vậy, khu vực tài trợ xuất khẩu đang phát triển và ngày càng trở nên phổ biến trong những nhà nhập khẩu Nga và xuất khẩu. -Luận án“The effect of finance system on export performance of firms” Kankalovich Vera (2010) đã cung cấp một cái nhìn tổng quan các tài liệu liên quan đến các nghiên cứu về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trƣởng và thƣơng mại quốc tế, mô tả các phƣơng pháp điều tra và các dữ liệu phân tích hiệu quả hệ thống tài chính. Công trình nghiên cứu liên quan đến nhân tố ảnh tín dụng xuất khẩu của NHTM. - Luận án “Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam” Nguyễn Việt Hùng (2008).

Luận án phân tích thực trạng và đánh giá hoạt động của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam dựa trên phƣơng pháp phân tích định tính và định lƣợng nhƣ phân tích biến ngẫu nhiên (SFA) hay phƣơng pháp phân tích tham số, phƣơng pháp phân tích phi tham số (DEA) và mô hình kinh tế lƣợng (Tobit) để thấy đƣợc những mặt yếu kém, khiếm khuyết trong điều hành, quản lý và quản trị ngân hàng thƣơng mại ở Việt Nam. Luận án: “Vận dụng một số phương pháp thống kê để phân tích hiệu quả hoạt động ngân hàng” Lê Dân (2004) Luân án nghiên cứu hoàn thiện hệ thống các chỉ tiêu hiệu quả sử dụng trong phân tích hiệu quả của ngân hàng; vận dụng các phƣơng pháp thống kê phục vụ cho phân tích hiệu quả ngân hàng để nâng cao chất lƣợng thông tin ra quyết định. - Luận án“Factors influencing commercial bank performance: a case study on commercial banks in china” Ji Rui (2012) “Nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động ngân hàng thƣơng mại – một nghiên cứu từ ngân hàng thƣơng mại trung quốc” Luận án nghiên cứu một số yếu tố quan trọng có ảnh hƣởng đến hiệu suất của thƣơng mại ngành ngân hàng ở Trung Quốc. Các mẫu nghiên cứu này có 4 ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc và 2 ngân hàng thƣơng mại cổ phần; bằng cách phân tích các tác động của kinh tế biến và các biến cụ thể của ngân hàng về hoạt động ngân hàng.

Các biến nhƣ là tốc độ tăng trƣởng, tỷ lệ lạm phát, tỷ giá, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (cho các biến kinh tế) và quản lý rủi ro cho vay của ngân hàng để gửi tiền và tỷ lệ vốn chủ sở hữu, quy mô của ngân hàng, bất động sản ngành, các yếu tố lợi nhuận lãi biên 10 ròng, tỷ lệ thu nhập lãi và tỷ lệ ký quỹ trên tài sản (cho ngân hàng biến cụ thể). Hiệu suất ngân hàng đƣợc đo bằng ROE. Những phát hiệncho thấy rằng tất cả các biến đóng góp 85,8% vào hiệu suất của ngân hàng thƣơng mại trong Trung Quốc. Bảy yếu tố cụ thể là tỷ giá, tỷ lệ quản lý rủi ro vốn cổ phần - của ngân hàng, quy mô của ngân hàng, yếu tố lợi nhuận lãi biên ròng, tỷ lệ thu nhập lãi và tiền gửi trên tài sản tỷ lệ là yếu tố quyết định quan trọng của hoạt động ngân hàng ở Trung Quốc.

Weber trong công trình “Measuring the Performance of Rural Finance Institutions” (2006) đã thiết lập mô hình phân tích nhân tố và phƣơng trình đồng thời về mối quan hệ giữa 2 biến số mức độ tiếp cận và tính bền vững của tài chính khu vực nông thôn. Qua khảo sát các công trình nghiên cứu trên thế giới thì thấy rằng cho tới thời điểm hiện nay, mặc dù đã có khá nhiều công trình nghiên cứu bàn về phát triển các định chế tài chính khu vực nông thôn, nhƣng chƣa có công trình nghiên cứu nào bàn về vấn đề phát triển thị trƣờng tài chính khu vực nông thôn. - Tác giả Mwafag Rabab'ah “Factors affecting the Bank's credit: An experimental study of commercial banks Jordan” Luận án này nhằm kiểm tra các yếu tố quyết định cho vay ngân hàng thƣơng mại ở Jordan. Các mẫu nghiên cứu bao gồm mƣời ngân hàng thƣơng mại Jordan trong giai đoạn 2005-2013.

Nghiên cứu sử dụng các tỷ lệ của các cơ sở tín dụng với tổng tài sản là biến phụ thuộc, và mƣời một biến độc lập bao gồm cả tỷ lệ tiền gửi, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ vốn, tỷ lệ thanh khoản, quy mô tài sản, lãi suất cho vay, tiền gửi lãi suất, tỷ lệ cửa sổ , tỷ lệ dự trữ pháp luật, lạm phát và tốc độ tăng trƣởng kinh tế. Peralta – Green Energy Finance Workshop ACEF, Asian Development Bank (2016): Introduction to Green Finance and Credict Cycle: đã chỉ ra nội hàm của khái niệm tài chính xanh, khung tài chính xanh và chu 11 trình tín dụng xanh. Các sản phẩm và dịch vụ tài chính xem xét đến các yếu tố môi trƣờng trong suốt quá trình thẩm định, ra quyết định cho vay, giám sát rủi ro, quy trình quản lý để thúc đẩy đầu tƣ có trách nhiệm với môi trƣờng và khuyến khích các công nghệ và các ngành công nghiệp ít carbon. Vai trò của ngân hàng xanh cũng đƣợc đề cập rất cụ thể trong bài viết này.

- Madhu Aravamuthan, Marina Ruete, Carlos Dominguez - International Institute for Sustainable Development (2015): “Credit Enhancement for Green Projects”: nghiên cứu các biện pháp nhằm thúc đẩy tài chính, nâng cao tín dụng từ các ngân hàng phát triển đa phƣơng cho việc tài trợ cơ sở hạ tầng xanh. Theo đó xem xét các chƣơng trình tăng cƣờng tín dụng đƣợc cung cấp bởi các cơ chế đa phƣơng, các ngân hàng phát triển và các định chế tài chính quốc tế. Thông qua việc phân tích khả năng áp dụng các cơ chế nâng cao tín dụng cho cơ sở hạ tầng và các dự án cơ sở hạ tầng xanh. Phân tích này nhằm cung cấp một khái niệm cơ bản về những thách thức mà những ngƣời tham gia khác nhau phải gánh chịu và phân bổ tài chính cho cả cơ sở hạ tầng và các dự án xanh.

- Đề tài cấp trường “Mô hình ngân hàng xanh – kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam”. TS Nguyễn Phú Hà (2015): Đề tài nghiên cứu hai mô hình ngân hàng xanh tiêu biểu ở Mỹ - Anh nhằm tổng kết kinh nghiệm quốc tế về phát triển mô hình ngân hàng xanh, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm và gợi ý chính sách nhằm hoàn thiện các văn bản pháp luật của nhà nƣớc tạo điều kiện cho hoạt động ngân hàng xanh phát triển trong điều kiện cụ thể của Việt Nam - “Đánh giá thực tiễn ngân hàng xanh ở Việt Nam”. Trần Thị Thanh Tú/ ThS. Trần Thị Hoàng Yến, (2015): Đề tài tập trung tổng quan các nghiên cứu trên thế giới về vai trò của ngân hàng xanh, mô hình ngân hàng xanh và kinh nghiệm xây dựng ngân hàng xanh trên thế giới.

12 -“ Hoạt động tín dụng xanh tại một số ngân hàng thương mại ở Việt Nam hiện nay”.